شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که جنگ اوکراین وارد ششمین ماه خود شد وزیر خارجه روسیه در سفر آفریقایی خود و در آخرین فعالیت دیپلماتیک در این قاره به اوگاندا رفت. بیشتر رهبران آفریقایی با اتخاذ موضعی نسبتاً متمایل به روسیه درخصوص جنگ اوکراین، از محکوم کردن آن خودداری کرده و غرب، به ویژه آمریکا و ناتو را به عنوان عامل این مناقشه و علت تداوم و استمرار درگیری در این کشور اروپای شرقی متهم کردهاند. آنها از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه نیز خودداری کردهاند.
دکتر امیرحسین عسکری – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخابات ریاست جمهوری لیبی که قرار بود در آخرین ماه سال گذشته میلادی برگزار شود، به تعویق افتاد.
احمد بخشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزههای دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه متاسفانه انتخابات در لیبی به جای ایجاد لیبی واحد، گسلها را در این کشور تشدید میکند، گفت: شرایط فعلی، اوضاعی بسیار پیچیده و خطرناک در لیبی رقم زده و به نظر میرسد شاهد تداوم این نوع بحرانها، حتی خشونتآمیزتر از گذشته، همراه با تشدید رقابتهای داخلی و منطقهای خواهیم بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل آفریقا با بیان اینکه برگزاری عجولانه انتخابات در لیبی به نتیجهای نمیرسد و حتی تنشها را افزایش میدهد، گفت: گرچه تصمیم برای برگزاری انتخابات در این کشور حاصل روندهای سیاسی و مذاکرات متعددی بود، اما اکنون این انتخابات به تعویق افتاده و همچنان چشمانداز روشنی در خصوص برگزاری انتخابات در این کشور وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: موضع رئیسجمهور روسیه در خصوص عضویت اوکراین در ناتو، ارسال محموله دیگری از اس ۴۰۰ به ترکیه، دعوت روسیه از کره جنوبی جهت سرمایه گذاری در جزیره های کوریل، تحریم های جدید آمریکا ضد چین، تحریم بازیهای المپیک زمستانی پکن از سوی انگلیس،آغاز بکار دولت جدید آلمان و چالشهای پیشرو، دیدار مورا و گروسی درباره مذاکرات برجامی ، حضور فرستاده ویژه واشنگتن در امور ایران در مذاکرات احیای برجام، دیدار ولیعهد عربستان و امیر قطر، برگزاری شانزدهمین کنفرانس اتحادیه پارلمانهای کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در ترکیه، انتشار اطلاعات جدید درباره حمله به پایگاه عین الاسد آمریکا در عراق، برگزاری رزمایش ضدایرانی رژیم صهیونیستی و آمریکا، لغو محرومیت ژنرال «خلیفه حفتر» برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری لیبی، هشدار مقتدی صدر درباره بازگشت تروریسم به عراق، افزایش قیمت گاز در اروپا و پرتاب پنج ماهواره چین به فضا به طور همزمان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بینالملل ضمن تشریح نقش و اهمیت مداخلات بازیگران خارجی در لیبی و چالشهای پیش روی برگزاری انتخابات در این کشور، گفت: تا زمانی که نیروهای خارجی از لیبی خارج نشوند تضمین سلامت انتخابات معنایی ندارد و روشن نیست اگر نتیجه آن برخلاف منافع این گروهای نظامی باشد، آنها چه واکنشی خواهند داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار پوتین به بایدن درباره استقرار پایگاههای نظامی در آسیای مرکزی، فروش سامانه موشکی اس 500 روسی به چین و هند ، برنامه ریزی سال آینده ارتش آمریکا برای آزمایش سلاح لیزری 300 کیلووات، تاکید چین و روسیه برکاهش تحریم های کره شمالی، ادامه تنش چین و تایوان، دیدار گانتز و مشاور ارشد مالی درباره ایران، نگاهی به تحولات کابینه رژیم صهیونیستی، تعویق تحریم های فرانسه علیه انگلیس، اعلام پیش شرط عربستان برای عادیسازی روابط با اسرائیل، سفر مخفیانه هیات صهیونیستی به سودان کودتا زده، فرود هواپیمای متعلق به خلیفه حفتر در تل آویو، استقرار نیروهای ارتش بلغارستان در مرزهای با ترکیه، توافق اردوغان و بایدن ، برگزاری کنفرانس اقلیمی گلاسکو و انتقاد شدید گوترش از بیعدالتی در دسترسی به واکسن کرونا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نشست حضوری کمیسیون مشترک برجام در وین، دیدار بایدن و ریولین در واشنگتن، نشست کابینه رژیم صهیونیستی برای بررسی ازسرگیری جنگ علیه غزه، نخستین واکنش صهیونیستها به پیروزی آیتالله رئیسی، واکنش آمریکا و روسیه به انتخاب رئیسی،تصرف گذرگاه مرزی لیبی و الجزایر توسط نیروهای خلیفه حفتر، برگزاری انتخابات محلی فرانسه، استقبال افغانستان از استقرار نیروهای ترکیه در فرودگاه کابل، هشدار وزیر خارجه پاکستان درمورد جنگ داخلی در افغانستان، پیام سرگئی لاوروف به آمریکا، نشست سه جانبه وزرای خارجه ایران، ترکیه و افغانستان در آنتالیا، تحرکات مشکوک نظامیان آمریکایی در مرز عراق با سوریه، بیانیه ارتش آمریکا درباره خروج برخی سامانهها و نیروها از خاورمیانه، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه هوایی آمریکا، مخالفت قاطع ارتش میانمار با قطعنامه سازمان ملل متحد و هشدار سازمان بهداشت جهانی درباره توقف واکسیناسیون کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه شروع مجدد روند صلح سیاسی در لیبی بر نقش بازیگران داخلی متمرکز شده است، اما همچنان لازم است برای ارزیابی امکان تحقق صلح واقعی در میان جناحهای رقیب لیبی به اقدامات بازیگران خارجی توجه شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که جنگ اوکراین وارد ششمین ماه خود شد وزیر خارجه روسیه در سفر آفریقایی خود و در آخرین فعالیت دیپلماتیک در این قاره به اوگاندا رفت. بیشتر رهبران آفریقایی با اتخاذ موضعی نسبتاً متمایل به روسیه درخصوص جنگ اوکراین، از محکوم کردن آن خودداری کرده و غرب، به ویژه آمریکا و ناتو را به عنوان عامل این مناقشه و علت تداوم و استمرار درگیری در این کشور اروپای شرقی متهم کردهاند. آنها از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه نیز خودداری کردهاند.
