شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیره‌های تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی می‌تواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامه‌های متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمی‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگی‌های خارجی محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش گروه بریکس، به‌ویژه با پیوستن قدرت‌های تأثیرگذاری چون ایران، عربستان، امارات و مصر، موجی از نگرانی را در محافل سیاستگذاری آمریکا، به‌طور خاص در جناح‌های محافظه‌کار نمادین‌شده توسط دونالد ترامپ، برانگیخته است. این هراس صرفاً از افزایش تعداد اعضا ناشی نمی‌شود، بلکه ریشه در ظرفیت‌های این ائتلاف برای به چالش کشیدن نظم اقتصادی و سیاسی تحت رهبری غرب، به‌ویژه جایگاه انحصاری دلار به‌عنوان ارز ذخیره و مبادله جهانی دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه گفت: بریکس در حال حاضر حدود 30 درخواست از کشورهای مختلف، را بررسی می‌کند که پیشنهاد اشکال مختلف همکاری را دارند. افزایش کشورهای متقاضی عضویت در گروه بریکس می‌تواند بیانگر اهمیت روزافزون این گروه در مناسبات سیاسی و اقتصادی نظام بین‌الملل باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: گروه ویژه اقدام مالی، اف‌ای‌تی‌اف(FATF)، روز جمعه چهارم اسفند اعلام کرد که نام جمهوری اسلامی ایران همچنان در «فهرست سیاه» این نهاد بین‌المللی باقی مانده است؛ تصمیمی که ظاهراً برای مقامات کشورمان دور از انتظار هم نبوده و طبق گفته‌های رئیس کل بانک مرکزی در روز قبل از انتشار این بیانیه، ایران فعلاً به‌دلیل تحریم‌ها به دنبال این است که همانگونه که به جای سوئیفت از ابزارهای دیگری استفاده می‌کند، اف‌ای‌تی‌اف خاص خود را هم داشته باشد. بر این اساس به نظر می رسد در حالیکه در این دوره امارات متحده عربی و در دوره بررسی پیشین یعنی تیر 1402، لبنان از «فهرست خاکستری» این نهاد حذف شدند، جمهوری اسلامی ایران در مقطع کنونی تلاش و اراده خاصی نیز برای خروج فهرست سیاه اف ای تی اف ندارد. اما اف ای تی اف چگونه سازمانی است، چرا برخی در ایران مخالف پیوستن به آن هستند؟ و راهکار برون رفت از این شرایط چیست؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه با بیان اینکه دنیای امروز ما به مراتب از روزگار جنگ سرد، پیچیده‌تر است و بر اساس تحولات جهان امروز و روندهایش، احتمال صف‌بندی‌های جنگ سردی بالا نیست، گفت: اوکراین، زمین خطاهای راهبردی روسیه است؛ چراکه حتی در صورت پیروزی، در بلندمدت اقتصاد و سپس امنیت روسیه فرسوده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید روسیه برکنار گذاشتن سوئیفت، دلار و یورو از شبکه بانکی خود، رزمایش جدید اعضای پیمان امنیت جمعی، موافقت پوتین با بازرسی آژانس بین المللی انرژی اتمی از نیروگاه زاپوریژیا، تاکید گوترش بر اهمیت دسترسی بلامانع بازارهای جهانی به مواد غذایی روسیه، آمریکا در حال توسعه سیستم های مقابله با سلاح های هایپرسونیک، کمک نظامی جدید پنتاگون به اوکراین، اخراج یک عضو پ.ک.ک از سوئد، نشست سه جانبه ترکیه، فنلاند و سوئد، توقف انتقال گاز از خط لوله نورداستریم، سفر رئیس‌جمهور آلمان به سرزمین‌های اشغالی، انتصاب رئیس جدید میز ایران در موساد، طالبان به دنبال اجرای پروژه گازی تاپی، تلاش مصر برای نهایی کردن توافق تبادل اسرا به سفارش رژیم صهیونیستی، سفر هیات نظامی ایران به جمهوری آذربایجان و خیز ژاپن برای ایفای نقش پررنگتر در آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تایید آزمایش جدید موشکی کره شمالی ، روز چهارم حمله نظامی روسیه به اوکراین، درخواست دوباره آمریکا برای برگزاری مجدد نشست شورای امنیت درخصوص اوکراین، هشدار روسیه در خصوص پیوستن احتمالی سوئد و فنلاند به ناتو و واکنش هلسینکی و استکهلم،گفتگوی پاپ با زلنسکی، استقبال زلنسکی از پیشنهاد آنکارا و باکو برای میانجی‌گری، سفر هیات روسی برای مذاکره با اوکراین به بلاروس، تشکیل یگان بین‌المللی با داوطلبان خارجی در اوکراین، ارسال موشک ضد تانک آلمان به اوکراین، قطع ارتباط برخی بانک های روسیه با سامانه سوئیفت، اختلاف اروپایی‌ها برای قطع دسترسی روسیه به سوئیفت، واکنش مدودوف به تحریم‌های ضد روسی، واکنش ترامپ به بحران اوکراین، تشریح مواضع چین درباره اوکراین، چین میزبان سومین نشست کشورهای همسایه افغانستان و حمایت آشکار وزیر خارجه عربستان از توافق آبراهام از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با گذشت هفت سال از اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین در سال 2014 و الحاق شبه جزیره کریمه به سرزمین اصلی روسیه، تجمع نظامی اخیر این کشور در امتداد مرز با اوکراین و برگزاری رزمایش‌های متعدد از سوی دو کشور، بار دیگر احتمال اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین را افزایش داده است.
حسین سیاحی-پژوهشگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از جنگ جهانی دوم غلبه نظام مالی جهانی دلار محور، نقشی تعیینكننده در برتری اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل ایفا کرده است. در عین حال، این ابزار اقتصادی در پیشبرد دستور کارهای سیاسی و ژئوپلیتیکی واشنگتن نیز بسیار مؤثر واقع شده است، اما این روند با ظهور قطب‌های جدید قدرت در نظام بین‌الملل که خود را در معرض این ابزار می‌بینند و همچنین با افزایش یکجانبه‌گرایی آمریکا، به ویژه در قالب اعمال تحریم اقتصادی، با موج گسترده‌ای از نارضایتی‌ها مواجه شده است.
