نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط عربستان سعودی و عراق از سال 2015 به تدریج در حال گرم شدن بوده و در ماههای اخیر تحولاتی در این زمینه اتفاق افتاده است. در نوامبر گذشته، گذرگاه مرزی آرار که گذرگاه اصلی بین دو کشور است برای اولین بار در 30 سال گذشته افتتاح شد. در اواخر ماه مارس، با سفر الکاظمی، نخست وزیر عراق به ریاض، دو کشور توافقنامههایی درباره روابط اقتصادی و فرهنگی امضا کردند. مهمتر از همه، عربستان متعهد به افزایش سرمایهگذاری در عراق از 500 میلیون دلار به 3 میلیارد دلار شد. بنا بر گزارشها، کمتر از 10 روز پس از سفر الکاظمی، دولت وی میزبان مذاکرات مستقیم بین سعودیها و ایران بود. ظاهراً این گفتگوها درباره موضوع یمن بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سفر اخیر وزیر خارجه فلسطین به مسکو و دیدار با سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه، تشکیل جلسه وزرای چهارجانبه خاورمیانه، افزایش کمک روسیه به فلسطین در مبارزه با کرونا و نشست کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی روسیه – فلسطین مورد گفتگو قرار گرفت. روسیه که از فلسطین برای ایجاد حکومت مستقل در سرزمینهای اشغالی حمایت میکند با هدف فعالسازی این نشست، در حال رایزنی با سایر اعضای چهار جانبه شامل آمریکا، روسیه، سازمان ملل و اتحادیه اروپا است تا امکان تشکیل این جلسات جانبه در سطح وزرای خارجه را بررسی کند. به گفته روسیه، فلسطینیها همواره خواهان این بودهاند که «گروه چهارجانبه» نقش میانجی را ایفا کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در رشته مطالعات فلسطین با تاکید بر اینکه رژیم صهیونیستی، نایب ارتش آمریکا در ساحل مدیترانه است، گفت: باید این حقیقت را که اسرائیل، رژیمی پادگانی است، در چشم جهانیان جا بیفتد، تا ضمن خنثی کردن تبلیغات پوچ غرب، سازش با رژیمی پادگانی و تبلیغ برای آن هم امتیازی به حساب نیاید.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه در ارتباط با اخبار منتشر شده از سوی روزنامه انگلیسی گاردین مبنی بر احتمال روند عادیسازی روابط سوریه و عربستان سعودی بعد از عید فطر گفت؛ شکاف در مثلث نتانیاهو، ترامپ و بن سلمان موجب شده است که رهبران عربستان به دنبال تغییر رویکردهای منطقهای خود به ویژه در حوزههای پرآشوب مانند سوریه و یمن برآیند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل رقابتهای اقتصادی و برخی مسائل امنیتی و نظامی را از دلایل عمده نگرانی کشورهای منطقه نسبت به بازگشت آمریکا به برجام عنوان کرد و گفت: آنها خود را شرکای باسابقه اقتصادی و امنیتی غرب میدانند و این نگرانی را دارند که این توافق، غرب را نسبت به حفظ امنیت آنها کمتوجه کند و در مواجهه با ایران تنها بمانند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا گفت: از نگاه آمریکاییها روسیه با توسعه پایگاه نظامی خود در سوریه تلاش برای ایجاد پایگاه نظامی در لیبی و سودان درحالتوسعه عمق نفوذ خود از دریای سیاه به دریای مدیترانه، دریای سرخ و خلیج عدن است. چین نیز با تکیه بر ابتکارات اقتصادی مانند جاده ابریشم و ابتکار یک جاده-یک کمربند در حال حرکت بهسوی غرب یعنی منطقه خاورمیانه است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تصمیم جو بایدن، رئیسجمهور آمریكا برای خروج همه نیروهای آمریكایی از افغانستان تا پیش از 11 سپتامبر یک تصمیم دومنظوره است. ازآنجاکه برخی نیروهای آمریکایی مستقر در خلیجفارس برای پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در افغانستان حضور دارند، با پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در افغانستان، میتوان از آنها برای مأموریتهای دیگری بهره برد. خروج آمریکا از افغانستان همچنین میتواند بهانهای باشد تا دولت بایدن در مورد هزاران نیروی آمریکایی مستقر در خلیجفارس که از دوره ترامپ در آنجا مستقرشدهاند؛ مخصوصاً درباره نیروهایی که برای پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در عراق اختصاص دادهشده بازبینی کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران با اشاره به زمینههای بروز اختلاف عربستان و امارات در یمن، تأکید کرد: با توجه به اینکه این دو کشور در شرایط متفاوتی قرار گرفتهاند و دیدگاههای متفاوتی پیدا کردهاند همپیمانی آنها زیر سؤال رفته و احتمال میرود مناسبات گذشتهای که در منطقه داشتند بهطورکلی رنگ ببازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نیکاس دندیاس، وزیر خارجه یونان در سفر به عربستان سعودی دو موافقتنامه را در راستای همکاریهای نظامی میان دو کشور امضا کرد. بر اساس سند امضا شده، قرار بر این است که یونان یکی از موشکهای پاتریوت دریافتی از آمریکا را به عربستان تحویل دهد، اقدامی که میتواند نتیجه ناکامی عربستان در برابر موشکها و پهپادهای یمنی باشد. سامانههای ضد هوایی «پاتریوت» ساخت آمریکا برای محافظت از مهمترین