دکتر امیرحسین عسکری – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخابات ریاست جمهوری لیبی که قرار بود در آخرین ماه سال گذشته میلادی برگزار شود، به تعویق افتاد.
احمد بخشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزههای دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه متاسفانه انتخابات در لیبی به جای ایجاد لیبی واحد، گسلها را در این کشور تشدید میکند، گفت: شرایط فعلی، اوضاعی بسیار پیچیده و خطرناک در لیبی رقم زده و به نظر میرسد شاهد تداوم این نوع بحرانها، حتی خشونتآمیزتر از گذشته، همراه با تشدید رقابتهای داخلی و منطقهای خواهیم بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل آفریقا با بیان اینکه برگزاری عجولانه انتخابات در لیبی به نتیجهای نمیرسد و حتی تنشها را افزایش میدهد، گفت: گرچه تصمیم برای برگزاری انتخابات در این کشور حاصل روندهای سیاسی و مذاکرات متعددی بود، اما اکنون این انتخابات به تعویق افتاده و همچنان چشمانداز روشنی در خصوص برگزاری انتخابات در این کشور وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: موضع رئیسجمهور روسیه در خصوص عضویت اوکراین در ناتو، ارسال محموله دیگری از اس ۴۰۰ به ترکیه، دعوت روسیه از کره جنوبی جهت سرمایه گذاری در جزیره های کوریل، تحریم های جدید آمریکا ضد چین، تحریم بازیهای المپیک زمستانی پکن از سوی انگلیس،آغاز بکار دولت جدید آلمان و چالشهای پیشرو، دیدار مورا و گروسی درباره مذاکرات برجامی ، حضور فرستاده ویژه واشنگتن در امور ایران در مذاکرات احیای برجام، دیدار ولیعهد عربستان و امیر قطر، برگزاری شانزدهمین کنفرانس اتحادیه پارلمانهای کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در ترکیه، انتشار اطلاعات جدید درباره حمله به پایگاه عین الاسد آمریکا در عراق، برگزاری رزمایش ضدایرانی رژیم صهیونیستی و آمریکا، لغو محرومیت ژنرال «خلیفه حفتر» برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری لیبی، هشدار مقتدی صدر درباره بازگشت تروریسم به عراق، افزایش قیمت گاز در اروپا و پرتاب پنج ماهواره چین به فضا به طور همزمان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بینالملل ضمن تشریح نقش و اهمیت مداخلات بازیگران خارجی در لیبی و چالشهای پیش روی برگزاری انتخابات در این کشور، گفت: تا زمانی که نیروهای خارجی از لیبی خارج نشوند تضمین سلامت انتخابات معنایی ندارد و روشن نیست اگر نتیجه آن برخلاف منافع این گروهای نظامی باشد، آنها چه واکنشی خواهند داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار پوتین به بایدن درباره استقرار پایگاههای نظامی در آسیای مرکزی، فروش سامانه موشکی اس 500 روسی به چین و هند ، برنامه ریزی سال آینده ارتش آمریکا برای آزمایش سلاح لیزری 300 کیلووات، تاکید چین و روسیه برکاهش تحریم های کره شمالی، ادامه تنش چین و تایوان، دیدار گانتز و مشاور ارشد مالی درباره ایران، نگاهی به تحولات کابینه رژیم صهیونیستی، تعویق تحریم های فرانسه علیه انگلیس، اعلام پیش شرط عربستان برای عادیسازی روابط با اسرائیل، سفر مخفیانه هیات صهیونیستی به سودان کودتا زده، فرود هواپیمای متعلق به خلیفه حفتر در تل آویو، استقرار نیروهای ارتش بلغارستان در مرزهای با ترکیه، توافق اردوغان و بایدن ، برگزاری کنفرانس اقلیمی گلاسکو و انتقاد شدید گوترش از بیعدالتی در دسترسی به واکسن کرونا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نشست حضوری کمیسیون مشترک برجام در وین، دیدار بایدن و ریولین در واشنگتن، نشست کابینه رژیم صهیونیستی برای بررسی ازسرگیری جنگ علیه غزه، نخستین واکنش صهیونیستها به پیروزی آیتالله رئیسی، واکنش آمریکا و روسیه به انتخاب رئیسی،تصرف گذرگاه مرزی لیبی و الجزایر توسط نیروهای خلیفه حفتر، برگزاری انتخابات محلی فرانسه، استقبال افغانستان از استقرار نیروهای ترکیه در فرودگاه کابل، هشدار وزیر خارجه پاکستان درمورد جنگ داخلی در افغانستان، پیام سرگئی لاوروف به آمریکا، نشست سه جانبه وزرای خارجه ایران، ترکیه و افغانستان در آنتالیا، تحرکات مشکوک نظامیان آمریکایی در مرز عراق با سوریه، بیانیه ارتش آمریکا درباره خروج برخی سامانهها و نیروها از خاورمیانه، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه