شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مدیترانه شرقی، مسائل مرزی و نیز توافقنامه دریایی بین ترکیه و لیبی ازجمله محورهایی هستند که طی دو سال گذشته موجب تنشهایی میان یونان و ترکیه شده است. یکی از موضوعات مورد اختلاف دو همسایه، تحولات داخلی لیبی است. سفرهای رهبران هر دو بخش لیبی به ترکیه و یونان با حاشیهها و جنجالهایی روبهرو بوده و بحران در لیبی عملاً به حوزه رقابت سنتی بین آتن و آنکارا اضافه شده است. لیبی به لحاظ ژئوپلیتیک در موقعیت حساس قرار دارد و تحولات آن مستقیماً امنیت افریقا، خاورمیانه و اروپا را تحت تأثیر قرار میدهد. در صورت حل بحران لیبی این کشور میتواند طی 3-2 سال تولید نفت خود را افزایش دهد و تجارت نفت را با کشورهای جنوب اروپا آغاز کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: در شرایط فعلی در لیبی دو طرف درگیریها را متوقف کردهاند و در بنبست ایجادشده خواستار مذاکراتی سیاسی هستند. اگر شرایط به همین شکل پیش رود آنها به سمت مذاکره خواهند رفت، اما این مذاکره قطعاً به طول خواهد انجامید.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فقط در لیبی ممکن است دو کمپین سیاسی رقیب، آتشبس و شروع روند سیاسی را اعلام کنند و این خبر تبدیل به اصلیترین خبر هفته نشود. درحالیکه شدت جنگ در لیبی کاهش پیداکرده و روند صلح جدید شروع شده است، مردم لیبی نیز در اعتراض به وضعیت کنونی این کشور به خیابانها آمدهاند. معترضان، مسئولان را به فساد محکوم کرده و خواستار تشکیل دولتی شدهاند که بتواند این کشور ضعیف، ورشکسته و غارت شده را مدیریت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بهعنوان بخشی از رویکرد قدرتطلبانه خویش، به دنبال دسترسی و آزادی عمل بیشتر در منطقه مدیترانه است و برای دستیابی به آن، تقویت جای پای نظامی خود در این منطقه را پیگیری میکند. از نگاه اندیشکده رند، آمریکا و ناتو برای مقابله با این چالش نوظهور میتوانند با تقویت حضور دریایی و هوایی خویش یک راهبرد مقتدرانه اتخاذ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به پیشرویهای میدانی دولت وفاق ملی و شکستهای خلیفه حفتر در لیبی، رسیدن به آرامش را در شرایط فعلی در لیبی محتمل ندانست و تأکید کرد: باید جز توافقنامه صلح «ضخیرات» موافقتنامههای دیگری هم با ملحوظ داشتن مطالبات گروههای سیاسی امضا شود؛ چراکه اگر دولت وحدت ملی نتواند مطالبات مردم را به سرانجامی برساند، ممکن است شاهد سر برآوردن گروههای افراطی در این کشور باشیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دور جدید رقابتها در لیبی زمانی آغاز شد که دولت ترکیه و روسیه درصدد آن برآمدند تا به بهانه آتشبس، زمینههای حضور انحصاری خود را در این کشور فراهم نمایند و با ایجاد توافق میان دولت سراج و حفتر و دور از چشم دولتهای اروپایی، حضور خود را در معادلات مربوط به لیبی تثبیت کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: ارز دیجیتال چین جایگزین دلار، واکنش ترامپ به برگشتن اون، تیراندازی کره شمالی به پایگاه نظامی کره جنوبی در مرز دو کشور، تظاهرات هزاران نفری در تلآویو علیه سیاستهای اقتصادی نتانیاهو، نشست فوق العاده اتحادیه عرب با محوریت الحاق کرانه باختری، ادامه اختلاف در اتحادیه عرب بر سر سوریه، ماجرای اصلاحات جدید در عربستان، حمایت شورای نظامی شهر مرزق از دولت لیبی، منشا ویروس کرونا به روایت سازمان بهداشت جهانی،آماده شدن پیشنویس توافق غنی و عبدالله در افغانستان و هشدار تهران به واشنگتن در مورد طرح جدید آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مدیترانه شرقی، مسائل مرزی و نیز توافقنامه دریایی بین ترکیه و لیبی ازجمله محورهایی هستند که طی دو سال گذشته موجب تنشهایی میان یونان و ترکیه شده است. یکی از موضوعات مورد اختلاف دو همسایه، تحولات داخلی لیبی است. سفرهای رهبران هر دو بخش لیبی به ترکیه و یونان با حاشیهها و جنجالهایی روبهرو بوده و بحران در لیبی عملاً به حوزه رقابت سنتی بین آتن و آنکارا اضافه شده است. لیبی به لحاظ ژئوپلیتیک در موقعیت حساس قرار دارد و تحولات آن مستقیماً امنیت افریقا، خاورمیانه و اروپا را تحت تأثیر قرار میدهد. در صورت حل بحران لیبی این کشور میتواند طی 3-2 سال تولید نفت خود را افزایش دهد و تجارت نفت را با کشورهای جنوب اروپا آغاز کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: در شرایط فعلی در لیبی دو طرف درگیریها را متوقف کردهاند و در بنبست ایجادشده خواستار مذاکراتی سیاسی هستند. اگر شرایط به همین شکل پیش رود آنها به سمت مذاکره خواهند رفت، اما این مذاکره قطعاً به طول خواهد انجامید.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فقط در لیبی ممکن است دو کمپین سیاسی رقیب، آتشبس و شروع روند سیاسی را اعلام کنند و این خبر تبدیل به اصلیترین خبر هفته نشود. درحالیکه شدت جنگ در لیبی کاهش پیداکرده و روند صلح جدید شروع شده است، مردم لیبی نیز در اعتراض به وضعیت کنونی این کشور به خیابانها آمدهاند. معترضان، مسئولان را به فساد محکوم کرده و خواستار تشکیل دولتی شدهاند که بتواند این کشور ضعیف، ورشکسته و غارت شده را مدیریت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بهعنوان بخشی از رویکرد قدرتطلبانه خویش، به دنبال دسترسی و آزادی عمل بیشتر در منطقه مدیترانه است و برای دستیابی به آن، تقویت جای پای نظامی خود در این منطقه را پیگیری میکند. از نگاه اندیشکده رند، آمریکا و ناتو برای مقابله با این چالش نوظهور میتوانند با تقویت حضور دریایی و هوایی خویش یک راهبرد مقتدرانه اتخاذ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به پیشرویهای میدانی دولت وفاق ملی و شکستهای خلیفه حفتر در لیبی، رسیدن به آرامش را در شرایط فعلی در لیبی محتمل ندانست و تأکید کرد: باید جز توافقنامه صلح «ضخیرات» موافقتنامههای دیگری هم با ملحوظ داشتن مطالبات گروههای سیاسی امضا شود؛ چراکه اگر دولت وحدت ملی نتواند مطالبات مردم را به سرانجامی برساند، ممکن است شاهد سر برآوردن گروههای افراطی در این کشور باشیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دور جدید رقابتها در لیبی زمانی آغاز شد که دولت ترکیه و روسیه درصدد آن برآمدند تا به بهانه آتشبس، زمینههای حضور انحصاری خود را در این کشور فراهم نمایند و با ایجاد توافق میان دولت سراج و حفتر و دور از چشم دولتهای اروپایی، حضور خود را در معادلات مربوط به لیبی تثبیت کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: ارز دیجیتال چین جایگزین دلار، واکنش ترامپ به برگشتن اون، تیراندازی کره شمالی به پایگاه نظامی کره جنوبی در مرز دو کشور، تظاهرات هزاران نفری در تلآویو علیه سیاستهای اقتصادی نتانیاهو، نشست فوق العاده اتحادیه عرب با محوریت الحاق کرانه باختری، ادامه اختلاف در اتحادیه عرب بر سر سوریه، ماجرای اصلاحات جدید در عربستان، حمایت شورای نظامی شهر مرزق از دولت لیبی، منشا ویروس کرونا به روایت سازمان بهداشت جهانی،آماده شدن پیشنویس توافق غنی و عبدالله در افغانستان و هشدار تهران به واشنگتن در مورد طرح جدید آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مدیترانه شرقی، مسائل مرزی و نیز توافقنامه دریایی بین ترکیه و لیبی ازجمله محورهایی هستند که طی دو سال گذشته موجب تنشهایی میان یونان و ترکیه شده است. یکی از موضوعات مورد اختلاف دو همسایه، تحولات داخلی لیبی است. سفرهای رهبران هر دو بخش لیبی به ترکیه و یونان با حاشیهها و جنجالهایی روبهرو بوده و بحران در لیبی عملاً به حوزه رقابت سنتی بین آتن و آنکارا اضافه شده است. لیبی به لحاظ ژئوپلیتیک در موقعیت حساس قرار دارد و تحولات آن مستقیماً امنیت افریقا، خاورمیانه و اروپا را تحت تأثیر قرار میدهد. در صورت حل بحران لیبی این کشور میتواند طی 3-2 سال تولید نفت خود را افزایش دهد و تجارت نفت را با کشورهای جنوب اروپا آغاز کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: در شرایط فعلی در لیبی دو طرف درگیریها را متوقف کردهاند و در بنبست ایجادشده خواستار مذاکراتی سیاسی هستند. اگر شرایط به همین شکل پیش رود آنها به سمت مذاکره خواهند رفت، اما این مذاکره قطعاً به طول خواهد انجامید.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فقط در لیبی ممکن است دو کمپین سیاسی رقیب، آتشبس و شروع روند سیاسی را اعلام کنند و این خبر تبدیل به اصلیترین خبر هفته نشود. درحالیکه شدت جنگ در لیبی کاهش پیداکرده و روند صلح جدید شروع شده است، مردم لیبی نیز در اعتراض به وضعیت کنونی این کشور به خیابانها آمدهاند. معترضان، مسئولان را به فساد محکوم کرده و خواستار تشکیل دولتی شدهاند که بتواند این کشور ضعیف، ورشکسته و غارت شده را مدیریت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بهعنوان بخشی از رویکرد قدرتطلبانه خویش، به دنبال دسترسی و آزادی عمل بیشتر در منطقه مدیترانه است و برای دستیابی به آن، تقویت جای پای نظامی خود در این منطقه را پیگیری میکند. از نگاه اندیشکده رند، آمریکا و ناتو برای مقابله با این چالش نوظهور میتوانند با تقویت حضور دریایی و هوایی خویش یک راهبرد مقتدرانه اتخاذ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به پیشرویهای میدانی دولت وفاق ملی و شکستهای خلیفه حفتر در لیبی، رسیدن به آرامش را در شرایط فعلی در لیبی محتمل ندانست و تأکید کرد: باید جز توافقنامه صلح «ضخیرات» موافقتنامههای دیگری هم با ملحوظ داشتن مطالبات گروههای سیاسی امضا شود؛ چراکه اگر دولت وحدت ملی نتواند مطالبات مردم را به سرانجامی برساند، ممکن است شاهد سر برآوردن گروههای افراطی در این کشور باشیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دور جدید رقابتها در لیبی زمانی آغاز شد که دولت ترکیه و روسیه درصدد آن برآمدند تا به بهانه آتشبس، زمینههای حضور انحصاری خود را در این کشور فراهم نمایند و با ایجاد توافق میان دولت سراج و حفتر و دور از چشم دولتهای اروپایی، حضور خود را در معادلات مربوط به لیبی تثبیت کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: ارز دیجیتال چین جایگزین دلار، واکنش ترامپ به برگشتن اون، تیراندازی کره شمالی به پایگاه نظامی کره جنوبی در مرز دو کشور، تظاهرات هزاران نفری در تلآویو علیه سیاستهای اقتصادی نتانیاهو، نشست فوق العاده اتحادیه عرب با محوریت الحاق کرانه باختری، ادامه اختلاف در اتحادیه عرب بر سر سوریه، ماجرای اصلاحات جدید در عربستان، حمایت شورای نظامی شهر مرزق از دولت لیبی، منشا ویروس کرونا به روایت سازمان بهداشت جهانی،آماده شدن پیشنویس توافق غنی و عبدالله در افغانستان و هشدار تهران به واشنگتن در مورد طرح جدید آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مدیترانه شرقی، مسائل مرزی و نیز توافقنامه دریایی بین ترکیه و لیبی ازجمله محورهایی هستند که طی دو سال گذشته موجب تنشهایی میان یونان و ترکیه شده است. یکی از موضوعات مورد اختلاف دو همسایه، تحولات داخلی لیبی است. سفرهای رهبران هر دو بخش لیبی به ترکیه و یونان با حاشیهها و جنجالهایی روبهرو بوده و بحران در لیبی عملاً به حوزه رقابت سنتی بین آتن و آنکارا اضافه شده است. لیبی به لحاظ ژئوپلیتیک در موقعیت حساس قرار دارد و تحولات آن مستقیماً امنیت افریقا، خاورمیانه و اروپا را تحت تأثیر قرار میدهد. در صورت حل بحران لیبی این کشور میتواند طی 3-2 سال تولید نفت خود را افزایش دهد و تجارت نفت را با کشورهای جنوب اروپا آغاز کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: در شرایط فعلی در لیبی دو طرف درگیریها را متوقف کردهاند و در بنبست ایجادشده خواستار مذاکراتی سیاسی هستند. اگر شرایط به همین شکل پیش رود آنها به سمت مذاکره خواهند رفت، اما این مذاکره قطعاً به طول خواهد انجامید.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فقط در لیبی ممکن است دو کمپین سیاسی رقیب، آتشبس و شروع روند سیاسی را اعلام کنند و این خبر تبدیل به اصلیترین خبر هفته نشود. درحالیکه شدت جنگ در لیبی کاهش پیداکرده و روند صلح جدید شروع شده است، مردم لیبی نیز در اعتراض به وضعیت کنونی این کشور به خیابانها آمدهاند. معترضان، مسئولان را به فساد محکوم کرده و خواستار تشکیل دولتی شدهاند که بتواند این کشور ضعیف، ورشکسته و غارت شده را مدیریت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بهعنوان بخشی از رویکرد قدرتطلبانه خویش، به دنبال دسترسی و آزادی عمل بیشتر در منطقه مدیترانه است و برای دستیابی به آن، تقویت جای پای نظامی خود در این منطقه را پیگیری میکند. از نگاه اندیشکده رند، آمریکا و ناتو برای مقابله با این چالش نوظهور میتوانند با تقویت حضور دریایی و هوایی خویش یک راهبرد مقتدرانه اتخاذ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به پیشرویهای میدانی دولت وفاق ملی و شکستهای خلیفه حفتر در لیبی، رسیدن به آرامش را در شرایط فعلی در لیبی محتمل ندانست و تأکید کرد: باید جز توافقنامه صلح «ضخیرات» موافقتنامههای دیگری هم با ملحوظ داشتن مطالبات گروههای سیاسی امضا شود؛ چراکه اگر دولت وحدت ملی نتواند مطالبات مردم را به سرانجامی برساند، ممکن است شاهد سر برآوردن گروههای افراطی در این کشور باشیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دور جدید رقابتها در لیبی زمانی آغاز شد که دولت ترکیه و روسیه درصدد آن برآمدند تا به بهانه آتشبس، زمینههای حضور انحصاری خود را در این کشور فراهم نمایند و با ایجاد توافق میان دولت سراج و حفتر و دور از چشم دولتهای اروپایی، حضور خود را در معادلات مربوط به لیبی تثبیت کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: ارز دیجیتال چین جایگزین دلار، واکنش ترامپ به برگشتن اون، تیراندازی کره شمالی به پایگاه نظامی کره جنوبی در مرز دو کشور، تظاهرات هزاران نفری در تلآویو علیه سیاستهای اقتصادی نتانیاهو، نشست فوق العاده اتحادیه عرب با محوریت الحاق کرانه باختری، ادامه اختلاف در اتحادیه عرب بر سر سوریه، ماجرای اصلاحات جدید در عربستان، حمایت شورای نظامی شهر مرزق از دولت لیبی، منشا ویروس کرونا به روایت سازمان بهداشت جهانی،آماده شدن پیشنویس توافق غنی و عبدالله در افغانستان و هشدار تهران به واشنگتن در مورد طرح جدید آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مدیترانه