تأسیسات نفتی عربستان استفاده میشود و سامانههای یونانی برای حفاظت از سایر مراکز نظامی و مهم این کشور مورداستفاده قرار خواهد گرفت. عربستان در ماههای اخیر زیر بار حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن قرار داشته و هرگز نتوانسته است با سامانههای دفاعی خود مانع از این حملات تأثیرگذار شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره مهمترین مشکلات و چالشهای جو بایدن در عرصه داخلی اظهار داشت؛ دولت بایدن برخلاف وعدههای پیشین خود هنوز در حوزه تقویت انسجام اجتماعی، محدودیتهای مربوط به بهکارگیری سلاح، تبعیضهای نژادی در سطح جامعه و بهویژه در ساختار پلیس موفقیتی کسب نکرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط عربستان سعودی و عراق از سال 2015 به تدریج در حال گرم شدن بوده و در ماههای اخیر تحولاتی در این زمینه اتفاق افتاده است. در نوامبر گذشته، گذرگاه مرزی آرار که گذرگاه اصلی بین دو کشور است برای اولین بار در 30 سال گذشته افتتاح شد. در اواخر ماه مارس، با سفر الکاظمی، نخست وزیر عراق به ریاض، دو کشور توافقنامههایی درباره روابط اقتصادی و فرهنگی امضا کردند. مهمتر از همه، عربستان متعهد به افزایش سرمایهگذاری در عراق از 500 میلیون دلار به 3 میلیارد دلار شد. بنا بر گزارشها، کمتر از 10 روز پس از سفر الکاظمی، دولت وی میزبان مذاکرات مستقیم بین سعودیها و ایران بود. ظاهراً این گفتگوها درباره موضوع یمن بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سفر اخیر وزیر خارجه فلسطین به مسکو و دیدار با سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه، تشکیل جلسه وزرای چهارجانبه خاورمیانه، افزایش کمک روسیه به فلسطین در مبارزه با کرونا و نشست کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی روسیه – فلسطین مورد گفتگو قرار گرفت. روسیه که از فلسطین برای ایجاد حکومت مستقل در سرزمینهای اشغالی حمایت میکند با هدف فعالسازی این نشست، در حال رایزنی با سایر اعضای چهار جانبه شامل آمریکا، روسیه، سازمان ملل و اتحادیه اروپا است تا امکان تشکیل این جلسات جانبه در سطح وزرای خارجه را بررسی کند. به گفته روسیه، فلسطینیها همواره خواهان این بودهاند که «گروه چهارجانبه» نقش میانجی را ایفا کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در رشته مطالعات فلسطین با تاکید بر اینکه رژیم صهیونیستی، نایب ارتش آمریکا در ساحل مدیترانه است، گفت: باید این حقیقت را که اسرائیل، رژیمی پادگانی است، در چشم جهانیان جا بیفتد، تا ضمن خنثی کردن تبلیغات پوچ غرب، سازش با رژیمی پادگانی و تبلیغ برای آن هم امتیازی به حساب نیاید.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه در ارتباط با اخبار منتشر شده از سوی روزنامه انگلیسی گاردین مبنی بر احتمال روند عادیسازی روابط سوریه و عربستان سعودی بعد از عید فطر گفت؛ شکاف در مثلث نتانیاهو، ترامپ و بن سلمان موجب شده است که رهبران عربستان به دنبال تغییر رویکردهای منطقهای خود به ویژه در حوزههای پرآشوب مانند سوریه و یمن برآیند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل رقابتهای اقتصادی و برخی مسائل امنیتی و نظامی را از دلایل عمده نگرانی کشورهای منطقه نسبت به بازگشت آمریکا به برجام عنوان کرد و گفت: آنها خود را شرکای باسابقه اقتصادی و امنیتی غرب میدانند و این نگرانی را دارند که این توافق، غرب را نسبت به حفظ امنیت آنها کمتوجه کند و در مواجهه با ایران تنها بمانند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا گفت: از نگاه آمریکاییها روسیه با توسعه پایگاه نظامی خود در سوریه تلاش برای ایجاد پایگاه نظامی در لیبی و سودان درحالتوسعه عمق نفوذ خود از دریای سیاه به دریای مدیترانه، دریای سرخ و خلیج عدن است. چین نیز با تکیه بر ابتکارات اقتصادی مانند جاده ابریشم و ابتکار یک جاده-یک کمربند در حال حرکت بهسوی غرب یعنی منطقه خاورمیانه است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تصمیم جو بایدن، رئیسجمهور آمریكا برای خروج همه نیروهای آمریكایی از افغانستان تا پیش از 11 سپتامبر یک تصمیم دومنظوره است. ازآنجاکه برخی نیروهای آمریکایی مستقر در خلیجفارس برای پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در افغانستان حضور دارند، با پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در افغانستان، میتوان از آنها برای مأموریتهای دیگری بهره برد. خروج آمریکا از افغانستان همچنین میتواند بهانهای باشد تا دولت بایدن در مورد هزاران نیروی آمریکایی مستقر در خلیجفارس که از دوره ترامپ در آنجا مستقرشدهاند؛ مخصوصاً درباره نیروهایی که برای پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در عراق اختصاص دادهشده بازبینی کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران با اشاره به زمینههای بروز اختلاف عربستان و امارات در یمن، تأکید کرد: با توجه به اینکه این دو کشور