نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجرای سیاست یکجانبه واشنگتن در قبال کردها با تمرکز بر یک بُعد، مثلاً انرژی برای قدرتی مثل آمریکا بلاتکلیفی و سردرگمیهای بیشتری ایجاد خواهد کرد. آمریکا باید در سیاست خارجی خود در قبال کردها تجدیدنظر کند، چراکه مناسبات این کشور با کردهای سوریه و ترکیه در مراحل آغازین قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین: حمایت روسیه از حق فناوری فضایی ایران در سازمان ملل، تشکر ترامپ از ایران بابت آزادی مایکل وایت، حفاری نفتی ترکیه در دریای مدیترانه، کمک ۸.۸ میلیارد دلاری برای مقابله با کرونا و ایمنسازی کودکان، مقابله پدافندی سوریه با جنگندههای رژیم صهیونیستی، انتقاد مسکو از تهدیدهای آمریکا علیه صادرات نفت ایران به ونزوئلا، کارشکنی ائتلاف سعودی در اجرای توافق تبادل اسرا با یمن، ادعای ترکیه درباره جنگ با داعش، طرح سناتورهای آمریکایی برای تحریم شرکتهای همکار با «نورد استریم 2»، افشای اسامی تیم عراقی در مذاکرات استراتژیک با واشنگتن، طرابلس در «کنترل کامل» دولت وفاق ملی و افزایش خرید اضطراری اوراق قرضه توسط بانک مرکزی اروپا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روز 12 می، وقوع تعدادی حملات مرگبار در افغانستان ایده فرایند صلح را زیر سوال برد. بسیاری از احتمال مرگ این فرایند قبل از اجرای آن خبر دادهاند. با این حال، بسیار بعید است که مذاکرات درون افغان بین دولت افغانستان، کارگزاران قدرت، طالبان و شاید (تحت خوشبینانهترین شرایط) جامعه افغان، در راستای توافق آمریکا- طالبان (یا کاهش چشمگیر خشونت) باشد.
شورای راهبردی آنلاین: دستور پوتین برای گسترش پایگاه های نظامی روسیه در سوریه، تاسف اروپا از اقدام آمریکا در لغو معافیت های برجام، استقرار نظامیان آمریکایی درتونس، نشست غیررسمی شورای امنیت با محوریت هنگکنگ، حمایت تمام قد کره شمالی از چین درقبال هنگ کنگ، لغو امتیازات هنگ کنگ از سوی آمریکا، تاکید داعش بر ادامه حملات تروریستی ، سفر پنهانی رئیس موساد به مصر با هدف بررسی الحاق کرانه باختری، قطع همکاری آمریکا با سازمان جهانی بهداشت و واکنش روسیه به آن، انتقاد چین از رقابت تسلیحاتی در فضا، آغاز حفاری ترکیه در دریای سیاه، رونمایی از هزینه دفاعی چین در سال 2020 و گسترش ناآرامی به شهرهای بزرگ آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طبق توافق صورت گرفته میان آمریکا و طالبان در اسفند سال 1398، روند خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و تا اواسط تیر ماه (ژوئیه 2020) تعداد نیروهای رزمی آمریکا به 8600 نفر خواهد رسید. این اتفاق در شرایطی در حال وقوع است که قرارداد دوجانبه امنیتی آمریکا و دولت افغانستان کماکان پابرجا و از اعتبار گذشته برخوردار است. ضمن آنکه در ماههای گذشته اقدامات گروههای تروریستی در افغانستان کاهش نیافته، بلکه علاوه بر حملات بهاری طالبان، اقدامات تروریستی داعش در افغانستان همچون گذشته از میان مردم مظلوم این کشور قربانی می¬گیرد و فضای ناامنی نسبت به گذشته تغییر محسوسی پیدا نکرده است. خروج نیروهای امریکا از افغانستان اگرچه امری مهم و ضروریست لیکن با توجه به کوتاهی و قصور آنها در انجام تعهداتشان به ویژه در زمینه آموزش نیروهای افغانستانی، ممکن است پیامدهای قابل توجهی بر آینده این کشور و منطقه داشته باشد که بایستی مسئولیت عواقب آن را پذیرفته و خسارت آن رابپردازند.
سید مصطفی هاشمی – کارشناس مسائل افغانستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: محور عبری- عربی- غربی به رهبری آمریکا که نتوانسته در حوزه سیاسی و امنیتی محور مقاومت را محدود کند، وارد فاز نظامی یعنی گسترش حملات رژیم صهیونیستی و احیای داعش در سوریه شده است.