محمد جواد قهرمانی- دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پارلمان اروپا قطعنامه دیگری را علیه روسیه تصویب کرده است. این قطعنامه بازتابی از ادعاهای سیاسی کلیدی علیه مسکو است که اخیراً در دستور کار رسمی اتحادیه قرار گرفته است. این ادعاها شامل تشدید وضعیت در اوکراین، پرونده ناوالنی، رسوایی دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری چک در خصوص انفجار زاغه مهمات نظامی در سال ۲۰۱۴ می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، به تازگی اعلام کرده است که روسیه برای حذف و کنار گذاشته‌شدن از سوئیفت آماده می‌شود. این سخن وی واکنشی در قبال صدور قطعنامه پارلمان اروپا برای قطع ارتباط روسیه از سوئیفت در صورت ادامه تجاوز روسیه به اوکراین بوده است. اکنون سوال این است که این اقدام روسیه چقدر شدنی است؟ چه آثاری برای سوئیفت و تجارت بین‌المللی دارد؟ ریشه‌های این تصمیم چیست و چقدر ممکن است کشورهای درگیر با سوئیفت سراغ گزینه تحریم و ترک سوئیفت بروند؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیره‌های تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی می‌تواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامه‌های متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمی‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگی‌های خارجی محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش گروه بریکس، به‌ویژه با پیوستن قدرت‌های تأثیرگذاری چون ایران، عربستان، امارات و مصر، موجی از نگرانی را در محافل سیاستگذاری آمریکا، به‌طور خاص در جناح‌های محافظه‌کار نمادین‌شده توسط دونالد ترامپ، برانگیخته است. این هراس صرفاً از افزایش تعداد اعضا ناشی نمی‌شود، بلکه ریشه در ظرفیت‌های این ائتلاف برای به چالش کشیدن نظم اقتصادی و سیاسی تحت رهبری غرب، به‌ویژه جایگاه انحصاری دلار به‌عنوان ارز ذخیره و مبادله جهانی دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه گفت: بریکس در حال حاضر حدود 30 درخواست از کشورهای مختلف، را بررسی می‌کند که پیشنهاد اشکال مختلف همکاری را دارند. افزایش کشورهای متقاضی عضویت در گروه بریکس می‌تواند بیانگر اهمیت روزافزون این گروه در مناسبات سیاسی و اقتصادی نظام بین‌الملل باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: گروه ویژه اقدام مالی، اف‌ای‌تی‌اف(FATF)، روز جمعه چهارم اسفند اعلام کرد که نام جمهوری اسلامی ایران همچنان در «فهرست سیاه» این نهاد بین‌المللی باقی مانده است؛ تصمیمی که ظاهراً برای مقامات کشورمان دور از انتظار هم نبوده و طبق گفته‌های رئیس کل بانک مرکزی در روز قبل از انتشار این بیانیه، ایران فعلاً به‌دلیل تحریم‌ها به دنبال این است که همانگونه که به جای سوئیفت از ابزارهای دیگری استفاده می‌کند، اف‌ای‌تی‌اف خاص خود را هم داشته باشد. بر این اساس به نظر می رسد در حالیکه در این دوره امارات متحده عربی و در دوره بررسی پیشین یعنی تیر 1402، لبنان از «فهرست خاکستری» این نهاد حذف شدند، جمهوری اسلامی ایران در مقطع کنونی تلاش و اراده خاصی نیز برای خروج فهرست سیاه اف ای تی اف ندارد. اما اف ای تی اف چگونه سازمانی است، چرا برخی در ایران مخالف پیوستن به آن هستند؟ و راهکار برون رفت از این شرایط چیست؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه با بیان اینکه دنیای امروز ما به مراتب از روزگار جنگ سرد، پیچیده‌تر است و بر اساس تحولات جهان امروز و روندهایش، احتمال صف‌بندی‌های جنگ سردی بالا نیست، گفت: اوکراین، زمین خطاهای راهبردی روسیه است؛ چراکه حتی در صورت پیروزی، در بلندمدت اقتصاد و سپس امنیت روسیه فرسوده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید روسیه برکنار گذاشتن سوئیفت، دلار و یورو از شبکه بانکی خود، رزمایش جدید اعضای پیمان امنیت جمعی، موافقت پوتین با بازرسی آژانس بین المللی انرژی اتمی از نیروگاه زاپوریژیا، تاکید گوترش بر اهمیت دسترسی بلامانع بازارهای جهانی به مواد غذایی روسیه، آمریکا در حال توسعه سیستم های مقابله با سلاح های هایپرسونیک، کمک نظامی جدید پنتاگون به اوکراین، اخراج یک عضو پ.ک.ک از سوئد، نشست سه جانبه ترکیه، فنلاند و سوئد، توقف انتقال گاز از خط لوله نورداستریم، سفر رئیس‌جمهور آلمان به سرزمین‌های اشغالی، انتصاب رئیس جدید میز ایران در موساد، طالبان به دنبال اجرای پروژه گازی تاپی، تلاش مصر برای نهایی کردن توافق تبادل اسرا به سفارش رژیم صهیونیستی، سفر هیات نظامی ایران به جمهوری آذربایجان و خیز ژاپن برای ایفای نقش پررنگتر در آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تایید آزمایش جدید موشکی کره شمالی ، روز چهارم حمله نظامی روسیه به اوکراین، درخواست دوباره آمریکا برای برگزاری مجدد نشست شورای امنیت درخصوص اوکراین، هشدار روسیه در خصوص پیوستن احتمالی سوئد و فنلاند به ناتو و واکنش هلسینکی و استکهلم،گفتگوی پاپ با زلنسکی، استقبال زلنسکی از پیشنهاد آنکارا و باکو برای میانجی‌گری، سفر هیات روسی برای مذاکره با اوکراین به بلاروس، تشکیل یگان بین‌المللی با داوطلبان خارجی در اوکراین، ارسال موشک ضد تانک آلمان به اوکراین، قطع ارتباط برخی بانک های روسیه با سامانه سوئیفت، اختلاف اروپایی‌ها برای قطع دسترسی روسیه به سوئیفت، واکنش مدودوف به تحریم‌های ضد روسی، واکنش ترامپ به بحران اوکراین، تشریح مواضع چین درباره اوکراین، چین میزبان سومین نشست کشورهای همسایه افغانستان و حمایت آشکار وزیر خارجه عربستان از توافق آبراهام از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با گذشت هفت سال از اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین در سال 2014 و الحاق شبه جزیره کریمه به سرزمین اصلی روسیه، تجمع نظامی اخیر این کشور در امتداد مرز با اوکراین و برگزاری رزمایش‌های متعدد از سوی دو کشور، بار دیگر احتمال اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین را افزایش داده است.