در شرایط متفاوتی قرار گرفتهاند و دیدگاههای متفاوتی پیدا کردهاند همپیمانی آنها زیر سؤال رفته و احتمال میرود مناسبات گذشتهای که در منطقه داشتند بهطورکلی رنگ ببازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نیکاس دندیاس، وزیر خارجه یونان در سفر به عربستان سعودی دو موافقتنامه را در راستای همکاریهای نظامی میان دو کشور امضا کرد. بر اساس سند امضا شده، قرار بر این است که یونان یکی از موشکهای پاتریوت دریافتی از آمریکا را به عربستان تحویل دهد، اقدامی که میتواند نتیجه ناکامی عربستان در برابر موشکها و پهپادهای یمنی باشد. سامانههای ضد هوایی «پاتریوت» ساخت آمریکا برای محافظت از مهمترین تأسیسات نفتی عربستان استفاده میشود و سامانههای یونانی برای حفاظت از سایر مراکز نظامی و مهم این کشور مورداستفاده قرار خواهد گرفت. عربستان در ماههای اخیر زیر بار حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن قرار داشته و هرگز نتوانسته است با سامانههای دفاعی خود مانع از این حملات تأثیرگذار شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره مهمترین مشکلات و چالشهای جو بایدن در عرصه داخلی اظهار داشت؛ دولت بایدن برخلاف وعدههای پیشین خود هنوز در حوزه تقویت انسجام اجتماعی، محدودیتهای مربوط به بهکارگیری سلاح، تبعیضهای نژادی در سطح جامعه و بهویژه در ساختار پلیس موفقیتی کسب نکرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط عربستان سعودی و عراق از سال 2015 به تدریج در حال گرم شدن بوده و در ماههای اخیر تحولاتی در این زمینه اتفاق افتاده است. در نوامبر گذشته، گذرگاه مرزی آرار که گذرگاه اصلی بین دو کشور است برای اولین بار در 30 سال گذشته افتتاح شد. در اواخر ماه مارس، با سفر الکاظمی، نخست وزیر عراق به ریاض، دو کشور توافقنامههایی درباره روابط اقتصادی و فرهنگی امضا کردند. مهمتر از همه، عربستان متعهد به افزایش سرمایهگذاری در عراق از 500 میلیون دلار به 3 میلیارد دلار شد. بنا بر گزارشها، کمتر از 10 روز پس از سفر الکاظمی، دولت وی میزبان مذاکرات مستقیم بین سعودیها و ایران بود. ظاهراً این گفتگوها درباره موضوع یمن بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سفر اخیر وزیر خارجه فلسطین به مسکو و دیدار با سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه، تشکیل جلسه وزرای چهارجانبه خاورمیانه، افزایش کمک روسیه به فلسطین در مبارزه با کرونا و نشست کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی روسیه – فلسطین مورد گفتگو قرار گرفت. روسیه که از فلسطین برای ایجاد حکومت مستقل در سرزمینهای اشغالی حمایت میکند با هدف فعالسازی این نشست، در حال رایزنی با سایر اعضای چهار جانبه شامل آمریکا، روسیه، سازمان ملل و اتحادیه اروپا است تا امکان تشکیل این جلسات جانبه در سطح وزرای خارجه را بررسی کند. به گفته روسیه، فلسطینیها همواره خواهان این بودهاند که «گروه چهارجانبه» نقش میانجی را ایفا کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در رشته مطالعات فلسطین با تاکید بر اینکه رژیم صهیونیستی، نایب ارتش آمریکا در ساحل مدیترانه است، گفت: باید این حقیقت را که اسرائیل، رژیمی پادگانی است، در چشم جهانیان جا بیفتد، تا ضمن خنثی کردن تبلیغات پوچ غرب، سازش با رژیمی پادگانی و تبلیغ برای آن هم امتیازی به حساب نیاید.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه در ارتباط با اخبار منتشر شده از سوی روزنامه انگلیسی گاردین مبنی بر احتمال روند عادیسازی روابط سوریه و عربستان سعودی بعد از عید فطر گفت؛ شکاف در مثلث نتانیاهو، ترامپ و بن سلمان موجب شده است که رهبران عربستان به دنبال تغییر رویکردهای منطقهای خود به ویژه در حوزههای پرآشوب مانند سوریه و یمن برآیند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل رقابتهای اقتصادی و برخی مسائل امنیتی و نظامی را از دلایل عمده نگرانی کشورهای منطقه نسبت به بازگشت آمریکا به برجام عنوان کرد و گفت: آنها خود را شرکای باسابقه اقتصادی و امنیتی غرب میدانند و این نگرانی را دارند که این توافق، غرب را نسبت به حفظ امنیت آنها کمتوجه کند و در مواجهه با ایران تنها بمانند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا گفت: از نگاه آمریکاییها روسیه با توسعه پایگاه نظامی خود در سوریه تلاش برای ایجاد پایگاه نظامی در لیبی و سودان درحالتوسعه عمق نفوذ خود از دریای سیاه به دریای مدیترانه، دریای سرخ و خلیج عدن است. چین نیز با تکیه بر ابتکارات اقتصادی مانند جاده ابریشم و ابتکار یک جاده-یک کمربند در حال حرکت بهسوی غرب یعنی منطقه خاورمیانه است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تصمیم جو بایدن، رئیسجمهور آمریكا برای خروج همه نیروهای آمریكایی از افغانستان تا پیش از 11 سپتامبر یک تصمیم دومنظوره است. ازآنجاکه برخی نیروهای آمریکایی مستقر در خلیجفارس برای پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در