حسین آجرلو – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با تشریح ابعاد چارچوب توافق سیاسی در افغانستان، گفت: اگر دولت بر اساس چارچوب توافق سیاسی نتواند کارآمدی خاصی داشته باشد، ممکن است طالبان به توافق سیاسی خود با دولت پایبند نباشد و در آنارشی به وجود آمده داعش تقویت شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال جاری، با توجه به تمایل دولت عراق برای حفظ روابط اقتصادی و دیپلماتیک با آمریکا بدون دوری از همسایه قدرتمند خود ایران، خروج عمده نیروهای نظامی آمریکا از عراق محتمل به نظر میرسد. چگونگی مدیریت این خروج، برای نفوذ آینده آمریکا در عراق و حتی در سراسر خاورمیانه تعیین کننده خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: حمله شبه نظامیان خلیفه حفتر به منازل مسکونی، مذاکرات واشنگتن – بغداد برای خروج نظامیان آمریکایی از عراق، مکالمه تلفنی ظریف – گوترش درباره بحران یمن، خودمختاری شورای انتقالی جنوب یمن در استان های جنوبی این کشور، تاکید مشاور سیاست خارجی رئیسجمهوری کرهجنوبی بر زنده بودن رهبر کره شمالی، درخواست پمپئو از جامعه جهانی برای تحریم تسلیحاتی ایران، تصمیم ترامپ برای برکناری وزیر بهداشت آمریکا، نیمی از فروش تسلیحات جهان در اختیار آمریکا، تحرکات اخیر رژیم صهیونیستی در گسترش شهرک سازی، ادامه حملات طالبان در ماه رمضان، برنامه ترامپ برای قطع کامل کمکهایش به سازمان جهانی بهداشت و حملات هوایی انگلیس به عناصر داعش در عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجرای سیاست یکجانبه واشنگتن در قبال کردها با تمرکز بر یک بُعد، مثلاً انرژی برای قدرتی مثل آمریکا بلاتکلیفی و سردرگمیهای بیشتری ایجاد خواهد کرد. آمریکا باید در سیاست خارجی خود در قبال کردها تجدیدنظر کند، چراکه مناسبات این کشور با کردهای سوریه و ترکیه در مراحل آغازین قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین: حمایت روسیه از حق فناوری فضایی ایران در سازمان ملل، تشکر ترامپ از ایران بابت آزادی مایکل وایت، حفاری نفتی ترکیه در دریای مدیترانه، کمک ۸.۸ میلیارد دلاری برای مقابله با کرونا و ایمنسازی کودکان، مقابله پدافندی سوریه با جنگندههای رژیم صهیونیستی، انتقاد مسکو از تهدیدهای آمریکا علیه صادرات نفت ایران به ونزوئلا، کارشکنی ائتلاف سعودی در اجرای توافق تبادل اسرا با یمن، ادعای ترکیه درباره جنگ با داعش، طرح سناتورهای آمریکایی برای تحریم شرکتهای همکار با «نورد استریم 2»، افشای اسامی تیم عراقی در مذاکرات استراتژیک با واشنگتن، طرابلس در «کنترل کامل» دولت وفاق ملی و افزایش خرید اضطراری اوراق قرضه توسط بانک مرکزی اروپا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روز 12 می، وقوع تعدادی حملات مرگبار در افغانستان ایده فرایند صلح را زیر سوال برد. بسیاری از احتمال مرگ این فرایند قبل از اجرای آن خبر دادهاند. با این حال، بسیار بعید است که مذاکرات درون افغان بین دولت افغانستان، کارگزاران قدرت، طالبان و شاید (تحت خوشبینانهترین شرایط) جامعه افغان، در راستای توافق آمریکا- طالبان (یا کاهش چشمگیر خشونت) باشد.
شورای راهبردی آنلاین: دستور پوتین برای گسترش پایگاه های نظامی روسیه در سوریه، تاسف اروپا از اقدام آمریکا در لغو معافیت های برجام، استقرار نظامیان آمریکایی درتونس، نشست غیررسمی شورای امنیت با محوریت هنگکنگ، حمایت تمام قد کره شمالی از چین درقبال هنگ کنگ، لغو امتیازات هنگ کنگ از سوی آمریکا، تاکید داعش بر ادامه حملات تروریستی ، سفر پنهانی رئیس موساد به مصر با هدف بررسی الحاق کرانه باختری، قطع همکاری آمریکا با سازمان جهانی بهداشت و واکنش روسیه به آن، انتقاد چین از رقابت تسلیحاتی در فضا، آغاز حفاری ترکیه در دریای سیاه، رونمایی از هزینه دفاعی چین در سال 2020 و گسترش ناآرامی به شهرهای بزرگ آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طبق توافق صورت گرفته میان آمریکا و طالبان در اسفند سال 1398، روند خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و تا اواسط تیر ماه (ژوئیه 2020) تعداد نیروهای رزمی آمریکا به 8600 نفر خواهد رسید. این اتفاق در شرایطی در حال وقوع است که قرارداد دوجانبه امنیتی آمریکا و دولت افغانستان کماکان پابرجا و از اعتبار گذشته برخوردار است. ضمن آنکه در ماههای گذشته اقدامات گروههای تروریستی در افغانستان کاهش نیافته، بلکه علاوه بر حملات بهاری طالبان، اقدامات تروریستی داعش در افغانستان همچون گذشته از میان مردم مظلوم این کشور قربانی می¬گیرد و فضای ناامنی نسبت به گذشته تغییر محسوسی پیدا نکرده است. خروج نیروهای امریکا از افغانستان اگرچه امری مهم و ضروریست لیکن با توجه به کوتاهی و قصور آنها در انجام تعهداتشان به ویژه در زمینه آموزش نیروهای افغانستانی، ممکن است پیامدهای قابل توجهی بر آینده این کشور و منطقه داشته باشد که بایستی مسئولیت عواقب آن را پذیرفته و خسارت آن رابپردازند.
سید مصطفی هاشمی – کارشناس مسائل افغانستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: محور عبری- عربی- غربی به رهبری آمریکا که نتوانسته در حوزه سیاسی و امنیتی محور مقاومت را محدود کند، وارد فاز نظامی یعنی گسترش حملات رژیم صهیونیستی و احیای داعش در سوریه شده است.