هوایی آمریکا، مخالفت قاطع ارتش میانمار با قطعنامه سازمان ملل متحد و هشدار سازمان بهداشت جهانی درباره توقف واکسیناسیون کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه شروع مجدد روند صلح سیاسی در لیبی بر نقش بازیگران داخلی متمرکز شده است، اما همچنان لازم است برای ارزیابی امکان تحقق صلح واقعی در میان جناحهای رقیب لیبی به اقدامات بازیگران خارجی توجه شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که جنگ اوکراین وارد ششمین ماه خود شد وزیر خارجه روسیه در سفر آفریقایی خود و در آخرین فعالیت دیپلماتیک در این قاره به اوگاندا رفت. بیشتر رهبران آفریقایی با اتخاذ موضعی نسبتاً متمایل به روسیه درخصوص جنگ اوکراین، از محکوم کردن آن خودداری کرده و غرب، به ویژه آمریکا و ناتو را به عنوان عامل این مناقشه و علت تداوم و استمرار درگیری در این کشور اروپای شرقی متهم کردهاند. آنها از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه نیز خودداری کردهاند.
دکتر امیرحسین عسکری – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخابات ریاست جمهوری لیبی که قرار بود در آخرین ماه سال گذشته میلادی برگزار شود، به تعویق افتاد.
احمد بخشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزههای دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه متاسفانه انتخابات در لیبی به جای ایجاد لیبی واحد، گسلها را در این کشور تشدید میکند، گفت: شرایط فعلی، اوضاعی بسیار پیچیده و خطرناک در لیبی رقم زده و به نظر میرسد شاهد تداوم این نوع بحرانها، حتی خشونتآمیزتر از گذشته، همراه با تشدید رقابتهای داخلی و منطقهای خواهیم بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل آفریقا با بیان اینکه برگزاری عجولانه انتخابات در لیبی به نتیجهای نمیرسد و حتی تنشها را افزایش میدهد، گفت: گرچه تصمیم برای برگزاری انتخابات در این کشور حاصل روندهای سیاسی و مذاکرات متعددی بود، اما اکنون این انتخابات به تعویق افتاده و همچنان چشمانداز روشنی در خصوص برگزاری انتخابات در این کشور وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: موضع رئیسجمهور روسیه در خصوص عضویت اوکراین در ناتو، ارسال محموله دیگری از اس ۴۰۰ به ترکیه، دعوت روسیه از کره جنوبی جهت سرمایه گذاری در جزیره های کوریل، تحریم های جدید آمریکا ضد چین، تحریم بازیهای المپیک زمستانی پکن از سوی انگلیس،آغاز بکار دولت جدید آلمان و چالشهای پیشرو، دیدار مورا و گروسی درباره مذاکرات برجامی ، حضور فرستاده ویژه واشنگتن در امور ایران در مذاکرات احیای برجام، دیدار ولیعهد عربستان و امیر قطر، برگزاری شانزدهمین کنفرانس اتحادیه پارلمانهای کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در ترکیه، انتشار اطلاعات جدید درباره حمله به پایگاه عین الاسد آمریکا در عراق، برگزاری رزمایش ضدایرانی رژیم صهیونیستی و آمریکا، لغو محرومیت ژنرال «خلیفه حفتر» برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری لیبی، هشدار مقتدی صدر درباره بازگشت تروریسم به عراق، افزایش قیمت گاز در اروپا و پرتاب پنج ماهواره چین به فضا به طور همزمان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بینالملل ضمن تشریح نقش و اهمیت مداخلات بازیگران خارجی در لیبی و چالشهای پیش روی برگزاری انتخابات در این کشور، گفت: تا زمانی که نیروهای خارجی از لیبی خارج نشوند تضمین سلامت انتخابات معنایی ندارد و روشن نیست اگر نتیجه آن برخلاف منافع این گروهای نظامی باشد، آنها چه واکنشی خواهند داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار پوتین به بایدن درباره استقرار پایگاههای نظامی در آسیای مرکزی، فروش سامانه موشکی اس 500 روسی به چین و هند ، برنامه ریزی سال آینده ارتش آمریکا برای آزمایش سلاح لیزری 300 کیلووات، تاکید چین و روسیه برکاهش تحریم های کره شمالی، ادامه تنش چین و تایوان، دیدار گانتز و مشاور ارشد مالی درباره ایران، نگاهی به تحولات کابینه رژیم صهیونیستی، تعویق تحریم های فرانسه علیه انگلیس، اعلام پیش شرط عربستان برای عادیسازی روابط با اسرائیل، سفر مخفیانه هیات صهیونیستی به سودان کودتا زده، فرود هواپیمای متعلق به خلیفه حفتر در تل آویو، استقرار نیروهای ارتش بلغارستان در مرزهای