پکن؛ پیروز در رقابت با آمریکا در حوزه هوش مصنوعی و تعیین کنندگی قواعد آن؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «طبق یک ضربالمثل، یکی از تعاریف دیوانگی این است که یک کار را بارها و بارها انجام دهید، اما منتظر رسیدن به نتایجی متفاوت باشید. این عبارت در مورد مذاکرات تجاری بینالمللی، بهویژه زمانی که مذاکرهکنندگان هر بار به دنبال توافق هستند، اما هیچکدام از طرفین در مورد مسائل مهم کوتاه نمیآیند، مناسب است. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا و هند، سالها صرف مذاکره در مورد توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کردند که به نظر میرسید به جایی نمیرسد و باعث طرح این پرسش شد که اگر هیچ چیز اساسی تغییر نکرده است، چرا باید به دنبال توافق باشیم؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش دارد نقش یک قدرت منطقهای را ایفا کند و با اتخاذ رویکردهای اسلامگرایانه و پانترکیستی، به اهدافی که برای توسعه نفوذ خود، هم در منطقه قفقاز و هم در جنوب و شرق اروپا دنبال میکند دست یابد؛ اما این اقدامات ترکیه، اتحادیه اروپا را به واکنشهایی هرچند محتاطانه واداشته است؛ در دومین نشست سران اتحادیه اروپا، ما شاهد بودیم که ترکیه مجدداً به اعمال تحریمها تهدید شد.
مرتضی مکی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پنجاه و نهمین انتخابات ریاست جمهوری ایالاتمتحده آمریکا در ۳ نوامبر ۲۰۲۰ (در حدود یک هفته) با رقابت دو نامزد کهنسال از دو حزب اصلی این کشور در حالی برگزار خواهد شد که نامزد حزب دموکرات با تجربه نزدیک به 5 دهه سیاست¬ورزی و نامزد حزب جمهوریخواه با چهار سال تجربه سیاسی در دوره ریاستجمهوری کنونی وارد کارزار تنشزایی جهت تصاحب کاخ سفید شده اند. کنشهای سیاسی و ژئوپلیتیکی ایالاتمتحده، پدیده ای است که برای تمام کشورهای جهان پیامدهای خاص خود را دارد.
ابراهیم رومینا – هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری آخرین مناظره بایدن و ترامپ، پیشتازی «جو بایدن» در نظرسنجی انتخاباتی در میان یهودیان آمریکا، تشکیل چارچوب مذاکراتی آمریکا-اتحادیه اروپا برای مقابله با چین، هشدار ضمنی رئیسجمهور چین به آمریکا، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، توافق بر سر آتش بس دائم در لیبی، تلاش انگلیس برای رهایی از انزوای اقتصادی، هشدار مصر درخصوص حضور ترکیه در سوریه ،تایید آزمایش سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط ترکیه آزادسازی کامل خط مرزی آذربایجان با ایران، مخالفت باکو با برگزاری همه پرسی در قره باغ، رایزنی وزیران دفاع ناتو درمورد خروج از افغانستان، تایید تاسیس پایگاه فضایی نانو در رامشتاین آلمان و اعلام تنها داروی مورد تایید برای درمان کووید-۱۹ در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید اروپا بر آتش بس بدون قید و شرط در قره باغ، ادامه پیشروی ارتش جمهوری آذربایجان در قره باغ ، بایدن پیشتاز انتخابات آمریکا، پیروزی نامزد مورد حمایت مورالس در انتخابات ریاست جمهوری بولیوی، اعلام نتایج دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ترک قبرس شمالی، هشدار الکاظمی درخصوص گسترش خصومت و کشمکش طائفهای درعراق ، دیدار الکاظمی با نخستوزیر فرانسه، افزایش روزافزون تعداد موارد ابتلا به کرونا در جهان، توافق بحرین و اسرائیل بر سر ایجاد روابط دیپلماتیک، تعجب رئیس موساد از رفتار نامعمول بحرین و امارات در صلح با اسرائیل، سفر مخفیانه یک مقام کاخ سفید به سوریه، هشدار حزبالله به حریری درباره شروط صندوق بینالمللی پول پس از تشکیل دولت، واکنش پمپئو و گانتز به پایان محدودیت تسلیحاتی ایران ، اقدام روسیه به طراحی نسل جدید موشک های فضایی و برنامه ریزی ناتو برای تاسیس یک مرکز فضایی در آلمان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دور جدیدی از فشار تحریمهای مضاعف آمریکا علیه ایران با ادعای «نقض» برجام توسط تهران در حال وقوع است. این تحریمها با انقضای قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص ممنوعیت فروش تسلیحات متعارف به ایران نیز مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 21 سپتامبر 2020 با امضای یک فرمان اجرایی تحریمهایی علیه افراد حقیقی و حقوقی اعمال کرده است که به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات متعارف و اجزای آنها به تهران میپردازند. این سند به آمریکا امکان میدهد تا کشورهای دخیل درفروش سلاح به ایران را هدف تحریم قرار دهد. این رویکرد آمریکا مورد موافقت دیگر طرفین برجام، بهویژه روسیه و چین نبوده و آنها تجارت سلاح با ایران را سودمند میدانند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به اینکه تحریمهای ثانویه آمریکا علیه سوریه بر اساس قانون سزار اعمال میشود، حتی اگر اتحادیه اروپا تحریمهای اروپایی علیه سوریه را تعلیق یا لغو کند، مادامیکه تحریمهای آمریکا اجرا شوند، اغلب شرکتهای چندملیتی اروپایی از تجارتهایی مغایر با قانون سزار با سوریه خودداری میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه شتاب گرفته است. دیپلماسی جدید آمریکا در خاورمیانه با رونمایی از «توافق قرن» (که رسما «صلح برای رفاه» خوانده میشود) توسط رئیس جمهور ترامپ و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در 28 ژانویه آغاز شد. روز 13 اوت، امارت به سومین کشور عربی علاقمند به روابط دیپلماتیک با اسرائیل تبدیل شد. عربستان سعودی نیزاعلام کرد که به پروازهای اسرائیل اجازه میدهد از حریم هوایی این کشور برای رفت و آمد به امارات استفاده کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نزدیکی با رژیم صهیونیستی میتواند تبعات سختی را برای رژیمهای عرب منطقه به همراه داشته باشد؛ ازجمله اینکه افکار عمومی این کشورها بهویژه در بحرین باسیاستهای دولتهایشان در خیانت به آرمان فلسطین و همراهی و همگامی با واشنگتن و تلآویو همخوانی ندارد. لذا نتیجه هرگونه شتاب در به رسمیت شناختن اسرائیل میتواند به ایجاد شکاف بیشتر بین دولتمردان سازشکار عربی و مردم آن تبدیل شود.