حسین آجرلو – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با تشریح ابعاد چارچوب توافق سیاسی در افغانستان، گفت: اگر دولت بر اساس چارچوب توافق سیاسی نتواند کارآمدی خاصی داشته باشد، ممکن است طالبان به توافق سیاسی خود با دولت پایبند نباشد و در آنارشی به وجود آمده داعش تقویت شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال جاری، با توجه به تمایل دولت عراق برای حفظ روابط اقتصادی و دیپلماتیک با آمریکا بدون دوری از همسایه قدرتمند خود ایران، خروج عمده نیروهای نظامی آمریکا از عراق محتمل به نظر میرسد. چگونگی مدیریت این خروج، برای نفوذ آینده آمریکا در عراق و حتی در سراسر خاورمیانه تعیین کننده خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: حمله شبه نظامیان خلیفه حفتر به منازل مسکونی، مذاکرات واشنگتن – بغداد برای خروج نظامیان آمریکایی از عراق، مکالمه تلفنی ظریف – گوترش درباره بحران یمن، خودمختاری شورای انتقالی جنوب یمن در استان های جنوبی این کشور، تاکید مشاور سیاست خارجی رئیسجمهوری کرهجنوبی بر زنده بودن رهبر کره شمالی، درخواست پمپئو از جامعه جهانی برای تحریم تسلیحاتی ایران، تصمیم ترامپ برای برکناری وزیر بهداشت آمریکا، نیمی از فروش تسلیحات جهان در اختیار آمریکا، تحرکات اخیر رژیم صهیونیستی در گسترش شهرک سازی، ادامه حملات طالبان در ماه رمضان، برنامه ترامپ برای قطع کامل کمکهایش به سازمان جهانی بهداشت و حملات هوایی انگلیس به عناصر داعش در عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجرای سیاست یکجانبه واشنگتن در قبال کردها با تمرکز بر یک بُعد، مثلاً انرژی برای قدرتی مثل آمریکا بلاتکلیفی و سردرگمیهای بیشتری ایجاد خواهد کرد. آمریکا باید در سیاست خارجی خود در قبال کردها تجدیدنظر کند، چراکه مناسبات این کشور با کردهای سوریه و ترکیه در مراحل آغازین قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین: حمایت روسیه از حق فناوری فضایی ایران در سازمان ملل، تشکر ترامپ از ایران بابت آزادی مایکل وایت، حفاری نفتی ترکیه در دریای مدیترانه، کمک ۸.۸ میلیارد دلاری برای مقابله با کرونا و ایمنسازی کودکان، مقابله پدافندی سوریه با جنگندههای رژیم صهیونیستی، انتقاد مسکو از تهدیدهای آمریکا علیه صادرات نفت ایران به ونزوئلا، کارشکنی ائتلاف سعودی در اجرای توافق تبادل اسرا با یمن، ادعای ترکیه درباره جنگ با داعش، طرح سناتورهای آمریکایی برای تحریم شرکتهای همکار با «نورد استریم 2»، افشای اسامی تیم عراقی در مذاکرات استراتژیک با واشنگتن، طرابلس در «کنترل کامل» دولت وفاق ملی و افزایش خرید اضطراری اوراق قرضه توسط بانک مرکزی اروپا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روز 12 می، وقوع تعدادی حملات مرگبار در افغانستان ایده فرایند صلح را زیر سوال برد. بسیاری از احتمال مرگ این فرایند قبل از اجرای آن خبر دادهاند. با این حال، بسیار بعید است که مذاکرات درون افغان بین دولت افغانستان، کارگزاران قدرت، طالبان و شاید (تحت خوشبینانهترین شرایط) جامعه افغان، در راستای توافق آمریکا- طالبان (یا کاهش چشمگیر خشونت) باشد.
شورای راهبردی آنلاین: دستور پوتین برای گسترش پایگاه های نظامی روسیه در سوریه، تاسف اروپا از اقدام آمریکا در لغو معافیت های برجام، استقرار نظامیان آمریکایی درتونس، نشست غیررسمی شورای امنیت با محوریت هنگکنگ، حمایت تمام قد کره شمالی از چین درقبال هنگ کنگ، لغو امتیازات هنگ کنگ از سوی آمریکا، تاکید داعش بر ادامه حملات تروریستی ، سفر پنهانی رئیس موساد به مصر با هدف بررسی الحاق کرانه باختری، قطع همکاری آمریکا با سازمان جهانی بهداشت و واکنش روسیه به آن، انتقاد چین از رقابت تسلیحاتی در فضا، آغاز حفاری ترکیه در دریای سیاه، رونمایی از هزینه دفاعی چین در سال 2020 و گسترش ناآرامی به شهرهای بزرگ آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طبق توافق صورت گرفته میان آمریکا و طالبان در اسفند سال 1398، روند خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و تا اواسط تیر ماه (ژوئیه 2020) تعداد نیروهای رزمی آمریکا به 8600 نفر خواهد رسید. این اتفاق در شرایطی در حال وقوع است که قرارداد دوجانبه امنیتی آمریکا و دولت افغانستان کماکان پابرجا و از اعتبار گذشته برخوردار است. ضمن آنکه در ماههای گذشته اقدامات گروههای تروریستی در افغانستان کاهش نیافته، بلکه علاوه بر حملات بهاری طالبان، اقدامات تروریستی داعش در افغانستان همچون گذشته از میان مردم مظلوم این کشور قربانی می¬گیرد و فضای ناامنی نسبت به گذشته تغییر محسوسی پیدا نکرده است. خروج نیروهای امریکا از افغانستان اگرچه امری مهم و ضروریست لیکن با توجه به کوتاهی و قصور آنها در انجام تعهداتشان به ویژه در زمینه آموزش نیروهای افغانستانی، ممکن است پیامدهای قابل توجهی بر آینده این کشور و منطقه داشته باشد که بایستی مسئولیت عواقب آن را پذیرفته و خسارت آن رابپردازند.
