ترامپ و افول جایگاه آمریکا در نظام بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسشهایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق میتواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟
شورای راهبردی آنلاین: برکناری رئیس ستادکل نیروهای مسلح ارمنستان ، تظاهرات در ایروان، هشدار گروسی درباره عدم توافق ایران و طرف های برجامی، ادامه تلاش های ضد برجامی و ضد ایرانی نتانیاهو، هشدار برجامی چین به آمریکا، اظهارات سخنگوی کاخ سفید درباره خاشقجی، لغو سه فرمان اجرایی دیگر ترامپ، تصمیم آمریکا برای بازگشت به شورای حقوق بشر سازمان ملل، واکنش ارتش چین به فعالیتهای آمریکا در تنگه تایوان، نشست وزرای انرژی شورای ترک درخصوص انرژی، خیز ترکمنستان و جمهوری آذربایجان برای گسترش همکاری های نفتی در دریای خزر، تاکید رهبر کره شمالی بر نظم سختگیرانه تر در ارتش ، اخراج سفیر اتحادیه اروپا از ونزوئلا و برگزاری نشست قبرس در سازمان ملل از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همزمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضیشکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاستهای خود میپردازند. ترکیه بهعنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سختگیرانهای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه سیاست خارجی خود را در سال جدید میلادی با بیم و امید آغاز کرده است. روابط این کشور با آمریکا، اتحادیه اروپا، یونان، روسیه، رژیم صهیونیستی، سوریه و عربستان از مهمترین چالشهای ترکیه است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریمهای آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمیکند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریمهای آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاحهای سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا نوعی رفتار «کجدار و مریز» را نسبت به ترکیه دنبال میکند و بر اساس آن نه بیاعتنا بوده و نه بهسختی واکنش نشان میدهد.
افشین زرگر – دکترای روابط بینالملل، عضو هیئتعلمی دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش میکند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی بهویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاستهای متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنشها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمیتواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ بهعلاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه دریایی بین ترکیه و یونان اتفاق جدیدی نبوده و از دیدگاههای حاکمیت ملی این دو کشور سرچشمه میگیرد. ریشه این تنش به زمان تأسیس این دو کشور برمیگردد. اساس این تنش حول سه موضوع میچرخد: اختلاف در مورد وسعت آبهای سرزمینی یونان و مالکیت برخی جزایر دریای اژه؛ مسئله مناطق اقتصادی انحصاری این دو کشور در شرق مدیترانه و ماهیت لاینحل بحران قبرس.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با آغاز به کار جو بایدن در کاخ سفید در ماه ژانویه آینده، ناتو امیدوار است که پس از دوران ریاست جمهوری ترامپ، روابط بین آمریکا و اروپا دوباره گرم شود و حضور بایدن در ریاست جمهوری، امیدها را برای بهبود روابط فرا آتلانتیک افزایش دهد. استولتنبرگ دبیرکل ناتو از برگزاری اجلاس فوقالعاده در آغاز سال 2021 با حضور «جو بایدن» پس از تحویل قدرت در واشنگتن، خبر میدهد. بسیاری در اروپا به انتظار تغییرات اساسی در ناتو پس از سخنان سال گذشته رئیسجمهوری فرانسه با عنوان «مرگ مغری» ناتو هستند، عبارتی که از عمق اختلافات داخلی پیمان نظامی ناتو حکایت داشت. پاریس همچنین خواستار بازبینی در فعالیتها و اهداف ناتو بهعنوان اتحادیه نظامی است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قرهباغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمینها» یا واگذاری سرزمینها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قرهباغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آنسوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااینحال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسشهایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق میتواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟
شورای راهبردی آنلاین: برکناری رئیس ستادکل نیروهای مسلح ارمنستان ، تظاهرات در ایروان، هشدار گروسی درباره عدم توافق ایران و طرف های برجامی، ادامه تلاش های ضد برجامی و ضد ایرانی نتانیاهو، هشدار برجامی چین به آمریکا، اظهارات سخنگوی کاخ سفید درباره خاشقجی، لغو سه فرمان اجرایی دیگر ترامپ، تصمیم آمریکا برای بازگشت به شورای حقوق بشر سازمان ملل، واکنش ارتش چین به فعالیتهای آمریکا در تنگه تایوان، نشست وزرای انرژی شورای ترک درخصوص انرژی، خیز ترکمنستان و جمهوری آذربایجان برای گسترش همکاری های نفتی در دریای خزر، تاکید رهبر کره شمالی بر نظم سختگیرانه تر در ارتش ، اخراج سفیر اتحادیه اروپا از ونزوئلا و برگزاری نشست قبرس در سازمان ملل از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همزمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضیشکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاستهای خود میپردازند. ترکیه بهعنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سختگیرانهای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه سیاست خارجی خود را در سال جدید میلادی با بیم و امید آغاز کرده است. روابط این کشور با آمریکا، اتحادیه اروپا، یونان، روسیه، رژیم صهیونیستی، سوریه و عربستان از مهمترین چالشهای ترکیه است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریمهای آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمیکند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریمهای آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاحهای سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا نوعی رفتار «کجدار و مریز» را نسبت به ترکیه دنبال میکند و بر اساس آن نه بیاعتنا بوده و نه بهسختی واکنش نشان میدهد.