داود احمدزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایط کنونی، احتمالاً بار دیگر شاهد خلأ دولت در لبنان خواهیم بود و ازآنجاییکه دخالتهای خارجی در این کشور نیز افزایش یافته به نظر میرسد که این بحران بیش از دفعات قبل به درازا بینجامد، زیرا هرکدام از بازیگران خارجی به دنبال پیشبرد اهداف خود هستند و میخواهند مهرههای خود را روی کار بیاورند این در حالی است که لبنان کشوری نیست که با دستورالعمل خارجی، مسائلش حلوفصل شود.
حسین آجرلو-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «طبق یک ضربالمثل، یکی از تعاریف دیوانگی این است که یک کار را بارها و بارها انجام دهید، اما منتظر رسیدن به نتایجی متفاوت باشید. این عبارت در مورد مذاکرات تجاری بینالمللی، بهویژه زمانی که مذاکرهکنندگان هر بار به دنبال توافق هستند، اما هیچکدام از طرفین در مورد مسائل مهم کوتاه نمیآیند، مناسب است. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا و هند، سالها صرف مذاکره در مورد توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کردند که به نظر میرسید به جایی نمیرسد و باعث طرح این پرسش شد که اگر هیچ چیز اساسی تغییر نکرده است، چرا باید به دنبال توافق باشیم؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش دارد نقش یک قدرت منطقهای را ایفا کند و با اتخاذ رویکردهای اسلامگرایانه و پانترکیستی، به اهدافی که برای توسعه نفوذ خود، هم در منطقه قفقاز و هم در جنوب و شرق اروپا دنبال میکند دست یابد؛ اما این اقدامات ترکیه، اتحادیه اروپا را به واکنشهایی هرچند محتاطانه واداشته است؛ در دومین نشست سران اتحادیه اروپا، ما شاهد بودیم که ترکیه مجدداً به اعمال تحریمها تهدید شد.
مرتضی مکی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پنجاه و نهمین انتخابات ریاست جمهوری ایالاتمتحده آمریکا در ۳ نوامبر ۲۰۲۰ (در حدود یک هفته) با رقابت دو نامزد کهنسال از دو حزب اصلی این کشور در حالی برگزار خواهد شد که نامزد حزب دموکرات با تجربه نزدیک به 5 دهه سیاست¬ورزی و نامزد حزب جمهوریخواه با چهار سال تجربه سیاسی در دوره ریاستجمهوری کنونی وارد کارزار تنشزایی جهت تصاحب کاخ سفید شده اند. کنشهای سیاسی و ژئوپلیتیکی ایالاتمتحده، پدیده ای است که برای تمام کشورهای جهان پیامدهای خاص خود را دارد.
ابراهیم رومینا – هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری آخرین مناظره بایدن و ترامپ، پیشتازی «جو بایدن» در نظرسنجی انتخاباتی در میان یهودیان آمریکا، تشکیل چارچوب مذاکراتی آمریکا-اتحادیه اروپا برای مقابله با چین، هشدار ضمنی رئیسجمهور چین به آمریکا، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، توافق بر سر آتش بس دائم در لیبی، تلاش انگلیس برای رهایی از انزوای اقتصادی، هشدار مصر درخصوص حضور ترکیه در سوریه ،تایید آزمایش سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط ترکیه آزادسازی کامل خط مرزی آذربایجان با ایران، مخالفت باکو با برگزاری همه پرسی در قره باغ، رایزنی وزیران دفاع ناتو درمورد خروج از افغانستان، تایید تاسیس پایگاه فضایی نانو در رامشتاین آلمان و اعلام تنها داروی مورد تایید برای درمان کووید-۱۹ در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید اروپا بر آتش بس بدون قید و شرط در قره باغ، ادامه پیشروی ارتش جمهوری آذربایجان در قره باغ ، بایدن پیشتاز انتخابات آمریکا، پیروزی نامزد مورد حمایت مورالس در انتخابات ریاست جمهوری بولیوی، اعلام نتایج دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ترک قبرس شمالی، هشدار الکاظمی درخصوص گسترش خصومت و کشمکش طائفهای درعراق ، دیدار الکاظمی با نخستوزیر فرانسه، افزایش روزافزون تعداد موارد ابتلا به کرونا در جهان، توافق بحرین و اسرائیل بر سر ایجاد روابط دیپلماتیک، تعجب رئیس موساد از رفتار نامعمول بحرین و امارات در صلح با اسرائیل، سفر مخفیانه یک مقام کاخ سفید به سوریه، هشدار حزبالله به حریری درباره شروط صندوق بینالمللی پول پس از تشکیل دولت، واکنش پمپئو و گانتز به پایان محدودیت تسلیحاتی ایران ، اقدام روسیه به طراحی نسل جدید موشک های فضایی و برنامه ریزی ناتو برای تاسیس یک مرکز فضایی در آلمان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دور جدیدی از فشار تحریمهای مضاعف آمریکا علیه ایران با ادعای «نقض» برجام توسط تهران در حال وقوع است. این تحریمها با انقضای قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص ممنوعیت فروش تسلیحات متعارف به ایران نیز مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 21 سپتامبر 2020 با امضای یک فرمان اجرایی تحریمهایی علیه افراد حقیقی و حقوقی اعمال کرده است که به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات متعارف و اجزای آنها به تهران میپردازند. این سند به آمریکا امکان میدهد تا کشورهای دخیل درفروش سلاح به ایران را هدف تحریم قرار دهد. این رویکرد آمریکا مورد موافقت دیگر طرفین برجام، بهویژه روسیه و چین نبوده و آنها تجارت سلاح با ایران را سودمند میدانند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به اینکه تحریمهای ثانویه آمریکا علیه سوریه بر اساس قانون سزار اعمال میشود، حتی اگر اتحادیه اروپا تحریمهای اروپایی علیه سوریه را تعلیق یا لغو کند، مادامیکه تحریمهای آمریکا اجرا شوند، اغلب شرکتهای چندملیتی اروپایی از تجارتهایی مغایر با قانون سزار با سوریه خودداری میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه شتاب گرفته است. دیپلماسی جدید آمریکا در خاورمیانه با رونمایی از «توافق قرن» (که رسما «صلح برای رفاه» خوانده میشود) توسط رئیس جمهور ترامپ و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در 28 ژانویه آغاز شد. روز 13 اوت، امارت به سومین کشور عربی علاقمند به روابط دیپلماتیک با اسرائیل تبدیل شد. عربستان سعودی نیزاعلام کرد که به پروازهای اسرائیل اجازه میدهد از حریم هوایی این کشور برای رفت و آمد به امارات استفاده کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نزدیکی با رژیم صهیونیستی میتواند تبعات سختی را برای رژیمهای عرب منطقه به همراه داشته باشد؛ ازجمله اینکه افکار عمومی این کشورها بهویژه در بحرین باسیاستهای دولتهایشان در خیانت به آرمان فلسطین و همراهی و همگامی با واشنگتن و تلآویو همخوانی ندارد. لذا نتیجه هرگونه شتاب در به رسمیت شناختن اسرائیل میتواند به ایجاد شکاف بیشتر بین دولتمردان سازشکار عربی و مردم آن تبدیل شود.
