شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: تنگه استراتژیک باب المندب و دریای سرخ، در ماههای اخیر به دلیل جنگ غزه به با مشكلات عديده و بحران جدي مواجه شده است؛ دلیل این امر نیز رویکرد حمایتگرایانه نیروهای ارتش یمن از فلسطین است که از ابتدای حملات رژیم اسرائيل به نوار غزه، حمله به کشتیهای عازم سرزمینهای اشغالی یا از مبدأ این رژیم در دریای سرخ را در برنامه خود قرار داده و وعده دادهاند تا زمانی که تجاوز نظامی رژيم اسرائيل به نوار غزه پایان نیابد به حملات خود ادامه خواهند داد. ایالات متحده آمریکا به عنوان مهمترین حامی رژیم اسرائیل نخستین کشوری بود که به این سیاست نیروهای ارتش یمن واکنش نشان داد و کوشید در پوشش حمایت از آزادی کشترانی، ائتلافی جهانی برای مقابله با این حملات تشکیل دهد؛ ائتلافی که البته به دلیل تعارض منافع کشورهای غربی ناکام ماند و در عمل به حملات آمریکا و انگلیس به مواضعی در یمن ختم شد. البته، کشورهای اروپایی هر چند در ائتلاف آمریکایی مشارکت جدی نداشتند، اما منافع متعدد و پیچیده ای در این منطقه پرالتهاب دارند و در نتیجه رویکرد ویژه و مستقلی در قبال آن اتخاذ کرده اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای موجود در دریای سرخ، طرح انتقال مسیر حملونقل کالا از دریای سرخ و تنگه بابالمندب به «کریدور میانی» در قفقاز را بر سر زبانها انداخته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیر میز یمن اندیشکده مرصاد با بیان اینکه در شرایط فعلی، آتش بس به معنی پایان تجاوز نظامی عربستان به خاک یمن را باید مساله ای تثبیت شده دانست، تاکید کرد: ولی پایان درگیری داخلی بین گروههای یمنی با توجه به منافع بعضا متضاد این گروهها و حمایت طرفهای منطقه ای رقیب از این ظرفیت برای توسعه منافع خود در منطقه مهم تنگه باب المندب، چندان در دسترس نیست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد انرژی با بیان اینکه اظهارات مطرح شده درخصوص بررسی خروج از امارات از اوپک، تنها یک تاکتیک مذاکره ای به نظر میرسد، گفت: اختلاف نظرها همواره در اوپک بوده و مساله جدیدی نیست. اینگونه نیست که کشوری برای اینکه تولیدش را افزایش دهد اعلام کند که از اوپک خارج می شود. امارات و عربستان، هر دو، پیش از این نیز از سهمیه هایشان بسیار بیشتر تولید کرده اند و به آن هم اضافه کرده اند و از اوپک نیز خارج نشده اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ائتلاف سعودی در فروردین ماه سال 1394 با هدف اشغال یمن و ضمیمه کردن خاک این کشور به عربستان، یمن را مورد تهاجم همهجانبه قرار دادند؛ اما عملیاتی که قرار بود در کمتر از یک ماه به اهداف خود دست یابد، نزدیک به 7 سال طول کشیده و به باتلاقی برای متجاوزان تبدیل شده است. همچنانکه عملیات موشکی و پهپادی اخیر انصارالله در امارات، جنگ یمن را وارد دور جدیدی از «موازنهسازی» کرده است. امروز نه تنها عربستان بلکه امارات نیز در مجموعه اهداف عملیاتی انصارالله قرار گرفته است.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: عربستان سعودی جنگی را در یمن آغاز کرد که ادعای آن جلوگیری از دستیابی ایران به پایگاهی برای کنترل تنگه راهبردی باب المندب بود. تقریباً شش سال از آن زمان گذشته و درواقع این جنگ نهتنها به نفع ایران تمامشده، بلکه بدترین فاجعه انسانی در جهان را رقمزده است. دولت بایدن باید پایان دادن به این جنگ را اولویتی فوری در نظر بگیرد و دلایل آنهم راهبردی و هم بشردوستانه است.