با ترکیه، توافق اردوغان و بایدن ، برگزاری کنفرانس اقلیمی گلاسکو و انتقاد شدید گوترش از بیعدالتی در دسترسی به واکسن کرونا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نشست حضوری کمیسیون مشترک برجام در وین، دیدار بایدن و ریولین در واشنگتن، نشست کابینه رژیم صهیونیستی برای بررسی ازسرگیری جنگ علیه غزه، نخستین واکنش صهیونیستها به پیروزی آیتالله رئیسی، واکنش آمریکا و روسیه به انتخاب رئیسی،تصرف گذرگاه مرزی لیبی و الجزایر توسط نیروهای خلیفه حفتر، برگزاری انتخابات محلی فرانسه، استقبال افغانستان از استقرار نیروهای ترکیه در فرودگاه کابل، هشدار وزیر خارجه پاکستان درمورد جنگ داخلی در افغانستان، پیام سرگئی لاوروف به آمریکا، نشست سه جانبه وزرای خارجه ایران، ترکیه و افغانستان در آنتالیا، تحرکات مشکوک نظامیان آمریکایی در مرز عراق با سوریه، بیانیه ارتش آمریکا درباره خروج برخی سامانهها و نیروها از خاورمیانه، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه هوایی آمریکا، مخالفت قاطع ارتش میانمار با قطعنامه سازمان ملل متحد و هشدار سازمان بهداشت جهانی درباره توقف واکسیناسیون کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه شروع مجدد روند صلح سیاسی در لیبی بر نقش بازیگران داخلی متمرکز شده است، اما همچنان لازم است برای ارزیابی امکان تحقق صلح واقعی در میان جناحهای رقیب لیبی به اقدامات بازیگران خارجی توجه شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که جنگ اوکراین وارد ششمین ماه خود شد وزیر خارجه روسیه در سفر آفریقایی خود و در آخرین فعالیت دیپلماتیک در این قاره به اوگاندا رفت. بیشتر رهبران آفریقایی با اتخاذ موضعی نسبتاً متمایل به روسیه درخصوص جنگ اوکراین، از محکوم کردن آن خودداری کرده و غرب، به ویژه آمریکا و ناتو را به عنوان عامل این مناقشه و علت تداوم و استمرار درگیری در این کشور اروپای شرقی متهم کردهاند. آنها از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه نیز خودداری کردهاند.
دکتر امیرحسین عسکری – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخابات ریاست جمهوری لیبی که قرار بود در آخرین ماه سال گذشته میلادی برگزار شود، به تعویق افتاد.
احمد بخشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزههای دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه متاسفانه انتخابات در لیبی به جای ایجاد لیبی واحد، گسلها را در این کشور تشدید میکند، گفت: شرایط فعلی، اوضاعی بسیار پیچیده و خطرناک در لیبی رقم زده و به نظر میرسد شاهد تداوم این نوع بحرانها، حتی خشونتآمیزتر از گذشته، همراه با تشدید رقابتهای داخلی و منطقهای خواهیم بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل آفریقا با بیان اینکه برگزاری عجولانه انتخابات در لیبی به نتیجهای نمیرسد و حتی تنشها را افزایش میدهد، گفت: گرچه تصمیم برای برگزاری انتخابات در این کشور حاصل روندهای سیاسی و مذاکرات متعددی بود، اما اکنون این انتخابات به تعویق افتاده و همچنان چشمانداز روشنی در خصوص برگزاری انتخابات در این کشور وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: موضع رئیسجمهور روسیه در خصوص عضویت اوکراین در ناتو، ارسال محموله دیگری از اس ۴۰۰ به ترکیه، دعوت روسیه از کره جنوبی جهت سرمایه گذاری در جزیره های کوریل، تحریم های جدید آمریکا ضد چین، تحریم بازیهای المپیک زمستانی پکن از سوی انگلیس،آغاز بکار دولت جدید آلمان و چالشهای پیشرو، دیدار مورا و گروسی درباره مذاکرات برجامی ، حضور فرستاده ویژه واشنگتن در امور ایران در مذاکرات احیای برجام، دیدار ولیعهد عربستان و امیر قطر، برگزاری شانزدهمین کنفرانس اتحادیه پارلمانهای کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در ترکیه، انتشار اطلاعات جدید درباره حمله به پایگاه عین الاسد آمریکا در عراق، برگزاری رزمایش ضدایرانی رژیم صهیونیستی و آمریکا، لغو محرومیت ژنرال «خلیفه حفتر» برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری لیبی، هشدار مقتدی صدر درباره بازگشت تروریسم به عراق، افزایش قیمت گاز در اروپا و پرتاب پنج ماهواره چین به فضا به طور همزمان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بینالملل ضمن تشریح نقش و اهمیت