داود احمدزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایط کنونی، احتمالاً بار دیگر شاهد خلأ دولت در لبنان خواهیم بود و ازآنجاییکه دخالتهای خارجی در این کشور نیز افزایش یافته به نظر میرسد که این بحران بیش از دفعات قبل به درازا بینجامد، زیرا هرکدام از بازیگران خارجی به دنبال پیشبرد اهداف خود هستند و میخواهند مهرههای خود را روی کار بیاورند این در حالی است که لبنان کشوری نیست که با دستورالعمل خارجی، مسائلش حلوفصل شود.
حسین آجرلو-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش دارد نقش یک قدرت منطقهای را ایفا کند و با اتخاذ رویکردهای اسلامگرایانه و پانترکیستی، به اهدافی که برای توسعه نفوذ خود، هم در منطقه قفقاز و هم در جنوب و شرق اروپا دنبال میکند دست یابد؛ اما این اقدامات ترکیه، اتحادیه اروپا را به واکنشهایی هرچند محتاطانه واداشته است؛ در دومین نشست سران اتحادیه اروپا، ما شاهد بودیم که ترکیه مجدداً به اعمال تحریمها تهدید شد.
مرتضی مکی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پنجاه و نهمین انتخابات ریاست جمهوری ایالاتمتحده آمریکا در ۳ نوامبر ۲۰۲۰ (در حدود یک هفته) با رقابت دو نامزد کهنسال از دو حزب اصلی این کشور در حالی برگزار خواهد شد که نامزد حزب دموکرات با تجربه نزدیک به 5 دهه سیاست¬ورزی و نامزد حزب جمهوریخواه با چهار سال تجربه سیاسی در دوره ریاستجمهوری کنونی وارد کارزار تنشزایی جهت تصاحب کاخ سفید شده اند. کنشهای سیاسی و ژئوپلیتیکی ایالاتمتحده، پدیده ای است که برای تمام کشورهای جهان پیامدهای خاص خود را دارد.
ابراهیم رومینا – هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری آخرین مناظره بایدن و ترامپ، پیشتازی «جو بایدن» در نظرسنجی انتخاباتی در میان یهودیان آمریکا، تشکیل چارچوب مذاکراتی آمریکا-اتحادیه اروپا برای مقابله با چین، هشدار ضمنی رئیسجمهور چین به آمریکا، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، توافق بر سر آتش بس دائم در لیبی، تلاش انگلیس برای رهایی از انزوای اقتصادی، هشدار مصر درخصوص حضور ترکیه در سوریه ،تایید آزمایش سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط ترکیه آزادسازی کامل خط مرزی آذربایجان با ایران، مخالفت باکو با برگزاری همه پرسی در قره باغ، رایزنی وزیران دفاع ناتو درمورد خروج از افغانستان، تایید تاسیس پایگاه فضایی نانو در رامشتاین آلمان و اعلام تنها داروی مورد تایید برای درمان کووید-۱۹ در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید اروپا بر آتش بس بدون قید و شرط در قره باغ، ادامه پیشروی ارتش جمهوری آذربایجان در قره باغ ، بایدن پیشتاز انتخابات آمریکا، پیروزی نامزد مورد حمایت مورالس در انتخابات ریاست جمهوری بولیوی، اعلام نتایج دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ترک قبرس شمالی، هشدار الکاظمی درخصوص گسترش خصومت و کشمکش طائفهای درعراق ، دیدار الکاظمی با نخستوزیر فرانسه، افزایش روزافزون تعداد موارد ابتلا به کرونا در جهان، توافق بحرین و اسرائیل بر سر ایجاد روابط دیپلماتیک، تعجب رئیس موساد از رفتار نامعمول بحرین و امارات در صلح با اسرائیل، سفر مخفیانه یک مقام کاخ سفید به سوریه، هشدار حزبالله به حریری درباره شروط صندوق بینالمللی پول پس از تشکیل دولت، واکنش پمپئو و گانتز به پایان محدودیت تسلیحاتی ایران ، اقدام روسیه به طراحی نسل جدید موشک های فضایی و برنامه ریزی ناتو برای تاسیس یک مرکز فضایی در آلمان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دور جدیدی از فشار تحریمهای مضاعف آمریکا علیه ایران با ادعای «نقض» برجام توسط تهران در حال وقوع است. این تحریمها با انقضای قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص ممنوعیت فروش تسلیحات متعارف به ایران نیز مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 21 سپتامبر 2020 با امضای یک فرمان اجرایی تحریمهایی علیه افراد حقیقی و حقوقی اعمال کرده است که به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات متعارف و اجزای آنها به تهران میپردازند. این سند به آمریکا امکان میدهد تا کشورهای دخیل درفروش سلاح به ایران را هدف تحریم قرار دهد. این رویکرد آمریکا مورد موافقت دیگر طرفین برجام، بهویژه روسیه و چین نبوده و آنها تجارت سلاح با ایران را سودمند میدانند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به اینکه تحریمهای ثانویه آمریکا علیه سوریه بر اساس قانون سزار اعمال میشود، حتی اگر اتحادیه اروپا تحریمهای اروپایی علیه سوریه را تعلیق یا لغو کند، مادامیکه تحریمهای آمریکا اجرا شوند، اغلب شرکتهای چندملیتی اروپایی از تجارتهایی مغایر با قانون سزار با سوریه خودداری میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه شتاب گرفته است. دیپلماسی جدید آمریکا در خاورمیانه با رونمایی از «توافق قرن» (که رسما «صلح برای رفاه» خوانده میشود) توسط رئیس جمهور ترامپ و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در 28 ژانویه آغاز شد. روز 13 اوت، امارت به سومین کشور عربی علاقمند به روابط دیپلماتیک با اسرائیل تبدیل شد. عربستان سعودی نیزاعلام کرد که به پروازهای اسرائیل اجازه میدهد از حریم هوایی این کشور برای رفت و آمد به امارات استفاده کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نزدیکی با رژیم صهیونیستی میتواند تبعات سختی را برای رژیمهای عرب منطقه به همراه داشته باشد؛ ازجمله اینکه افکار عمومی این کشورها بهویژه در بحرین باسیاستهای دولتهایشان در خیانت به آرمان فلسطین و همراهی و همگامی با واشنگتن و تلآویو همخوانی ندارد. لذا نتیجه هرگونه شتاب در به رسمیت شناختن اسرائیل میتواند به ایجاد شکاف بیشتر بین دولتمردان سازشکار عربی و مردم آن تبدیل شود.