شورای راهبردی آنلاین: ادامه رایزنی های سهجانبه ایران، روسیه و ترکیه درباره سوریه، تعطیلی دولت فدرال آمریکا ، تکذیب خروج نیروهای روسی از «عفرین» ، استقبال مسکو از گفتگوهای مستقیم دو کره، رونمایی از استراتژی جدید نظامی آمریکا ، رایزنی ماکرون و مرکل به منظور اصلاحات در منطقه یورو، تلاش امارات برای گسترش نفوذ در شاخ آفریقا ، قطع فروش سلاح به عربستان و امارات از سوی آلمان و تاکید اردوغان برآغاز عملیات عفرین ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: تنگه استراتژیک باب المندب و دریای سرخ، در ماههای اخیر به دلیل جنگ غزه به با مشكلات عديده و بحران جدي مواجه شده است؛ دلیل این امر نیز رویکرد حمایتگرایانه نیروهای ارتش یمن از فلسطین است که از ابتدای حملات رژیم اسرائيل به نوار غزه، حمله به کشتیهای عازم سرزمینهای اشغالی یا از مبدأ این رژیم در دریای سرخ را در برنامه خود قرار داده و وعده دادهاند تا زمانی که تجاوز نظامی رژيم اسرائيل به نوار غزه پایان نیابد به حملات خود ادامه خواهند داد. ایالات متحده آمریکا به عنوان مهمترین حامی رژیم اسرائیل نخستین کشوری بود که به این سیاست نیروهای ارتش یمن واکنش نشان داد و کوشید در پوشش حمایت از آزادی کشترانی، ائتلافی جهانی برای مقابله با این حملات تشکیل دهد؛ ائتلافی که البته به دلیل تعارض منافع کشورهای غربی ناکام ماند و در عمل به حملات آمریکا و انگلیس به مواضعی در یمن ختم شد. البته، کشورهای اروپایی هر چند در ائتلاف آمریکایی مشارکت جدی نداشتند، اما منافع متعدد و پیچیده ای در این منطقه پرالتهاب دارند و در نتیجه رویکرد ویژه و مستقلی در قبال آن اتخاذ کرده اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای موجود در دریای سرخ، طرح انتقال مسیر حملونقل کالا از دریای سرخ و تنگه بابالمندب به «کریدور میانی» در قفقاز را بر سر زبانها انداخته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیر میز یمن اندیشکده مرصاد با بیان اینکه در شرایط فعلی، آتش بس به معنی پایان تجاوز نظامی عربستان به خاک یمن را باید مساله ای تثبیت شده دانست، تاکید کرد: ولی پایان درگیری داخلی بین گروههای یمنی با توجه به منافع بعضا متضاد این گروهها و حمایت طرفهای منطقه ای رقیب از این ظرفیت برای توسعه منافع خود در منطقه مهم تنگه باب المندب، چندان در دسترس نیست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد انرژی با بیان اینکه اظهارات مطرح شده درخصوص بررسی خروج از امارات از اوپک، تنها یک تاکتیک مذاکره ای به نظر میرسد، گفت: اختلاف نظرها همواره در اوپک بوده و مساله جدیدی نیست. اینگونه نیست که کشوری برای اینکه تولیدش را افزایش دهد اعلام کند که از اوپک خارج می شود. امارات و عربستان، هر دو، پیش از این نیز از سهمیه هایشان بسیار بیشتر تولید کرده اند و به آن هم اضافه کرده اند و از اوپک نیز خارج نشده اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ائتلاف سعودی در فروردین ماه سال 1394 با هدف اشغال یمن و ضمیمه کردن خاک این کشور به عربستان، یمن را مورد تهاجم همهجانبه قرار دادند؛ اما عملیاتی که قرار بود در کمتر از یک ماه به اهداف خود دست یابد، نزدیک به 7 سال طول کشیده و به باتلاقی برای متجاوزان تبدیل شده است. همچنانکه عملیات موشکی و پهپادی اخیر انصارالله در امارات، جنگ یمن را وارد دور جدیدی از «موازنهسازی» کرده است. امروز نه تنها عربستان بلکه امارات نیز در مجموعه اهداف عملیاتی انصارالله قرار گرفته است.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: عربستان سعودی جنگی را در یمن آغاز کرد که ادعای آن جلوگیری از دستیابی ایران به پایگاهی برای کنترل تنگه راهبردی باب المندب بود. تقریباً شش سال از آن زمان گذشته و درواقع این جنگ نهتنها به نفع ایران تمامشده، بلکه بدترین فاجعه انسانی در جهان را رقمزده است. دولت بایدن باید پایان دادن به این جنگ را اولویتی فوری در نظر بگیرد و دلایل آنهم راهبردی و هم بشردوستانه است.
