ژئواکونومی جدید؛ انرژی، بریکس و فرسایش ساختار برتون وودز
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی میتواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامههای متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمیشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگیهای خارجی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و بابالمندب نشان میدهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریاییها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکانپذیر نمیباشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم نگاه واشنگتن به چین و روسیه که همواره آنها را تهدید میداند و با استفاده از ابزار تحریم به دنبال مهار و انزوای آنها است؛ اما در سوی دیگر، پکن و مسکو با رویکردی عملگرایانه مبتنی بر واقعگرایی، ظرفیتهای همکاری حداکثری در روابط با غرب را دنبال میکنند تا در دام انزوا قرار نگیرند.
دکتر احمد وخشیته – دانشیار دانشگاه ملی اوراسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 10 دسامبر طی توییتی اعلام کرد که آمریکا حاکمیت مراکش بر سرزمینهای مورد مناقشه «صحرای غربی» را به رسمیت میشناسد، در «الداخله» کنسولگری باز میکند و واسطه عادیسازی مناسب روابط مراکش و اسرائیل بوده است. این توافق که توسط وزارت امور خارجه و کابینه سلطنتی مراکش نیز تائید شده است، پیامدهای داخلی، منطقهای و بینالمللی زیادی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با بیان اینکه آنها که در دولت آمریکا به منافع اسرائیل فکر میکنند، از برخورد نظامی با ایران در روزهای پایانی دولت ترامپ خوشحال خواهند شد، گفت: تیم ترامپ تلاش دارند روابط سیاسی ایران و آمریکا به مرحلهای از تلخی و تنش برسد که شدت آن به آقای بایدن اجازه ندهد بتواند یک دیپلماسی موفق با ایران را طراحی کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریمهای آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمیکند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریمهای آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاحهای سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط چین-آمریکا سه سال پس از کاهش تدریجی در دولت دونالد ترامپ، در سال 2020 شدیداً تضعیفشده است. پکن و واشنگتن یکدیگر را به خاطر همهگیری کرونا ویروس متهم کردهاند، در یک جنگ اقتصادی بیسرانجام وارد شدهاند، بر سر شبکههای فایوجی و سایر فنآوریها رقابت کردهاند و در مورد نقض حقوق بشر در هنگکنگ و سین کیانگ (در کنار سایر مسائل) به مناقشه پرداختهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: به نظر میرسد تبادل نقشها و انتقال قدرت از حزب لیکود به حزب آبی – سفید به دلیل تغییراتی که در کاخ سفید رخ داده حتمی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آزمون زودهنگام سیاست خارجی دولت بایدن و برنامه هستهای ایران، خطرات جنگ آمریکا با روسیه و چین، تابآوری در برابر تهدیدات سایبری کره شمالی، بازآفرینی روابط ترانسآتلانتیک در خصوص اقلیم، دموکراسی و فنآوری، دینامیکهای داخلی و نقش در حال تغییر پاکستان در جهان، اروپا و وعدههای بایدن، لزوم حفظ خودمختاری ذهنی با پیشرفت در فنآوری و چگونگی جلوگیری از حملات سایبری به سامانههای تسلیحات هستهای ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: حمله مجدد ترامپ به چین در توئیت جدیدش، تاکید روسیه بر نقش ایران در طرح «امنیت جمعی خلیج فارس»، اعتراض مسکو به تلآویو، همدستی ابوظبی وتل آویو برای توقف فعالیت نهاد حامی آوارگان فلسطینی، تحرکات و استحکامسازی امنیتی بیسابقه نیروهای آمریکایی در اربیل، اعلام عمدی بودن انفجار نشویل آمریکا، بررسی لایحه جنجالی در پارلمان ترکیه، انتقاد دبیر کل اتحادیه عرب از ایران و ترکیه، هشدار حکمتیار به پیامدهای منفی مذاکرات صلح افغانستان ، ادامه تظاهراتها در ارمنستان برای استعفای پاشینیان، تداوم نگرانیهای جهانی از گسترش دامنه شیوع گونه جدید کرونا، شمارش معکوس آغاز واکسیناسیون در اروپا زیر سایه هراس از ویروس جهشیافته کرونا، نمایش اولین سری از جنگنده سوخوی 57 نیروی هوایی روسیه و چین قدرت برتر اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۸ از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه با خروج آمریکا از تعهداتی اقلیمی از عزم بینالمللی در مورد آن کاسته شده است، گفت: اگر قدرتها قراردادهای اقلیمی را نقض کنند و به آنها بیتوجه باشند کشورهای کوچک بسیار آمادگی دارند که به تبعیت از آنها مخصوصاً با توجه به بلوکبندیها، قراردادهای اقلیمی را رعایت نکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مقامات ترکیه تحریمهای دولت ترامپ بر خرید تجهیزات دفاعی را «سبک» «سنگین» میکنند. هدف این تحریمها، تحت «قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم» (CAATSA)، مجازات ترکیه به خاطر خرید سامانه دفاع موشکی اس-400 روسی است که ازنظر متحدان ترکیه در ناتو، به توان دفاعی این ائتلاف آسیب میزند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی میتواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامههای متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمیشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگیهای خارجی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و بابالمندب نشان میدهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریاییها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکانپذیر نمیباشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم نگاه واشنگتن به چین و روسیه که همواره آنها را تهدید میداند و با استفاده از ابزار تحریم به دنبال مهار و انزوای آنها است؛ اما در سوی دیگر، پکن و مسکو با رویکردی عملگرایانه مبتنی بر واقعگرایی، ظرفیتهای همکاری حداکثری در روابط با غرب را دنبال میکنند تا در دام انزوا قرار نگیرند.