داود احمدزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایط کنونی، احتمالاً بار دیگر شاهد خلأ دولت در لبنان خواهیم بود و ازآنجاییکه دخالتهای خارجی در این کشور نیز افزایش یافته به نظر میرسد که این بحران بیش از دفعات قبل به درازا بینجامد، زیرا هرکدام از بازیگران خارجی به دنبال پیشبرد اهداف خود هستند و میخواهند مهرههای خود را روی کار بیاورند این در حالی است که لبنان کشوری نیست که با دستورالعمل خارجی، مسائلش حلوفصل شود.
حسین آجرلو-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «طبق یک ضربالمثل، یکی از تعاریف دیوانگی این است که یک کار را بارها و بارها انجام دهید، اما منتظر رسیدن به نتایجی متفاوت باشید. این عبارت در مورد مذاکرات تجاری بینالمللی، بهویژه زمانی که مذاکرهکنندگان هر بار به دنبال توافق هستند، اما هیچکدام از طرفین در مورد مسائل مهم کوتاه نمیآیند، مناسب است. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا و هند، سالها صرف مذاکره در مورد توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کردند که به نظر میرسید به جایی نمیرسد و باعث طرح این پرسش شد که اگر هیچ چیز اساسی تغییر نکرده است، چرا باید به دنبال توافق باشیم؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش دارد نقش یک قدرت منطقهای را ایفا کند و با اتخاذ رویکردهای اسلامگرایانه و پانترکیستی، به اهدافی که برای توسعه نفوذ خود، هم در منطقه قفقاز و هم در جنوب و شرق اروپا دنبال میکند دست یابد؛ اما این اقدامات ترکیه، اتحادیه اروپا را به واکنشهایی هرچند محتاطانه واداشته است؛ در دومین نشست سران اتحادیه اروپا، ما شاهد بودیم که ترکیه مجدداً به اعمال تحریمها تهدید شد.
مرتضی مکی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پنجاه و نهمین انتخابات ریاست جمهوری ایالاتمتحده آمریکا در ۳ نوامبر ۲۰۲۰ (در حدود یک هفته) با رقابت دو نامزد کهنسال از دو حزب اصلی این کشور در حالی برگزار خواهد شد که نامزد حزب دموکرات با تجربه نزدیک به 5 دهه سیاست¬ورزی و نامزد حزب جمهوریخواه با چهار سال تجربه سیاسی در دوره ریاستجمهوری کنونی وارد کارزار تنشزایی جهت تصاحب کاخ سفید شده اند. کنشهای سیاسی و ژئوپلیتیکی ایالاتمتحده، پدیده ای است که برای تمام کشورهای جهان پیامدهای خاص خود را دارد.
ابراهیم رومینا – هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری آخرین مناظره بایدن و ترامپ، پیشتازی «جو بایدن» در نظرسنجی انتخاباتی در میان یهودیان آمریکا، تشکیل چارچوب مذاکراتی آمریکا-اتحادیه اروپا برای مقابله با چین، هشدار ضمنی رئیسجمهور چین به آمریکا، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، توافق بر سر آتش بس دائم در لیبی، تلاش انگلیس برای رهایی از انزوای اقتصادی، هشدار مصر درخصوص حضور ترکیه در سوریه ،تایید آزمایش سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط ترکیه آزادسازی کامل خط مرزی آذربایجان با ایران، مخالفت باکو با برگزاری همه پرسی در قره باغ، رایزنی وزیران دفاع ناتو درمورد خروج از افغانستان، تایید تاسیس پایگاه فضایی نانو در رامشتاین آلمان و اعلام تنها داروی مورد تایید برای درمان کووید-۱۹ در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید اروپا بر آتش بس بدون قید و شرط در قره باغ، ادامه پیشروی ارتش جمهوری آذربایجان در قره باغ ، بایدن پیشتاز انتخابات آمریکا، پیروزی نامزد مورد حمایت مورالس در انتخابات ریاست جمهوری بولیوی، اعلام نتایج دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ترک قبرس شمالی، هشدار الکاظمی درخصوص گسترش خصومت و کشمکش طائفهای درعراق ، دیدار الکاظمی با نخستوزیر فرانسه، افزایش روزافزون تعداد موارد ابتلا به کرونا در جهان، توافق بحرین و اسرائیل بر سر ایجاد روابط دیپلماتیک، تعجب رئیس موساد از رفتار نامعمول بحرین و امارات در صلح با اسرائیل، سفر مخفیانه یک مقام کاخ سفید به سوریه، هشدار حزبالله به حریری درباره شروط صندوق بینالمللی پول پس از تشکیل دولت، واکنش پمپئو و گانتز به پایان محدودیت تسلیحاتی ایران ، اقدام روسیه به طراحی نسل جدید موشک های فضایی و برنامه ریزی ناتو برای تاسیس یک مرکز فضایی در آلمان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دور جدیدی از فشار تحریمهای مضاعف آمریکا علیه ایران با ادعای «نقض» برجام توسط تهران در حال وقوع است. این تحریمها با انقضای قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص ممنوعیت فروش تسلیحات متعارف به ایران نیز مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 21 سپتامبر 2020 با امضای یک فرمان اجرایی تحریمهایی علیه افراد حقیقی و حقوقی اعمال کرده است که به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات متعارف و اجزای آنها به تهران میپردازند. این سند به آمریکا امکان میدهد تا کشورهای دخیل درفروش سلاح به ایران را هدف تحریم قرار دهد. این رویکرد آمریکا مورد موافقت دیگر طرفین برجام، بهویژه روسیه و چین نبوده و آنها تجارت سلاح با ایران را سودمند میدانند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به اینکه تحریمهای ثانویه آمریکا علیه سوریه بر اساس قانون سزار اعمال میشود، حتی اگر اتحادیه اروپا تحریمهای اروپایی علیه سوریه را تعلیق یا لغو کند، مادامیکه تحریمهای آمریکا اجرا شوند، اغلب شرکتهای چندملیتی اروپایی از تجارتهایی مغایر با قانون سزار با سوریه خودداری میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه شتاب گرفته است. دیپلماسی جدید آمریکا در خاورمیانه با رونمایی از «توافق قرن» (که رسما «صلح برای رفاه» خوانده میشود) توسط رئیس جمهور ترامپ و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در 28 ژانویه آغاز شد. روز 13 اوت، امارت به سومین کشور عربی علاقمند به روابط دیپلماتیک با اسرائیل تبدیل شد. عربستان سعودی نیزاعلام کرد که به پروازهای اسرائیل اجازه میدهد از حریم هوایی این کشور برای رفت و آمد به امارات استفاده کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نزدیکی با رژیم صهیونیستی میتواند تبعات سختی را برای رژیمهای عرب منطقه به همراه داشته باشد؛ ازجمله اینکه افکار عمومی این کشورها بهویژه در بحرین باسیاستهای دولتهایشان در خیانت به آرمان فلسطین و همراهی و همگامی با واشنگتن و تلآویو همخوانی ندارد. لذا نتیجه هرگونه شتاب در به رسمیت شناختن اسرائیل میتواند به ایجاد شکاف بیشتر بین دولتمردان سازشکار عربی و مردم آن تبدیل شود.
داود احمدزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایط کنونی، احتمالاً بار دیگر شاهد خلأ دولت در لبنان خواهیم بود و ازآنجاییکه دخالتهای خارجی در این کشور نیز افزایش یافته به نظر میرسد که این بحران بیش از دفعات قبل به درازا بینجامد، زیرا هرکدام از بازیگران خارجی به دنبال پیشبرد اهداف خود هستند و میخواهند مهرههای خود را روی کار بیاورند این در حالی است که لبنان کشوری نیست که با دستورالعمل خارجی، مسائلش حلوفصل شود.
حسین آجرلو-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «طبق یک ضربالمثل، یکی از تعاریف دیوانگی این است که یک کار را بارها و بارها انجام دهید، اما منتظر رسیدن به نتایجی متفاوت باشید. این عبارت در مورد مذاکرات تجاری بینالمللی، بهویژه زمانی که مذاکرهکنندگان هر بار به دنبال توافق هستند، اما هیچکدام از طرفین در مورد مسائل مهم کوتاه نمیآیند، مناسب است. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا و هند، سالها صرف مذاکره در مورد توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کردند که به نظر میرسید به جایی نمیرسد و باعث طرح این پرسش شد که اگر هیچ چیز اساسی تغییر نکرده است، چرا باید به دنبال توافق باشیم؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش دارد نقش یک قدرت منطقهای را ایفا کند و با اتخاذ رویکردهای اسلامگرایانه و پانترکیستی، به اهدافی که برای توسعه نفوذ خود، هم در منطقه قفقاز و هم در جنوب و شرق اروپا دنبال میکند دست یابد؛ اما این اقدامات ترکیه، اتحادیه اروپا را به واکنشهایی هرچند محتاطانه واداشته است؛ در دومین نشست سران اتحادیه اروپا، ما شاهد بودیم که ترکیه مجدداً به اعمال تحریمها تهدید شد.
مرتضی مکی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پنجاه و نهمین انتخابات ریاست جمهوری ایالاتمتحده آمریکا در ۳ نوامبر ۲۰۲۰ (در حدود یک هفته) با رقابت دو نامزد کهنسال از دو حزب اصلی این کشور در حالی برگزار خواهد شد که نامزد حزب دموکرات با تجربه نزدیک به 5 دهه سیاست¬ورزی و نامزد حزب جمهوریخواه با چهار سال تجربه سیاسی در دوره ریاستجمهوری کنونی وارد کارزار تنشزایی جهت تصاحب کاخ سفید شده اند. کنشهای سیاسی و ژئوپلیتیکی ایالاتمتحده، پدیده ای است که برای تمام کشورهای جهان پیامدهای خاص خود را دارد.