افغانستان حضور دارند، با پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در افغانستان، میتوان از آنها برای مأموریتهای دیگری بهره برد. خروج آمریکا از افغانستان همچنین میتواند بهانهای باشد تا دولت بایدن در مورد هزاران نیروی آمریکایی مستقر در خلیجفارس که از دوره ترامپ در آنجا مستقرشدهاند؛ مخصوصاً درباره نیروهایی که برای پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در عراق اختصاص دادهشده بازبینی کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران با اشاره به زمینههای بروز اختلاف عربستان و امارات در یمن، تأکید کرد: با توجه به اینکه این دو کشور در شرایط متفاوتی قرار گرفتهاند و دیدگاههای متفاوتی پیدا کردهاند همپیمانی آنها زیر سؤال رفته و احتمال میرود مناسبات گذشتهای که در منطقه داشتند بهطورکلی رنگ ببازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نیکاس دندیاس، وزیر خارجه یونان در سفر به عربستان سعودی دو موافقتنامه را در راستای همکاریهای نظامی میان دو کشور امضا کرد. بر اساس سند امضا شده، قرار بر این است که یونان یکی از موشکهای پاتریوت دریافتی از آمریکا را به عربستان تحویل دهد، اقدامی که میتواند نتیجه ناکامی عربستان در برابر موشکها و پهپادهای یمنی باشد. سامانههای ضد هوایی «پاتریوت» ساخت آمریکا برای محافظت از مهمترین تأسیسات نفتی عربستان استفاده میشود و سامانههای یونانی برای حفاظت از سایر مراکز نظامی و مهم این کشور مورداستفاده قرار خواهد گرفت. عربستان در ماههای اخیر زیر بار حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن قرار داشته و هرگز نتوانسته است با سامانههای دفاعی خود مانع از این حملات تأثیرگذار شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره مهمترین مشکلات و چالشهای جو بایدن در عرصه داخلی اظهار داشت؛ دولت بایدن برخلاف وعدههای پیشین خود هنوز در حوزه تقویت انسجام اجتماعی، محدودیتهای مربوط به بهکارگیری سلاح، تبعیضهای نژادی در سطح جامعه و بهویژه در ساختار پلیس موفقیتی کسب نکرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط عربستان سعودی و عراق از سال 2015 به تدریج در حال گرم شدن بوده و در ماههای اخیر تحولاتی در این زمینه اتفاق افتاده است. در نوامبر گذشته، گذرگاه مرزی آرار که گذرگاه اصلی بین دو کشور است برای اولین بار در 30 سال گذشته افتتاح شد. در اواخر ماه مارس، با سفر الکاظمی، نخست وزیر عراق به ریاض، دو کشور توافقنامههایی درباره روابط اقتصادی و فرهنگی امضا کردند. مهمتر از همه، عربستان متعهد به افزایش سرمایهگذاری در عراق از 500 میلیون دلار به 3 میلیارد دلار شد. بنا بر گزارشها، کمتر از 10 روز پس از سفر الکاظمی، دولت وی میزبان مذاکرات مستقیم بین سعودیها و ایران بود. ظاهراً این گفتگوها درباره موضوع یمن بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سفر اخیر وزیر خارجه فلسطین به مسکو و دیدار با سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه، تشکیل جلسه وزرای چهارجانبه خاورمیانه، افزایش کمک روسیه به فلسطین در مبارزه با کرونا و نشست کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی روسیه – فلسطین مورد گفتگو قرار گرفت. روسیه که از فلسطین برای ایجاد حکومت مستقل در سرزمینهای اشغالی حمایت میکند با هدف فعالسازی این نشست، در حال رایزنی با سایر اعضای چهار جانبه شامل آمریکا، روسیه، سازمان ملل و اتحادیه اروپا است تا امکان تشکیل این جلسات جانبه در سطح وزرای خارجه را بررسی کند. به گفته روسیه، فلسطینیها همواره خواهان این بودهاند که «گروه چهارجانبه» نقش میانجی را ایفا کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در رشته مطالعات فلسطین با تاکید بر اینکه رژیم صهیونیستی، نایب ارتش آمریکا در ساحل مدیترانه است، گفت: باید این حقیقت را که اسرائیل، رژیمی پادگانی است، در چشم جهانیان جا بیفتد، تا ضمن خنثی کردن تبلیغات پوچ غرب، سازش با رژیمی پادگانی و تبلیغ برای آن هم امتیازی به حساب نیاید.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه در ارتباط با اخبار منتشر شده از سوی روزنامه انگلیسی گاردین مبنی بر احتمال روند عادیسازی روابط سوریه و عربستان سعودی بعد از عید فطر گفت؛ شکاف در مثلث نتانیاهو، ترامپ و بن سلمان موجب شده است که رهبران عربستان به دنبال تغییر رویکردهای منطقهای خود به ویژه در حوزههای پرآشوب مانند سوریه و یمن برآیند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل رقابتهای اقتصادی و برخی مسائل امنیتی و نظامی را از دلایل عمده نگرانی کشورهای منطقه نسبت به بازگشت آمریکا به برجام عنوان کرد و گفت: آنها خود را شرکای باسابقه اقتصادی و امنیتی غرب میدانند و این نگرانی را دارند که این توافق، غرب را نسبت به حفظ امنیت آنها کمتوجه کند و در مواجهه با ایران تنها بمانند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا گفت: از نگاه آمریکاییها روسیه با توسعه پایگاه نظامی خود در سوریه تلاش برای ایجاد پایگاه نظامی در لیبی و سودان درحالتوسعه عمق نفوذ خود از دریای سیاه به دریای مدیترانه، دریای سرخ و خلیج عدن است. چین نیز با تکیه بر ابتکارات اقتصادی مانند جاده ابریشم و ابتکار یک جاده-یک کمربند در حال حرکت بهسوی غرب یعنی منطقه خاورمیانه است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تصمیم جو بایدن، رئیسجمهور آمریكا برای خروج همه نیروهای آمریكایی از افغانستان تا پیش از 11 سپتامبر یک تصمیم دومنظوره است. ازآنجاکه برخی نیروهای آمریکایی مستقر در خلیجفارس برای پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در افغانستان حضور دارند، با پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در افغانستان، میتوان از آنها برای مأموریتهای دیگری بهره برد. خروج آمریکا از افغانستان همچنین میتواند بهانهای باشد تا دولت بایدن در مورد هزاران نیروی آمریکایی مستقر در خلیجفارس که از دوره ترامپ در آنجا مستقرشدهاند؛ مخصوصاً درباره نیروهایی که برای پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در عراق اختصاص دادهشده بازبینی کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران با اشاره به زمینههای بروز اختلاف عربستان و امارات در یمن، تأکید کرد: با توجه به اینکه این دو کشور در شرایط متفاوتی قرار گرفتهاند و دیدگاههای متفاوتی پیدا کردهاند همپیمانی آنها زیر سؤال رفته و احتمال میرود مناسبات گذشتهای که در منطقه داشتند بهطورکلی رنگ ببازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نیکاس دندیاس، وزیر خارجه یونان در سفر به عربستان سعودی دو موافقتنامه را در راستای همکاریهای نظامی میان دو کشور امضا کرد. بر اساس سند امضا شده، قرار بر این است که یونان یکی از موشکهای پاتریوت دریافتی از آمریکا را به عربستان تحویل دهد، اقدامی که میتواند نتیجه ناکامی عربستان در برابر موشکها و پهپادهای یمنی باشد. سامانههای ضد هوایی «پاتریوت» ساخت آمریکا برای محافظت از مهمترین تأسیسات نفتی عربستان استفاده میشود و سامانههای یونانی برای حفاظت از سایر مراکز نظامی و مهم این کشور مورداستفاده قرار خواهد گرفت. عربستان در ماههای اخیر زیر بار حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن قرار داشته و هرگز نتوانسته است با سامانههای دفاعی خود مانع از این حملات تأثیرگذار شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره مهمترین مشکلات و چالشهای جو بایدن در عرصه داخلی اظهار داشت؛ دولت بایدن برخلاف وعدههای پیشین خود هنوز در حوزه تقویت انسجام اجتماعی، محدودیتهای مربوط به بهکارگیری سلاح، تبعیضهای نژادی در سطح جامعه و بهویژه در ساختار پلیس موفقیتی کسب نکرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط عربستان سعودی و عراق از سال 2015 به تدریج در حال گرم شدن بوده و در ماههای اخیر تحولاتی در این زمینه اتفاق افتاده است. در نوامبر گذشته، گذرگاه مرزی آرار که گذرگاه اصلی بین دو کشور است برای اولین بار در 30 سال گذشته افتتاح شد. در اواخر ماه مارس، با سفر الکاظمی، نخست وزیر عراق به ریاض، دو کشور توافقنامههایی درباره روابط اقتصادی و فرهنگی امضا کردند. مهمتر از همه، عربستان متعهد به افزایش سرمایهگذاری در عراق از 500 میلیون دلار به 3 میلیارد دلار شد. بنا بر گزارشها، کمتر از 10 روز پس از سفر الکاظمی، دولت وی میزبان مذاکرات مستقیم بین سعودیها و ایران بود. ظاهراً این گفتگوها درباره موضوع یمن بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سفر اخیر وزیر خارجه فلسطین به مسکو و دیدار با سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه، تشکیل جلسه وزرای چهارجانبه خاورمیانه، افزایش کمک روسیه به فلسطین در مبارزه با کرونا و نشست کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی روسیه – فلسطین مورد گفتگو قرار گرفت. روسیه که از فلسطین برای ایجاد حکومت مستقل در سرزمینهای اشغالی حمایت میکند با هدف فعالسازی این نشست، در حال رایزنی با سایر اعضای چهار جانبه شامل آمریکا، روسیه، سازمان ملل و اتحادیه اروپا است تا امکان تشکیل این جلسات جانبه در سطح وزرای خارجه را بررسی کند. به گفته روسیه، فلسطینیها همواره خواهان این بودهاند که «گروه چهارجانبه» نقش میانجی را ایفا کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در رشته مطالعات فلسطین با تاکید بر اینکه رژیم صهیونیستی، نایب ارتش آمریکا در ساحل مدیترانه است، گفت: باید این حقیقت را که اسرائیل، رژیمی پادگانی است، در چشم جهانیان جا بیفتد، تا ضمن خنثی کردن تبلیغات پوچ غرب، سازش با رژیمی پادگانی و تبلیغ برای آن هم امتیازی به حساب نیاید.