شرقی، مسائل مرزی و نیز توافقنامه دریایی بین ترکیه و لیبی ازجمله محورهایی هستند که طی دو سال گذشته موجب تنشهایی میان یونان و ترکیه شده است. یکی از موضوعات مورد اختلاف دو همسایه، تحولات داخلی لیبی است. سفرهای رهبران هر دو بخش لیبی به ترکیه و یونان با حاشیهها و جنجالهایی روبهرو بوده و بحران در لیبی عملاً به حوزه رقابت سنتی بین آتن و آنکارا اضافه شده است. لیبی به لحاظ ژئوپلیتیک در موقعیت حساس قرار دارد و تحولات آن مستقیماً امنیت افریقا، خاورمیانه و اروپا را تحت تأثیر قرار میدهد. در صورت حل بحران لیبی این کشور میتواند طی 3-2 سال تولید نفت خود را افزایش دهد و تجارت نفت را با کشورهای جنوب اروپا آغاز کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: در شرایط فعلی در لیبی دو طرف درگیریها را متوقف کردهاند و در بنبست ایجادشده خواستار مذاکراتی سیاسی هستند. اگر شرایط به همین شکل پیش رود آنها به سمت مذاکره خواهند رفت، اما این مذاکره قطعاً به طول خواهد انجامید.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فقط در لیبی ممکن است دو کمپین سیاسی رقیب، آتشبس و شروع روند سیاسی را اعلام کنند و این خبر تبدیل به اصلیترین خبر هفته نشود. درحالیکه شدت جنگ در لیبی کاهش پیداکرده و روند صلح جدید شروع شده است، مردم لیبی نیز در اعتراض به وضعیت کنونی این کشور به خیابانها آمدهاند. معترضان، مسئولان را به فساد محکوم کرده و خواستار تشکیل دولتی شدهاند که بتواند این کشور ضعیف، ورشکسته و غارت شده را مدیریت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بهعنوان بخشی از رویکرد قدرتطلبانه خویش، به دنبال دسترسی و آزادی عمل بیشتر در منطقه مدیترانه است و برای دستیابی به آن، تقویت جای پای نظامی خود در این منطقه را پیگیری میکند. از نگاه اندیشکده رند، آمریکا و ناتو برای مقابله با این چالش نوظهور میتوانند با تقویت حضور دریایی و هوایی خویش یک راهبرد مقتدرانه اتخاذ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به پیشرویهای میدانی دولت وفاق ملی و شکستهای خلیفه حفتر در لیبی، رسیدن به آرامش را در شرایط فعلی در لیبی محتمل ندانست و تأکید کرد: باید جز توافقنامه صلح «ضخیرات» موافقتنامههای دیگری هم با ملحوظ داشتن مطالبات گروههای سیاسی امضا شود؛ چراکه اگر دولت وحدت ملی نتواند مطالبات مردم را به سرانجامی برساند، ممکن است شاهد سر برآوردن گروههای افراطی در این کشور باشیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دور جدید رقابتها در لیبی زمانی آغاز شد که دولت ترکیه و روسیه درصدد آن برآمدند تا به بهانه آتشبس، زمینههای حضور انحصاری خود را در این کشور فراهم نمایند و با ایجاد توافق میان دولت سراج و حفتر و دور از چشم دولتهای اروپایی، حضور خود را در معادلات مربوط به لیبی تثبیت کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: ارز دیجیتال چین جایگزین دلار، واکنش ترامپ به برگشتن اون، تیراندازی کره شمالی به پایگاه نظامی کره جنوبی در مرز دو کشور، تظاهرات هزاران نفری در تلآویو علیه سیاستهای اقتصادی نتانیاهو، نشست فوق العاده اتحادیه عرب با محوریت الحاق کرانه باختری، ادامه اختلاف در اتحادیه عرب بر سر سوریه، ماجرای اصلاحات جدید در عربستان، حمایت شورای نظامی شهر مرزق از دولت لیبی، منشا ویروس کرونا به روایت سازمان بهداشت جهانی،آماده شدن پیشنویس توافق غنی و عبدالله در افغانستان و هشدار تهران به واشنگتن در مورد طرح جدید آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مدیترانه