مداخلات بازیگران خارجی در لیبی و چالشهای پیش روی برگزاری انتخابات در این کشور، گفت: تا زمانی که نیروهای خارجی از لیبی خارج نشوند تضمین سلامت انتخابات معنایی ندارد و روشن نیست اگر نتیجه آن برخلاف منافع این گروهای نظامی باشد، آنها چه واکنشی خواهند داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار پوتین به بایدن درباره استقرار پایگاههای نظامی در آسیای مرکزی، فروش سامانه موشکی اس 500 روسی به چین و هند ، برنامه ریزی سال آینده ارتش آمریکا برای آزمایش سلاح لیزری 300 کیلووات، تاکید چین و روسیه برکاهش تحریم های کره شمالی، ادامه تنش چین و تایوان، دیدار گانتز و مشاور ارشد مالی درباره ایران، نگاهی به تحولات کابینه رژیم صهیونیستی، تعویق تحریم های فرانسه علیه انگلیس، اعلام پیش شرط عربستان برای عادیسازی روابط با اسرائیل، سفر مخفیانه هیات صهیونیستی به سودان کودتا زده، فرود هواپیمای متعلق به خلیفه حفتر در تل آویو، استقرار نیروهای ارتش بلغارستان در مرزهای با ترکیه، توافق اردوغان و بایدن ، برگزاری کنفرانس اقلیمی گلاسکو و انتقاد شدید گوترش از بیعدالتی در دسترسی به واکسن کرونا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نشست حضوری کمیسیون مشترک برجام در وین، دیدار بایدن و ریولین در واشنگتن، نشست کابینه رژیم صهیونیستی برای بررسی ازسرگیری جنگ علیه غزه، نخستین واکنش صهیونیستها به پیروزی آیتالله رئیسی، واکنش آمریکا و روسیه به انتخاب رئیسی،تصرف گذرگاه مرزی لیبی و الجزایر توسط نیروهای خلیفه حفتر، برگزاری انتخابات محلی فرانسه، استقبال افغانستان از استقرار نیروهای ترکیه در فرودگاه کابل، هشدار وزیر خارجه پاکستان درمورد جنگ داخلی در افغانستان، پیام سرگئی لاوروف به آمریکا، نشست سه جانبه وزرای خارجه ایران، ترکیه و افغانستان در آنتالیا، تحرکات مشکوک نظامیان آمریکایی در مرز عراق با سوریه، بیانیه ارتش آمریکا درباره خروج برخی سامانهها و نیروها از خاورمیانه، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه هوایی آمریکا، مخالفت قاطع ارتش میانمار با قطعنامه سازمان ملل متحد و هشدار سازمان بهداشت جهانی درباره توقف واکسیناسیون کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه شروع مجدد روند صلح سیاسی در لیبی بر نقش بازیگران داخلی متمرکز شده است، اما همچنان لازم است برای ارزیابی امکان تحقق صلح واقعی در میان جناحهای رقیب لیبی به اقدامات بازیگران خارجی توجه شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که جنگ اوکراین وارد ششمین ماه خود شد وزیر خارجه روسیه در سفر آفریقایی خود و در آخرین فعالیت دیپلماتیک در این قاره به اوگاندا رفت. بیشتر رهبران آفریقایی با اتخاذ موضعی نسبتاً متمایل به روسیه درخصوص جنگ اوکراین، از محکوم کردن آن خودداری کرده و غرب، به ویژه آمریکا و ناتو را به عنوان عامل این مناقشه و علت تداوم و استمرار درگیری در این کشور اروپای شرقی متهم کردهاند. آنها از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه نیز خودداری کردهاند.
دکتر امیرحسین عسکری – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخابات ریاست جمهوری لیبی که قرار بود در آخرین ماه سال گذشته میلادی برگزار شود، به تعویق افتاد.
احمد بخشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزههای دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه متاسفانه انتخابات در لیبی به جای ایجاد لیبی واحد، گسلها را در این کشور تشدید میکند، گفت: شرایط فعلی، اوضاعی بسیار پیچیده و خطرناک در لیبی رقم زده و به نظر میرسد شاهد تداوم این نوع بحرانها، حتی خشونتآمیزتر از گذشته، همراه با تشدید رقابتهای داخلی و منطقهای خواهیم بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل آفریقا با بیان اینکه برگزاری عجولانه انتخابات در لیبی به نتیجهای نمیرسد و حتی تنشها را افزایش میدهد، گفت: گرچه تصمیم برای برگزاری انتخابات در این کشور حاصل روندهای سیاسی و مذاکرات متعددی بود، اما اکنون این انتخابات به تعویق افتاده و همچنان چشمانداز روشنی در خصوص برگزاری انتخابات در این کشور وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: موضع رئیسجمهور روسیه در خصوص عضویت اوکراین در ناتو، ارسال محموله دیگری