شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه میدهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیینشده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت ترکیه با تعهد به حمایت بیقیدوشرط از جمهوری آذربایجان در مناقشه اخیر بر سر قرهباغ، نیروها و بودجهاش را گسترش میدهد اما درعینحال پایگاه خود را تقویت میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شورای امنیت سازمان ملل تا به حال ۴ قطعنامه صادر کرده و از ارمنستان خواسته که هفت شهر آذربایجان را آزاد کند؛ اما ایروان نپذیرفته است، لذا شورای امنیت باید از طریق مکانیسمهای موجود مانند فصل «هفت» ارمنستان را متقاعد کند که این شهرها را به آذربایجان باز پس دهد.
محسن پاکآیین- سفیر سابق ایران در جمهوری آذربایجان
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرتهای بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالیکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت میکند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپاییهایی نیز که قائل به چندجانبهگرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و بهجای پیدا کردن راهحلهای جهانی، دنبال راهحلهای ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار شدید اتحادیه اروپا به انگلیس درباره توافق برگزیت، واکنش وزیر برگزیت انگلیس به مواضع جدید اتحادیه اروپا، ادامه درگیریهای پراکنده در قرهباغ ، گفتگوی چاووشاوغلو و لاوروف درباره قره باغ، درخواست اتحادیه اروپا برای توقف شهرکسازیها در کرانه باختری؛ برگزاری رزمایش مشترک ترکیه و قطر، ابراز نگرانی خلیلزاد از ادامه حملات طالبان در افغانستان، انتقاد کابل از انتقال تجهیزات نظامی آمریکا به پاکستان، رشد مثبت اقتصاد چین در جهان، تمایل ژاپن به استفاده از سامانه دفاع موشکی مستقر بر کشتی، پیشنهاد جدید آمریکا به روسیه در خصوص اجرای پیمان استارت نو، افزایش چهل درصدی بودجه نظامی سوئد برای مقابله به روسیه و برگزاری اجلاس سران اتحادیه اروپا برای هماهنگ کردن تدبیرهای کرونایی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهه 1990 و در دورهای که روابط فرا آتلانتیک نسبت به امروز ثبات بیشتری داشت و الگوی آن قابل پیشبینی بود، دیپلماتهای آمریکا خود را جزو لاینفک خانواده کشورهای اروپایی احساس میکردند. همچنان که آمریکا به همراه کانادا عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین، عضو مؤسس ناتو بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شش درس درگیری در قره باغ، کودتای اکتبر در قرقیزستان، تاثیر مناقشه قره باغ بر روابط روسیه و ترکیه، استراتژی انجماد هستهای روسیه در قبال کره شمالی و تشدید سیاست ائتلافسازی ایالات متحده در برابر مخالفان خود از جمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه میدهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیینشده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت ترکیه با تعهد به حمایت بیقیدوشرط از جمهوری آذربایجان در مناقشه اخیر بر سر قرهباغ، نیروها و بودجهاش را گسترش میدهد اما درعینحال پایگاه خود را تقویت میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شورای امنیت سازمان ملل تا به حال ۴ قطعنامه صادر کرده و از ارمنستان خواسته که هفت شهر آذربایجان را آزاد کند؛ اما ایروان نپذیرفته است، لذا شورای امنیت باید از طریق مکانیسمهای موجود مانند فصل «هفت» ارمنستان را متقاعد کند که این شهرها را به آذربایجان باز پس دهد.
محسن پاکآیین- سفیر سابق ایران در جمهوری آذربایجان
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرتهای بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالیکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت میکند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپاییهایی نیز که قائل به چندجانبهگرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و بهجای پیدا کردن راهحلهای جهانی، دنبال راهحلهای ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار شدید اتحادیه اروپا به انگلیس درباره توافق برگزیت، واکنش وزیر برگزیت انگلیس به مواضع جدید اتحادیه اروپا، ادامه درگیریهای پراکنده در قرهباغ ، گفتگوی چاووشاوغلو و لاوروف درباره قره باغ، درخواست اتحادیه اروپا برای توقف شهرکسازیها در کرانه باختری؛ برگزاری رزمایش مشترک ترکیه و قطر، ابراز نگرانی خلیلزاد از ادامه حملات طالبان در افغانستان، انتقاد کابل از انتقال تجهیزات نظامی آمریکا به پاکستان، رشد مثبت اقتصاد چین در جهان، تمایل ژاپن به استفاده از سامانه دفاع موشکی مستقر بر کشتی، پیشنهاد جدید آمریکا به روسیه در خصوص اجرای پیمان استارت نو، افزایش چهل درصدی بودجه نظامی سوئد برای مقابله به روسیه و برگزاری اجلاس سران اتحادیه اروپا برای هماهنگ کردن تدبیرهای کرونایی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهه 1990 و در دورهای که روابط فرا آتلانتیک نسبت به امروز ثبات بیشتری داشت و الگوی آن قابل پیشبینی بود، دیپلماتهای آمریکا خود را جزو لاینفک خانواده کشورهای اروپایی احساس میکردند. همچنان که آمریکا به همراه کانادا عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین، عضو مؤسس ناتو بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شش درس درگیری در قره باغ، کودتای اکتبر در قرقیزستان، تاثیر مناقشه قره باغ بر روابط روسیه و ترکیه، استراتژی انجماد هستهای روسیه در قبال کره شمالی و تشدید سیاست ائتلافسازی ایالات متحده در برابر مخالفان خود از جمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه میدهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیینشده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت ترکیه با تعهد به حمایت بیقیدوشرط از جمهوری آذربایجان در مناقشه اخیر بر سر قرهباغ، نیروها و بودجهاش را گسترش میدهد اما درعینحال پایگاه خود را تقویت میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شورای امنیت سازمان ملل تا به حال ۴ قطعنامه صادر کرده و از ارمنستان خواسته که هفت شهر آذربایجان را آزاد کند؛ اما ایروان نپذیرفته است، لذا شورای امنیت باید از طریق مکانیسمهای موجود مانند فصل «هفت» ارمنستان را متقاعد کند که این شهرها را به آذربایجان باز پس دهد.