حسین سیاحی-پژوهشگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از جنگ جهانی دوم غلبه نظام مالی جهانی دلار محور، نقشی تعیینكننده در برتری اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل ایفا کرده است. در عین حال، این ابزار اقتصادی در پیشبرد دستور کارهای سیاسی و ژئوپلیتیکی واشنگتن نیز بسیار مؤثر واقع شده است، اما این روند با ظهور قطب‌های جدید قدرت در نظام بین‌الملل که خود را در معرض این ابزار می‌بینند و همچنین با افزایش یکجانبه‌گرایی آمریکا، به ویژه در قالب اعمال تحریم اقتصادی، با موج گسترده‌ای از نارضایتی‌ها مواجه شده است.
محمد جواد قهرمانی- دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پارلمان اروپا قطعنامه دیگری را علیه روسیه تصویب کرده است. این قطعنامه بازتابی از ادعاهای سیاسی کلیدی علیه مسکو است که اخیراً در دستور کار رسمی اتحادیه قرار گرفته است. این ادعاها شامل تشدید وضعیت در اوکراین، پرونده ناوالنی، رسوایی دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری چک در خصوص انفجار زاغه مهمات نظامی در سال ۲۰۱۴ می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، به تازگی اعلام کرده است که روسیه برای حذف و کنار گذاشته‌شدن از سوئیفت آماده می‌شود. این سخن وی واکنشی در قبال صدور قطعنامه پارلمان اروپا برای قطع ارتباط روسیه از سوئیفت در صورت ادامه تجاوز روسیه به اوکراین بوده است. اکنون سوال این است که این اقدام روسیه چقدر شدنی است؟ چه آثاری برای سوئیفت و تجارت بین‌المللی دارد؟ ریشه‌های این تصمیم چیست و چقدر ممکن است کشورهای درگیر با سوئیفت سراغ گزینه تحریم و ترک سوئیفت بروند؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش گروه بریکس، به‌ویژه با پیوستن قدرت‌های تأثیرگذاری چون ایران، عربستان، امارات و مصر، موجی از نگرانی را در محافل سیاستگذاری آمریکا، به‌طور خاص در جناح‌های محافظه‌کار نمادین‌شده توسط دونالد ترامپ، برانگیخته است. این هراس صرفاً از افزایش تعداد اعضا ناشی نمی‌شود، بلکه ریشه در ظرفیت‌های این ائتلاف برای به چالش کشیدن نظم اقتصادی و سیاسی تحت رهبری غرب، به‌ویژه جایگاه انحصاری دلار به‌عنوان ارز ذخیره و مبادله جهانی دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه گفت: بریکس در حال حاضر حدود 30 درخواست از کشورهای مختلف، را بررسی می‌کند که پیشنهاد اشکال مختلف همکاری را دارند. افزایش کشورهای متقاضی عضویت در گروه بریکس می‌تواند بیانگر اهمیت روزافزون این گروه در مناسبات سیاسی و اقتصادی نظام بین‌الملل باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: گروه ویژه اقدام مالی، اف‌ای‌تی‌اف(FATF)، روز جمعه چهارم اسفند اعلام کرد که نام جمهوری اسلامی ایران همچنان در «فهرست سیاه» این نهاد بین‌المللی باقی مانده است؛ تصمیمی که ظاهراً برای مقامات کشورمان دور از انتظار هم نبوده و طبق گفته‌های رئیس کل بانک مرکزی در روز قبل از انتشار این بیانیه، ایران فعلاً به‌دلیل تحریم‌ها به دنبال این است که همانگونه که به جای سوئیفت از ابزارهای دیگری استفاده می‌کند، اف‌ای‌تی‌اف خاص خود را هم داشته باشد. بر این اساس به نظر می رسد در حالیکه در این دوره امارات متحده عربی و در دوره بررسی پیشین یعنی تیر 1402، لبنان از «فهرست خاکستری» این نهاد حذف شدند، جمهوری اسلامی ایران در مقطع کنونی تلاش و اراده خاصی نیز برای خروج فهرست سیاه اف ای تی اف ندارد. اما اف ای تی اف چگونه سازمانی است، چرا برخی در ایران مخالف پیوستن به آن هستند؟ و راهکار برون رفت از این شرایط چیست؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه با بیان اینکه دنیای امروز ما به مراتب از روزگار جنگ سرد، پیچیده‌تر است و بر اساس تحولات جهان امروز و روندهایش، احتمال صف‌بندی‌های جنگ سردی بالا نیست، گفت: اوکراین، زمین خطاهای راهبردی روسیه است؛ چراکه حتی در صورت پیروزی، در بلندمدت اقتصاد و سپس امنیت روسیه فرسوده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید روسیه برکنار گذاشتن سوئیفت، دلار و یورو از شبکه بانکی خود، رزمایش جدید اعضای پیمان امنیت جمعی، موافقت پوتین با بازرسی آژانس بین المللی انرژی اتمی از نیروگاه زاپوریژیا، تاکید گوترش بر اهمیت دسترسی بلامانع بازارهای جهانی به مواد غذایی روسیه، آمریکا در حال توسعه سیستم های مقابله با سلاح های هایپرسونیک، کمک نظامی جدید پنتاگون به اوکراین، اخراج یک عضو پ.ک.ک از سوئد، نشست سه جانبه ترکیه، فنلاند و سوئد، توقف انتقال گاز از خط لوله نورداستریم، سفر رئیس‌جمهور آلمان به سرزمین‌های اشغالی، انتصاب رئیس جدید میز ایران در موساد، طالبان به دنبال اجرای پروژه گازی تاپی، تلاش مصر برای نهایی کردن توافق تبادل اسرا به سفارش رژیم صهیونیستی، سفر هیات نظامی ایران به جمهوری آذربایجان و خیز ژاپن برای ایفای نقش پررنگتر در آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تایید آزمایش جدید موشکی کره شمالی ، روز چهارم حمله نظامی روسیه به اوکراین، درخواست دوباره آمریکا برای برگزاری مجدد نشست شورای امنیت درخصوص اوکراین، هشدار روسیه در خصوص پیوستن احتمالی سوئد و فنلاند به ناتو و واکنش هلسینکی و استکهلم،گفتگوی پاپ با زلنسکی، استقبال زلنسکی از پیشنهاد آنکارا و باکو برای میانجی‌گری، سفر هیات روسی برای مذاکره با اوکراین به بلاروس، تشکیل یگان بین‌المللی با داوطلبان خارجی در اوکراین، ارسال موشک ضد تانک آلمان به اوکراین، قطع ارتباط برخی بانک های روسیه با سامانه سوئیفت، اختلاف اروپایی‌ها برای قطع دسترسی روسیه به سوئیفت، واکنش مدودوف به تحریم‌های ضد روسی، واکنش ترامپ به بحران اوکراین، تشریح مواضع چین درباره اوکراین، چین میزبان سومین نشست کشورهای همسایه افغانستان و حمایت آشکار وزیر خارجه عربستان از توافق آبراهام از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با گذشت هفت سال از اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین در سال 2014 و الحاق شبه جزیره کریمه به سرزمین اصلی روسیه، تجمع نظامی اخیر این کشور در امتداد مرز با اوکراین و برگزاری رزمایش‌های متعدد از سوی دو کشور، بار دیگر احتمال اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین را افزایش داده است.