شورای راهبردی آنلاین: ادامه رایزنی های سهجانبه ایران، روسیه و ترکیه درباره سوریه، تعطیلی دولت فدرال آمریکا ، تکذیب خروج نیروهای روسی از «عفرین» ، استقبال مسکو از گفتگوهای مستقیم دو کره، رونمایی از استراتژی جدید نظامی آمریکا ، رایزنی ماکرون و مرکل به منظور اصلاحات در منطقه یورو، تلاش امارات برای گسترش نفوذ در شاخ آفریقا ، قطع فروش سلاح به عربستان و امارات از سوی آلمان و تاکید اردوغان برآغاز عملیات عفرین ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: تنگه استراتژیک باب المندب و دریای سرخ، در ماههای اخیر به دلیل جنگ غزه به با مشكلات عديده و بحران جدي مواجه شده است؛ دلیل این امر نیز رویکرد حمایتگرایانه نیروهای ارتش یمن از فلسطین است که از ابتدای حملات رژیم اسرائيل به نوار غزه، حمله به کشتیهای عازم سرزمینهای اشغالی یا از مبدأ این رژیم در دریای سرخ را در برنامه خود قرار داده و وعده دادهاند تا زمانی که تجاوز نظامی رژيم اسرائيل به نوار غزه پایان نیابد به حملات خود ادامه خواهند داد. ایالات متحده آمریکا به عنوان مهمترین حامی رژیم اسرائیل نخستین کشوری بود که به این سیاست نیروهای ارتش یمن واکنش نشان داد و کوشید در پوشش حمایت از آزادی کشترانی، ائتلافی جهانی برای مقابله با این حملات تشکیل دهد؛ ائتلافی که البته به دلیل تعارض منافع کشورهای غربی ناکام ماند و در عمل به حملات آمریکا و انگلیس به مواضعی در یمن ختم شد. البته، کشورهای اروپایی هر چند در ائتلاف آمریکایی مشارکت جدی نداشتند، اما منافع متعدد و پیچیده ای در این منطقه پرالتهاب دارند و در نتیجه رویکرد ویژه و مستقلی در قبال آن اتخاذ کرده اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای موجود در دریای سرخ، طرح انتقال مسیر حملونقل کالا از دریای سرخ و تنگه بابالمندب به «کریدور میانی» در قفقاز را بر سر زبانها انداخته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیر میز یمن اندیشکده مرصاد با بیان اینکه در شرایط فعلی، آتش بس به معنی پایان تجاوز نظامی عربستان به خاک یمن را باید مساله ای تثبیت شده دانست، تاکید کرد: ولی پایان درگیری داخلی بین گروههای یمنی با توجه به منافع بعضا متضاد این گروهها و حمایت طرفهای منطقه ای رقیب از این ظرفیت برای توسعه منافع خود در منطقه مهم تنگه باب المندب، چندان در دسترس نیست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد انرژی با بیان اینکه اظهارات مطرح شده درخصوص بررسی خروج از امارات از اوپک، تنها یک تاکتیک مذاکره ای به نظر میرسد، گفت: اختلاف نظرها همواره در اوپک بوده و مساله جدیدی نیست. اینگونه نیست که کشوری برای اینکه تولیدش را افزایش دهد اعلام کند که از اوپک خارج می شود. امارات و عربستان، هر دو، پیش از این نیز از سهمیه هایشان بسیار بیشتر تولید کرده اند و به آن هم اضافه کرده اند و از اوپک نیز خارج نشده اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ائتلاف سعودی در فروردین ماه سال 1394 با هدف اشغال یمن و ضمیمه کردن خاک این کشور به عربستان، یمن را مورد تهاجم همهجانبه قرار دادند؛ اما عملیاتی که قرار بود در کمتر از یک ماه به اهداف خود دست یابد، نزدیک به 7 سال طول کشیده و به باتلاقی برای متجاوزان تبدیل شده است. همچنانکه عملیات موشکی و پهپادی اخیر انصارالله در امارات، جنگ یمن را وارد دور جدیدی از «موازنهسازی» کرده است. امروز نه تنها عربستان بلکه امارات نیز در مجموعه اهداف عملیاتی انصارالله قرار گرفته است.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: عربستان سعودی جنگی را در یمن آغاز کرد که ادعای آن جلوگیری از دستیابی ایران به پایگاهی برای کنترل تنگه راهبردی باب المندب بود. تقریباً شش سال از آن زمان گذشته و درواقع این جنگ نهتنها به نفع ایران تمامشده، بلکه بدترین فاجعه انسانی در جهان را رقمزده است. دولت بایدن باید پایان دادن به این جنگ را اولویتی فوری در نظر بگیرد و دلایل آنهم راهبردی و هم بشردوستانه است.