افشین زرگر – دکترای روابط بینالملل، عضو هیئتعلمی دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش میکند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی بهویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاستهای متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنشها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمیتواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ بهعلاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه دریایی بین ترکیه و یونان اتفاق جدیدی نبوده و از دیدگاههای حاکمیت ملی این دو کشور سرچشمه میگیرد. ریشه این تنش به زمان تأسیس این دو کشور برمیگردد. اساس این تنش حول سه موضوع میچرخد: اختلاف در مورد وسعت آبهای سرزمینی یونان و مالکیت برخی جزایر دریای اژه؛ مسئله مناطق اقتصادی انحصاری این دو کشور در شرق مدیترانه و ماهیت لاینحل بحران قبرس.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با آغاز به کار جو بایدن در کاخ سفید در ماه ژانویه آینده، ناتو امیدوار است که پس از دوران ریاست جمهوری ترامپ، روابط بین آمریکا و اروپا دوباره گرم شود و حضور بایدن در ریاست جمهوری، امیدها را برای بهبود روابط فرا آتلانتیک افزایش دهد. استولتنبرگ دبیرکل ناتو از برگزاری اجلاس فوقالعاده در آغاز سال 2021 با حضور «جو بایدن» پس از تحویل قدرت در واشنگتن، خبر میدهد. بسیاری در اروپا به انتظار تغییرات اساسی در ناتو پس از سخنان سال گذشته رئیسجمهوری فرانسه با عنوان «مرگ مغری» ناتو هستند، عبارتی که از عمق اختلافات داخلی پیمان نظامی ناتو حکایت داشت. پاریس همچنین خواستار بازبینی در فعالیتها و اهداف ناتو بهعنوان اتحادیه نظامی است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قرهباغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمینها» یا واگذاری سرزمینها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قرهباغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آنسوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااینحال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین: برکناری رئیس ستادکل نیروهای مسلح ارمنستان ، تظاهرات در ایروان، هشدار گروسی درباره عدم توافق ایران و طرف های برجامی، ادامه تلاش های ضد برجامی و ضد ایرانی نتانیاهو، هشدار برجامی چین به آمریکا، اظهارات سخنگوی کاخ سفید درباره خاشقجی، لغو سه فرمان اجرایی دیگر ترامپ، تصمیم آمریکا برای بازگشت به شورای حقوق بشر سازمان ملل، واکنش ارتش چین به فعالیتهای آمریکا در تنگه تایوان، نشست وزرای انرژی شورای ترک درخصوص انرژی، خیز ترکمنستان و جمهوری آذربایجان برای گسترش همکاری های نفتی در دریای خزر، تاکید رهبر کره شمالی بر نظم سختگیرانه تر در ارتش ، اخراج سفیر اتحادیه اروپا از ونزوئلا و برگزاری نشست قبرس در سازمان ملل از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همزمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضیشکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاستهای خود میپردازند. ترکیه بهعنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سختگیرانهای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه سیاست خارجی خود را در سال جدید میلادی با بیم و امید آغاز کرده است. روابط این کشور با آمریکا، اتحادیه اروپا، یونان، روسیه، رژیم صهیونیستی، سوریه و عربستان از مهمترین چالشهای ترکیه است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریمهای آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمیکند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریمهای آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاحهای سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا نوعی رفتار «کجدار و مریز» را نسبت به ترکیه دنبال میکند و بر اساس آن نه بیاعتنا بوده و نه بهسختی واکنش نشان میدهد.