حسین سیاحی-پژوهشگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از جنگ جهانی دوم غلبه نظام مالی جهانی دلار محور، نقشی تعیینكننده در برتری اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل ایفا کرده است. در عین حال، این ابزار اقتصادی در پیشبرد دستور کارهای سیاسی و ژئوپلیتیکی واشنگتن نیز بسیار مؤثر واقع شده است، اما این روند با ظهور قطب‌های جدید قدرت در نظام بین‌الملل که خود را در معرض این ابزار می‌بینند و همچنین با افزایش یکجانبه‌گرایی آمریکا، به ویژه در قالب اعمال تحریم اقتصادی، با موج گسترده‌ای از نارضایتی‌ها مواجه شده است.
محمد جواد قهرمانی- دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پارلمان اروپا قطعنامه دیگری را علیه روسیه تصویب کرده است. این قطعنامه بازتابی از ادعاهای سیاسی کلیدی علیه مسکو است که اخیراً در دستور کار رسمی اتحادیه قرار گرفته است. این ادعاها شامل تشدید وضعیت در اوکراین، پرونده ناوالنی، رسوایی دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری چک در خصوص انفجار زاغه مهمات نظامی در سال ۲۰۱۴ می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، به تازگی اعلام کرده است که روسیه برای حذف و کنار گذاشته‌شدن از سوئیفت آماده می‌شود. این سخن وی واکنشی در قبال صدور قطعنامه پارلمان اروپا برای قطع ارتباط روسیه از سوئیفت در صورت ادامه تجاوز روسیه به اوکراین بوده است. اکنون سوال این است که این اقدام روسیه چقدر شدنی است؟ چه آثاری برای سوئیفت و تجارت بین‌المللی دارد؟ ریشه‌های این تصمیم چیست و چقدر ممکن است کشورهای درگیر با سوئیفت سراغ گزینه تحریم و ترک سوئیفت بروند؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیره‌های تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی می‌تواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامه‌های متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمی‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگی‌های خارجی محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش گروه بریکس، به‌ویژه با پیوستن قدرت‌های تأثیرگذاری چون ایران، عربستان، امارات و مصر، موجی از نگرانی را در محافل سیاستگذاری آمریکا، به‌طور خاص در جناح‌های محافظه‌کار نمادین‌شده توسط دونالد ترامپ، برانگیخته است. این هراس صرفاً از افزایش تعداد اعضا ناشی نمی‌شود، بلکه ریشه در ظرفیت‌های این ائتلاف برای به چالش کشیدن نظم اقتصادی و سیاسی تحت رهبری غرب، به‌ویژه جایگاه انحصاری دلار به‌عنوان ارز ذخیره و مبادله جهانی دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه گفت: بریکس در حال حاضر حدود 30 درخواست از کشورهای مختلف، را بررسی می‌کند که پیشنهاد اشکال مختلف همکاری را دارند. افزایش کشورهای متقاضی عضویت در گروه بریکس می‌تواند بیانگر اهمیت روزافزون این گروه در مناسبات سیاسی و اقتصادی نظام بین‌الملل باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: گروه ویژه اقدام مالی، اف‌ای‌تی‌اف(FATF)، روز جمعه چهارم اسفند اعلام کرد که نام جمهوری اسلامی ایران همچنان در «فهرست سیاه» این نهاد بین‌المللی باقی مانده است؛ تصمیمی که ظاهراً برای مقامات کشورمان دور از انتظار هم نبوده و طبق گفته‌های رئیس کل بانک مرکزی در روز قبل از انتشار این بیانیه، ایران فعلاً به‌دلیل تحریم‌ها به دنبال این است که همانگونه که به جای سوئیفت از ابزارهای دیگری استفاده می‌کند، اف‌ای‌تی‌اف خاص خود را هم داشته باشد. بر این اساس به نظر می رسد در حالیکه در این دوره امارات متحده عربی و در دوره بررسی پیشین یعنی تیر 1402، لبنان از «فهرست خاکستری» این نهاد حذف شدند، جمهوری اسلامی ایران در مقطع کنونی تلاش و اراده خاصی نیز برای خروج فهرست سیاه اف ای تی اف ندارد. اما اف ای تی اف چگونه سازمانی است، چرا برخی در ایران مخالف پیوستن به آن هستند؟ و راهکار برون رفت از این شرایط چیست؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه با بیان اینکه دنیای امروز ما به مراتب از روزگار جنگ سرد، پیچیده‌تر است و بر اساس تحولات جهان امروز و روندهایش، احتمال صف‌بندی‌های جنگ سردی بالا نیست، گفت: اوکراین، زمین خطاهای راهبردی روسیه است؛ چراکه حتی در صورت پیروزی، در بلندمدت اقتصاد و سپس امنیت روسیه فرسوده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید روسیه برکنار گذاشتن سوئیفت، دلار و یورو از شبکه بانکی خود، رزمایش جدید اعضای پیمان امنیت جمعی، موافقت پوتین با بازرسی آژانس بین المللی انرژی اتمی از نیروگاه زاپوریژیا، تاکید گوترش بر اهمیت دسترسی بلامانع بازارهای جهانی به مواد غذایی روسیه، آمریکا در حال توسعه سیستم های مقابله با سلاح های هایپرسونیک، کمک نظامی جدید پنتاگون به اوکراین، اخراج یک عضو پ.ک.ک از سوئد، نشست سه جانبه ترکیه، فنلاند و سوئد، توقف انتقال گاز از خط لوله نورداستریم، سفر رئیس‌جمهور آلمان به سرزمین‌های اشغالی، انتصاب رئیس جدید میز ایران در موساد، طالبان به دنبال اجرای پروژه گازی تاپی، تلاش مصر برای نهایی کردن توافق تبادل اسرا به سفارش رژیم صهیونیستی، سفر هیات نظامی ایران به جمهوری آذربایجان و خیز ژاپن برای ایفای نقش پررنگتر در آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تایید آزمایش جدید موشکی کره شمالی ، روز چهارم حمله نظامی روسیه به اوکراین، درخواست دوباره آمریکا برای برگزاری مجدد نشست شورای امنیت درخصوص اوکراین، هشدار روسیه در خصوص پیوستن احتمالی سوئد و فنلاند به ناتو و واکنش هلسینکی و استکهلم،گفتگوی پاپ با زلنسکی، استقبال زلنسکی از پیشنهاد آنکارا و باکو برای میانجی‌گری، سفر هیات روسی برای مذاکره با اوکراین به بلاروس، تشکیل یگان بین‌المللی با داوطلبان خارجی در اوکراین، ارسال موشک ضد تانک آلمان به اوکراین، قطع ارتباط برخی بانک های روسیه با سامانه سوئیفت، اختلاف اروپایی‌ها برای قطع دسترسی روسیه به سوئیفت، واکنش مدودوف به تحریم‌های ضد روسی، واکنش ترامپ به بحران اوکراین، تشریح مواضع چین درباره اوکراین، چین میزبان سومین نشست کشورهای همسایه افغانستان و حمایت آشکار وزیر خارجه عربستان از توافق آبراهام از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با گذشت هفت سال از اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین در سال 2014 و الحاق شبه جزیره کریمه به سرزمین اصلی روسیه، تجمع نظامی اخیر این کشور در امتداد مرز با اوکراین و برگزاری رزمایش‌های متعدد از سوی دو کشور، بار دیگر احتمال اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین را افزایش داده است.