محسن پاکآیین- سفیر سابق ایران در جمهوری آذربایجان
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرتهای بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالیکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت میکند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپاییهایی نیز که قائل به چندجانبهگرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و بهجای پیدا کردن راهحلهای جهانی، دنبال راهحلهای ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار شدید اتحادیه اروپا به انگلیس درباره توافق برگزیت، واکنش وزیر برگزیت انگلیس به مواضع جدید اتحادیه اروپا، ادامه درگیریهای پراکنده در قرهباغ ، گفتگوی چاووشاوغلو و لاوروف درباره قره باغ، درخواست اتحادیه اروپا برای توقف شهرکسازیها در کرانه باختری؛ برگزاری رزمایش مشترک ترکیه و قطر، ابراز نگرانی خلیلزاد از ادامه حملات طالبان در افغانستان، انتقاد کابل از انتقال تجهیزات نظامی آمریکا به پاکستان، رشد مثبت اقتصاد چین در جهان، تمایل ژاپن به استفاده از سامانه دفاع موشکی مستقر بر کشتی، پیشنهاد جدید آمریکا به روسیه در خصوص اجرای پیمان استارت نو، افزایش چهل درصدی بودجه نظامی سوئد برای مقابله به روسیه و برگزاری اجلاس سران اتحادیه اروپا برای هماهنگ کردن تدبیرهای کرونایی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهه 1990 و در دورهای که روابط فرا آتلانتیک نسبت به امروز ثبات بیشتری داشت و الگوی آن قابل پیشبینی بود، دیپلماتهای آمریکا خود را جزو لاینفک خانواده کشورهای اروپایی احساس میکردند. همچنان که آمریکا به همراه کانادا عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین، عضو مؤسس ناتو بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شش درس درگیری در قره باغ، کودتای اکتبر در قرقیزستان، تاثیر مناقشه قره باغ بر روابط روسیه و ترکیه، استراتژی انجماد هستهای روسیه در قبال کره شمالی و تشدید سیاست ائتلافسازی ایالات متحده در برابر مخالفان خود از جمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه میدهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیینشده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت ترکیه با تعهد به حمایت بیقیدوشرط از جمهوری آذربایجان در مناقشه اخیر بر سر قرهباغ، نیروها و بودجهاش را گسترش میدهد اما درعینحال پایگاه خود را تقویت میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شورای امنیت سازمان ملل تا به حال ۴ قطعنامه صادر کرده و از ارمنستان خواسته که هفت شهر آذربایجان را آزاد کند؛ اما ایروان نپذیرفته است، لذا شورای امنیت باید از طریق مکانیسمهای موجود مانند فصل «هفت» ارمنستان را متقاعد کند که این شهرها را به آذربایجان باز پس دهد.