سید مصطفی هاشمی – کارشناس مسائل افغانستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: محور عبری- عربی- غربی به رهبری آمریکا که نتوانسته در حوزه سیاسی و امنیتی محور مقاومت را محدود کند، وارد فاز نظامی یعنی گسترش حملات رژیم صهیونیستی و احیای داعش در سوریه شده است.
حسین آجرلو – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با تشریح ابعاد چارچوب توافق سیاسی در افغانستان، گفت: اگر دولت بر اساس چارچوب توافق سیاسی نتواند کارآمدی خاصی داشته باشد، ممکن است طالبان به توافق سیاسی خود با دولت پایبند نباشد و در آنارشی به وجود آمده داعش تقویت شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال جاری، با توجه به تمایل دولت عراق برای حفظ روابط اقتصادی و دیپلماتیک با آمریکا بدون دوری از همسایه قدرتمند خود ایران، خروج عمده نیروهای نظامی آمریکا از عراق محتمل به نظر میرسد. چگونگی مدیریت این خروج، برای نفوذ آینده آمریکا در عراق و حتی در سراسر خاورمیانه تعیین کننده خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: حمله شبه نظامیان خلیفه حفتر به منازل مسکونی، مذاکرات واشنگتن – بغداد برای خروج نظامیان آمریکایی از عراق، مکالمه تلفنی ظریف – گوترش درباره بحران یمن، خودمختاری شورای انتقالی جنوب یمن در استان های جنوبی این کشور، تاکید مشاور سیاست خارجی رئیسجمهوری کرهجنوبی بر زنده بودن رهبر کره شمالی، درخواست پمپئو از جامعه جهانی برای تحریم تسلیحاتی ایران، تصمیم ترامپ برای برکناری وزیر بهداشت آمریکا، نیمی از فروش تسلیحات جهان در اختیار آمریکا، تحرکات اخیر رژیم صهیونیستی در گسترش شهرک سازی، ادامه حملات طالبان در ماه رمضان، برنامه ترامپ برای قطع کامل کمکهایش به سازمان جهانی بهداشت و حملات هوایی انگلیس به عناصر داعش در عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجرای سیاست یکجانبه واشنگتن در قبال کردها با تمرکز بر یک بُعد، مثلاً انرژی برای قدرتی مثل آمریکا بلاتکلیفی و سردرگمیهای بیشتری ایجاد خواهد کرد. آمریکا باید در سیاست خارجی خود در قبال کردها تجدیدنظر کند، چراکه مناسبات این کشور با کردهای سوریه و ترکیه در مراحل آغازین قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین: حمایت روسیه از حق فناوری فضایی ایران در سازمان ملل، تشکر ترامپ از ایران بابت آزادی مایکل وایت، حفاری نفتی ترکیه در دریای مدیترانه، کمک ۸.۸ میلیارد دلاری برای مقابله با کرونا و ایمنسازی کودکان، مقابله پدافندی سوریه با جنگندههای رژیم صهیونیستی، انتقاد مسکو از تهدیدهای آمریکا علیه صادرات نفت ایران به ونزوئلا، کارشکنی ائتلاف سعودی در اجرای توافق تبادل اسرا با یمن، ادعای ترکیه درباره جنگ با داعش، طرح سناتورهای آمریکایی برای تحریم شرکتهای همکار با «نورد استریم 2»، افشای اسامی تیم عراقی در مذاکرات استراتژیک با واشنگتن، طرابلس در «کنترل کامل» دولت وفاق ملی و افزایش خرید اضطراری اوراق قرضه توسط بانک مرکزی اروپا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روز 12 می، وقوع تعدادی حملات مرگبار در افغانستان ایده فرایند صلح را زیر سوال برد. بسیاری از احتمال مرگ این فرایند قبل از اجرای آن خبر دادهاند. با این حال، بسیار بعید است که مذاکرات درون افغان بین دولت افغانستان، کارگزاران قدرت، طالبان و شاید (تحت خوشبینانهترین شرایط) جامعه افغان، در راستای توافق آمریکا- طالبان (یا کاهش چشمگیر خشونت) باشد.
شورای راهبردی آنلاین: دستور پوتین برای گسترش پایگاه های نظامی روسیه در سوریه، تاسف اروپا از اقدام آمریکا در لغو معافیت های برجام، استقرار نظامیان آمریکایی درتونس، نشست غیررسمی شورای امنیت با محوریت هنگکنگ، حمایت تمام قد کره شمالی از چین درقبال هنگ کنگ، لغو امتیازات هنگ کنگ از سوی آمریکا، تاکید داعش بر ادامه حملات تروریستی ، سفر پنهانی رئیس موساد به مصر با هدف بررسی الحاق کرانه باختری، قطع همکاری آمریکا با سازمان جهانی بهداشت و واکنش روسیه به آن، انتقاد چین از رقابت تسلیحاتی در فضا، آغاز حفاری ترکیه در دریای سیاه، رونمایی از هزینه دفاعی چین در سال 2020 و گسترش ناآرامی به شهرهای بزرگ آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طبق توافق صورت گرفته میان آمریکا و طالبان در اسفند سال 1398، روند خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و تا اواسط تیر ماه (ژوئیه 2020) تعداد نیروهای رزمی آمریکا به 8600 نفر خواهد رسید. این اتفاق در شرایطی در حال وقوع است که قرارداد دوجانبه امنیتی آمریکا و دولت افغانستان کماکان پابرجا و از اعتبار گذشته برخوردار است. ضمن آنکه در ماههای گذشته اقدامات گروههای تروریستی در افغانستان کاهش نیافته، بلکه علاوه بر حملات بهاری طالبان، اقدامات تروریستی داعش در افغانستان همچون گذشته از میان مردم مظلوم این کشور قربانی می¬گیرد و فضای ناامنی نسبت به گذشته تغییر محسوسی پیدا نکرده است. خروج نیروهای امریکا از افغانستان اگرچه امری مهم و ضروریست لیکن با توجه به کوتاهی و قصور آنها در انجام تعهداتشان به ویژه در زمینه آموزش نیروهای افغانستانی، ممکن است پیامدهای قابل توجهی بر آینده این کشور و منطقه داشته باشد که بایستی مسئولیت عواقب آن را پذیرفته و خسارت آن رابپردازند.