دکتر احمد وخشیته – دانشیار دانشگاه ملی اوراسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 10 دسامبر طی توییتی اعلام کرد که آمریکا حاکمیت مراکش بر سرزمینهای مورد مناقشه «صحرای غربی» را به رسمیت میشناسد، در «الداخله» کنسولگری باز میکند و واسطه عادیسازی مناسب روابط مراکش و اسرائیل بوده است. این توافق که توسط وزارت امور خارجه و کابینه سلطنتی مراکش نیز تائید شده است، پیامدهای داخلی، منطقهای و بینالمللی زیادی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با بیان اینکه آنها که در دولت آمریکا به منافع اسرائیل فکر میکنند، از برخورد نظامی با ایران در روزهای پایانی دولت ترامپ خوشحال خواهند شد، گفت: تیم ترامپ تلاش دارند روابط سیاسی ایران و آمریکا به مرحلهای از تلخی و تنش برسد که شدت آن به آقای بایدن اجازه ندهد بتواند یک دیپلماسی موفق با ایران را طراحی کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریمهای آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمیکند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریمهای آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاحهای سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط چین-آمریکا سه سال پس از کاهش تدریجی در دولت دونالد ترامپ، در سال 2020 شدیداً تضعیفشده است. پکن و واشنگتن یکدیگر را به خاطر همهگیری کرونا ویروس متهم کردهاند، در یک جنگ اقتصادی بیسرانجام وارد شدهاند، بر سر شبکههای فایوجی و سایر فنآوریها رقابت کردهاند و در مورد نقض حقوق بشر در هنگکنگ و سین کیانگ (در کنار سایر مسائل) به مناقشه پرداختهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: به نظر میرسد تبادل نقشها و انتقال قدرت از حزب لیکود به حزب آبی – سفید به دلیل تغییراتی که در کاخ سفید رخ داده حتمی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آزمون زودهنگام سیاست خارجی دولت بایدن و برنامه هستهای ایران، خطرات جنگ آمریکا با روسیه و چین، تابآوری در برابر تهدیدات سایبری کره شمالی، بازآفرینی روابط ترانسآتلانتیک در خصوص اقلیم، دموکراسی و فنآوری، دینامیکهای داخلی و نقش در حال تغییر پاکستان در جهان، اروپا و وعدههای بایدن، لزوم حفظ خودمختاری ذهنی با پیشرفت در فنآوری و چگونگی جلوگیری از حملات سایبری به سامانههای تسلیحات هستهای ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: حمله مجدد ترامپ به چین در توئیت جدیدش، تاکید روسیه بر نقش ایران در طرح «امنیت جمعی خلیج فارس»، اعتراض مسکو به تلآویو، همدستی ابوظبی وتل آویو برای توقف فعالیت نهاد حامی آوارگان فلسطینی، تحرکات و استحکامسازی امنیتی بیسابقه نیروهای آمریکایی در اربیل، اعلام عمدی بودن انفجار نشویل آمریکا، بررسی لایحه جنجالی در پارلمان ترکیه، انتقاد دبیر کل اتحادیه عرب از ایران و ترکیه، هشدار حکمتیار به پیامدهای منفی مذاکرات صلح افغانستان ، ادامه تظاهراتها در ارمنستان برای استعفای پاشینیان، تداوم نگرانیهای جهانی از گسترش دامنه شیوع گونه جدید کرونا، شمارش معکوس آغاز واکسیناسیون در اروپا زیر سایه هراس از ویروس جهشیافته کرونا، نمایش اولین سری از جنگنده سوخوی 57 نیروی هوایی روسیه و چین قدرت برتر اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۸ از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه با خروج آمریکا از تعهداتی اقلیمی از عزم بینالمللی در مورد آن کاسته شده است، گفت: اگر قدرتها قراردادهای اقلیمی را نقض کنند و به آنها بیتوجه باشند کشورهای کوچک بسیار آمادگی دارند که به تبعیت از آنها مخصوصاً با توجه به بلوکبندیها، قراردادهای اقلیمی را رعایت نکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مقامات ترکیه تحریمهای دولت ترامپ بر خرید تجهیزات دفاعی را «سبک» «سنگین» میکنند. هدف این تحریمها، تحت «قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم» (CAATSA)، مجازات ترکیه به خاطر خرید سامانه دفاع موشکی اس-400 روسی است که ازنظر متحدان ترکیه در ناتو، به توان دفاعی این ائتلاف آسیب میزند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم نگاه واشنگتن به چین و روسیه که همواره آنها را تهدید میداند و با استفاده از ابزار تحریم به دنبال مهار و انزوای آنها است؛ اما در سوی دیگر، پکن و مسکو با رویکردی عملگرایانه مبتنی بر واقعگرایی، ظرفیتهای همکاری حداکثری در روابط با غرب را دنبال میکنند تا در دام انزوا قرار نگیرند.