محسن پاکآیین- سفیر سابق ایران در جمهوری آذربایجان
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرتهای بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالیکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت میکند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپاییهایی نیز که قائل به چندجانبهگرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و بهجای پیدا کردن راهحلهای جهانی، دنبال راهحلهای ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار شدید اتحادیه اروپا به انگلیس درباره توافق برگزیت، واکنش وزیر برگزیت انگلیس به مواضع جدید اتحادیه اروپا، ادامه درگیریهای پراکنده در قرهباغ ، گفتگوی چاووشاوغلو و لاوروف درباره قره باغ، درخواست اتحادیه اروپا برای توقف شهرکسازیها در کرانه باختری؛ برگزاری رزمایش مشترک ترکیه و قطر، ابراز نگرانی خلیلزاد از ادامه حملات طالبان در افغانستان، انتقاد کابل از انتقال تجهیزات نظامی آمریکا به پاکستان، رشد مثبت اقتصاد چین در جهان، تمایل ژاپن به استفاده از سامانه دفاع موشکی مستقر بر کشتی، پیشنهاد جدید آمریکا به روسیه در خصوص اجرای پیمان استارت نو، افزایش چهل درصدی بودجه نظامی سوئد برای مقابله به روسیه و برگزاری اجلاس سران اتحادیه اروپا برای هماهنگ کردن تدبیرهای کرونایی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهه 1990 و در دورهای که روابط فرا آتلانتیک نسبت به امروز ثبات بیشتری داشت و الگوی آن قابل پیشبینی بود، دیپلماتهای آمریکا خود را جزو لاینفک خانواده کشورهای اروپایی احساس میکردند. همچنان که آمریکا به همراه کانادا عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین، عضو مؤسس ناتو بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شش درس درگیری در قره باغ، کودتای اکتبر در قرقیزستان، تاثیر مناقشه قره باغ بر روابط روسیه و ترکیه، استراتژی انجماد هستهای روسیه در قبال کره شمالی و تشدید سیاست ائتلافسازی ایالات متحده در برابر مخالفان خود از جمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه میدهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیینشده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت ترکیه با تعهد به حمایت بیقیدوشرط از جمهوری آذربایجان در مناقشه اخیر بر سر قرهباغ، نیروها و بودجهاش را گسترش میدهد اما درعینحال پایگاه خود را تقویت میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شورای امنیت سازمان ملل تا به حال ۴ قطعنامه صادر کرده و از ارمنستان خواسته که هفت شهر آذربایجان را آزاد کند؛ اما ایروان نپذیرفته است، لذا شورای امنیت باید از طریق مکانیسمهای موجود مانند فصل «هفت» ارمنستان را متقاعد کند که این شهرها را به آذربایجان باز پس دهد.
محسن پاکآیین- سفیر سابق ایران در جمهوری آذربایجان
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرتهای بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالیکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت میکند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپاییهایی نیز که قائل به چندجانبهگرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و بهجای پیدا کردن راهحلهای جهانی، دنبال راهحلهای ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار شدید اتحادیه اروپا به انگلیس درباره توافق برگزیت، واکنش وزیر برگزیت انگلیس به مواضع جدید اتحادیه اروپا، ادامه درگیریهای پراکنده در قرهباغ ، گفتگوی چاووشاوغلو و لاوروف درباره قره باغ، درخواست اتحادیه اروپا برای توقف شهرکسازیها در کرانه باختری؛ برگزاری رزمایش مشترک ترکیه و قطر، ابراز نگرانی خلیلزاد از ادامه حملات طالبان در افغانستان، انتقاد کابل از انتقال تجهیزات نظامی آمریکا به پاکستان، رشد مثبت اقتصاد چین در جهان، تمایل ژاپن به استفاده از سامانه دفاع موشکی مستقر بر کشتی، پیشنهاد جدید آمریکا به روسیه در خصوص اجرای پیمان استارت نو، افزایش چهل درصدی بودجه نظامی سوئد برای مقابله به روسیه و برگزاری اجلاس سران اتحادیه اروپا برای هماهنگ کردن تدبیرهای کرونایی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهه 1990 و در دورهای که روابط فرا آتلانتیک نسبت به امروز ثبات بیشتری داشت و الگوی آن قابل پیشبینی بود، دیپلماتهای آمریکا خود را جزو لاینفک خانواده کشورهای اروپایی احساس میکردند. همچنان که آمریکا به همراه کانادا عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین، عضو مؤسس ناتو بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شش درس درگیری در قره باغ، کودتای اکتبر در قرقیزستان، تاثیر مناقشه قره باغ بر روابط روسیه و ترکیه، استراتژی انجماد هستهای روسیه در قبال کره شمالی و تشدید سیاست ائتلافسازی ایالات متحده در برابر مخالفان خود از جمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه میدهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیینشده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت ترکیه با تعهد به حمایت بیقیدوشرط از جمهوری آذربایجان در مناقشه اخیر بر سر قرهباغ، نیروها و بودجهاش را گسترش میدهد اما درعینحال پایگاه خود را تقویت میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شورای امنیت سازمان ملل تا به حال ۴ قطعنامه صادر کرده و از ارمنستان خواسته که هفت شهر آذربایجان را آزاد کند؛ اما ایروان نپذیرفته است، لذا شورای امنیت باید از طریق مکانیسمهای موجود مانند فصل «هفت» ارمنستان را متقاعد کند که این شهرها را به آذربایجان باز پس دهد.