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه در ارتباط با اخبار منتشر شده از سوی روزنامه انگلیسی گاردین مبنی بر احتمال روند عادیسازی روابط سوریه و عربستان سعودی بعد از عید فطر گفت؛ شکاف در مثلث نتانیاهو، ترامپ و بن سلمان موجب شده است که رهبران عربستان به دنبال تغییر رویکردهای منطقهای خود به ویژه در حوزههای پرآشوب مانند سوریه و یمن برآیند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل رقابتهای اقتصادی و برخی مسائل امنیتی و نظامی را از دلایل عمده نگرانی کشورهای منطقه نسبت به بازگشت آمریکا به برجام عنوان کرد و گفت: آنها خود را شرکای باسابقه اقتصادی و امنیتی غرب میدانند و این نگرانی را دارند که این توافق، غرب را نسبت به حفظ امنیت آنها کمتوجه کند و در مواجهه با ایران تنها بمانند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا گفت: از نگاه آمریکاییها روسیه با توسعه پایگاه نظامی خود در سوریه تلاش برای ایجاد پایگاه نظامی در لیبی و سودان درحالتوسعه عمق نفوذ خود از دریای سیاه به دریای مدیترانه، دریای سرخ و خلیج عدن است. چین نیز با تکیه بر ابتکارات اقتصادی مانند جاده ابریشم و ابتکار یک جاده-یک کمربند در حال حرکت بهسوی غرب یعنی منطقه خاورمیانه است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تصمیم جو بایدن، رئیسجمهور آمریكا برای خروج همه نیروهای آمریكایی از افغانستان تا پیش از 11 سپتامبر یک تصمیم دومنظوره است. ازآنجاکه برخی نیروهای آمریکایی مستقر در خلیجفارس برای پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در افغانستان حضور دارند، با پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در افغانستان، میتوان از آنها برای مأموریتهای دیگری بهره برد. خروج آمریکا از افغانستان همچنین میتواند بهانهای باشد تا دولت بایدن در مورد هزاران نیروی آمریکایی مستقر در خلیجفارس که از دوره ترامپ در آنجا مستقرشدهاند؛ مخصوصاً درباره نیروهایی که برای پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در عراق اختصاص دادهشده بازبینی کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران با اشاره به زمینههای بروز اختلاف عربستان و امارات در یمن، تأکید کرد: با توجه به اینکه این دو کشور در شرایط متفاوتی قرار گرفتهاند و دیدگاههای متفاوتی پیدا کردهاند همپیمانی آنها زیر سؤال رفته و احتمال میرود مناسبات گذشتهای که در منطقه داشتند بهطورکلی رنگ ببازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نیکاس دندیاس، وزیر خارجه یونان در سفر به عربستان سعودی دو موافقتنامه را در راستای همکاریهای نظامی میان دو کشور امضا کرد. بر اساس سند امضا شده، قرار بر این است که یونان یکی از موشکهای پاتریوت دریافتی از آمریکا را به عربستان تحویل دهد، اقدامی که میتواند نتیجه ناکامی عربستان در برابر موشکها و پهپادهای یمنی باشد. سامانههای ضد هوایی «پاتریوت» ساخت آمریکا برای محافظت از مهمترین تأسیسات نفتی عربستان استفاده میشود و سامانههای یونانی برای حفاظت از سایر مراکز نظامی و مهم این کشور مورداستفاده قرار خواهد گرفت. عربستان در ماههای اخیر زیر بار حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن قرار داشته و هرگز نتوانسته است با سامانههای دفاعی خود مانع از این حملات تأثیرگذار شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره مهمترین مشکلات و چالشهای جو بایدن در عرصه داخلی اظهار داشت؛ دولت بایدن برخلاف وعدههای پیشین خود هنوز در حوزه تقویت انسجام اجتماعی، محدودیتهای مربوط به بهکارگیری سلاح، تبعیضهای نژادی در سطح جامعه و بهویژه در ساختار پلیس موفقیتی کسب نکرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط عربستان سعودی و عراق از سال 2015 به تدریج در حال گرم شدن بوده و در ماههای اخیر تحولاتی در این زمینه اتفاق افتاده است. در نوامبر گذشته، گذرگاه مرزی آرار که گذرگاه اصلی بین دو کشور است برای اولین بار در 30 سال گذشته افتتاح شد. در اواخر ماه مارس، با سفر الکاظمی، نخست وزیر عراق به ریاض، دو کشور توافقنامههایی درباره روابط اقتصادی و فرهنگی امضا کردند. مهمتر از همه، عربستان متعهد به افزایش سرمایهگذاری در عراق از 500 میلیون دلار به 3 میلیارد دلار شد. بنا بر گزارشها، کمتر از 10 روز پس از سفر الکاظمی، دولت وی میزبان مذاکرات مستقیم بین سعودیها و ایران بود. ظاهراً این گفتگوها درباره موضوع یمن بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سفر اخیر وزیر خارجه فلسطین به مسکو و دیدار با سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه، تشکیل جلسه وزرای چهارجانبه خاورمیانه، افزایش کمک روسیه به فلسطین در مبارزه با کرونا و نشست کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی روسیه – فلسطین مورد گفتگو قرار گرفت. روسیه که از فلسطین برای ایجاد حکومت مستقل در سرزمینهای اشغالی حمایت میکند با هدف فعالسازی این نشست، در حال رایزنی با سایر اعضای چهار جانبه شامل آمریکا، روسیه، سازمان ملل و اتحادیه اروپا است تا امکان تشکیل این جلسات جانبه در سطح وزرای خارجه را بررسی کند. به گفته روسیه، فلسطینیها همواره خواهان این بودهاند که «گروه چهارجانبه» نقش میانجی را ایفا کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در رشته مطالعات فلسطین با تاکید بر اینکه رژیم صهیونیستی، نایب ارتش آمریکا در ساحل مدیترانه است، گفت: باید این حقیقت را که اسرائیل، رژیمی پادگانی است، در چشم جهانیان جا بیفتد، تا ضمن خنثی کردن تبلیغات پوچ غرب، سازش با رژیمی پادگانی و تبلیغ برای آن هم امتیازی به حساب نیاید.