از اس ۴۰۰ به ترکیه، دعوت روسیه از کره جنوبی جهت سرمایه گذاری در جزیره های کوریل، تحریم های جدید آمریکا ضد چین، تحریم بازیهای المپیک زمستانی پکن از سوی انگلیس،آغاز بکار دولت جدید آلمان و چالشهای پیشرو، دیدار مورا و گروسی درباره مذاکرات برجامی ، حضور فرستاده ویژه واشنگتن در امور ایران در مذاکرات احیای برجام، دیدار ولیعهد عربستان و امیر قطر، برگزاری شانزدهمین کنفرانس اتحادیه پارلمانهای کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در ترکیه، انتشار اطلاعات جدید درباره حمله به پایگاه عین الاسد آمریکا در عراق، برگزاری رزمایش ضدایرانی رژیم صهیونیستی و آمریکا، لغو محرومیت ژنرال «خلیفه حفتر» برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری لیبی، هشدار مقتدی صدر درباره بازگشت تروریسم به عراق، افزایش قیمت گاز در اروپا و پرتاب پنج ماهواره چین به فضا به طور همزمان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بینالملل ضمن تشریح نقش و اهمیت مداخلات بازیگران خارجی در لیبی و چالشهای پیش روی برگزاری انتخابات در این کشور، گفت: تا زمانی که نیروهای خارجی از لیبی خارج نشوند تضمین سلامت انتخابات معنایی ندارد و روشن نیست اگر نتیجه آن برخلاف منافع این گروهای نظامی باشد، آنها چه واکنشی خواهند داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار پوتین به بایدن درباره استقرار پایگاههای نظامی در آسیای مرکزی، فروش سامانه موشکی اس 500 روسی به چین و هند ، برنامه ریزی سال آینده ارتش آمریکا برای آزمایش سلاح لیزری 300 کیلووات، تاکید چین و روسیه برکاهش تحریم های کره شمالی، ادامه تنش چین و تایوان، دیدار گانتز و مشاور ارشد مالی درباره ایران، نگاهی به تحولات کابینه رژیم صهیونیستی، تعویق تحریم های فرانسه علیه انگلیس، اعلام پیش شرط عربستان برای عادیسازی روابط با اسرائیل، سفر مخفیانه هیات صهیونیستی به سودان کودتا زده، فرود هواپیمای متعلق به خلیفه حفتر در تل آویو، استقرار نیروهای ارتش بلغارستان در مرزهای با ترکیه، توافق اردوغان و بایدن ، برگزاری کنفرانس اقلیمی گلاسکو و انتقاد شدید گوترش از بیعدالتی در دسترسی به واکسن کرونا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نشست حضوری کمیسیون مشترک برجام در وین، دیدار بایدن و ریولین در واشنگتن، نشست کابینه رژیم صهیونیستی برای بررسی ازسرگیری جنگ علیه غزه، نخستین واکنش صهیونیستها به پیروزی آیتالله رئیسی، واکنش آمریکا و روسیه به انتخاب رئیسی،تصرف گذرگاه مرزی لیبی و الجزایر توسط نیروهای خلیفه حفتر، برگزاری انتخابات محلی فرانسه، استقبال افغانستان از استقرار نیروهای ترکیه در فرودگاه کابل، هشدار وزیر خارجه پاکستان درمورد جنگ داخلی در افغانستان، پیام سرگئی لاوروف به آمریکا، نشست سه جانبه وزرای خارجه ایران، ترکیه و افغانستان در آنتالیا، تحرکات مشکوک نظامیان آمریکایی در مرز عراق با سوریه، بیانیه ارتش آمریکا درباره خروج برخی سامانهها و نیروها از خاورمیانه، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه هوایی آمریکا، مخالفت قاطع ارتش میانمار با قطعنامه سازمان ملل متحد و هشدار سازمان بهداشت جهانی درباره توقف واکسیناسیون کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه شروع مجدد روند صلح سیاسی در لیبی بر نقش بازیگران داخلی متمرکز شده است، اما همچنان لازم است برای ارزیابی امکان تحقق صلح واقعی در میان جناحهای رقیب لیبی به اقدامات بازیگران خارجی توجه شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که جنگ اوکراین وارد ششمین ماه خود شد وزیر خارجه روسیه در سفر آفریقایی خود و در آخرین فعالیت دیپلماتیک در این قاره به اوگاندا رفت. بیشتر رهبران آفریقایی با اتخاذ موضعی نسبتاً متمایل به روسیه درخصوص جنگ اوکراین، از محکوم کردن آن خودداری کرده و غرب، به ویژه آمریکا و ناتو را به عنوان عامل این مناقشه و علت تداوم و استمرار درگیری در این کشور اروپای شرقی متهم کردهاند. آنها از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه نیز خودداری کردهاند.
دکتر امیرحسین عسکری – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخابات ریاست جمهوری لیبی که قرار بود در آخرین ماه سال گذشته میلادی برگزار شود، به تعویق افتاد.