سید مصطفی هاشمی – کارشناس مسائل افغانستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: محور عبری- عربی- غربی به رهبری آمریکا که نتوانسته در حوزه سیاسی و امنیتی محور مقاومت را محدود کند، وارد فاز نظامی یعنی گسترش حملات رژیم صهیونیستی و احیای داعش در سوریه شده است.
حسین آجرلو – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با تشریح ابعاد چارچوب توافق سیاسی در افغانستان، گفت: اگر دولت بر اساس چارچوب توافق سیاسی نتواند کارآمدی خاصی داشته باشد، ممکن است طالبان به توافق سیاسی خود با دولت پایبند نباشد و در آنارشی به وجود آمده داعش تقویت شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال جاری، با توجه به تمایل دولت عراق برای حفظ روابط اقتصادی و دیپلماتیک با آمریکا بدون دوری از همسایه قدرتمند خود ایران، خروج عمده نیروهای نظامی آمریکا از عراق محتمل به نظر میرسد. چگونگی مدیریت این خروج، برای نفوذ آینده آمریکا در عراق و حتی در سراسر خاورمیانه تعیین کننده خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: حمله شبه نظامیان خلیفه حفتر به منازل مسکونی، مذاکرات واشنگتن – بغداد برای خروج نظامیان آمریکایی از عراق، مکالمه تلفنی ظریف – گوترش درباره بحران یمن، خودمختاری شورای انتقالی جنوب یمن در استان های جنوبی این کشور، تاکید مشاور سیاست خارجی رئیسجمهوری کرهجنوبی بر زنده بودن رهبر کره شمالی، درخواست پمپئو از جامعه جهانی برای تحریم تسلیحاتی ایران، تصمیم ترامپ برای برکناری وزیر بهداشت آمریکا، نیمی از فروش تسلیحات جهان در اختیار آمریکا، تحرکات اخیر رژیم صهیونیستی در گسترش شهرک سازی، ادامه حملات طالبان در ماه رمضان، برنامه ترامپ برای قطع کامل کمکهایش به سازمان جهانی بهداشت و حملات هوایی انگلیس به عناصر داعش در عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجرای سیاست یکجانبه واشنگتن در قبال کردها با تمرکز بر یک بُعد، مثلاً انرژی برای قدرتی مثل آمریکا بلاتکلیفی و سردرگمیهای بیشتری ایجاد خواهد کرد. آمریکا باید در سیاست خارجی خود در قبال کردها تجدیدنظر کند، چراکه مناسبات این کشور با کردهای سوریه و ترکیه در مراحل آغازین قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین: حمایت روسیه از حق فناوری فضایی ایران در سازمان ملل، تشکر ترامپ از ایران بابت آزادی مایکل وایت، حفاری نفتی ترکیه در دریای مدیترانه، کمک ۸.۸ میلیارد دلاری برای مقابله با کرونا و ایمنسازی کودکان، مقابله پدافندی سوریه با جنگندههای رژیم صهیونیستی، انتقاد مسکو از تهدیدهای آمریکا علیه صادرات نفت ایران به ونزوئلا، کارشکنی ائتلاف سعودی در اجرای توافق تبادل اسرا با یمن، ادعای ترکیه درباره جنگ با داعش، طرح سناتورهای آمریکایی برای تحریم شرکتهای همکار با «نورد استریم 2»، افشای اسامی تیم عراقی در مذاکرات استراتژیک با واشنگتن، طرابلس در «کنترل کامل» دولت وفاق ملی و افزایش خرید اضطراری اوراق قرضه توسط بانک مرکزی اروپا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روز 12 می، وقوع تعدادی حملات مرگبار در افغانستان ایده فرایند صلح را زیر سوال برد. بسیاری از احتمال مرگ این فرایند قبل از اجرای آن خبر دادهاند. با این حال، بسیار بعید است که مذاکرات درون افغان بین دولت افغانستان، کارگزاران قدرت، طالبان و شاید (تحت خوشبینانهترین شرایط) جامعه افغان، در راستای توافق آمریکا- طالبان (یا کاهش چشمگیر خشونت) باشد.