شرقی، مسائل مرزی و نیز توافقنامه دریایی بین ترکیه و لیبی ازجمله محورهایی هستند که طی دو سال گذشته موجب تنشهایی میان یونان و ترکیه شده است. یکی از موضوعات مورد اختلاف دو همسایه، تحولات داخلی لیبی است. سفرهای رهبران هر دو بخش لیبی به ترکیه و یونان با حاشیهها و جنجالهایی روبهرو بوده و بحران در لیبی عملاً به حوزه رقابت سنتی بین آتن و آنکارا اضافه شده است. لیبی به لحاظ ژئوپلیتیک در موقعیت حساس قرار دارد و تحولات آن مستقیماً امنیت افریقا، خاورمیانه و اروپا را تحت تأثیر قرار میدهد. در صورت حل بحران لیبی این کشور میتواند طی 3-2 سال تولید نفت خود را افزایش دهد و تجارت نفت را با کشورهای جنوب اروپا آغاز کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: در شرایط فعلی در لیبی دو طرف درگیریها را متوقف کردهاند و در بنبست ایجادشده خواستار مذاکراتی سیاسی هستند. اگر شرایط به همین شکل پیش رود آنها به سمت مذاکره خواهند رفت، اما این مذاکره قطعاً به طول خواهد انجامید.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فقط در لیبی ممکن است دو کمپین سیاسی رقیب، آتشبس و شروع روند سیاسی را اعلام کنند و این خبر تبدیل به اصلیترین خبر هفته نشود. درحالیکه شدت جنگ در لیبی کاهش پیداکرده و روند صلح جدید شروع شده است، مردم لیبی نیز در اعتراض به وضعیت کنونی این کشور به خیابانها آمدهاند. معترضان، مسئولان را به فساد محکوم کرده و خواستار تشکیل دولتی شدهاند که بتواند این کشور ضعیف، ورشکسته و غارت شده را مدیریت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بهعنوان بخشی از رویکرد قدرتطلبانه خویش، به دنبال دسترسی و آزادی عمل بیشتر در منطقه مدیترانه است و برای دستیابی به آن، تقویت جای پای نظامی خود در این منطقه را پیگیری میکند. از نگاه اندیشکده رند، آمریکا و ناتو برای مقابله با این چالش نوظهور میتوانند با تقویت حضور دریایی و هوایی خویش یک راهبرد مقتدرانه اتخاذ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به پیشرویهای میدانی دولت وفاق ملی و شکستهای خلیفه حفتر در لیبی، رسیدن به آرامش را در شرایط فعلی در لیبی محتمل ندانست و تأکید کرد: باید جز توافقنامه صلح «ضخیرات» موافقتنامههای دیگری هم با ملحوظ داشتن مطالبات گروههای سیاسی امضا شود؛ چراکه اگر دولت وحدت ملی نتواند مطالبات مردم را به سرانجامی برساند، ممکن است شاهد سر برآوردن گروههای افراطی در این کشور باشیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دور جدید رقابتها در لیبی زمانی آغاز شد که دولت ترکیه و روسیه درصدد آن برآمدند تا به بهانه آتشبس، زمینههای حضور انحصاری خود را در این کشور فراهم نمایند و با ایجاد توافق میان دولت سراج و حفتر و دور از چشم دولتهای اروپایی، حضور خود را در معادلات مربوط به لیبی تثبیت کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: ارز دیجیتال چین جایگزین دلار، واکنش ترامپ به برگشتن اون، تیراندازی کره شمالی به پایگاه نظامی کره جنوبی در مرز دو کشور، تظاهرات هزاران نفری در تلآویو علیه سیاستهای اقتصادی نتانیاهو، نشست فوق العاده اتحادیه عرب با محوریت الحاق کرانه باختری، ادامه اختلاف در اتحادیه عرب بر سر سوریه، ماجرای اصلاحات جدید در عربستان، حمایت شورای نظامی شهر مرزق از دولت لیبی، منشا ویروس کرونا به روایت سازمان بهداشت جهانی،آماده شدن پیشنویس توافق غنی و عبدالله در افغانستان و هشدار تهران به واشنگتن در مورد طرح جدید آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مدیترانه