افشین زرگر – دکترای روابط بینالملل، عضو هیئتعلمی دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش میکند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی بهویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاستهای متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنشها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمیتواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ بهعلاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه دریایی بین ترکیه و یونان اتفاق جدیدی نبوده و از دیدگاههای حاکمیت ملی این دو کشور سرچشمه میگیرد. ریشه این تنش به زمان تأسیس این دو کشور برمیگردد. اساس این تنش حول سه موضوع میچرخد: اختلاف در مورد وسعت آبهای سرزمینی یونان و مالکیت برخی جزایر دریای اژه؛ مسئله مناطق اقتصادی انحصاری این دو کشور در شرق مدیترانه و ماهیت لاینحل بحران قبرس.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با آغاز به کار جو بایدن در کاخ سفید در ماه ژانویه آینده، ناتو امیدوار است که پس از دوران ریاست جمهوری ترامپ، روابط بین آمریکا و اروپا دوباره گرم شود و حضور بایدن در ریاست جمهوری، امیدها را برای بهبود روابط فرا آتلانتیک افزایش دهد. استولتنبرگ دبیرکل ناتو از برگزاری اجلاس فوقالعاده در آغاز سال 2021 با حضور «جو بایدن» پس از تحویل قدرت در واشنگتن، خبر میدهد. بسیاری در اروپا به انتظار تغییرات اساسی در ناتو پس از سخنان سال گذشته رئیسجمهوری فرانسه با عنوان «مرگ مغری» ناتو هستند، عبارتی که از عمق اختلافات داخلی پیمان نظامی ناتو حکایت داشت. پاریس همچنین خواستار بازبینی در فعالیتها و اهداف ناتو بهعنوان اتحادیه نظامی است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قرهباغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمینها» یا واگذاری سرزمینها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قرهباغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آنسوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااینحال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسشهایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق میتواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟
شورای راهبردی آنلاین: برکناری رئیس ستادکل نیروهای مسلح ارمنستان ، تظاهرات در ایروان، هشدار گروسی درباره عدم توافق ایران و طرف های برجامی، ادامه تلاش های ضد برجامی و ضد ایرانی نتانیاهو، هشدار برجامی چین به آمریکا، اظهارات سخنگوی کاخ سفید درباره خاشقجی، لغو سه فرمان اجرایی دیگر ترامپ، تصمیم آمریکا برای بازگشت به شورای حقوق بشر سازمان ملل، واکنش ارتش چین به فعالیتهای آمریکا در تنگه تایوان، نشست وزرای انرژی شورای ترک درخصوص انرژی، خیز ترکمنستان و جمهوری آذربایجان برای گسترش همکاری های نفتی در دریای خزر، تاکید رهبر کره شمالی بر نظم سختگیرانه تر در ارتش ، اخراج سفیر اتحادیه اروپا از ونزوئلا و برگزاری نشست قبرس در سازمان ملل از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همزمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضیشکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاستهای خود میپردازند. ترکیه بهعنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سختگیرانهای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه سیاست خارجی خود را در سال جدید میلادی با بیم و امید آغاز کرده است. روابط این کشور با آمریکا، اتحادیه اروپا، یونان، روسیه، رژیم صهیونیستی، سوریه و عربستان از مهمترین چالشهای ترکیه است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریمهای آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمیکند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریمهای آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاحهای سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا نوعی رفتار «کجدار و مریز» را نسبت به ترکیه دنبال میکند و بر اساس آن نه بیاعتنا بوده و نه بهسختی واکنش نشان میدهد.