دکتر احمد وخشیته – دانشیار دانشگاه ملی اوراسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 10 دسامبر طی توییتی اعلام کرد که آمریکا حاکمیت مراکش بر سرزمینهای مورد مناقشه «صحرای غربی» را به رسمیت میشناسد، در «الداخله» کنسولگری باز میکند و واسطه عادیسازی مناسب روابط مراکش و اسرائیل بوده است. این توافق که توسط وزارت امور خارجه و کابینه سلطنتی مراکش نیز تائید شده است، پیامدهای داخلی، منطقهای و بینالمللی زیادی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با بیان اینکه آنها که در دولت آمریکا به منافع اسرائیل فکر میکنند، از برخورد نظامی با ایران در روزهای پایانی دولت ترامپ خوشحال خواهند شد، گفت: تیم ترامپ تلاش دارند روابط سیاسی ایران و آمریکا به مرحلهای از تلخی و تنش برسد که شدت آن به آقای بایدن اجازه ندهد بتواند یک دیپلماسی موفق با ایران را طراحی کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریمهای آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمیکند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریمهای آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاحهای سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط چین-آمریکا سه سال پس از کاهش تدریجی در دولت دونالد ترامپ، در سال 2020 شدیداً تضعیفشده است. پکن و واشنگتن یکدیگر را به خاطر همهگیری کرونا ویروس متهم کردهاند، در یک جنگ اقتصادی بیسرانجام وارد شدهاند، بر سر شبکههای فایوجی و سایر فنآوریها رقابت کردهاند و در مورد نقض حقوق بشر در هنگکنگ و سین کیانگ (در کنار سایر مسائل) به مناقشه پرداختهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: به نظر میرسد تبادل نقشها و انتقال قدرت از حزب لیکود به حزب آبی – سفید به دلیل تغییراتی که در کاخ سفید رخ داده حتمی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آزمون زودهنگام سیاست خارجی دولت بایدن و برنامه هستهای ایران، خطرات جنگ آمریکا با روسیه و چین، تابآوری در برابر تهدیدات سایبری کره شمالی، بازآفرینی روابط ترانسآتلانتیک در خصوص اقلیم، دموکراسی و فنآوری، دینامیکهای داخلی و نقش در حال تغییر پاکستان در جهان، اروپا و وعدههای بایدن، لزوم حفظ خودمختاری ذهنی با پیشرفت در فنآوری و چگونگی جلوگیری از حملات سایبری به سامانههای تسلیحات هستهای ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: حمله مجدد ترامپ به چین در توئیت جدیدش، تاکید روسیه بر نقش ایران در طرح «امنیت جمعی خلیج فارس»، اعتراض مسکو به تلآویو، همدستی ابوظبی وتل آویو برای توقف فعالیت نهاد حامی آوارگان فلسطینی، تحرکات و استحکامسازی امنیتی بیسابقه نیروهای آمریکایی در اربیل، اعلام عمدی بودن انفجار نشویل آمریکا، بررسی لایحه جنجالی در پارلمان ترکیه، انتقاد دبیر کل اتحادیه عرب از ایران و ترکیه، هشدار حکمتیار به پیامدهای منفی مذاکرات صلح افغانستان ، ادامه تظاهراتها در ارمنستان برای استعفای پاشینیان، تداوم نگرانیهای جهانی از گسترش دامنه شیوع گونه جدید کرونا، شمارش معکوس آغاز واکسیناسیون در اروپا زیر سایه هراس از ویروس جهشیافته کرونا، نمایش اولین سری از جنگنده سوخوی 57 نیروی هوایی روسیه و چین قدرت برتر اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۸ از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه با خروج آمریکا از تعهداتی اقلیمی از عزم بینالمللی در مورد آن کاسته شده است، گفت: اگر قدرتها قراردادهای اقلیمی را نقض کنند و به آنها بیتوجه باشند کشورهای کوچک بسیار آمادگی دارند که به تبعیت از آنها مخصوصاً با توجه به بلوکبندیها، قراردادهای اقلیمی را رعایت نکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مقامات ترکیه تحریمهای دولت ترامپ بر خرید تجهیزات دفاعی را «سبک» «سنگین» میکنند. هدف این تحریمها، تحت «قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم» (CAATSA)، مجازات ترکیه به خاطر خرید سامانه دفاع موشکی اس-400 روسی است که ازنظر متحدان ترکیه در ناتو، به توان دفاعی این ائتلاف آسیب میزند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی میتواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامههای متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمیشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگیهای خارجی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و بابالمندب نشان میدهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریاییها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکانپذیر نمیباشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم نگاه واشنگتن به چین و روسیه که همواره آنها را تهدید میداند و با استفاده از ابزار تحریم به دنبال مهار و انزوای آنها است؛ اما در سوی دیگر، پکن و مسکو با رویکردی عملگرایانه مبتنی بر واقعگرایی، ظرفیتهای همکاری حداکثری در روابط با غرب را دنبال میکنند تا در دام انزوا قرار نگیرند.
دکتر احمد وخشیته – دانشیار دانشگاه ملی اوراسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 10 دسامبر طی توییتی اعلام کرد که آمریکا حاکمیت مراکش بر سرزمینهای مورد مناقشه «صحرای غربی» را به رسمیت میشناسد، در «الداخله» کنسولگری باز میکند و واسطه عادیسازی مناسب روابط مراکش و اسرائیل بوده است. این توافق که توسط وزارت امور خارجه و کابینه سلطنتی مراکش نیز تائید شده است، پیامدهای داخلی، منطقهای و بینالمللی زیادی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با بیان اینکه آنها که در دولت آمریکا به منافع اسرائیل فکر میکنند، از برخورد نظامی با ایران در روزهای پایانی دولت ترامپ خوشحال خواهند شد، گفت: تیم ترامپ تلاش دارند روابط سیاسی ایران و آمریکا به مرحلهای از تلخی و تنش برسد که شدت آن به آقای بایدن اجازه ندهد بتواند یک دیپلماسی موفق با ایران را طراحی کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریمهای آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمیکند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریمهای آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاحهای سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط چین-آمریکا سه سال پس از کاهش تدریجی در دولت دونالد ترامپ، در سال 2020 شدیداً تضعیفشده است. پکن و واشنگتن یکدیگر را به خاطر همهگیری کرونا ویروس متهم کردهاند، در یک جنگ اقتصادی بیسرانجام وارد شدهاند، بر سر شبکههای فایوجی و سایر فنآوریها رقابت کردهاند و در مورد نقض حقوق بشر در هنگکنگ و سین کیانگ (در کنار سایر مسائل) به مناقشه پرداختهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: به نظر میرسد تبادل نقشها و انتقال قدرت از حزب لیکود به حزب آبی – سفید به دلیل تغییراتی که در کاخ سفید رخ داده حتمی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آزمون زودهنگام سیاست خارجی دولت بایدن و برنامه هستهای ایران، خطرات جنگ آمریکا با روسیه و چین، تابآوری در برابر تهدیدات سایبری کره شمالی، بازآفرینی روابط ترانسآتلانتیک در خصوص اقلیم، دموکراسی و فنآوری، دینامیکهای داخلی و نقش در حال تغییر پاکستان در