شورای راهبردی آنلاین: دستور پوتین برای گسترش پایگاه های نظامی روسیه در سوریه، تاسف اروپا از اقدام آمریکا در لغو معافیت های برجام، استقرار نظامیان آمریکایی درتونس، نشست غیررسمی شورای امنیت با محوریت هنگکنگ، حمایت تمام قد کره شمالی از چین درقبال هنگ کنگ، لغو امتیازات هنگ کنگ از سوی آمریکا، تاکید داعش بر ادامه حملات تروریستی ، سفر پنهانی رئیس موساد به مصر با هدف بررسی الحاق کرانه باختری، قطع همکاری آمریکا با سازمان جهانی بهداشت و واکنش روسیه به آن، انتقاد چین از رقابت تسلیحاتی در فضا، آغاز حفاری ترکیه در دریای سیاه، رونمایی از هزینه دفاعی چین در سال 2020 و گسترش ناآرامی به شهرهای بزرگ آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طبق توافق صورت گرفته میان آمریکا و طالبان در اسفند سال 1398، روند خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و تا اواسط تیر ماه (ژوئیه 2020) تعداد نیروهای رزمی آمریکا به 8600 نفر خواهد رسید. این اتفاق در شرایطی در حال وقوع است که قرارداد دوجانبه امنیتی آمریکا و دولت افغانستان کماکان پابرجا و از اعتبار گذشته برخوردار است. ضمن آنکه در ماههای گذشته اقدامات گروههای تروریستی در افغانستان کاهش نیافته، بلکه علاوه بر حملات بهاری طالبان، اقدامات تروریستی داعش در افغانستان همچون گذشته از میان مردم مظلوم این کشور قربانی می¬گیرد و فضای ناامنی نسبت به گذشته تغییر محسوسی پیدا نکرده است. خروج نیروهای امریکا از افغانستان اگرچه امری مهم و ضروریست لیکن با توجه به کوتاهی و قصور آنها در انجام تعهداتشان به ویژه در زمینه آموزش نیروهای افغانستانی، ممکن است پیامدهای قابل توجهی بر آینده این کشور و منطقه داشته باشد که بایستی مسئولیت عواقب آن را پذیرفته و خسارت آن رابپردازند.
سید مصطفی هاشمی – کارشناس مسائل افغانستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: محور عبری- عربی- غربی به رهبری آمریکا که نتوانسته در حوزه سیاسی و امنیتی محور مقاومت را محدود کند، وارد فاز نظامی یعنی گسترش حملات رژیم صهیونیستی و احیای داعش در سوریه شده است.
حسین آجرلو – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با تشریح ابعاد چارچوب توافق سیاسی در افغانستان، گفت: اگر دولت بر اساس چارچوب توافق سیاسی نتواند کارآمدی خاصی داشته باشد، ممکن است طالبان به توافق سیاسی خود با دولت پایبند نباشد و در آنارشی به وجود آمده داعش تقویت شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال جاری، با توجه به تمایل دولت عراق برای حفظ روابط اقتصادی و دیپلماتیک با آمریکا بدون دوری از همسایه قدرتمند خود ایران، خروج عمده نیروهای نظامی آمریکا از عراق محتمل به نظر میرسد. چگونگی مدیریت این خروج، برای نفوذ آینده آمریکا در عراق و حتی در سراسر خاورمیانه تعیین کننده خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: حمله شبه نظامیان خلیفه حفتر به منازل مسکونی، مذاکرات واشنگتن – بغداد برای خروج نظامیان آمریکایی از عراق، مکالمه تلفنی ظریف – گوترش درباره بحران یمن، خودمختاری شورای انتقالی جنوب یمن در استان های جنوبی این کشور، تاکید مشاور سیاست خارجی رئیسجمهوری کرهجنوبی بر زنده بودن رهبر کره شمالی، درخواست پمپئو از جامعه جهانی برای تحریم تسلیحاتی ایران، تصمیم ترامپ برای برکناری وزیر بهداشت آمریکا، نیمی از فروش تسلیحات جهان در اختیار آمریکا، تحرکات اخیر رژیم صهیونیستی در گسترش شهرک سازی، ادامه حملات طالبان در ماه رمضان، برنامه ترامپ برای قطع کامل کمکهایش به سازمان جهانی بهداشت و حملات هوایی انگلیس به عناصر داعش در عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجرای سیاست یکجانبه واشنگتن در قبال کردها با تمرکز بر یک بُعد، مثلاً انرژی برای قدرتی مثل آمریکا بلاتکلیفی و سردرگمیهای بیشتری ایجاد خواهد کرد. آمریکا باید در سیاست خارجی خود در قبال کردها تجدیدنظر کند، چراکه مناسبات این کشور با کردهای سوریه و ترکیه در مراحل آغازین قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین: حمایت روسیه از حق فناوری فضایی ایران در سازمان ملل، تشکر ترامپ از ایران بابت آزادی مایکل وایت، حفاری نفتی ترکیه در دریای مدیترانه، کمک ۸.۸ میلیارد دلاری برای مقابله با کرونا و ایمنسازی کودکان، مقابله پدافندی سوریه با جنگندههای رژیم صهیونیستی، انتقاد مسکو از تهدیدهای آمریکا علیه صادرات نفت ایران به ونزوئلا، کارشکنی ائتلاف سعودی در اجرای توافق تبادل اسرا با یمن، ادعای ترکیه درباره جنگ با داعش، طرح سناتورهای آمریکایی برای تحریم شرکتهای همکار با «نورد استریم 2»، افشای اسامی تیم عراقی در مذاکرات استراتژیک با واشنگتن، طرابلس در «کنترل کامل» دولت وفاق ملی و افزایش خرید اضطراری اوراق قرضه توسط بانک مرکزی اروپا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روز 12 می، وقوع تعدادی حملات مرگبار در افغانستان ایده فرایند صلح را زیر سوال برد. بسیاری از احتمال مرگ این فرایند قبل از اجرای آن خبر دادهاند. با این حال، بسیار بعید است که مذاکرات درون افغان بین دولت افغانستان، کارگزاران قدرت، طالبان و شاید (تحت خوشبینانهترین شرایط) جامعه افغان، در راستای توافق آمریکا- طالبان (یا کاهش چشمگیر خشونت) باشد.