شورای راهبردی آنلاین: ادامه رایزنی های سهجانبه ایران، روسیه و ترکیه درباره سوریه، تعطیلی دولت فدرال آمریکا ، تکذیب خروج نیروهای روسی از «عفرین» ، استقبال مسکو از گفتگوهای مستقیم دو کره، رونمایی از استراتژی جدید نظامی آمریکا ، رایزنی ماکرون و مرکل به منظور اصلاحات در منطقه یورو، تلاش امارات برای گسترش نفوذ در شاخ آفریقا ، قطع فروش سلاح به عربستان و امارات از سوی آلمان و تاکید اردوغان برآغاز عملیات عفرین ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: تنگه استراتژیک باب المندب و دریای سرخ، در ماههای اخیر به دلیل جنگ غزه به با مشكلات عديده و بحران جدي مواجه شده است؛ دلیل این امر نیز رویکرد حمایتگرایانه نیروهای ارتش یمن از فلسطین است که از ابتدای حملات رژیم اسرائيل به نوار غزه، حمله به کشتیهای عازم سرزمینهای اشغالی یا از مبدأ این رژیم در دریای سرخ را در برنامه خود قرار داده و وعده دادهاند تا زمانی که تجاوز نظامی رژيم اسرائيل به نوار غزه پایان نیابد به حملات خود ادامه خواهند داد. ایالات متحده آمریکا به عنوان مهمترین حامی رژیم اسرائیل نخستین کشوری بود که به این سیاست نیروهای ارتش یمن واکنش نشان داد و کوشید در پوشش حمایت از آزادی کشترانی، ائتلافی جهانی برای مقابله با این حملات تشکیل دهد؛ ائتلافی که البته به دلیل تعارض منافع کشورهای غربی ناکام ماند و در عمل به حملات آمریکا و انگلیس به مواضعی در یمن ختم شد. البته، کشورهای اروپایی هر چند در ائتلاف آمریکایی مشارکت جدی نداشتند، اما منافع متعدد و پیچیده ای در این منطقه پرالتهاب دارند و در نتیجه رویکرد ویژه و مستقلی در قبال آن اتخاذ کرده اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای موجود در دریای سرخ، طرح انتقال مسیر حملونقل کالا از دریای سرخ و تنگه بابالمندب به «کریدور میانی» در قفقاز را بر سر زبانها انداخته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیر میز یمن اندیشکده مرصاد با بیان اینکه در شرایط فعلی، آتش بس به معنی پایان تجاوز نظامی عربستان به خاک یمن را باید مساله ای تثبیت شده دانست، تاکید کرد: ولی پایان درگیری داخلی بین گروههای یمنی با توجه به منافع بعضا متضاد این گروهها و حمایت طرفهای منطقه ای رقیب از این ظرفیت برای توسعه منافع خود در منطقه مهم تنگه باب المندب، چندان در دسترس نیست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد انرژی با بیان اینکه اظهارات مطرح شده درخصوص بررسی خروج از امارات از اوپک، تنها یک تاکتیک مذاکره ای به نظر میرسد، گفت: اختلاف نظرها همواره در اوپک بوده و مساله جدیدی نیست. اینگونه نیست که کشوری برای اینکه تولیدش را افزایش دهد اعلام کند که از اوپک خارج می شود. امارات و عربستان، هر دو، پیش از این نیز از سهمیه هایشان بسیار بیشتر تولید کرده اند و به آن هم اضافه کرده اند و از اوپک نیز خارج نشده اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ائتلاف سعودی در فروردین ماه سال 1394 با هدف اشغال یمن و ضمیمه کردن خاک این کشور به عربستان، یمن را مورد تهاجم همهجانبه قرار دادند؛ اما عملیاتی که قرار بود در کمتر از یک ماه به اهداف خود دست یابد، نزدیک به 7 سال طول کشیده و به باتلاقی برای متجاوزان تبدیل شده است. همچنانکه عملیات موشکی و پهپادی اخیر انصارالله در امارات، جنگ یمن را وارد دور جدیدی از «موازنهسازی» کرده است. امروز نه تنها عربستان بلکه امارات نیز در مجموعه اهداف عملیاتی انصارالله قرار گرفته است.