احمد بخشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزههای دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه متاسفانه انتخابات در لیبی به جای ایجاد لیبی واحد، گسلها را در این کشور تشدید میکند، گفت: شرایط فعلی، اوضاعی بسیار پیچیده و خطرناک در لیبی رقم زده و به نظر میرسد شاهد تداوم این نوع بحرانها، حتی خشونتآمیزتر از گذشته، همراه با تشدید رقابتهای داخلی و منطقهای خواهیم بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل آفریقا با بیان اینکه برگزاری عجولانه انتخابات در لیبی به نتیجهای نمیرسد و حتی تنشها را افزایش میدهد، گفت: گرچه تصمیم برای برگزاری انتخابات در این کشور حاصل روندهای سیاسی و مذاکرات متعددی بود، اما اکنون این انتخابات به تعویق افتاده و همچنان چشمانداز روشنی در خصوص برگزاری انتخابات در این کشور وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: موضع رئیسجمهور روسیه در خصوص عضویت اوکراین در ناتو، ارسال محموله دیگری از اس ۴۰۰ به ترکیه، دعوت روسیه از کره جنوبی جهت سرمایه گذاری در جزیره های کوریل، تحریم های جدید آمریکا ضد چین، تحریم بازیهای المپیک زمستانی پکن از سوی انگلیس،آغاز بکار دولت جدید آلمان و چالشهای پیشرو، دیدار مورا و گروسی درباره مذاکرات برجامی ، حضور فرستاده ویژه واشنگتن در امور ایران در مذاکرات احیای برجام، دیدار ولیعهد عربستان و امیر قطر، برگزاری شانزدهمین کنفرانس اتحادیه پارلمانهای کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در ترکیه، انتشار اطلاعات جدید درباره حمله به پایگاه عین الاسد آمریکا در عراق، برگزاری رزمایش ضدایرانی رژیم صهیونیستی و آمریکا، لغو محرومیت ژنرال «خلیفه حفتر» برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری لیبی، هشدار مقتدی صدر درباره بازگشت تروریسم به عراق، افزایش قیمت گاز در اروپا و پرتاب پنج ماهواره چین به فضا به طور همزمان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بینالملل ضمن تشریح نقش و اهمیت مداخلات بازیگران خارجی در لیبی و چالشهای پیش روی برگزاری انتخابات در این کشور، گفت: تا زمانی که نیروهای خارجی از لیبی خارج نشوند تضمین سلامت انتخابات معنایی ندارد و روشن نیست اگر نتیجه آن برخلاف منافع این گروهای نظامی باشد، آنها چه واکنشی خواهند داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار پوتین به بایدن درباره استقرار پایگاههای نظامی در آسیای مرکزی، فروش سامانه موشکی اس 500 روسی به چین و هند ، برنامه ریزی سال آینده ارتش آمریکا برای آزمایش سلاح لیزری 300 کیلووات، تاکید چین و روسیه برکاهش تحریم های کره شمالی، ادامه تنش چین و تایوان، دیدار گانتز و مشاور ارشد مالی درباره ایران، نگاهی به تحولات کابینه رژیم صهیونیستی، تعویق تحریم های فرانسه علیه انگلیس، اعلام پیش شرط عربستان برای عادیسازی روابط با اسرائیل، سفر مخفیانه هیات صهیونیستی به سودان کودتا زده، فرود هواپیمای متعلق به خلیفه حفتر در تل آویو، استقرار نیروهای ارتش بلغارستان در مرزهای با ترکیه، توافق اردوغان و بایدن ، برگزاری کنفرانس اقلیمی گلاسکو و انتقاد شدید گوترش از بیعدالتی در دسترسی به واکسن کرونا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نشست حضوری کمیسیون مشترک برجام در وین، دیدار بایدن و ریولین در واشنگتن، نشست کابینه رژیم صهیونیستی برای بررسی ازسرگیری جنگ علیه غزه، نخستین واکنش صهیونیستها به پیروزی آیتالله رئیسی، واکنش آمریکا و روسیه به انتخاب رئیسی،تصرف گذرگاه مرزی لیبی و الجزایر توسط نیروهای خلیفه حفتر، برگزاری انتخابات محلی فرانسه، استقبال افغانستان از استقرار نیروهای ترکیه در فرودگاه کابل، هشدار وزیر خارجه پاکستان درمورد جنگ داخلی در افغانستان، پیام سرگئی لاوروف به آمریکا، نشست سه جانبه وزرای خارجه ایران، ترکیه و افغانستان در آنتالیا، تحرکات مشکوک نظامیان آمریکایی در مرز عراق با سوریه، بیانیه ارتش آمریکا درباره خروج برخی سامانهها و نیروها از خاورمیانه، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه هوایی آمریکا، مخالفت قاطع ارتش میانمار با قطعنامه سازمان ملل متحد و هشدار سازمان بهداشت جهانی درباره توقف واکسیناسیون کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه شروع مجدد روند صلح سیاسی در لیبی بر نقش بازیگران داخلی متمرکز شده است، اما همچنان لازم است برای ارزیابی امکان تحقق صلح واقعی در میان جناحهای رقیب لیبی به اقدامات بازیگران خارجی توجه شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که جنگ اوکراین وارد ششمین ماه خود شد وزیر خارجه روسیه در سفر آفریقایی خود و در آخرین فعالیت دیپلماتیک در این قاره به اوگاندا رفت. بیشتر رهبران آفریقایی با اتخاذ موضعی نسبتاً متمایل به روسیه درخصوص جنگ اوکراین، از محکوم کردن آن خودداری کرده و غرب، به ویژه آمریکا و ناتو را به عنوان عامل این مناقشه و علت تداوم و استمرار درگیری در این کشور اروپای شرقی متهم کردهاند. آنها از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه نیز خودداری کردهاند.
دکتر امیرحسین عسکری – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخابات ریاست جمهوری لیبی که قرار بود در آخرین ماه سال گذشته میلادی برگزار شود، به تعویق افتاد.