جهان، اروپا و وعدههای بایدن، لزوم حفظ خودمختاری ذهنی با پیشرفت در فنآوری و چگونگی جلوگیری از حملات سایبری به سامانههای تسلیحات هستهای ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: حمله مجدد ترامپ به چین در توئیت جدیدش، تاکید روسیه بر نقش ایران در طرح «امنیت جمعی خلیج فارس»، اعتراض مسکو به تلآویو، همدستی ابوظبی وتل آویو برای توقف فعالیت نهاد حامی آوارگان فلسطینی، تحرکات و استحکامسازی امنیتی بیسابقه نیروهای آمریکایی در اربیل، اعلام عمدی بودن انفجار نشویل آمریکا، بررسی لایحه جنجالی در پارلمان ترکیه، انتقاد دبیر کل اتحادیه عرب از ایران و ترکیه، هشدار حکمتیار به پیامدهای منفی مذاکرات صلح افغانستان ، ادامه تظاهراتها در ارمنستان برای استعفای پاشینیان، تداوم نگرانیهای جهانی از گسترش دامنه شیوع گونه جدید کرونا، شمارش معکوس آغاز واکسیناسیون در اروپا زیر سایه هراس از ویروس جهشیافته کرونا، نمایش اولین سری از جنگنده سوخوی 57 نیروی هوایی روسیه و چین قدرت برتر اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۸ از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه با خروج آمریکا از تعهداتی اقلیمی از عزم بینالمللی در مورد آن کاسته شده است، گفت: اگر قدرتها قراردادهای اقلیمی را نقض کنند و به آنها بیتوجه باشند کشورهای کوچک بسیار آمادگی دارند که به تبعیت از آنها مخصوصاً با توجه به بلوکبندیها، قراردادهای اقلیمی را رعایت نکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مقامات ترکیه تحریمهای دولت ترامپ بر خرید تجهیزات دفاعی را «سبک» «سنگین» میکنند. هدف این تحریمها، تحت «قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم» (CAATSA)، مجازات ترکیه به خاطر خرید سامانه دفاع موشکی اس-400 روسی است که ازنظر متحدان ترکیه در ناتو، به توان دفاعی این ائتلاف آسیب میزند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی میتواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامههای متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمیشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگیهای خارجی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و بابالمندب نشان میدهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریاییها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکانپذیر نمیباشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم نگاه واشنگتن به چین و روسیه که همواره آنها را تهدید میداند و با استفاده از ابزار تحریم به دنبال مهار و انزوای آنها است؛ اما در سوی دیگر، پکن و مسکو با رویکردی عملگرایانه مبتنی بر واقعگرایی، ظرفیتهای همکاری حداکثری در روابط با غرب را دنبال میکنند تا در دام انزوا قرار نگیرند.
دکتر احمد وخشیته – دانشیار دانشگاه ملی اوراسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 10 دسامبر طی توییتی اعلام کرد که آمریکا حاکمیت مراکش بر سرزمینهای مورد مناقشه «صحرای غربی» را به رسمیت میشناسد، در «الداخله» کنسولگری باز میکند و واسطه عادیسازی مناسب روابط مراکش و اسرائیل بوده است. این توافق که توسط وزارت امور خارجه و کابینه سلطنتی مراکش نیز تائید شده است، پیامدهای داخلی، منطقهای و بینالمللی زیادی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با بیان اینکه آنها که در دولت آمریکا به منافع اسرائیل فکر میکنند، از برخورد نظامی با ایران در روزهای پایانی دولت ترامپ خوشحال خواهند شد، گفت: تیم ترامپ تلاش دارند روابط سیاسی ایران و آمریکا به مرحلهای از تلخی و تنش برسد که شدت آن به آقای بایدن اجازه ندهد بتواند یک دیپلماسی موفق با ایران را طراحی کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریمهای آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمیکند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریمهای آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاحهای سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط چین-آمریکا سه سال پس از کاهش تدریجی در دولت دونالد ترامپ، در سال 2020 شدیداً تضعیفشده است. پکن و واشنگتن یکدیگر را به خاطر همهگیری کرونا ویروس متهم کردهاند، در یک جنگ اقتصادی بیسرانجام وارد شدهاند، بر سر شبکههای فایوجی و سایر فنآوریها رقابت کردهاند و در مورد نقض حقوق بشر در هنگکنگ و سین کیانگ (در کنار سایر مسائل) به مناقشه پرداختهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: به نظر میرسد تبادل نقشها و انتقال قدرت از حزب لیکود به حزب آبی – سفید به دلیل تغییراتی که در کاخ سفید رخ داده حتمی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آزمون زودهنگام سیاست خارجی دولت بایدن و برنامه هستهای ایران، خطرات جنگ آمریکا با روسیه و چین، تابآوری در برابر تهدیدات سایبری کره شمالی، بازآفرینی روابط ترانسآتلانتیک در خصوص اقلیم، دموکراسی و فنآوری، دینامیکهای داخلی و نقش در حال تغییر پاکستان در جهان، اروپا و وعدههای بایدن، لزوم حفظ خودمختاری ذهنی با پیشرفت در فنآوری و چگونگی جلوگیری از حملات سایبری به سامانههای تسلیحات هستهای ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: حمله مجدد ترامپ به چین در توئیت جدیدش، تاکید روسیه بر نقش ایران در طرح «امنیت جمعی خلیج فارس»، اعتراض مسکو به تلآویو، همدستی ابوظبی وتل آویو برای توقف فعالیت نهاد حامی آوارگان فلسطینی، تحرکات و استحکامسازی امنیتی بیسابقه نیروهای آمریکایی در اربیل، اعلام عمدی بودن انفجار نشویل آمریکا، بررسی لایحه جنجالی در پارلمان ترکیه، انتقاد دبیر کل اتحادیه عرب از ایران و ترکیه، هشدار حکمتیار به پیامدهای منفی مذاکرات صلح افغانستان ، ادامه تظاهراتها در ارمنستان برای استعفای پاشینیان، تداوم نگرانیهای جهانی از گسترش دامنه شیوع گونه جدید کرونا، شمارش معکوس آغاز واکسیناسیون در اروپا زیر سایه هراس از ویروس جهشیافته کرونا، نمایش اولین سری از جنگنده سوخوی 57 نیروی هوایی روسیه و چین قدرت برتر اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۸ از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه با خروج آمریکا از تعهداتی اقلیمی از عزم بینالمللی در مورد آن کاسته شده است، گفت: اگر قدرتها قراردادهای اقلیمی را نقض کنند و به آنها بیتوجه باشند کشورهای کوچک بسیار آمادگی دارند که به تبعیت از آنها مخصوصاً با توجه به بلوکبندیها، قراردادهای اقلیمی را رعایت نکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مقامات ترکیه تحریمهای دولت ترامپ بر خرید تجهیزات دفاعی را «سبک» «سنگین» میکنند. هدف این تحریمها، تحت «قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم» (CAATSA)، مجازات ترکیه به خاطر خرید سامانه دفاع موشکی اس-400 روسی است که ازنظر متحدان ترکیه در ناتو، به توان دفاعی این ائتلاف آسیب میزند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی میتواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامههای متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمیشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگیهای خارجی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و بابالمندب نشان میدهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریاییها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکانپذیر نمیباشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم نگاه واشنگتن به چین و روسیه که همواره آنها را تهدید میداند و با استفاده از ابزار تحریم به دنبال مهار و انزوای آنها است؛ اما در سوی دیگر، پکن و مسکو با رویکردی عملگرایانه مبتنی بر واقعگرایی، ظرفیتهای همکاری حداکثری در روابط با غرب را دنبال میکنند تا در دام انزوا قرار نگیرند.