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: عربستان سعودی جنگی را در یمن آغاز کرد که ادعای آن جلوگیری از دستیابی ایران به پایگاهی برای کنترل تنگه راهبردی باب المندب بود. تقریباً شش سال از آن زمان گذشته و درواقع این جنگ نهتنها به نفع ایران تمامشده، بلکه بدترین فاجعه انسانی در جهان را رقمزده است. دولت بایدن باید پایان دادن به این جنگ را اولویتی فوری در نظر بگیرد و دلایل آنهم راهبردی و هم بشردوستانه است.
شورای راهبردی آنلاین: ادامه رایزنی های سهجانبه ایران، روسیه و ترکیه درباره سوریه، تعطیلی دولت فدرال آمریکا ، تکذیب خروج نیروهای روسی از «عفرین» ، استقبال مسکو از گفتگوهای مستقیم دو کره، رونمایی از استراتژی جدید نظامی آمریکا ، رایزنی ماکرون و مرکل به منظور اصلاحات در منطقه یورو، تلاش امارات برای گسترش نفوذ در شاخ آفریقا ، قطع فروش سلاح به عربستان و امارات از سوی آلمان و تاکید اردوغان برآغاز عملیات عفرین ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: تنگه استراتژیک باب المندب و دریای سرخ، در ماههای اخیر به دلیل جنگ غزه به با مشكلات عديده و بحران جدي مواجه شده است؛ دلیل این امر نیز رویکرد حمایتگرایانه نیروهای ارتش یمن از فلسطین است که از ابتدای حملات رژیم اسرائيل به نوار غزه، حمله به کشتیهای عازم سرزمینهای اشغالی یا از مبدأ این رژیم در دریای سرخ را در برنامه خود قرار داده و وعده دادهاند تا زمانی که تجاوز نظامی رژيم اسرائيل به نوار غزه پایان نیابد به حملات خود ادامه خواهند داد. ایالات متحده آمریکا به عنوان مهمترین حامی رژیم اسرائیل نخستین کشوری بود که به این سیاست نیروهای ارتش یمن واکنش نشان داد و کوشید در پوشش حمایت از آزادی کشترانی، ائتلافی جهانی برای مقابله با این حملات تشکیل دهد؛ ائتلافی که البته به دلیل تعارض منافع کشورهای غربی ناکام ماند و در عمل به حملات آمریکا و انگلیس به مواضعی در یمن ختم شد. البته، کشورهای اروپایی هر چند در ائتلاف آمریکایی مشارکت جدی نداشتند، اما منافع متعدد و پیچیده ای در این منطقه پرالتهاب دارند و در نتیجه رویکرد ویژه و مستقلی در قبال آن اتخاذ کرده اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای موجود در دریای سرخ، طرح انتقال مسیر حملونقل کالا از دریای سرخ و تنگه بابالمندب به «کریدور میانی» در قفقاز را بر سر زبانها انداخته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیر میز یمن اندیشکده مرصاد با بیان اینکه در شرایط فعلی، آتش بس به معنی پایان تجاوز نظامی عربستان به خاک یمن را باید مساله ای تثبیت شده دانست، تاکید کرد: ولی پایان درگیری داخلی بین گروههای یمنی با توجه به منافع بعضا متضاد این گروهها و حمایت طرفهای منطقه ای رقیب از این ظرفیت برای توسعه منافع خود در منطقه مهم تنگه باب المندب، چندان در دسترس نیست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد انرژی با بیان اینکه اظهارات مطرح شده درخصوص بررسی خروج از امارات از اوپک، تنها یک تاکتیک مذاکره ای به نظر میرسد، گفت: اختلاف نظرها همواره در اوپک بوده و مساله