شورای راهبردی آنلاین: دستور پوتین برای گسترش پایگاه های نظامی روسیه در سوریه، تاسف اروپا از اقدام آمریکا در لغو معافیت های برجام، استقرار نظامیان آمریکایی درتونس، نشست غیررسمی شورای امنیت با محوریت هنگکنگ، حمایت تمام قد کره شمالی از چین درقبال هنگ کنگ، لغو امتیازات هنگ کنگ از سوی آمریکا، تاکید داعش بر ادامه حملات تروریستی ، سفر پنهانی رئیس موساد به مصر با هدف بررسی الحاق کرانه باختری، قطع همکاری آمریکا با سازمان جهانی بهداشت و واکنش روسیه به آن، انتقاد چین از رقابت تسلیحاتی در فضا، آغاز حفاری ترکیه در دریای سیاه، رونمایی از هزینه دفاعی چین در سال 2020 و گسترش ناآرامی به شهرهای بزرگ آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طبق توافق صورت گرفته میان آمریکا و طالبان در اسفند سال 1398، روند خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و تا اواسط تیر ماه (ژوئیه 2020) تعداد نیروهای رزمی آمریکا به 8600 نفر خواهد رسید. این اتفاق در شرایطی در حال وقوع است که قرارداد دوجانبه امنیتی آمریکا و دولت افغانستان کماکان پابرجا و از اعتبار گذشته برخوردار است. ضمن آنکه در ماههای گذشته اقدامات گروههای تروریستی در افغانستان کاهش نیافته، بلکه علاوه بر حملات بهاری طالبان، اقدامات تروریستی داعش در افغانستان همچون گذشته از میان مردم مظلوم این کشور قربانی می¬گیرد و فضای ناامنی نسبت به گذشته تغییر محسوسی پیدا نکرده است. خروج نیروهای امریکا از افغانستان اگرچه امری مهم و ضروریست لیکن با توجه به کوتاهی و قصور آنها در انجام تعهداتشان به ویژه در زمینه آموزش نیروهای افغانستانی، ممکن است پیامدهای قابل توجهی بر آینده این کشور و منطقه داشته باشد که بایستی مسئولیت عواقب آن را پذیرفته و خسارت آن رابپردازند.
سید مصطفی هاشمی – کارشناس مسائل افغانستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: محور عبری- عربی- غربی به رهبری آمریکا که نتوانسته در حوزه سیاسی و امنیتی محور مقاومت را محدود کند، وارد فاز نظامی یعنی گسترش حملات رژیم صهیونیستی و احیای داعش در سوریه شده است.
حسین آجرلو – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با تشریح ابعاد چارچوب توافق سیاسی در افغانستان، گفت: اگر دولت بر اساس چارچوب توافق سیاسی نتواند کارآمدی خاصی داشته باشد، ممکن است طالبان به توافق سیاسی خود با دولت پایبند نباشد و در آنارشی به وجود آمده داعش تقویت شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال جاری، با توجه به تمایل دولت عراق برای حفظ روابط اقتصادی و دیپلماتیک با آمریکا بدون دوری از همسایه قدرتمند خود ایران، خروج عمده نیروهای نظامی آمریکا از عراق محتمل به نظر میرسد. چگونگی مدیریت این خروج، برای نفوذ آینده آمریکا در عراق و حتی در سراسر خاورمیانه تعیین کننده خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: حمله شبه نظامیان خلیفه حفتر به منازل مسکونی، مذاکرات واشنگتن – بغداد برای خروج نظامیان آمریکایی از عراق، مکالمه تلفنی ظریف – گوترش درباره بحران یمن، خودمختاری شورای انتقالی جنوب یمن در استان های جنوبی این کشور، تاکید مشاور سیاست خارجی رئیسجمهوری کرهجنوبی بر زنده بودن رهبر کره شمالی، درخواست پمپئو از جامعه جهانی برای تحریم تسلیحاتی ایران، تصمیم ترامپ برای برکناری وزیر بهداشت آمریکا، نیمی از فروش تسلیحات جهان در اختیار آمریکا، تحرکات اخیر رژیم صهیونیستی در گسترش شهرک سازی، ادامه حملات طالبان در ماه رمضان، برنامه ترامپ برای قطع کامل کمکهایش به سازمان جهانی بهداشت و حملات هوایی انگلیس به عناصر داعش در عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجرای سیاست یکجانبه واشنگتن در قبال کردها با تمرکز بر یک بُعد، مثلاً انرژی برای قدرتی مثل آمریکا بلاتکلیفی و سردرگمیهای بیشتری ایجاد خواهد کرد. آمریکا باید در سیاست خارجی خود در قبال کردها تجدیدنظر کند، چراکه مناسبات این کشور با کردهای سوریه و ترکیه در مراحل آغازین قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین: حمایت روسیه از حق فناوری فضایی ایران در سازمان ملل، تشکر ترامپ از ایران بابت آزادی مایکل وایت، حفاری نفتی ترکیه در دریای مدیترانه، کمک ۸.۸ میلیارد دلاری برای مقابله با کرونا و ایمنسازی کودکان، مقابله پدافندی سوریه با جنگندههای رژیم صهیونیستی، انتقاد مسکو از تهدیدهای آمریکا علیه صادرات نفت ایران به ونزوئلا، کارشکنی ائتلاف سعودی در اجرای توافق تبادل اسرا با یمن، ادعای ترکیه درباره جنگ با داعش، طرح سناتورهای آمریکایی برای تحریم شرکتهای همکار با «نورد استریم 2»، افشای اسامی تیم عراقی در مذاکرات استراتژیک با واشنگتن، طرابلس در «کنترل کامل» دولت وفاق ملی و افزایش خرید اضطراری اوراق قرضه توسط بانک مرکزی اروپا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روز 12 می، وقوع تعدادی حملات مرگبار در افغانستان ایده فرایند صلح را زیر سوال برد. بسیاری از احتمال مرگ این فرایند قبل از اجرای آن خبر دادهاند. با این حال، بسیار بعید است که مذاکرات درون افغان بین دولت افغانستان، کارگزاران قدرت، طالبان و شاید (تحت خوشبینانهترین شرایط) جامعه افغان، در راستای توافق آمریکا- طالبان (یا کاهش چشمگیر خشونت) باشد.