حسین سیاحی-پژوهشگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از جنگ جهانی دوم غلبه نظام مالی جهانی دلار محور، نقشی تعیینكننده در برتری اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل ایفا کرده است. در عین حال، این ابزار اقتصادی در پیشبرد دستور کارهای سیاسی و ژئوپلیتیکی واشنگتن نیز بسیار مؤثر واقع شده است، اما این روند با ظهور قطب‌های جدید قدرت در نظام بین‌الملل که خود را در معرض این ابزار می‌بینند و همچنین با افزایش یکجانبه‌گرایی آمریکا، به ویژه در قالب اعمال تحریم اقتصادی، با موج گسترده‌ای از نارضایتی‌ها مواجه شده است.
محمد جواد قهرمانی- دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پارلمان اروپا قطعنامه دیگری را علیه روسیه تصویب کرده است. این قطعنامه بازتابی از ادعاهای سیاسی کلیدی علیه مسکو است که اخیراً در دستور کار رسمی اتحادیه قرار گرفته است. این ادعاها شامل تشدید وضعیت در اوکراین، پرونده ناوالنی، رسوایی دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری چک در خصوص انفجار زاغه مهمات نظامی در سال ۲۰۱۴ می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، به تازگی اعلام کرده است که روسیه برای حذف و کنار گذاشته‌شدن از سوئیفت آماده می‌شود. این سخن وی واکنشی در قبال صدور قطعنامه پارلمان اروپا برای قطع ارتباط روسیه از سوئیفت در صورت ادامه تجاوز روسیه به اوکراین بوده است. اکنون سوال این است که این اقدام روسیه چقدر شدنی است؟ چه آثاری برای سوئیفت و تجارت بین‌المللی دارد؟ ریشه‌های این تصمیم چیست و چقدر ممکن است کشورهای درگیر با سوئیفت سراغ گزینه تحریم و ترک سوئیفت بروند؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیره‌های تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی می‌تواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامه‌های متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمی‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگی‌های خارجی محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش گروه بریکس، به‌ویژه با پیوستن قدرت‌های تأثیرگذاری چون ایران، عربستان، امارات و مصر، موجی از نگرانی را در محافل سیاستگذاری آمریکا، به‌طور خاص در جناح‌های محافظه‌کار نمادین‌شده توسط دونالد ترامپ، برانگیخته است. این هراس صرفاً از افزایش تعداد اعضا ناشی نمی‌شود، بلکه ریشه در ظرفیت‌های این ائتلاف برای به چالش کشیدن نظم اقتصادی و سیاسی تحت رهبری غرب، به‌ویژه جایگاه انحصاری دلار به‌عنوان ارز ذخیره و مبادله جهانی دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه گفت: بریکس در حال حاضر حدود 30 درخواست از کشورهای مختلف، را بررسی می‌کند که پیشنهاد اشکال مختلف همکاری را دارند. افزایش کشورهای متقاضی عضویت در گروه بریکس می‌تواند بیانگر اهمیت روزافزون این گروه در مناسبات سیاسی و اقتصادی نظام بین‌الملل باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: گروه ویژه اقدام مالی، اف‌ای‌تی‌اف(FATF)، روز جمعه چهارم اسفند اعلام کرد که نام جمهوری اسلامی ایران همچنان در «فهرست سیاه» این نهاد بین‌المللی باقی مانده است؛ تصمیمی که ظاهراً برای مقامات کشورمان دور از انتظار هم نبوده و طبق گفته‌های رئیس کل بانک مرکزی در روز قبل از انتشار این بیانیه، ایران فعلاً به‌دلیل تحریم‌ها به دنبال این است که همانگونه که به جای سوئیفت از ابزارهای دیگری استفاده می‌کند، اف‌ای‌تی‌اف خاص خود را هم داشته باشد. بر این اساس به نظر می رسد در حالیکه در این دوره امارات متحده عربی و در دوره بررسی پیشین یعنی تیر 1402، لبنان از «فهرست خاکستری» این نهاد حذف شدند، جمهوری اسلامی ایران در مقطع کنونی تلاش و اراده خاصی نیز برای خروج فهرست سیاه اف ای تی اف ندارد. اما اف ای تی اف چگونه سازمانی است، چرا برخی در ایران مخالف پیوستن به آن هستند؟ و راهکار برون رفت از این شرایط چیست؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه با بیان اینکه دنیای امروز ما به مراتب از روزگار جنگ سرد، پیچیده‌تر است و بر اساس تحولات جهان امروز و روندهایش، احتمال صف‌بندی‌های جنگ سردی بالا نیست، گفت: اوکراین، زمین خطاهای راهبردی روسیه است؛ چراکه حتی در صورت پیروزی، در بلندمدت اقتصاد و سپس امنیت روسیه فرسوده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید روسیه برکنار گذاشتن سوئیفت، دلار و یورو از شبکه بانکی خود، رزمایش جدید اعضای پیمان امنیت جمعی، موافقت پوتین با بازرسی آژانس بین المللی انرژی اتمی از نیروگاه زاپوریژیا، تاکید گوترش بر اهمیت دسترسی بلامانع بازارهای جهانی به مواد غذایی روسیه، آمریکا در حال توسعه سیستم های مقابله با سلاح های هایپرسونیک، کمک نظامی جدید پنتاگون به اوکراین، اخراج یک عضو پ.ک.