جدیدی نیست. اینگونه نیست که کشوری برای اینکه تولیدش را افزایش دهد اعلام کند که از اوپک خارج می شود. امارات و عربستان، هر دو، پیش از این نیز از سهمیه هایشان بسیار بیشتر تولید کرده اند و به آن هم اضافه کرده اند و از اوپک نیز خارج نشده اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ائتلاف سعودی در فروردین ماه سال 1394 با هدف اشغال یمن و ضمیمه کردن خاک این کشور به عربستان، یمن را مورد تهاجم همهجانبه قرار دادند؛ اما عملیاتی که قرار بود در کمتر از یک ماه به اهداف خود دست یابد، نزدیک به 7 سال طول کشیده و به باتلاقی برای متجاوزان تبدیل شده است. همچنانکه عملیات موشکی و پهپادی اخیر انصارالله در امارات، جنگ یمن را وارد دور جدیدی از «موازنهسازی» کرده است. امروز نه تنها عربستان بلکه امارات نیز در مجموعه اهداف عملیاتی انصارالله قرار گرفته است.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: عربستان سعودی جنگی را در یمن آغاز کرد که ادعای آن جلوگیری از دستیابی ایران به پایگاهی برای کنترل تنگه راهبردی باب المندب بود. تقریباً شش سال از آن زمان گذشته و درواقع این جنگ نهتنها به نفع ایران تمامشده، بلکه بدترین فاجعه انسانی در جهان را رقمزده است. دولت بایدن باید پایان دادن به این جنگ را اولویتی فوری در نظر بگیرد و دلایل آنهم راهبردی و هم بشردوستانه است.
شورای راهبردی آنلاین: ادامه رایزنی های سهجانبه ایران، روسیه و ترکیه درباره سوریه، تعطیلی دولت فدرال آمریکا ، تکذیب خروج نیروهای روسی از «عفرین» ، استقبال مسکو از گفتگوهای مستقیم دو کره، رونمایی از استراتژی جدید نظامی آمریکا ، رایزنی ماکرون و مرکل به منظور اصلاحات در منطقه یورو، تلاش امارات برای گسترش نفوذ در شاخ آفریقا ، قطع فروش سلاح به عربستان و امارات از سوی آلمان و تاکید اردوغان برآغاز عملیات عفرین ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: تنگه استراتژیک باب المندب و دریای سرخ، در ماههای اخیر به دلیل جنگ غزه به با مشكلات عديده و بحران جدي مواجه شده است؛ دلیل این امر نیز رویکرد حمایتگرایانه نیروهای ارتش یمن از فلسطین است که از ابتدای حملات رژیم اسرائيل به نوار غزه، حمله به کشتیهای عازم سرزمینهای اشغالی یا از مبدأ این رژیم در دریای سرخ را در برنامه خود قرار داده و وعده دادهاند تا زمانی که تجاوز نظامی رژيم اسرائيل به نوار غزه پایان نیابد به حملات خود ادامه خواهند داد. ایالات متحده آمریکا به عنوان مهمترین حامی رژیم اسرائیل نخستین کشوری بود که به این سیاست نیروهای ارتش یمن واکنش نشان داد و کوشید در پوشش حمایت از آزادی کشترانی، ائتلافی جهانی برای مقابله با این حملات تشکیل دهد؛ ائتلافی که البته به دلیل تعارض منافع کشورهای غربی ناکام ماند و در عمل به حملات آمریکا و انگلیس به مواضعی در یمن ختم شد. البته، کشورهای اروپایی هر چند در ائتلاف آمریکایی مشارکت جدی نداشتند، اما منافع متعدد و پیچیده ای در این منطقه پرالتهاب دارند و در نتیجه رویکرد ویژه و مستقلی در قبال آن اتخاذ کرده اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای موجود در دریای سرخ، طرح انتقال مسیر حملونقل کالا از دریای سرخ و تنگه بابالمندب به «کریدور میانی» در قفقاز را بر سر زبانها انداخته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیر میز یمن اندیشکده مرصاد با بیان اینکه در شرایط فعلی، آتش بس به معنی پایان تجاوز نظامی عربستان به خاک یمن را باید مساله ای تثبیت شده دانست، تاکید کرد: ولی پایان درگیری داخلی بین گروههای یمنی با توجه به منافع بعضا متضاد این گروهها و حمایت طرفهای منطقه ای رقیب از این ظرفیت برای توسعه منافع خود در منطقه مهم تنگه باب المندب، چندان در دسترس نیست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد انرژی با بیان اینکه اظهارات مطرح شده درخصوص بررسی خروج از امارات از اوپک، تنها یک تاکتیک مذاکره ای به نظر میرسد، گفت: اختلاف نظرها همواره در اوپک بوده و مساله جدیدی نیست. اینگونه نیست که کشوری برای اینکه تولیدش را افزایش دهد اعلام کند که از اوپک خارج می شود. امارات و عربستان، هر دو، پیش از این نیز از سهمیه هایشان بسیار بیشتر تولید کرده اند و به آن هم اضافه کرده اند و از اوپک نیز خارج نشده اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ائتلاف سعودی در فروردین ماه سال 1394 با هدف اشغال یمن و ضمیمه کردن خاک این کشور به عربستان، یمن را مورد تهاجم همهجانبه قرار دادند؛ اما عملیاتی که قرار بود در کمتر از یک ماه به اهداف خود دست یابد، نزدیک به 7 سال طول کشیده و به باتلاقی برای متجاوزان تبدیل شده است. همچنانکه عملیات موشکی و پهپادی اخیر انصارالله در امارات، جنگ یمن را وارد دور جدیدی از «موازنهسازی» کرده است. امروز نه تنها عربستان بلکه امارات نیز در مجموعه اهداف عملیاتی انصارالله قرار گرفته است.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: عربستان سعودی جنگی را در یمن آغاز کرد که ادعای آن جلوگیری از دستیابی ایران به پایگاهی برای کنترل تنگه راهبردی باب المندب بود. تقریباً شش سال از آن زمان گذشته و درواقع این جنگ نهتنها به نفع ایران تمامشده، بلکه بدترین فاجعه انسانی در جهان را رقمزده است. دولت بایدن باید پایان دادن به این جنگ را اولویتی فوری در نظر بگیرد و دلایل آنهم راهبردی و هم بشردوستانه است.
شورای راهبردی آنلاین: ادامه رایزنی های سهجانبه ایران، روسیه و ترکیه درباره سوریه، تعطیلی دولت فدرال آمریکا ، تکذیب خروج نیروهای روسی از «عفرین» ، استقبال مسکو از گفتگوهای مستقیم دو کره، رونمایی از استراتژی جدید نظامی آمریکا ، رایزنی ماکرون و مرکل به منظور اصلاحات در منطقه یورو، تلاش امارات برای گسترش نفوذ در شاخ آفریقا ، قطع فروش سلاح به عربستان و امارات از سوی آلمان و تاکید اردوغان برآغاز عملیات عفرین ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: تنگه استراتژیک باب المندب و دریای سرخ، در ماههای اخیر به دلیل جنگ غزه به با مشكلات عديده و بحران جدي مواجه شده است؛ دلیل این امر نیز رویکرد حمایتگرایانه نیروهای ارتش یمن از فلسطین است که از ابتدای حملات رژیم اسرائيل به نوار غزه، حمله به کشتیهای عازم سرزمینهای اشغالی یا از مبدأ این رژیم در دریای سرخ را در برنامه خود قرار داده و وعده دادهاند تا زمانی که تجاوز نظامی رژيم اسرائيل به نوار غزه پایان نیابد به حملات خود ادامه خواهند داد. ایالات متحده آمریکا به عنوان مهمترین حامی رژیم اسرائیل نخستین کشوری بود که به این سیاست نیروهای ارتش یمن واکنش نشان داد و کوشید در پوشش حمایت از