طرح امپریالیستی ترامپ برای کنترل نفت عراق
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقهای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنشها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج دهها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشکهای هستهای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاشهای اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ بهوضوح تلاش میکند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاههای تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینههای مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بینالمللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بینالمللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخریزاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگکنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرتهای بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخههای خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااینحال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانههای وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را بهطور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمیها میتوان با بهکارگیری روشهایی نظیر گسترش پیمانهای پولی چندجانبه، ایجاد پیامرسانهای مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با همافزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریمهای تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بینالملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقتهای مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتیهای ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدیهای دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درسهایی می توان از دزدیهای دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقهای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنشها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج دهها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشکهای هستهای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاشهای اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ بهوضوح تلاش میکند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاههای تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینههای مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بینالمللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بینالمللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخریزاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگکنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرتهای بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخههای خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااینحال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانههای وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را بهطور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمیها میتوان با بهکارگیری روشهایی نظیر گسترش پیمانهای پولی چندجانبه، ایجاد پیامرسانهای مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با همافزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریمهای تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بینالملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقتهای مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتیهای ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدیهای دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درسهایی می توان از دزدیهای دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقهای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنشها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج دهها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشکهای هستهای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاشهای اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ بهوضوح تلاش میکند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاههای تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینههای مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بینالمللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بینالمللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخریزاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگکنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرتهای بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخههای خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااینحال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانههای وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را بهطور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمیها میتوان با بهکارگیری روشهایی نظیر گسترش پیمانهای پولی چندجانبه، ایجاد پیامرسانهای مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با همافزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریمهای تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بینالملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقتهای مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتیهای ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدیهای دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درسهایی می توان از دزدیهای دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقهای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنشها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج دهها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشکهای هستهای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاشهای اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ بهوضوح تلاش میکند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاههای تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینههای مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بینالمللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بینالمللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخریزاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگکنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرتهای بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخههای خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااینحال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانههای وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را بهطور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمیها میتوان با بهکارگیری روشهایی نظیر گسترش پیمانهای پولی چندجانبه، ایجاد پیامرسانهای مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با همافزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریمهای تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بینالملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقتهای مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتیهای ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدیهای دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درسهایی می توان از دزدیهای دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقهای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنشها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج دهها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشکهای هستهای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاشهای اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ بهوضوح تلاش میکند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاههای تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینههای مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بینالمللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بینالمللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخریزاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگکنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرتهای بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخههای خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااینحال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانههای وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را بهطور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمیها میتوان با بهکارگیری روشهایی نظیر گسترش پیمانهای پولی چندجانبه، ایجاد پیامرسانهای مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با همافزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریمهای تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بینالملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقتهای مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتیهای ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدیهای دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درسهایی می توان از دزدیهای دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقهای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنشها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج دهها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشکهای هستهای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاشهای اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ بهوضوح تلاش میکند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاههای تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینههای مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بینالمللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بینالمللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخریزاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگکنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرتهای بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخههای خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااینحال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانههای وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را بهطور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمیها میتوان با بهکارگیری روشهایی نظیر گسترش پیمانهای پولی چندجانبه، ایجاد پیامرسانهای مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با همافزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریمهای تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بینالملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقتهای مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتیهای ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدیهای دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درسهایی می توان از دزدیهای دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقهای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنشها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج دهها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشکهای هستهای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاشهای اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ بهوضوح تلاش میکند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاههای تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینههای مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بینالمللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بینالمللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخریزاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگکنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرتهای بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخههای خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااینحال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانههای وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را بهطور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمیها میتوان با بهکارگیری روشهایی نظیر گسترش پیمانهای پولی چندجانبه، ایجاد پیامرسانهای مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با همافزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریمهای تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بینالملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقتهای مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتیهای ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدیهای دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درسهایی می توان از دزدیهای دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»