دکتر احمد وخشیته – دانشیار دانشگاه ملی اوراسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 10 دسامبر طی توییتی اعلام کرد که آمریکا حاکمیت مراکش بر سرزمینهای مورد مناقشه «صحرای غربی» را به رسمیت میشناسد، در «الداخله» کنسولگری باز میکند و واسطه عادیسازی مناسب روابط مراکش و اسرائیل بوده است. این توافق که توسط وزارت امور خارجه و کابینه سلطنتی مراکش نیز تائید شده است، پیامدهای داخلی، منطقهای و بینالمللی زیادی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با بیان اینکه آنها که در دولت آمریکا به منافع اسرائیل فکر میکنند، از برخورد نظامی با ایران در روزهای پایانی دولت ترامپ خوشحال خواهند شد، گفت: تیم ترامپ تلاش دارند روابط سیاسی ایران و آمریکا به مرحلهای از تلخی و تنش برسد که شدت آن به آقای بایدن اجازه ندهد بتواند یک دیپلماسی موفق با ایران را طراحی کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریمهای آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمیکند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریمهای آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاحهای سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط چین-آمریکا سه سال پس از کاهش تدریجی در دولت دونالد ترامپ، در سال 2020 شدیداً تضعیفشده است. پکن و واشنگتن یکدیگر را به خاطر همهگیری کرونا ویروس متهم کردهاند، در یک جنگ اقتصادی بیسرانجام وارد شدهاند، بر سر شبکههای فایوجی و سایر فنآوریها رقابت کردهاند و در مورد نقض حقوق بشر در هنگکنگ و سین کیانگ (در کنار سایر مسائل) به مناقشه پرداختهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: به نظر میرسد تبادل نقشها و انتقال قدرت از حزب لیکود به حزب آبی – سفید به دلیل تغییراتی که در کاخ سفید رخ داده حتمی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آزمون زودهنگام سیاست خارجی دولت بایدن و برنامه هستهای ایران، خطرات جنگ آمریکا با روسیه و چین، تابآوری در برابر تهدیدات سایبری کره شمالی، بازآفرینی روابط ترانسآتلانتیک در خصوص اقلیم، دموکراسی و فنآوری، دینامیکهای داخلی و نقش در حال تغییر پاکستان در جهان، اروپا و وعدههای بایدن، لزوم حفظ خودمختاری ذهنی با پیشرفت در فنآوری و چگونگی جلوگیری از حملات سایبری به سامانههای تسلیحات هستهای ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: حمله مجدد ترامپ به چین در توئیت جدیدش، تاکید روسیه بر نقش ایران در طرح «امنیت جمعی خلیج فارس»، اعتراض مسکو به تلآویو، همدستی ابوظبی وتل آویو برای توقف فعالیت نهاد حامی آوارگان فلسطینی، تحرکات و استحکامسازی امنیتی بیسابقه نیروهای آمریکایی در اربیل، اعلام عمدی بودن انفجار نشویل آمریکا، بررسی لایحه جنجالی در پارلمان ترکیه، انتقاد دبیر کل اتحادیه عرب از ایران و ترکیه، هشدار حکمتیار به پیامدهای منفی مذاکرات صلح افغانستان ، ادامه تظاهراتها در ارمنستان برای استعفای پاشینیان، تداوم نگرانیهای جهانی از گسترش دامنه شیوع گونه جدید کرونا، شمارش معکوس آغاز واکسیناسیون در اروپا زیر سایه هراس از ویروس جهشیافته کرونا، نمایش اولین سری از جنگنده سوخوی 57 نیروی هوایی روسیه و چین قدرت برتر اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۸ از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه با خروج آمریکا از تعهداتی اقلیمی از عزم بینالمللی در مورد آن کاسته شده است، گفت: اگر قدرتها قراردادهای اقلیمی را نقض کنند و به آنها بیتوجه باشند کشورهای کوچک بسیار آمادگی دارند که به تبعیت از آنها مخصوصاً با توجه به بلوکبندیها، قراردادهای اقلیمی را رعایت نکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مقامات ترکیه تحریمهای دولت ترامپ بر خرید تجهیزات دفاعی را «سبک» «سنگین» میکنند. هدف این تحریمها، تحت «قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم» (CAATSA)، مجازات ترکیه به خاطر خرید سامانه دفاع موشکی اس-400 روسی است که ازنظر متحدان ترکیه در ناتو، به توان دفاعی این ائتلاف آسیب میزند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی میتواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامههای متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمیشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگیهای خارجی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و بابالمندب نشان میدهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریاییها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکانپذیر نمیباشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: علیرغم نگاه واشنگتن به چین و روسیه که همواره آنها را تهدید میداند و با استفاده از ابزار تحریم به دنبال مهار و انزوای آنها است؛ اما در سوی دیگر، پکن و مسکو با رویکردی عملگرایانه مبتنی بر واقعگرایی، ظرفیتهای همکاری حداکثری در روابط با غرب را دنبال میکنند تا در دام انزوا قرار نگیرند.