احمد بخشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه و مصر در 9 دسامبر 2021 رزمایش دریایی مشترکی را در خلیج اسکندریه آغاز کردند. این رزمایش نشانگر روابط نزدیک روسیه و مصر بود. درواقع، از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی در سال 2013، روابط دو کشور در حوزههای دیپلماسی، امنیت و دفاع و اقتصاد گسترش یافته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه متاسفانه انتخابات در لیبی به جای ایجاد لیبی واحد، گسلها را در این کشور تشدید میکند، گفت: شرایط فعلی، اوضاعی بسیار پیچیده و خطرناک در لیبی رقم زده و به نظر میرسد شاهد تداوم این نوع بحرانها، حتی خشونتآمیزتر از گذشته، همراه با تشدید رقابتهای داخلی و منطقهای خواهیم بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل آفریقا با بیان اینکه برگزاری عجولانه انتخابات در لیبی به نتیجهای نمیرسد و حتی تنشها را افزایش میدهد، گفت: گرچه تصمیم برای برگزاری انتخابات در این کشور حاصل روندهای سیاسی و مذاکرات متعددی بود، اما اکنون این انتخابات به تعویق افتاده و همچنان چشمانداز روشنی در خصوص برگزاری انتخابات در این کشور وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: موضع رئیسجمهور روسیه در خصوص عضویت اوکراین در ناتو، ارسال محموله دیگری از اس ۴۰۰ به ترکیه، دعوت روسیه از کره جنوبی جهت سرمایه گذاری در جزیره های کوریل، تحریم های جدید آمریکا ضد چین، تحریم بازیهای المپیک زمستانی پکن از سوی انگلیس،آغاز بکار دولت جدید آلمان و چالشهای پیشرو، دیدار مورا و گروسی درباره مذاکرات برجامی ، حضور فرستاده ویژه واشنگتن در امور ایران در مذاکرات احیای برجام، دیدار ولیعهد عربستان و امیر قطر، برگزاری شانزدهمین کنفرانس اتحادیه پارلمانهای کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در ترکیه، انتشار اطلاعات جدید درباره حمله به پایگاه عین الاسد آمریکا در عراق، برگزاری رزمایش ضدایرانی رژیم صهیونیستی و آمریکا، لغو محرومیت ژنرال «خلیفه حفتر» برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری لیبی، هشدار مقتدی صدر درباره بازگشت تروریسم به عراق، افزایش قیمت گاز در اروپا و پرتاب پنج ماهواره چین به فضا به طور همزمان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بینالملل ضمن تشریح نقش و اهمیت مداخلات بازیگران خارجی در لیبی و چالشهای پیش روی برگزاری انتخابات در این کشور، گفت: تا زمانی که نیروهای خارجی از لیبی خارج نشوند تضمین سلامت انتخابات معنایی ندارد و روشن نیست اگر نتیجه آن برخلاف منافع این گروهای نظامی باشد، آنها چه واکنشی خواهند داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار پوتین به بایدن درباره استقرار پایگاههای نظامی در آسیای مرکزی، فروش سامانه موشکی اس 500 روسی به چین و هند ، برنامه ریزی سال آینده ارتش آمریکا برای آزمایش سلاح لیزری 300 کیلووات، تاکید چین و روسیه برکاهش تحریم های کره شمالی، ادامه تنش چین و تایوان، دیدار گانتز و مشاور ارشد مالی درباره ایران، نگاهی به تحولات کابینه رژیم صهیونیستی، تعویق تحریم های فرانسه علیه انگلیس، اعلام پیش شرط عربستان برای عادیسازی روابط با اسرائیل، سفر مخفیانه هیات صهیونیستی به سودان کودتا زده، فرود هواپیمای متعلق به خلیفه حفتر در تل آویو، استقرار نیروهای ارتش بلغارستان در مرزهای با ترکیه، توافق اردوغان و بایدن ، برگزاری کنفرانس اقلیمی گلاسکو و انتقاد شدید گوترش از بیعدالتی در دسترسی به واکسن کرونا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نشست حضوری کمیسیون مشترک برجام در وین، دیدار بایدن و ریولین در واشنگتن، نشست کابینه رژیم صهیونیستی برای بررسی ازسرگیری جنگ علیه غزه، نخستین واکنش صهیونیستها به پیروزی آیتالله رئیسی، واکنش آمریکا و روسیه به انتخاب رئیسی،تصرف گذرگاه مرزی لیبی و الجزایر توسط نیروهای خلیفه حفتر، برگزاری انتخابات محلی فرانسه، استقبال افغانستان از استقرار نیروهای ترکیه در فرودگاه کابل، هشدار وزیر خارجه پاکستان درمورد جنگ داخلی در افغانستان، پیام سرگئی لاوروف به آمریکا، نشست سه جانبه وزرای خارجه ایران، ترکیه و افغانستان در آنتالیا، تحرکات مشکوک نظامیان آمریکایی در مرز عراق با سوریه، بیانیه ارتش آمریکا درباره خروج برخی سامانهها و نیروها از خاورمیانه، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه هوایی آمریکا، مخالفت قاطع ارتش میانمار با قطعنامه سازمان ملل متحد و هشدار سازمان بهداشت جهانی درباره توقف واکسیناسیون کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه شروع مجدد روند صلح سیاسی در لیبی بر نقش بازیگران داخلی متمرکز شده است، اما همچنان لازم است برای ارزیابی امکان تحقق صلح واقعی در میان جناحهای رقیب لیبی به اقدامات بازیگران خارجی توجه شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.