محسن پاکآیین- سفیر سابق ایران در جمهوری آذربایجان
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرتهای بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالیکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت میکند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپاییهایی نیز که قائل به چندجانبهگرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و بهجای پیدا کردن راهحلهای جهانی، دنبال راهحلهای ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار شدید اتحادیه اروپا به انگلیس درباره توافق برگزیت، واکنش وزیر برگزیت انگلیس به مواضع جدید اتحادیه اروپا، ادامه درگیریهای پراکنده در قرهباغ ، گفتگوی چاووشاوغلو و لاوروف درباره قره باغ، درخواست اتحادیه اروپا برای توقف شهرکسازیها در کرانه باختری؛ برگزاری رزمایش مشترک ترکیه و قطر، ابراز نگرانی خلیلزاد از ادامه حملات طالبان در افغانستان، انتقاد کابل از انتقال تجهیزات نظامی آمریکا به پاکستان، رشد مثبت اقتصاد چین در جهان، تمایل ژاپن به استفاده از سامانه دفاع موشکی مستقر بر کشتی، پیشنهاد جدید آمریکا به روسیه در خصوص اجرای پیمان استارت نو، افزایش چهل درصدی بودجه نظامی سوئد برای مقابله به روسیه و برگزاری اجلاس سران اتحادیه اروپا برای هماهنگ کردن تدبیرهای کرونایی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهه 1990 و در دورهای که روابط فرا آتلانتیک نسبت به امروز ثبات بیشتری داشت و الگوی آن قابل پیشبینی بود، دیپلماتهای آمریکا خود را جزو لاینفک خانواده کشورهای اروپایی احساس میکردند. همچنان که آمریکا به همراه کانادا عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین، عضو مؤسس ناتو بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شش درس درگیری در قره باغ، کودتای اکتبر در قرقیزستان، تاثیر مناقشه قره باغ بر روابط روسیه و ترکیه، استراتژی انجماد هستهای روسیه در قبال کره شمالی و تشدید سیاست ائتلافسازی ایالات متحده در برابر مخالفان خود از جمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه میدهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیینشده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت ترکیه با تعهد به حمایت بیقیدوشرط از جمهوری آذربایجان در مناقشه اخیر بر سر قرهباغ، نیروها و بودجهاش را گسترش میدهد اما درعینحال پایگاه خود را تقویت میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شورای امنیت سازمان ملل تا به حال ۴ قطعنامه صادر کرده و از ارمنستان خواسته که هفت شهر آذربایجان را آزاد کند؛ اما ایروان نپذیرفته است، لذا شورای امنیت باید از طریق مکانیسمهای موجود مانند فصل «هفت» ارمنستان را متقاعد کند که این شهرها را به آذربایجان باز پس دهد.
محسن پاکآیین- سفیر سابق ایران در جمهوری آذربایجان
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرتهای بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالیکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیسجمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت میکند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپاییهایی نیز که قائل به چندجانبهگرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و بهجای پیدا کردن راهحلهای جهانی، دنبال راهحلهای ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار شدید اتحادیه اروپا به انگلیس درباره توافق برگزیت، واکنش وزیر برگزیت انگلیس به مواضع جدید اتحادیه اروپا، ادامه درگیریهای پراکنده در قرهباغ ، گفتگوی چاووشاوغلو و لاوروف درباره قره باغ، درخواست اتحادیه اروپا برای توقف شهرکسازیها در کرانه باختری؛ برگزاری رزمایش مشترک ترکیه و قطر، ابراز نگرانی خلیلزاد از ادامه حملات طالبان در افغانستان، انتقاد کابل از انتقال تجهیزات نظامی آمریکا به پاکستان، رشد مثبت اقتصاد چین در جهان، تمایل ژاپن به استفاده از سامانه دفاع موشکی مستقر بر کشتی، پیشنهاد جدید آمریکا به روسیه در خصوص اجرای پیمان استارت نو، افزایش چهل درصدی بودجه نظامی سوئد برای مقابله به روسیه و برگزاری اجلاس سران اتحادیه اروپا برای هماهنگ کردن تدبیرهای کرونایی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهه 1990 و در دورهای که روابط فرا آتلانتیک نسبت به امروز ثبات بیشتری داشت و الگوی آن قابل پیشبینی بود، دیپلماتهای آمریکا خود را جزو لاینفک خانواده کشورهای اروپایی احساس میکردند. همچنان که آمریکا به همراه کانادا عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین، عضو مؤسس ناتو بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شش درس درگیری در قره باغ، کودتای اکتبر در قرقیزستان، تاثیر مناقشه قره باغ بر روابط روسیه و ترکیه، استراتژی انجماد هستهای روسیه در قبال کره شمالی و تشدید سیاست ائتلافسازی ایالات متحده در برابر مخالفان خود از جمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»