شورای راهبردی آنلاین: دستور پوتین برای گسترش پایگاه های نظامی روسیه در سوریه، تاسف اروپا از اقدام آمریکا در لغو معافیت های برجام، استقرار نظامیان آمریکایی درتونس، نشست غیررسمی شورای امنیت با محوریت هنگکنگ، حمایت تمام قد کره شمالی از چین درقبال هنگ کنگ، لغو امتیازات هنگ کنگ از سوی آمریکا، تاکید داعش بر ادامه حملات تروریستی ، سفر پنهانی رئیس موساد به مصر با هدف بررسی الحاق کرانه باختری، قطع همکاری آمریکا با سازمان جهانی بهداشت و واکنش روسیه به آن، انتقاد چین از رقابت تسلیحاتی در فضا، آغاز حفاری ترکیه در دریای سیاه، رونمایی از هزینه دفاعی چین در سال 2020 و گسترش ناآرامی به شهرهای بزرگ آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طبق توافق صورت گرفته میان آمریکا و طالبان در اسفند سال 1398، روند خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و تا اواسط تیر ماه (ژوئیه 2020) تعداد نیروهای رزمی آمریکا به 8600 نفر خواهد رسید. این اتفاق در شرایطی در حال وقوع است که قرارداد دوجانبه امنیتی آمریکا و دولت افغانستان کماکان پابرجا و از اعتبار گذشته برخوردار است. ضمن آنکه در ماههای گذشته اقدامات گروههای تروریستی در افغانستان کاهش نیافته، بلکه علاوه بر حملات بهاری طالبان، اقدامات تروریستی داعش در افغانستان همچون گذشته از میان مردم مظلوم این کشور قربانی می¬گیرد و فضای ناامنی نسبت به گذشته تغییر محسوسی پیدا نکرده است. خروج نیروهای امریکا از افغانستان اگرچه امری مهم و ضروریست لیکن با توجه به کوتاهی و قصور آنها در انجام تعهداتشان به ویژه در زمینه آموزش نیروهای افغانستانی، ممکن است پیامدهای قابل توجهی بر آینده این کشور و منطقه داشته باشد که بایستی مسئولیت عواقب آن را پذیرفته و خسارت آن رابپردازند.
سید مصطفی هاشمی – کارشناس مسائل افغانستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: محور عبری- عربی- غربی به رهبری آمریکا که نتوانسته در حوزه سیاسی و امنیتی محور مقاومت را محدود کند، وارد فاز نظامی یعنی گسترش حملات رژیم صهیونیستی و احیای داعش در سوریه شده است.
حسین آجرلو – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با تشریح ابعاد چارچوب توافق سیاسی در افغانستان، گفت: اگر دولت بر اساس چارچوب توافق سیاسی نتواند کارآمدی خاصی داشته باشد، ممکن است طالبان به توافق سیاسی خود با دولت پایبند نباشد و در آنارشی به وجود آمده داعش تقویت شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال جاری، با توجه به تمایل دولت عراق برای حفظ روابط اقتصادی و دیپلماتیک با آمریکا بدون دوری از همسایه قدرتمند خود ایران، خروج عمده نیروهای نظامی آمریکا از عراق محتمل به نظر میرسد. چگونگی مدیریت این خروج، برای نفوذ آینده آمریکا در عراق و حتی در سراسر خاورمیانه تعیین کننده خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: حمله شبه نظامیان خلیفه حفتر به منازل مسکونی، مذاکرات واشنگتن – بغداد برای خروج نظامیان آمریکایی از عراق، مکالمه تلفنی ظریف – گوترش درباره بحران یمن، خودمختاری شورای انتقالی جنوب یمن در استان های جنوبی این کشور، تاکید مشاور سیاست خارجی رئیسجمهوری کرهجنوبی بر زنده بودن رهبر کره شمالی، درخواست پمپئو از جامعه جهانی برای تحریم تسلیحاتی ایران، تصمیم ترامپ برای برکناری وزیر بهداشت آمریکا، نیمی از فروش تسلیحات جهان در اختیار آمریکا، تحرکات اخیر رژیم صهیونیستی در گسترش شهرک سازی، ادامه حملات طالبان در ماه رمضان، برنامه ترامپ برای قطع کامل کمکهایش به سازمان جهانی بهداشت و حملات هوایی انگلیس به عناصر داعش در عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»