دکتر احمد وخشیته – دانشیار دانشگاه ملی اوراسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 10 دسامبر طی توییتی اعلام کرد که آمریکا حاکمیت مراکش بر سرزمینهای مورد مناقشه «صحرای غربی» را به رسمیت میشناسد، در «الداخله» کنسولگری باز میکند و واسطه عادیسازی مناسب روابط مراکش و اسرائیل بوده است. این توافق که توسط وزارت امور خارجه و کابینه سلطنتی مراکش نیز تائید شده است، پیامدهای داخلی، منطقهای و بینالمللی زیادی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با بیان اینکه آنها که در دولت آمریکا به منافع اسرائیل فکر میکنند، از برخورد نظامی با ایران در روزهای پایانی دولت ترامپ خوشحال خواهند شد، گفت: تیم ترامپ تلاش دارند روابط سیاسی ایران و آمریکا به مرحلهای از تلخی و تنش برسد که شدت آن به آقای بایدن اجازه ندهد بتواند یک دیپلماسی موفق با ایران را طراحی کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریمهای آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمیکند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریمهای آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاحهای سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط چین-آمریکا سه سال پس از کاهش تدریجی در دولت دونالد ترامپ، در سال 2020 شدیداً تضعیفشده است. پکن و واشنگتن یکدیگر را به خاطر همهگیری کرونا ویروس متهم کردهاند، در یک جنگ اقتصادی بیسرانجام وارد شدهاند، بر سر شبکههای فایوجی و سایر فنآوریها رقابت کردهاند و در مورد نقض حقوق بشر در هنگکنگ و سین کیانگ (در کنار سایر مسائل) به مناقشه پرداختهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: به نظر میرسد تبادل نقشها و انتقال قدرت از حزب لیکود به حزب آبی – سفید به دلیل تغییراتی که در کاخ سفید رخ داده حتمی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آزمون زودهنگام سیاست خارجی دولت بایدن و برنامه هستهای ایران، خطرات جنگ آمریکا با روسیه و چین، تابآوری در برابر تهدیدات سایبری کره شمالی، بازآفرینی روابط ترانسآتلانتیک در خصوص اقلیم، دموکراسی و فنآوری، دینامیکهای داخلی و نقش در حال تغییر پاکستان در جهان، اروپا و وعدههای بایدن، لزوم حفظ خودمختاری ذهنی با پیشرفت در فنآوری و چگونگی جلوگیری از حملات سایبری به سامانههای تسلیحات هستهای ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: حمله مجدد ترامپ به چین در توئیت جدیدش، تاکید روسیه بر نقش ایران در طرح «امنیت جمعی خلیج فارس»، اعتراض مسکو به تلآویو، همدستی ابوظبی وتل آویو برای توقف فعالیت نهاد حامی آوارگان فلسطینی، تحرکات و استحکامسازی امنیتی بیسابقه نیروهای آمریکایی در اربیل، اعلام عمدی بودن انفجار نشویل آمریکا، بررسی لایحه جنجالی در پارلمان ترکیه، انتقاد دبیر کل اتحادیه عرب از ایران و ترکیه، هشدار حکمتیار به پیامدهای منفی مذاکرات صلح افغانستان ، ادامه تظاهراتها در ارمنستان برای استعفای پاشینیان، تداوم نگرانیهای جهانی از گسترش دامنه شیوع گونه جدید کرونا، شمارش معکوس آغاز واکسیناسیون در اروپا زیر سایه هراس از ویروس جهشیافته کرونا، نمایش اولین سری از جنگنده سوخوی 57 نیروی هوایی روسیه و چین قدرت برتر اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۸ از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه با خروج آمریکا از تعهداتی اقلیمی از عزم بینالمللی در مورد آن کاسته شده است، گفت: اگر قدرتها قراردادهای اقلیمی را نقض کنند و به آنها بیتوجه باشند کشورهای کوچک بسیار آمادگی دارند که به تبعیت از آنها مخصوصاً با توجه به بلوکبندیها، قراردادهای اقلیمی را رعایت نکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مقامات ترکیه تحریمهای دولت ترامپ بر خرید تجهیزات دفاعی را «سبک» «سنگین» میکنند. هدف این تحریمها، تحت «قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم» (CAATSA)، مجازات ترکیه به خاطر خرید سامانه دفاع موشکی اس-400 روسی است که ازنظر متحدان ترکیه در ناتو، به توان دفاعی این ائتلاف آسیب میزند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی میتواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامههای متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمیشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگیهای خارجی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و بابالمندب نشان میدهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریاییها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکانپذیر نمیباشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»