ک از سوئد، نشست سه جانبه ترکیه، فنلاند و سوئد، توقف انتقال گاز از خط لوله نورداستریم، سفر رئیس‌جمهور آلمان به سرزمین‌های اشغالی، انتصاب رئیس جدید میز ایران در موساد، طالبان به دنبال اجرای پروژه گازی تاپی، تلاش مصر برای نهایی کردن توافق تبادل اسرا به سفارش رژیم صهیونیستی، سفر هیات نظامی ایران به جمهوری آذربایجان و خیز ژاپن برای ایفای نقش پررنگتر در آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تایید آزمایش جدید موشکی کره شمالی ، روز چهارم حمله نظامی روسیه به اوکراین، درخواست دوباره آمریکا برای برگزاری مجدد نشست شورای امنیت درخصوص اوکراین، هشدار روسیه در خصوص پیوستن احتمالی سوئد و فنلاند به ناتو و واکنش هلسینکی و استکهلم،گفتگوی پاپ با زلنسکی، استقبال زلنسکی از پیشنهاد آنکارا و باکو برای میانجی‌گری، سفر هیات روسی برای مذاکره با اوکراین به بلاروس، تشکیل یگان بین‌المللی با داوطلبان خارجی در اوکراین، ارسال موشک ضد تانک آلمان به اوکراین، قطع ارتباط برخی بانک های روسیه با سامانه سوئیفت، اختلاف اروپایی‌ها برای قطع دسترسی روسیه به سوئیفت، واکنش مدودوف به تحریم‌های ضد روسی، واکنش ترامپ به بحران اوکراین، تشریح مواضع چین درباره اوکراین، چین میزبان سومین نشست کشورهای همسایه افغانستان و حمایت آشکار وزیر خارجه عربستان از توافق آبراهام از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با گذشت هفت سال از اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین در سال 2014 و الحاق شبه جزیره کریمه به سرزمین اصلی روسیه، تجمع نظامی اخیر این کشور در امتداد مرز با اوکراین و برگزاری رزمایش‌های متعدد از سوی دو کشور، بار دیگر احتمال اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین را افزایش داده است.
حسین سیاحی-پژوهشگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از جنگ جهانی دوم غلبه نظام مالی جهانی دلار محور، نقشی تعیینكننده در برتری اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل ایفا کرده است. در عین حال، این ابزار اقتصادی در پیشبرد دستور کارهای سیاسی و ژئوپلیتیکی واشنگتن نیز بسیار مؤثر واقع شده است، اما این روند با ظهور قطب‌های جدید قدرت در نظام بین‌الملل که خود را در معرض این ابزار می‌بینند و همچنین با افزایش یکجانبه‌گرایی آمریکا، به ویژه در قالب اعمال تحریم اقتصادی، با موج گسترده‌ای از نارضایتی‌ها مواجه شده است.
محمد جواد قهرمانی- دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پارلمان اروپا قطعنامه دیگری را علیه روسیه تصویب کرده است. این قطعنامه بازتابی از ادعاهای سیاسی کلیدی علیه مسکو است که اخیراً در دستور کار رسمی اتحادیه قرار گرفته است. این ادعاها شامل تشدید وضعیت در اوکراین، پرونده ناوالنی، رسوایی دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری چک در خصوص انفجار زاغه مهمات نظامی در سال ۲۰۱۴ می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، به تازگی اعلام کرده است که روسیه برای حذف و کنار گذاشته‌شدن از سوئیفت آماده می‌شود. این سخن وی واکنشی در قبال صدور قطعنامه پارلمان اروپا برای قطع ارتباط روسیه از سوئیفت در صورت ادامه تجاوز روسیه به اوکراین بوده است. اکنون سوال این است که این اقدام روسیه چقدر شدنی است؟ چه آثاری برای سوئیفت و تجارت بین‌المللی دارد؟ ریشه‌های این تصمیم چیست و چقدر ممکن است کشورهای درگیر با سوئیفت سراغ گزینه تحریم و ترک سوئیفت بروند؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیره‌های تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی می‌تواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامه‌های متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمی‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگی‌های خارجی محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش گروه بریکس، به‌ویژه با پیوستن قدرت‌های تأثیرگذاری چون ایران، عربستان، امارات و مصر، موجی از نگرانی را در محافل سیاستگذاری آمریکا، به‌طور خاص در جناح‌های محافظه‌کار نمادین‌شده توسط دونالد ترامپ، برانگیخته است. این هراس صرفاً از افزایش تعداد اعضا ناشی نمی‌شود، بلکه ریشه در ظرفیت‌های این ائتلاف برای به چالش کشیدن نظم اقتصادی و سیاسی تحت رهبری غرب، به‌ویژه جایگاه انحصاری دلار به‌عنوان ارز ذخیره و مبادله جهانی دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه گفت: بریکس در حال حاضر حدود 30 درخواست از کشورهای مختلف، را بررسی می‌کند که پیشنهاد اشکال مختلف همکاری را دارند. افزایش کشورهای متقاضی عضویت در گروه بریکس می‌تواند بیانگر اهمیت روزافزون این گروه در مناسبات سیاسی و اقتصادی نظام بین‌الملل باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: گروه ویژه اقدام مالی، اف‌ای‌تی‌اف(FATF)، روز جمعه چهارم اسفند اعلام کرد که نام جمهوری اسلامی ایران همچنان در «فهرست سیاه» این نهاد بین‌المللی باقی مانده است؛ تصمیمی که ظاهراً برای مقامات کشورمان دور از انتظار هم نبوده و طبق گفته‌های رئیس کل بانک مرکزی در روز قبل از انتشار این بیانیه، ایران فعلاً به‌دلیل تحریم‌ها به دنبال این است که همانگونه که به جای سوئیفت از ابزارهای دیگری استفاده می‌کند، اف‌ای‌تی‌اف خاص خود را هم داشته باشد. بر این اساس به نظر می رسد در حالیکه در این دوره امارات متحده عربی و در دوره بررسی پیشین یعنی تیر 1402، لبنان از «فهرست خاکستری» این نهاد حذف شدند، جمهوری اسلامی ایران در مقطع کنونی تلاش و اراده خاصی نیز برای خروج فهرست سیاه اف ای تی اف ندارد. اما اف ای تی اف چگونه سازمانی است، چرا برخی در ایران مخالف پیوستن به آن هستند؟ و راهکار برون رفت از این شرایط چیست؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه با بیان اینکه دنیای امروز ما به مراتب از روزگار جنگ سرد، پیچیده‌تر است و بر اساس تحولات جهان امروز و روندهایش، احتمال صف‌بندی‌های جنگ سردی بالا نیست، گفت: اوکراین، زمین خطاهای راهبردی روسیه است؛ چراکه حتی در صورت پیروزی، در بلندمدت اقتصاد و سپس امنیت روسیه فرسوده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید روسیه برکنار گذاشتن سوئیفت، دلار و یورو از شبکه بانکی خود، رزمایش جدید اعضای پیمان امنیت جمعی، موافقت پوتین با بازرسی آژانس بین المللی انرژی اتمی از نیروگاه زاپوریژیا، تاکید گوترش بر اهمیت دسترسی بلامانع بازارهای جهانی به مواد غذایی روسیه، آمریکا در حال توسعه سیستم های مقابله با سلاح های هایپرسونیک، کمک نظامی جدید پنتاگون به اوکراین، اخراج یک عضو پ.