شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقه‌ای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنش‌های منطقه‌ای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنش‌ها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج ده‌ها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشک‌های هسته‌ای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگ‌ترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاش‌های اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهم‌ترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ به‌وضوح تلاش می‌کند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاه‌های تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینه‌های مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بین‌المللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بین‌المللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخری‌زاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگ‌کنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرت‌های بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخه‌های خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااین‌حال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانه‌های وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را به‌طور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروه‌های نظیر آن به‌عنوان یک بازیگر غیردولتی به این می‌اندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمین‌های بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمی‌ها می‌توان با به‌کارگیری روش‌هایی نظیر گسترش پیمان‌های پولی چندجانبه، ایجاد پیام‌رسان‌های مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با هم‌افزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریم‌های تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بین‌الملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقت‌های مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتی‌های ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدی‌های دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درس‌هایی می توان از دزدی‌های دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقه‌ای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنش‌های منطقه‌ای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنش‌ها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج ده‌ها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشک‌های هسته‌ای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگ‌ترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاش‌های اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهم‌ترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ به‌وضوح تلاش می‌کند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاه‌های تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینه‌های مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بین‌المللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بین‌المللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخری‌زاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگ‌کنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرت‌های بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخه‌های خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااین‌حال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانه‌های وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را به‌طور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروه‌های نظیر آن به‌عنوان یک بازیگر غیردولتی به این می‌اندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمین‌های بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمی‌ها می‌توان با به‌کارگیری روش‌هایی نظیر گسترش پیمان‌های پولی چندجانبه، ایجاد پیام‌رسان‌های مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با هم‌افزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریم‌های تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بین‌الملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقت‌های مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتی‌های ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدی‌های دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درس‌هایی می توان از دزدی‌های دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقه‌ای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنش‌های منطقه‌ای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنش‌ها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج ده‌ها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشک‌های هسته‌ای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگ‌ترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاش‌های اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهم‌ترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ به‌وضوح تلاش می‌کند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاه‌های تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینه‌های مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بین‌المللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بین‌المللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخری‌زاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگ‌کنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرت‌های بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخه‌های خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااین‌حال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانه‌های وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را به‌طور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروه‌های نظیر آن به‌عنوان یک بازیگر غیردولتی به این می‌اندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمین‌های بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمی‌ها می‌توان با به‌کارگیری روش‌هایی نظیر گسترش پیمان‌های پولی چندجانبه، ایجاد پیام‌رسان‌های مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با هم‌افزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریم‌های تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بین‌الملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقت‌های مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتی‌های ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدی‌های دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درس‌هایی می توان از دزدی‌های دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقه‌ای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنش‌های منطقه‌ای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنش‌ها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج ده‌ها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشک‌های هسته‌ای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگ‌ترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاش‌های اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهم‌ترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ به‌وضوح تلاش می‌کند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاه‌های تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینه‌های مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بین‌المللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بین‌المللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخری‌زاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگ‌کنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرت‌های بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخه‌های خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااین‌حال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانه‌های وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را به‌طور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروه‌های نظیر آن به‌عنوان یک بازیگر غیردولتی به این می‌اندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمین‌های بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمی‌ها می‌توان با به‌کارگیری روش‌هایی نظیر گسترش پیمان‌های پولی چندجانبه، ایجاد پیام‌رسان‌های مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با هم‌افزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریم‌های تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بین‌الملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقت‌های مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتی‌های ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدی‌های دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درس‌هایی می توان از دزدی‌های دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقه‌ای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنش‌های منطقه‌ای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنش‌ها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج ده‌ها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشک‌های هسته‌ای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگ‌ترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاش‌های اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهم‌ترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ به‌وضوح تلاش می‌کند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاه‌های تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینه‌های مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بین‌المللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بین‌المللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخری‌زاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگ‌کنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرت‌های بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخه‌های خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااین‌حال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانه‌های وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را به‌طور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروه‌های نظیر آن به‌عنوان یک بازیگر غیردولتی به این می‌اندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمین‌های بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمی‌ها می‌توان با به‌کارگیری روش‌هایی نظیر گسترش پیمان‌های پولی چندجانبه، ایجاد پیام‌رسان‌های مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با هم‌افزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریم‌های تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بین‌الملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقت‌های مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتی‌های ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدی‌های دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درس‌هایی می توان از دزدی‌های دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقه‌ای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنش‌های منطقه‌ای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنش‌ها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج ده‌ها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشک‌های هسته‌ای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگ‌ترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاش‌های اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهم‌ترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ به‌وضوح تلاش می‌کند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاه‌های تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینه‌های مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بین‌المللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بین‌المللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخری‌زاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگ‌کنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرت‌های بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخه‌های خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااین‌حال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانه‌های وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را به‌طور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروه‌های نظیر آن به‌عنوان یک بازیگر غیردولتی به این می‌اندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمین‌های بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمی‌ها می‌توان با به‌کارگیری روش‌هایی نظیر گسترش پیمان‌های پولی چندجانبه، ایجاد پیام‌رسان‌های مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با هم‌افزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریم‌های تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بین‌الملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقت‌های مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتی‌های ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدی‌های دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درس‌هایی می توان از دزدی‌های دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقه‌ای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنش‌های منطقه‌ای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنش‌ها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج ده‌ها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشک‌های هسته‌ای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگ‌ترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاش‌های اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهم‌ترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ به‌وضوح تلاش می‌کند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاه‌های تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینه‌های مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بین‌المللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بین‌المللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخری‌زاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگ‌کنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرت‌های بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخه‌های خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااین‌حال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانه‌های وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را به‌طور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروه‌های نظیر آن به‌عنوان یک بازیگر غیردولتی به این می‌اندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمین‌های بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمی‌ها می‌توان با به‌کارگیری روش‌هایی نظیر گسترش پیمان‌های پولی چندجانبه، ایجاد پیام‌رسان‌های مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با هم‌افزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریم‌های تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بین‌الملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقت‌های مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتی‌های ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدی‌های دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درس‌هایی می توان از دزدی‌های دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمین‌های مبهم واشنگتن، به موازنه‌گری انعطاف‌پذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانه‌زنی‌اش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»