آزادی کشترانی، ائتلافی جهانی برای مقابله با این حملات تشکیل دهد؛ ائتلافی که البته به دلیل تعارض منافع کشورهای غربی ناکام ماند و در عمل به حملات آمریکا و انگلیس به مواضعی در یمن ختم شد. البته، کشورهای اروپایی هر چند در ائتلاف آمریکایی مشارکت جدی نداشتند، اما منافع متعدد و پیچیده ای در این منطقه پرالتهاب دارند و در نتیجه رویکرد ویژه و مستقلی در قبال آن اتخاذ کرده اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای موجود در دریای سرخ، طرح انتقال مسیر حملونقل کالا از دریای سرخ و تنگه بابالمندب به «کریدور میانی» در قفقاز را بر سر زبانها انداخته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیر میز یمن اندیشکده مرصاد با بیان اینکه در شرایط فعلی، آتش بس به معنی پایان تجاوز نظامی عربستان به خاک یمن را باید مساله ای تثبیت شده دانست، تاکید کرد: ولی پایان درگیری داخلی بین گروههای یمنی با توجه به منافع بعضا متضاد این گروهها و حمایت طرفهای منطقه ای رقیب از این ظرفیت برای توسعه منافع خود در منطقه مهم تنگه باب المندب، چندان در دسترس نیست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد انرژی با بیان اینکه اظهارات مطرح شده درخصوص بررسی خروج از امارات از اوپک، تنها یک تاکتیک مذاکره ای به نظر میرسد، گفت: اختلاف نظرها همواره در اوپک بوده و مساله جدیدی نیست. اینگونه نیست که کشوری برای اینکه تولیدش را افزایش دهد اعلام کند که از اوپک خارج می شود. امارات و عربستان، هر دو، پیش از این نیز از سهمیه هایشان بسیار بیشتر تولید کرده اند و به آن هم اضافه کرده اند و از اوپک نیز خارج نشده اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ائتلاف سعودی در فروردین ماه سال 1394 با هدف اشغال یمن و ضمیمه کردن خاک این کشور به عربستان، یمن را مورد تهاجم همهجانبه قرار دادند؛ اما عملیاتی که قرار بود در کمتر از یک ماه به اهداف خود دست یابد، نزدیک به 7 سال طول کشیده و به باتلاقی برای متجاوزان تبدیل شده است. همچنانکه عملیات موشکی و پهپادی اخیر انصارالله در امارات، جنگ یمن را وارد دور جدیدی از «موازنهسازی» کرده است. امروز نه تنها عربستان بلکه امارات نیز در مجموعه اهداف عملیاتی انصارالله قرار گرفته است.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: عربستان سعودی جنگی را در یمن آغاز کرد که ادعای آن جلوگیری از دستیابی ایران به پایگاهی برای کنترل تنگه راهبردی باب المندب بود. تقریباً شش سال از آن زمان گذشته و درواقع این جنگ نهتنها به نفع ایران تمامشده، بلکه بدترین فاجعه انسانی در جهان را رقمزده است. دولت بایدن باید پایان دادن به این جنگ را اولویتی فوری در نظر بگیرد و دلایل آنهم راهبردی و هم بشردوستانه است.
شورای راهبردی آنلاین: ادامه رایزنی های سهجانبه ایران، روسیه و ترکیه درباره سوریه، تعطیلی دولت فدرال آمریکا ، تکذیب خروج نیروهای روسی از «عفرین» ، استقبال مسکو از گفتگوهای مستقیم دو کره، رونمایی از استراتژی جدید نظامی آمریکا ، رایزنی ماکرون و مرکل به منظور اصلاحات در منطقه یورو، تلاش امارات برای گسترش نفوذ در شاخ آفریقا ، قطع فروش سلاح به عربستان و امارات از سوی آلمان و تاکید اردوغان برآغاز عملیات عفرین ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.