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه در ارتباط با اخبار منتشر شده از سوی روزنامه انگلیسی گاردین مبنی بر احتمال روند عادیسازی روابط سوریه و عربستان سعودی بعد از عید فطر گفت؛ شکاف در مثلث نتانیاهو، ترامپ و بن سلمان موجب شده است که رهبران عربستان به دنبال تغییر رویکردهای منطقهای خود به ویژه در حوزههای پرآشوب مانند سوریه و یمن برآیند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل رقابتهای اقتصادی و برخی مسائل امنیتی و نظامی را از دلایل عمده نگرانی کشورهای منطقه نسبت به بازگشت آمریکا به برجام عنوان کرد و گفت: آنها خود را شرکای باسابقه اقتصادی و امنیتی غرب میدانند و این نگرانی را دارند که این توافق، غرب را نسبت به حفظ امنیت آنها کمتوجه کند و در مواجهه با ایران تنها بمانند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا گفت: از نگاه آمریکاییها روسیه با توسعه پایگاه نظامی خود در سوریه تلاش برای ایجاد پایگاه نظامی در لیبی و سودان درحالتوسعه عمق نفوذ خود از دریای سیاه به دریای مدیترانه، دریای سرخ و خلیج عدن است. چین نیز با تکیه بر ابتکارات اقتصادی مانند جاده ابریشم و ابتکار یک جاده-یک کمربند در حال حرکت بهسوی غرب یعنی منطقه خاورمیانه است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تصمیم جو بایدن، رئیسجمهور آمریكا برای خروج همه نیروهای آمریكایی از افغانستان تا پیش از 11 سپتامبر یک تصمیم دومنظوره است. ازآنجاکه برخی نیروهای آمریکایی مستقر در خلیجفارس برای پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در افغانستان حضور دارند، با پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در افغانستان، میتوان از آنها برای مأموریتهای دیگری بهره برد. خروج آمریکا از افغانستان همچنین میتواند بهانهای باشد تا دولت بایدن در مورد هزاران نیروی آمریکایی مستقر در خلیجفارس که از دوره ترامپ در آنجا مستقرشدهاند؛ مخصوصاً درباره نیروهایی که برای پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در عراق اختصاص دادهشده بازبینی کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران با اشاره به زمینههای بروز اختلاف عربستان و امارات در یمن، تأکید کرد: با توجه به اینکه این دو کشور در شرایط متفاوتی قرار گرفتهاند و دیدگاههای متفاوتی پیدا کردهاند همپیمانی آنها زیر سؤال رفته و احتمال میرود مناسبات گذشتهای که در منطقه داشتند بهطورکلی رنگ ببازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نیکاس دندیاس، وزیر خارجه یونان در سفر به عربستان سعودی دو موافقتنامه را در راستای همکاریهای نظامی میان دو کشور امضا کرد. بر اساس سند امضا شده، قرار بر این است که یونان یکی از موشکهای پاتریوت دریافتی از آمریکا را به عربستان تحویل دهد، اقدامی که میتواند نتیجه ناکامی عربستان در برابر موشکها و پهپادهای یمنی باشد. سامانههای ضد هوایی «پاتریوت» ساخت آمریکا برای محافظت از مهمترین تأسیسات نفتی عربستان استفاده میشود و سامانههای یونانی برای حفاظت از سایر مراکز نظامی و مهم این کشور مورداستفاده قرار خواهد گرفت. عربستان در ماههای اخیر زیر بار حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن قرار داشته و هرگز نتوانسته است با سامانههای دفاعی خود مانع از این حملات تأثیرگذار شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره مهمترین مشکلات و چالشهای جو بایدن در عرصه داخلی اظهار داشت؛ دولت بایدن برخلاف وعدههای پیشین خود هنوز در حوزه تقویت انسجام اجتماعی، محدودیتهای مربوط به بهکارگیری سلاح، تبعیضهای نژادی در سطح جامعه و بهویژه در ساختار پلیس موفقیتی کسب نکرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط عربستان سعودی و عراق از سال 2015 به تدریج در حال گرم شدن بوده و در ماههای اخیر تحولاتی در این زمینه اتفاق افتاده است. در نوامبر گذشته، گذرگاه مرزی آرار که گذرگاه اصلی بین دو کشور است برای اولین بار در 30 سال گذشته افتتاح شد. در اواخر ماه مارس، با سفر الکاظمی، نخست وزیر عراق به ریاض، دو کشور توافقنامههایی درباره روابط اقتصادی و فرهنگی امضا کردند. مهمتر از همه، عربستان متعهد به افزایش سرمایهگذاری در عراق از 500 میلیون دلار به 3 میلیارد دلار شد. بنا بر گزارشها، کمتر از 10 روز پس از سفر الکاظمی، دولت وی میزبان مذاکرات مستقیم بین سعودیها و ایران بود. ظاهراً این گفتگوها درباره موضوع یمن بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در سفر اخیر وزیر خارجه فلسطین به مسکو و دیدار با سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه، تشکیل جلسه وزرای چهارجانبه خاورمیانه، افزایش کمک روسیه به فلسطین در مبارزه با کرونا و نشست کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی روسیه – فلسطین مورد گفتگو قرار گرفت. روسیه که از فلسطین برای ایجاد حکومت مستقل در سرزمینهای اشغالی حمایت میکند با هدف فعالسازی این نشست، در حال رایزنی با سایر اعضای چهار جانبه شامل آمریکا، روسیه، سازمان ملل و اتحادیه اروپا است تا امکان تشکیل این جلسات جانبه در سطح وزرای خارجه را بررسی کند. به گفته روسیه، فلسطینیها همواره خواهان این بودهاند که «گروه چهارجانبه» نقش میانجی را ایفا کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در رشته مطالعات فلسطین با تاکید بر اینکه رژیم صهیونیستی، نایب ارتش آمریکا در ساحل مدیترانه است، گفت: باید این حقیقت را که اسرائیل، رژیمی پادگانی است، در چشم جهانیان جا بیفتد، تا ضمن خنثی کردن تبلیغات پوچ غرب، سازش با رژیمی پادگانی و تبلیغ برای آن هم امتیازی به حساب نیاید.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه در ارتباط با اخبار منتشر شده از سوی روزنامه انگلیسی گاردین مبنی بر احتمال روند عادیسازی روابط سوریه و عربستان سعودی بعد از عید فطر گفت؛ شکاف در مثلث نتانیاهو، ترامپ و بن سلمان موجب شده است که رهبران عربستان به دنبال تغییر رویکردهای منطقهای خود به ویژه در حوزههای پرآشوب مانند سوریه و یمن برآیند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل رقابتهای اقتصادی و برخی مسائل امنیتی و نظامی را از دلایل عمده نگرانی کشورهای منطقه نسبت به بازگشت آمریکا به برجام عنوان کرد و گفت: آنها خود را شرکای باسابقه اقتصادی و امنیتی غرب میدانند و این نگرانی را دارند که این توافق، غرب را نسبت به حفظ امنیت آنها کمتوجه کند و در مواجهه با ایران تنها بمانند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا گفت: از نگاه آمریکاییها روسیه با توسعه پایگاه نظامی خود در سوریه تلاش برای ایجاد پایگاه نظامی در لیبی و سودان درحالتوسعه عمق نفوذ خود از دریای سیاه به دریای مدیترانه، دریای سرخ و خلیج عدن است. چین نیز با تکیه بر ابتکارات اقتصادی مانند جاده ابریشم و ابتکار یک جاده-یک کمربند در حال حرکت بهسوی غرب یعنی منطقه خاورمیانه است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تصمیم جو بایدن، رئیسجمهور آمریكا برای خروج همه نیروهای آمریكایی از افغانستان تا پیش از 11 سپتامبر یک تصمیم دومنظوره است. ازآنجاکه برخی نیروهای آمریکایی مستقر در خلیجفارس برای پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در افغانستان حضور دارند، با پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در افغانستان، میتوان از آنها برای مأموریتهای دیگری بهره برد. خروج آمریکا از افغانستان همچنین میتواند بهانهای باشد تا دولت بایدن در مورد هزاران نیروی آمریکایی مستقر در خلیجفارس که از دوره ترامپ در آنجا مستقرشدهاند؛ مخصوصاً درباره نیروهایی که برای پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در عراق اختصاص دادهشده بازبینی کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران با اشاره به زمینههای بروز اختلاف عربستان و امارات در یمن، تأکید کرد: با توجه به اینکه این دو کشور در شرایط متفاوتی قرار گرفتهاند و دیدگاههای متفاوتی پیدا کردهاند همپیمانی آنها زیر سؤال رفته و احتمال میرود مناسبات گذشتهای که در منطقه داشتند بهطورکلی رنگ ببازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نیکاس دندیاس، وزیر خارجه یونان در سفر به عربستان سعودی دو موافقتنامه را در راستای همکاریهای نظامی میان دو کشور امضا کرد. بر اساس سند امضا شده، قرار بر این است که یونان یکی از موشکهای پاتریوت دریافتی از آمریکا را به عربستان تحویل دهد، اقدامی که میتواند نتیجه ناکامی عربستان در برابر موشکها و پهپادهای یمنی باشد. سامانههای ضد هوایی «پاتریوت» ساخت آمریکا برای محافظت از مهمترین تأسیسات نفتی عربستان استفاده میشود و سامانههای یونانی برای حفاظت از سایر مراکز نظامی و مهم این کشور مورداستفاده قرار خواهد گرفت. عربستان در ماههای اخیر زیر بار حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن قرار داشته و هرگز نتوانسته است با سامانههای دفاعی خود مانع از این حملات تأثیرگذار شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره مهمترین مشکلات و چالشهای جو بایدن در عرصه داخلی اظهار داشت؛ دولت بایدن برخلاف وعدههای پیشین خود هنوز در حوزه تقویت انسجام اجتماعی، محدودیتهای مربوط به بهکارگیری سلاح، تبعیضهای نژادی در سطح جامعه و بهویژه در ساختار پلیس موفقیتی کسب نکرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»