ابراهیم رومینا – هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری آخرین مناظره بایدن و ترامپ، پیشتازی «جو بایدن» در نظرسنجی انتخاباتی در میان یهودیان آمریکا، تشکیل چارچوب مذاکراتی آمریکا-اتحادیه اروپا برای مقابله با چین، هشدار ضمنی رئیسجمهور چین به آمریکا، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، توافق بر سر آتش بس دائم در لیبی، تلاش انگلیس برای رهایی از انزوای اقتصادی، هشدار مصر درخصوص حضور ترکیه در سوریه ،تایید آزمایش سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط ترکیه آزادسازی کامل خط مرزی آذربایجان با ایران، مخالفت باکو با برگزاری همه پرسی در قره باغ، رایزنی وزیران دفاع ناتو درمورد خروج از افغانستان، تایید تاسیس پایگاه فضایی نانو در رامشتاین آلمان و اعلام تنها داروی مورد تایید برای درمان کووید-۱۹ در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید اروپا بر آتش بس بدون قید و شرط در قره باغ، ادامه پیشروی ارتش جمهوری آذربایجان در قره باغ ، بایدن پیشتاز انتخابات آمریکا، پیروزی نامزد مورد حمایت مورالس در انتخابات ریاست جمهوری بولیوی، اعلام نتایج دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ترک قبرس شمالی، هشدار الکاظمی درخصوص گسترش خصومت و کشمکش طائفهای درعراق ، دیدار الکاظمی با نخستوزیر فرانسه، افزایش روزافزون تعداد موارد ابتلا به کرونا در جهان، توافق بحرین و اسرائیل بر سر ایجاد روابط دیپلماتیک، تعجب رئیس موساد از رفتار نامعمول بحرین و امارات در صلح با اسرائیل، سفر مخفیانه یک مقام کاخ سفید به سوریه، هشدار حزبالله به حریری درباره شروط صندوق بینالمللی پول پس از تشکیل دولت، واکنش پمپئو و گانتز به پایان محدودیت تسلیحاتی ایران ، اقدام روسیه به طراحی نسل جدید موشک های فضایی و برنامه ریزی ناتو برای تاسیس یک مرکز فضایی در آلمان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دور جدیدی از فشار تحریمهای مضاعف آمریکا علیه ایران با ادعای «نقض» برجام توسط تهران در حال وقوع است. این تحریمها با انقضای قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص ممنوعیت فروش تسلیحات متعارف به ایران نیز مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 21 سپتامبر 2020 با امضای یک فرمان اجرایی تحریمهایی علیه افراد حقیقی و حقوقی اعمال کرده است که به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات متعارف و اجزای آنها به تهران میپردازند. این سند به آمریکا امکان میدهد تا کشورهای دخیل درفروش سلاح به ایران را هدف تحریم قرار دهد. این رویکرد آمریکا مورد موافقت دیگر طرفین برجام، بهویژه روسیه و چین نبوده و آنها تجارت سلاح با ایران را سودمند میدانند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به اینکه تحریمهای ثانویه آمریکا علیه سوریه بر اساس قانون سزار اعمال میشود، حتی اگر اتحادیه اروپا تحریمهای اروپایی علیه سوریه را تعلیق یا لغو کند، مادامیکه تحریمهای آمریکا اجرا شوند، اغلب شرکتهای چندملیتی اروپایی از تجارتهایی مغایر با قانون سزار با سوریه خودداری میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه شتاب گرفته است. دیپلماسی جدید آمریکا در خاورمیانه با رونمایی از «توافق قرن» (که رسما «صلح برای رفاه» خوانده میشود) توسط رئیس جمهور ترامپ و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در 28 ژانویه آغاز شد. روز 13 اوت، امارت به سومین کشور عربی علاقمند به روابط دیپلماتیک با اسرائیل تبدیل شد. عربستان سعودی نیزاعلام کرد که به پروازهای اسرائیل اجازه میدهد از حریم هوایی این کشور برای رفت و آمد به امارات استفاده کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نزدیکی با رژیم صهیونیستی میتواند تبعات سختی را برای رژیمهای عرب منطقه به همراه داشته باشد؛ ازجمله اینکه افکار عمومی این کشورها بهویژه در بحرین باسیاستهای دولتهایشان در خیانت به آرمان فلسطین و همراهی و همگامی با واشنگتن و تلآویو همخوانی ندارد. لذا نتیجه هرگونه شتاب در به رسمیت شناختن اسرائیل میتواند به ایجاد شکاف بیشتر بین دولتمردان سازشکار عربی و مردم آن تبدیل شود.
داود احمدزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایط کنونی، احتمالاً بار دیگر شاهد خلأ دولت در لبنان خواهیم بود و ازآنجاییکه دخالتهای خارجی در این کشور نیز افزایش یافته به نظر میرسد که این بحران بیش از دفعات قبل به درازا بینجامد، زیرا هرکدام از بازیگران خارجی به دنبال پیشبرد اهداف خود هستند و میخواهند مهرههای خود را روی کار بیاورند این در حالی است که لبنان کشوری نیست که با دستورالعمل خارجی، مسائلش حلوفصل شود.
حسین آجرلو-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «طبق یک ضربالمثل، یکی از تعاریف دیوانگی این است که یک کار را بارها و بارها انجام دهید، اما منتظر رسیدن به نتایجی متفاوت باشید. این عبارت در مورد مذاکرات تجاری بینالمللی، بهویژه زمانی که مذاکرهکنندگان هر بار به دنبال توافق هستند، اما هیچکدام از طرفین در مورد مسائل مهم کوتاه نمیآیند، مناسب است. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا و هند، سالها صرف مذاکره در مورد توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کردند که به نظر میرسید به جایی نمیرسد و باعث طرح این پرسش شد که اگر هیچ چیز اساسی تغییر نکرده است، چرا باید به دنبال توافق باشیم؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش دارد نقش یک قدرت منطقهای را ایفا کند و با اتخاذ رویکردهای اسلامگرایانه و پانترکیستی، به اهدافی که برای توسعه نفوذ خود، هم در منطقه قفقاز و هم در جنوب و شرق اروپا دنبال میکند دست یابد؛ اما این اقدامات ترکیه، اتحادیه اروپا را به واکنشهایی هرچند محتاطانه واداشته است؛ در دومین نشست سران اتحادیه اروپا، ما شاهد بودیم که ترکیه مجدداً به اعمال تحریمها تهدید شد.
مرتضی مکی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پنجاه و نهمین انتخابات ریاست جمهوری ایالاتمتحده آمریکا در ۳ نوامبر ۲۰۲۰ (در حدود یک هفته) با رقابت دو نامزد کهنسال از دو حزب اصلی این کشور در حالی برگزار خواهد شد که نامزد حزب دموکرات با تجربه نزدیک به 5 دهه سیاست¬ورزی و نامزد حزب جمهوریخواه با چهار سال تجربه سیاسی در دوره ریاستجمهوری کنونی وارد کارزار تنشزایی جهت تصاحب کاخ سفید شده اند. کنشهای سیاسی و ژئوپلیتیکی ایالاتمتحده، پدیده ای است که برای تمام کشورهای جهان پیامدهای خاص خود را دارد.