ک.ک از سوئد، نشست سه جانبه ترکیه، فنلاند و سوئد، توقف انتقال گاز از خط لوله نورداستریم، سفر رئیس‌جمهور آلمان به سرزمین‌های اشغالی، انتصاب رئیس جدید میز ایران در موساد، طالبان به دنبال اجرای پروژه گازی تاپی، تلاش مصر برای نهایی کردن توافق تبادل اسرا به سفارش رژیم صهیونیستی، سفر هیات نظامی ایران به جمهوری آذربایجان و خیز ژاپن برای ایفای نقش پررنگتر در آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تایید آزمایش جدید موشکی کره شمالی ، روز چهارم حمله نظامی روسیه به اوکراین، درخواست دوباره آمریکا برای برگزاری مجدد نشست شورای امنیت درخصوص اوکراین، هشدار روسیه در خصوص پیوستن احتمالی سوئد و فنلاند به ناتو و واکنش هلسینکی و استکهلم،گفتگوی پاپ با زلنسکی، استقبال زلنسکی از پیشنهاد آنکارا و باکو برای میانجی‌گری، سفر هیات روسی برای مذاکره با اوکراین به بلاروس، تشکیل یگان بین‌المللی با داوطلبان خارجی در اوکراین، ارسال موشک ضد تانک آلمان به اوکراین، قطع ارتباط برخی بانک های روسیه با سامانه سوئیفت، اختلاف اروپایی‌ها برای قطع دسترسی روسیه به سوئیفت، واکنش مدودوف به تحریم‌های ضد روسی، واکنش ترامپ به بحران اوکراین، تشریح مواضع چین درباره اوکراین، چین میزبان سومین نشست کشورهای همسایه افغانستان و حمایت آشکار وزیر خارجه عربستان از توافق آبراهام از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با گذشت هفت سال از اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین در سال 2014 و الحاق شبه جزیره کریمه به سرزمین اصلی روسیه، تجمع نظامی اخیر این کشور در امتداد مرز با اوکراین و برگزاری رزمایش‌های متعدد از سوی دو کشور، بار دیگر احتمال اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین را افزایش داده است.
حسین سیاحی-پژوهشگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از جنگ جهانی دوم غلبه نظام مالی جهانی دلار محور، نقشی تعیینكننده در برتری اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل ایفا کرده است. در عین حال، این ابزار اقتصادی در پیشبرد دستور کارهای سیاسی و ژئوپلیتیکی واشنگتن نیز بسیار مؤثر واقع شده است، اما این روند با ظهور قطب‌های جدید قدرت در نظام بین‌الملل که خود را در معرض این ابزار می‌بینند و همچنین با افزایش یکجانبه‌گرایی آمریکا، به ویژه در قالب اعمال تحریم اقتصادی، با موج گسترده‌ای از نارضایتی‌ها مواجه شده است.
محمد جواد قهرمانی- دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پارلمان اروپا قطعنامه دیگری را علیه روسیه تصویب کرده است. این قطعنامه بازتابی از ادعاهای سیاسی کلیدی علیه مسکو است که اخیراً در دستور کار رسمی اتحادیه قرار گرفته است. این ادعاها شامل تشدید وضعیت در اوکراین، پرونده ناوالنی، رسوایی دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری چک در خصوص انفجار زاغه مهمات نظامی در سال ۲۰۱۴ می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، به تازگی اعلام کرده است که روسیه برای حذف و کنار گذاشته‌شدن از سوئیفت آماده می‌شود. این سخن وی واکنشی در قبال صدور قطعنامه پارلمان اروپا برای قطع ارتباط روسیه از سوئیفت در صورت ادامه تجاوز روسیه به اوکراین بوده است. اکنون سوال این است که این اقدام روسیه چقدر شدنی است؟ چه آثاری برای سوئیفت و تجارت بین‌المللی دارد؟ ریشه‌های این تصمیم چیست و چقدر ممکن است کشورهای درگیر با سوئیفت سراغ گزینه تحریم و ترک سوئیفت بروند؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیره‌های تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی می‌تواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامه‌های متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمی‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگی‌های خارجی محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش گروه بریکس، به‌ویژه با پیوستن قدرت‌های تأثیرگذاری چون ایران، عربستان، امارات و مصر، موجی از نگرانی را در محافل سیاستگذاری آمریکا، به‌طور خاص در جناح‌های محافظه‌کار نمادین‌شده توسط دونالد ترامپ، برانگیخته است. این هراس صرفاً از افزایش تعداد اعضا ناشی نمی‌شود، بلکه ریشه در ظرفیت‌های این ائتلاف برای به چالش کشیدن نظم اقتصادی و سیاسی تحت رهبری غرب، به‌ویژه جایگاه انحصاری دلار به‌عنوان ارز ذخیره و مبادله جهانی دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه گفت: بریکس در حال حاضر حدود 30 درخواست از کشورهای مختلف، را بررسی می‌کند که پیشنهاد اشکال مختلف همکاری را دارند. افزایش کشورهای متقاضی عضویت در گروه بریکس می‌تواند بیانگر اهمیت روزافزون این گروه در مناسبات سیاسی و اقتصادی نظام بین‌الملل باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: گروه ویژه اقدام مالی، اف‌ای‌تی‌اف(FATF)، روز جمعه چهارم اسفند اعلام کرد که نام جمهوری اسلامی ایران همچنان در «فهرست سیاه» این نهاد بین‌المللی باقی مانده است؛ تصمیمی که ظاهراً برای مقامات کشورمان دور از انتظار هم نبوده و طبق گفته‌های رئیس کل بانک مرکزی در روز قبل از انتشار این بیانیه، ایران فعلاً به‌دلیل تحریم‌ها به دنبال این است که همانگونه که به جای سوئیفت از ابزارهای دیگری استفاده می‌کند، اف‌ای‌تی‌اف خاص خود را هم داشته باشد. بر این اساس به نظر می رسد در حالیکه در این دوره امارات متحده عربی و در دوره بررسی پیشین یعنی تیر 1402، لبنان از «فهرست خاکستری» این نهاد حذف شدند، جمهوری اسلامی ایران در مقطع کنونی تلاش و اراده خاصی نیز برای خروج فهرست سیاه اف ای تی اف ندارد. اما اف ای تی اف چگونه سازمانی است، چرا برخی در ایران مخالف پیوستن به آن هستند؟ و راهکار برون رفت از این شرایط چیست؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه با بیان اینکه دنیای امروز ما به مراتب از روزگار جنگ سرد، پیچیده‌تر است و بر اساس تحولات جهان امروز و روندهایش، احتمال صف‌بندی‌های جنگ سردی بالا نیست، گفت: اوکراین، زمین خطاهای راهبردی روسیه است؛ چراکه حتی در صورت پیروزی، در بلندمدت اقتصاد و سپس امنیت روسیه فرسوده خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید روسیه برکنار گذاشتن سوئیفت، دلار و یورو از شبکه بانکی خود، رزمایش جدید اعضای پیمان امنیت جمعی، موافقت پوتین با بازرسی آژانس بین المللی انرژی اتمی از نیروگاه زاپوریژیا، تاکید گوترش بر اهمیت دسترسی بلامانع بازارهای جهانی به مواد غذایی روسیه، آمریکا در حال توسعه سیستم های مقابله با سلاح های هایپرسونیک، کمک نظامی جدید پنتاگون به اوکراین، اخراج یک عضو پ.ک.ک از سوئد، نشست سه جانبه ترکیه، فنلاند و سوئد، توقف انتقال گاز از خط لوله نورداستریم، سفر رئیس‌جمهور آلمان به سرزمین‌های اشغالی، انتصاب رئیس جدید میز ایران در موساد، طالبان به دنبال اجرای پروژه گازی تاپی، تلاش مصر برای نهایی کردن توافق تبادل اسرا به سفارش رژیم صهیونیستی، سفر هیات نظامی ایران به جمهوری آذربایجان و خیز ژاپن برای ایفای نقش پررنگتر در آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تایید آزمایش جدید موشکی کره شمالی ، روز چهارم حمله نظامی روسیه به اوکراین، درخواست دوباره آمریکا برای برگزاری مجدد نشست شورای امنیت درخصوص اوکراین، هشدار روسیه در خصوص پیوستن احتمالی سوئد و فنلاند به ناتو و واکنش هلسینکی و استکهلم،گفتگوی پاپ با زلنسکی، استقبال زلنسکی از پیشنهاد آنکارا و باکو برای میانجی‌گری، سفر هیات روسی برای مذاکره با اوکراین به بلاروس، تشکیل یگان بین‌المللی با داوطلبان خارجی در اوکراین، ارسال موشک ضد تانک آلمان به اوکراین، قطع ارتباط برخی بانک های روسیه با سامانه سوئیفت، اختلاف اروپایی‌ها برای قطع دسترسی روسیه به سوئیفت، واکنش مدودوف به تحریم‌های ضد روسی، واکنش ترامپ به بحران اوکراین، تشریح مواضع چین درباره اوکراین، چین میزبان سومین نشست کشورهای همسایه افغانستان و حمایت آشکار وزیر خارجه عربستان از توافق آبراهام از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با گذشت هفت سال از اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین در سال 2014 و الحاق شبه جزیره کریمه به سرزمین اصلی روسیه، تجمع نظامی اخیر این کشور در امتداد مرز با اوکراین و برگزاری رزمایش‌های متعدد از سوی دو کشور، بار دیگر احتمال اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین را افزایش داده است.
حسین سیاحی-پژوهشگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از جنگ جهانی دوم غلبه نظام مالی جهانی دلار محور، نقشی تعیینكننده در برتری اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل ایفا کرده است. در عین حال، این ابزار اقتصادی در پیشبرد دستور کارهای سیاسی و ژئوپلیتیکی واشنگتن نیز بسیار مؤثر واقع شده است، اما این روند با ظهور قطب‌های جدید قدرت در نظام بین‌الملل که خود را در معرض این ابزار می‌بینند و همچنین با افزایش یکجانبه‌گرایی آمریکا، به ویژه در قالب اعمال تحریم اقتصادی، با موج گسترده‌ای از نارضایتی‌ها مواجه شده است.
محمد جواد قهرمانی- دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پارلمان اروپا قطعنامه دیگری را علیه روسیه تصویب کرده است. این قطعنامه بازتابی از ادعاهای سیاسی کلیدی علیه مسکو است که اخیراً در دستور کار رسمی اتحادیه قرار گرفته است. این ادعاها شامل تشدید وضعیت در اوکراین، پرونده ناوالنی، رسوایی دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری چک در خصوص انفجار زاغه مهمات نظامی در سال ۲۰۱۴ می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، به تازگی اعلام کرده است که روسیه برای حذف و کنار گذاشته‌شدن از سوئیفت آماده می‌شود. این سخن وی واکنشی در قبال صدور قطعنامه پارلمان اروپا برای قطع ارتباط روسیه از سوئیفت در صورت ادامه تجاوز روسیه به اوکراین بوده است. اکنون سوال این است که این اقدام روسیه چقدر شدنی است؟ چه آثاری برای سوئیفت و تجارت بین‌المللی دارد؟ ریشه‌های این تصمیم چیست و چقدر ممکن است کشورهای درگیر با سوئیفت سراغ گزینه تحریم و ترک سوئیفت بروند؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیره‌های تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی می‌تواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامه‌های متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمی‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگی‌های خارجی محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.