شرقی، مسائل مرزی و نیز توافقنامه دریایی بین ترکیه و لیبی ازجمله محورهایی هستند که طی دو سال گذشته موجب تنشهایی میان یونان و ترکیه شده است. یکی از موضوعات مورد اختلاف دو همسایه، تحولات داخلی لیبی است. سفرهای رهبران هر دو بخش لیبی به ترکیه و یونان با حاشیهها و جنجالهایی روبهرو بوده و بحران در لیبی عملاً به حوزه رقابت سنتی بین آتن و آنکارا اضافه شده است. لیبی به لحاظ ژئوپلیتیک در موقعیت حساس قرار دارد و تحولات آن مستقیماً امنیت افریقا، خاورمیانه و اروپا را تحت تأثیر قرار میدهد. در صورت حل بحران لیبی این کشور میتواند طی 3-2 سال تولید نفت خود را افزایش دهد و تجارت نفت را با کشورهای جنوب اروپا آغاز کند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: در شرایط فعلی در لیبی دو طرف درگیریها را متوقف کردهاند و در بنبست ایجادشده خواستار مذاکراتی سیاسی هستند. اگر شرایط به همین شکل پیش رود آنها به سمت مذاکره خواهند رفت، اما این مذاکره قطعاً به طول خواهد انجامید.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فقط در لیبی ممکن است دو کمپین سیاسی رقیب، آتشبس و شروع روند سیاسی را اعلام کنند و این خبر تبدیل به اصلیترین خبر هفته نشود. درحالیکه شدت جنگ در لیبی کاهش پیداکرده و روند صلح جدید شروع شده است، مردم لیبی نیز در اعتراض به وضعیت کنونی این کشور به خیابانها آمدهاند. معترضان، مسئولان را به فساد محکوم کرده و خواستار تشکیل دولتی شدهاند که بتواند این کشور ضعیف، ورشکسته و غارت شده را مدیریت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بهعنوان بخشی از رویکرد قدرتطلبانه خویش، به دنبال دسترسی و آزادی عمل بیشتر در منطقه مدیترانه است و برای دستیابی به آن، تقویت جای پای نظامی خود در این منطقه را پیگیری میکند. از نگاه اندیشکده رند، آمریکا و ناتو برای مقابله با این چالش نوظهور میتوانند با تقویت حضور دریایی و هوایی خویش یک راهبرد مقتدرانه اتخاذ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به پیشرویهای میدانی دولت وفاق ملی و شکستهای خلیفه حفتر در لیبی، رسیدن به آرامش را در شرایط فعلی در لیبی محتمل ندانست و تأکید کرد: باید جز توافقنامه صلح «ضخیرات» موافقتنامههای دیگری هم با ملحوظ داشتن مطالبات گروههای سیاسی امضا شود؛ چراکه اگر دولت وحدت ملی نتواند مطالبات مردم را به سرانجامی برساند، ممکن است شاهد سر برآوردن گروههای افراطی در این کشور باشیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دور جدید رقابتها در لیبی زمانی آغاز شد که دولت ترکیه و روسیه درصدد آن برآمدند تا به بهانه آتشبس، زمینههای حضور انحصاری خود را در این کشور فراهم نمایند و با ایجاد توافق میان دولت سراج و حفتر و دور از چشم دولتهای اروپایی، حضور خود را در معادلات مربوط به لیبی تثبیت کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: ارز دیجیتال چین جایگزین دلار، واکنش ترامپ به برگشتن اون، تیراندازی کره شمالی به پایگاه نظامی کره جنوبی در مرز دو کشور، تظاهرات هزاران نفری در تلآویو علیه سیاستهای اقتصادی نتانیاهو، نشست فوق العاده اتحادیه عرب با محوریت الحاق کرانه باختری، ادامه اختلاف در اتحادیه عرب بر سر سوریه، ماجرای اصلاحات جدید در عربستان، حمایت شورای نظامی شهر مرزق از دولت لیبی، منشا ویروس کرونا به روایت سازمان بهداشت جهانی،آماده شدن پیشنویس توافق غنی و عبدالله در افغانستان و هشدار تهران به واشنگتن در مورد طرح جدید آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»