ابراهیم رومینا – هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری آخرین مناظره بایدن و ترامپ، پیشتازی «جو بایدن» در نظرسنجی انتخاباتی در میان یهودیان آمریکا، تشکیل چارچوب مذاکراتی آمریکا-اتحادیه اروپا برای مقابله با چین، هشدار ضمنی رئیسجمهور چین به آمریکا، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، توافق بر سر آتش بس دائم در لیبی، تلاش انگلیس برای رهایی از انزوای اقتصادی، هشدار مصر درخصوص حضور ترکیه در سوریه ،تایید آزمایش سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط ترکیه آزادسازی کامل خط مرزی آذربایجان با ایران، مخالفت باکو با برگزاری همه پرسی در قره باغ، رایزنی وزیران دفاع ناتو درمورد خروج از افغانستان، تایید تاسیس پایگاه فضایی نانو در رامشتاین آلمان و اعلام تنها داروی مورد تایید برای درمان کووید-۱۹ در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید اروپا بر آتش بس بدون قید و شرط در قره باغ، ادامه پیشروی ارتش جمهوری آذربایجان در قره باغ ، بایدن پیشتاز انتخابات آمریکا، پیروزی نامزد مورد حمایت مورالس در انتخابات ریاست جمهوری بولیوی، اعلام نتایج دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ترک قبرس شمالی، هشدار الکاظمی درخصوص گسترش خصومت و کشمکش طائفهای درعراق ، دیدار الکاظمی با نخستوزیر فرانسه، افزایش روزافزون تعداد موارد ابتلا به کرونا در جهان، توافق بحرین و اسرائیل بر سر ایجاد روابط دیپلماتیک، تعجب رئیس موساد از رفتار نامعمول بحرین و امارات در صلح با اسرائیل، سفر مخفیانه یک مقام کاخ سفید به سوریه، هشدار حزبالله به حریری درباره شروط صندوق بینالمللی پول پس از تشکیل دولت، واکنش پمپئو و گانتز به پایان محدودیت تسلیحاتی ایران ، اقدام روسیه به طراحی نسل جدید موشک های فضایی و برنامه ریزی ناتو برای تاسیس یک مرکز فضایی در آلمان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دور جدیدی از فشار تحریمهای مضاعف آمریکا علیه ایران با ادعای «نقض» برجام توسط تهران در حال وقوع است. این تحریمها با انقضای قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص ممنوعیت فروش تسلیحات متعارف به ایران نیز مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 21 سپتامبر 2020 با امضای یک فرمان اجرایی تحریمهایی علیه افراد حقیقی و حقوقی اعمال کرده است که به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات متعارف و اجزای آنها به تهران میپردازند. این سند به آمریکا امکان میدهد تا کشورهای دخیل درفروش سلاح به ایران را هدف تحریم قرار دهد. این رویکرد آمریکا مورد موافقت دیگر طرفین برجام، بهویژه روسیه و چین نبوده و آنها تجارت سلاح با ایران را سودمند میدانند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به اینکه تحریمهای ثانویه آمریکا علیه سوریه بر اساس قانون سزار اعمال میشود، حتی اگر اتحادیه اروپا تحریمهای اروپایی علیه سوریه را تعلیق یا لغو کند، مادامیکه تحریمهای آمریکا اجرا شوند، اغلب شرکتهای چندملیتی اروپایی از تجارتهایی مغایر با قانون سزار با سوریه خودداری میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه شتاب گرفته است. دیپلماسی جدید آمریکا در خاورمیانه با رونمایی از «توافق قرن» (که رسما «صلح برای رفاه» خوانده میشود) توسط رئیس جمهور ترامپ و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در 28 ژانویه آغاز شد. روز 13 اوت، امارت به سومین کشور عربی علاقمند به روابط دیپلماتیک با اسرائیل تبدیل شد. عربستان سعودی نیزاعلام کرد که به پروازهای اسرائیل اجازه میدهد از حریم هوایی این کشور برای رفت و آمد به امارات استفاده کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نزدیکی با رژیم صهیونیستی میتواند تبعات سختی را برای رژیمهای عرب منطقه به همراه داشته باشد؛ ازجمله اینکه افکار عمومی این کشورها بهویژه در بحرین باسیاستهای دولتهایشان در خیانت به آرمان فلسطین و همراهی و همگامی با واشنگتن و تلآویو همخوانی ندارد. لذا نتیجه هرگونه شتاب در به رسمیت شناختن اسرائیل میتواند به ایجاد شکاف بیشتر بین دولتمردان سازشکار عربی و مردم آن تبدیل شود.
داود احمدزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایط کنونی، احتمالاً بار دیگر شاهد خلأ دولت در لبنان خواهیم بود و ازآنجاییکه دخالتهای خارجی در این کشور نیز افزایش یافته به نظر میرسد که این بحران بیش از دفعات قبل به درازا بینجامد، زیرا هرکدام از بازیگران خارجی به دنبال پیشبرد اهداف خود هستند و میخواهند مهرههای خود را روی کار بیاورند این در حالی است که لبنان کشوری نیست که با دستورالعمل خارجی، مسائلش حلوفصل شود.
حسین آجرلو-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «طبق یک ضربالمثل، یکی از تعاریف دیوانگی این است که یک کار را بارها و بارها انجام دهید، اما منتظر رسیدن به نتایجی متفاوت باشید. این عبارت در مورد مذاکرات تجاری بینالمللی، بهویژه زمانی که مذاکرهکنندگان هر بار به دنبال توافق هستند، اما هیچکدام از طرفین در مورد مسائل مهم کوتاه نمیآیند، مناسب است. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا و هند، سالها صرف مذاکره در مورد توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کردند که به نظر میرسید به جایی نمیرسد و باعث طرح این پرسش شد که اگر هیچ چیز اساسی تغییر نکرده است، چرا باید به دنبال توافق باشیم؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش دارد نقش یک قدرت منطقهای را ایفا کند و با اتخاذ رویکردهای اسلامگرایانه و پانترکیستی، به اهدافی که برای توسعه نفوذ خود، هم در منطقه قفقاز و هم در جنوب و شرق اروپا دنبال میکند دست یابد؛ اما این اقدامات ترکیه، اتحادیه اروپا را به واکنشهایی هرچند محتاطانه واداشته است؛ در دومین نشست سران اتحادیه اروپا، ما شاهد بودیم که ترکیه مجدداً به اعمال تحریمها تهدید شد.
مرتضی مکی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پنجاه و نهمین انتخابات ریاست جمهوری ایالاتمتحده آمریکا در ۳ نوامبر ۲۰۲۰ (در حدود یک هفته) با رقابت دو نامزد کهنسال از دو حزب اصلی این کشور در حالی برگزار خواهد شد که نامزد حزب دموکرات با تجربه نزدیک به 5 دهه سیاست¬ورزی و نامزد حزب جمهوریخواه با چهار سال تجربه سیاسی در دوره ریاستجمهوری کنونی وارد کارزار تنشزایی جهت تصاحب کاخ سفید شده اند. کنشهای سیاسی و ژئوپلیتیکی ایالاتمتحده، پدیده ای است که برای تمام کشورهای جهان پیامدهای خاص خود را دارد.
ابراهیم رومینا – هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری آخرین مناظره بایدن و ترامپ، پیشتازی «جو بایدن» در نظرسنجی انتخاباتی در میان یهودیان آمریکا، تشکیل چارچوب مذاکراتی آمریکا-اتحادیه اروپا برای مقابله با چین، هشدار ضمنی رئیسجمهور چین به آمریکا، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، توافق بر سر آتش بس دائم در لیبی، تلاش انگلیس برای رهایی از انزوای اقتصادی، هشدار مصر درخصوص حضور ترکیه در سوریه ،تایید آزمایش سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط ترکیه آزادسازی کامل خط مرزی آذربایجان با ایران، مخالفت باکو با برگزاری همه پرسی در قره باغ، رایزنی وزیران دفاع ناتو درمورد خروج از افغانستان، تایید تاسیس پایگاه فضایی نانو در رامشتاین آلمان و اعلام تنها داروی مورد تایید برای درمان کووید-۱۹ در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید اروپا بر آتش بس بدون قید و شرط در قره باغ، ادامه پیشروی ارتش جمهوری آذربایجان در قره باغ ، بایدن پیشتاز انتخابات آمریکا، پیروزی نامزد مورد حمایت مورالس در انتخابات ریاست جمهوری بولیوی، اعلام نتایج دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ترک قبرس شمالی، هشدار الکاظمی درخصوص گسترش خصومت و کشمکش طائفهای درعراق ، دیدار الکاظمی با نخستوزیر فرانسه، افزایش روزافزون تعداد موارد ابتلا به کرونا در جهان، توافق بحرین و اسرائیل بر سر ایجاد روابط دیپلماتیک، تعجب رئیس موساد از رفتار نامعمول بحرین و امارات در صلح با اسرائیل، سفر مخفیانه یک مقام کاخ سفید به سوریه، هشدار حزبالله به حریری درباره شروط صندوق بینالمللی پول پس از تشکیل دولت، واکنش پمپئو و گانتز به پایان محدودیت تسلیحاتی ایران ، اقدام روسیه به طراحی نسل جدید موشک های فضایی و برنامه ریزی ناتو برای تاسیس یک مرکز فضایی در آلمان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دور جدیدی از فشار تحریمهای مضاعف آمریکا علیه ایران با ادعای «نقض» برجام توسط تهران در حال وقوع است. این تحریمها با انقضای قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص ممنوعیت فروش تسلیحات متعارف به ایران نیز مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 21 سپتامبر 2020 با امضای یک فرمان اجرایی تحریمهایی علیه افراد حقیقی و حقوقی اعمال کرده است که به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات متعارف و اجزای آنها به تهران میپردازند. این سند به آمریکا امکان میدهد تا کشورهای دخیل درفروش سلاح به ایران را هدف تحریم قرار دهد. این رویکرد آمریکا مورد موافقت دیگر طرفین برجام، بهویژه روسیه و چین نبوده و آنها تجارت سلاح با ایران را سودمند میدانند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به اینکه تحریمهای ثانویه آمریکا علیه سوریه بر اساس قانون سزار اعمال میشود، حتی اگر اتحادیه اروپا تحریمهای اروپایی علیه سوریه را تعلیق یا لغو کند، مادامیکه تحریمهای آمریکا اجرا شوند، اغلب شرکتهای چندملیتی اروپایی از تجارتهایی مغایر با قانون سزار با سوریه خودداری میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سیاست دولت ترامپ در خاورمیانه شتاب گرفته است. دیپلماسی جدید آمریکا در خاورمیانه با رونمایی از «توافق قرن» (که رسما «صلح برای رفاه» خوانده میشود) توسط رئیس جمهور ترامپ و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در 28 ژانویه آغاز شد. روز 13 اوت، امارت به سومین کشور عربی علاقمند به روابط دیپلماتیک با اسرائیل تبدیل شد. عربستان سعودی نیزاعلام کرد که به پروازهای اسرائیل اجازه میدهد از حریم هوایی این کشور برای رفت و آمد به امارات استفاده کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نزدیکی با رژیم صهیونیستی میتواند تبعات سختی را برای رژیمهای عرب منطقه به همراه داشته باشد؛ ازجمله اینکه افکار عمومی این کشورها بهویژه در بحرین باسیاستهای دولتهایشان در خیانت به آرمان فلسطین و همراهی و همگامی با واشنگتن و تلآویو همخوانی ندارد. لذا نتیجه هرگونه شتاب در به رسمیت شناختن اسرائیل میتواند به ایجاد شکاف بیشتر بین دولتمردان سازشکار عربی و مردم آن تبدیل شود.
داود احمدزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایط کنونی، احتمالاً بار دیگر شاهد خلأ دولت در لبنان خواهیم بود و ازآنجاییکه دخالتهای خارجی در این کشور نیز افزایش یافته به نظر میرسد که این بحران بیش از دفعات قبل به درازا بینجامد، زیرا هرکدام از بازیگران خارجی به دنبال پیشبرد اهداف خود هستند و میخواهند مهرههای خود را روی کار بیاورند این در حالی است که لبنان کشوری نیست که با دستورالعمل خارجی، مسائلش حلوفصل شود.
حسین آجرلو-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «طبق یک ضربالمثل، یکی از تعاریف دیوانگی این است که یک کار را بارها و بارها انجام دهید، اما منتظر رسیدن به نتایجی متفاوت باشید. این عبارت در مورد مذاکرات تجاری بینالمللی، بهویژه زمانی که مذاکرهکنندگان هر بار به دنبال توافق هستند، اما هیچکدام از طرفین در مورد مسائل مهم کوتاه نمیآیند، مناسب است. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا و هند، سالها صرف مذاکره در مورد توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کردند که به نظر میرسید به جایی نمیرسد و باعث طرح این پرسش شد که اگر هیچ چیز اساسی تغییر نکرده است، چرا باید به دنبال توافق باشیم؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.