افشین زرگر – دکترای روابط بینالملل، عضو هیئتعلمی دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش میکند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی بهویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاستهای متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنشها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمیتواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ بهعلاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه دریایی بین ترکیه و یونان اتفاق جدیدی نبوده و از دیدگاههای حاکمیت ملی این دو کشور سرچشمه میگیرد. ریشه این تنش به زمان تأسیس این دو کشور برمیگردد. اساس این تنش حول سه موضوع میچرخد: اختلاف در مورد وسعت آبهای سرزمینی یونان و مالکیت برخی جزایر دریای اژه؛ مسئله مناطق اقتصادی انحصاری این دو کشور در شرق مدیترانه و ماهیت لاینحل بحران قبرس.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با آغاز به کار جو بایدن در کاخ سفید در ماه ژانویه آینده، ناتو امیدوار است که پس از دوران ریاست جمهوری ترامپ، روابط بین آمریکا و اروپا دوباره گرم شود و حضور بایدن در ریاست جمهوری، امیدها را برای بهبود روابط فرا آتلانتیک افزایش دهد. استولتنبرگ دبیرکل ناتو از برگزاری اجلاس فوقالعاده در آغاز سال 2021 با حضور «جو بایدن» پس از تحویل قدرت در واشنگتن، خبر میدهد. بسیاری در اروپا به انتظار تغییرات اساسی در ناتو پس از سخنان سال گذشته رئیسجمهوری فرانسه با عنوان «مرگ مغری» ناتو هستند، عبارتی که از عمق اختلافات داخلی پیمان نظامی ناتو حکایت داشت. پاریس همچنین خواستار بازبینی در فعالیتها و اهداف ناتو بهعنوان اتحادیه نظامی است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قرهباغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمینها» یا واگذاری سرزمینها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قرهباغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آنسوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااینحال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسشهایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق میتواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟
شورای راهبردی آنلاین: برکناری رئیس ستادکل نیروهای مسلح ارمنستان ، تظاهرات در ایروان، هشدار گروسی درباره عدم توافق ایران و طرف های برجامی، ادامه تلاش های ضد برجامی و ضد ایرانی نتانیاهو، هشدار برجامی چین به آمریکا، اظهارات سخنگوی کاخ سفید درباره خاشقجی، لغو سه فرمان اجرایی دیگر ترامپ، تصمیم آمریکا برای بازگشت به شورای حقوق بشر سازمان ملل، واکنش ارتش چین به فعالیتهای آمریکا در تنگه تایوان، نشست وزرای انرژی شورای ترک درخصوص انرژی، خیز ترکمنستان و جمهوری آذربایجان برای گسترش همکاری های نفتی در دریای خزر، تاکید رهبر کره شمالی بر نظم سختگیرانه تر در ارتش ، اخراج سفیر اتحادیه اروپا از ونزوئلا و برگزاری نشست قبرس در سازمان ملل از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همزمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضیشکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاستهای خود میپردازند. ترکیه بهعنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سختگیرانهای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه سیاست خارجی خود را در سال جدید میلادی با بیم و امید آغاز کرده است. روابط این کشور با آمریکا، اتحادیه اروپا، یونان، روسیه، رژیم صهیونیستی، سوریه و عربستان از مهمترین چالشهای ترکیه است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریمهای آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمیکند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریمهای آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاحهای سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا نوعی رفتار «کجدار و مریز» را نسبت به ترکیه دنبال میکند و بر اساس آن نه بیاعتنا بوده و نه بهسختی واکنش نشان میدهد.
افشین زرگر – دکترای روابط بینالملل، عضو هیئتعلمی دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش میکند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی بهویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاستهای متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنشها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمیتواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ بهعلاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه دریایی بین ترکیه و یونان اتفاق جدیدی نبوده و از دیدگاههای حاکمیت ملی این دو کشور سرچشمه میگیرد. ریشه این تنش به زمان تأسیس این دو کشور برمیگردد. اساس این تنش حول سه موضوع میچرخد: اختلاف در مورد وسعت آبهای سرزمینی یونان و مالکیت برخی جزایر دریای اژه؛ مسئله مناطق اقتصادی انحصاری این دو کشور در شرق مدیترانه و ماهیت لاینحل بحران قبرس.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با آغاز به کار جو بایدن در کاخ سفید در ماه ژانویه آینده، ناتو امیدوار است که پس از دوران ریاست جمهوری ترامپ، روابط بین آمریکا و اروپا دوباره گرم شود و حضور بایدن در ریاست جمهوری، امیدها را برای بهبود روابط فرا آتلانتیک افزایش دهد. استولتنبرگ دبیرکل ناتو از برگزاری اجلاس فوقالعاده در آغاز سال 2021 با حضور «جو بایدن» پس از تحویل قدرت در واشنگتن، خبر میدهد. بسیاری در اروپا به انتظار تغییرات اساسی در ناتو پس از سخنان سال گذشته رئیسجمهوری فرانسه با عنوان «مرگ مغری» ناتو هستند، عبارتی که از عمق اختلافات داخلی پیمان نظامی ناتو حکایت داشت. پاریس همچنین خواستار بازبینی در فعالیتها و اهداف ناتو بهعنوان اتحادیه نظامی است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قرهباغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمینها» یا واگذاری سرزمینها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قرهباغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آنسوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااینحال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسشهایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق میتواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟
شورای راهبردی آنلاین: برکناری رئیس ستادکل نیروهای مسلح ارمنستان ، تظاهرات در ایروان، هشدار گروسی درباره عدم توافق ایران و طرف های برجامی، ادامه تلاش های ضد برجامی و ضد ایرانی نتانیاهو، هشدار برجامی چین به آمریکا، اظهارات سخنگوی کاخ سفید درباره خاشقجی، لغو سه فرمان اجرایی دیگر ترامپ، تصمیم آمریکا برای بازگشت به شورای حقوق بشر سازمان ملل، واکنش ارتش چین به فعالیتهای آمریکا در تنگه تایوان، نشست وزرای انرژی شورای ترک درخصوص انرژی، خیز ترکمنستان و جمهوری آذربایجان برای گسترش همکاری های نفتی در دریای خزر، تاکید رهبر کره شمالی بر نظم سختگیرانه تر در ارتش ، اخراج سفیر اتحادیه اروپا از ونزوئلا و برگزاری نشست قبرس در سازمان ملل از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همزمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضیشکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاستهای خود میپردازند. ترکیه بهعنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سختگیرانهای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه سیاست خارجی خود را در سال جدید میلادی با بیم و امید آغاز کرده است. روابط این کشور با آمریکا، اتحادیه اروپا، یونان، روسیه، رژیم صهیونیستی، سوریه و عربستان از مهمترین چالشهای ترکیه است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریمهای آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمیکند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریمهای آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاحهای سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا نوعی رفتار «کجدار و مریز» را نسبت به ترکیه دنبال میکند و بر اساس آن نه بیاعتنا بوده و نه بهسختی واکنش نشان میدهد.
افشین زرگر – دکترای روابط بینالملل، عضو هیئتعلمی دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش میکند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی بهویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاستهای متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنشها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمیتواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ بهعلاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه دریایی بین ترکیه و یونان اتفاق جدیدی نبوده و از دیدگاههای حاکمیت ملی این دو کشور سرچشمه میگیرد. ریشه این تنش به زمان تأسیس این دو کشور برمیگردد. اساس این تنش حول سه موضوع میچرخد: اختلاف در مورد وسعت آبهای سرزمینی یونان و مالکیت برخی جزایر دریای اژه؛ مسئله مناطق اقتصادی انحصاری این دو کشور در شرق مدیترانه و ماهیت لاینحل بحران قبرس.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با آغاز به کار جو بایدن در کاخ سفید در ماه ژانویه آینده، ناتو امیدوار است که پس از دوران ریاست جمهوری ترامپ، روابط بین آمریکا و اروپا دوباره گرم شود و حضور بایدن در ریاست جمهوری، امیدها را برای بهبود روابط فرا آتلانتیک افزایش دهد. استولتنبرگ دبیرکل ناتو از برگزاری اجلاس فوقالعاده در آغاز سال 2021 با حضور «جو بایدن» پس از تحویل قدرت در واشنگتن، خبر میدهد. بسیاری در اروپا به انتظار تغییرات اساسی در ناتو پس از سخنان سال گذشته رئیسجمهوری فرانسه با عنوان «مرگ مغری» ناتو هستند، عبارتی که از عمق اختلافات داخلی پیمان نظامی ناتو حکایت داشت. پاریس همچنین خواستار بازبینی در فعالیتها و اهداف ناتو بهعنوان اتحادیه نظامی است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قرهباغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمینها» یا واگذاری سرزمینها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قرهباغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آنسوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااینحال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسشهایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق میتواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟
شورای راهبردی آنلاین: برکناری رئیس ستادکل نیروهای مسلح ارمنستان ، تظاهرات در ایروان، هشدار گروسی درباره عدم توافق ایران و طرف های برجامی، ادامه تلاش های ضد برجامی و ضد ایرانی نتانیاهو، هشدار برجامی چین به آمریکا، اظهارات سخنگوی کاخ سفید درباره خاشقجی، لغو سه فرمان اجرایی دیگر ترامپ، تصمیم آمریکا برای بازگشت به شورای حقوق بشر سازمان ملل، واکنش ارتش چین به فعالیتهای آمریکا در تنگه تایوان، نشست وزرای انرژی شورای ترک درخصوص انرژی، خیز ترکمنستان و جمهوری آذربایجان برای گسترش همکاری های نفتی در دریای خزر، تاکید رهبر کره شمالی بر نظم سختگیرانه تر در ارتش ، اخراج سفیر اتحادیه اروپا از ونزوئلا و برگزاری نشست قبرس در سازمان ملل از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همزمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضیشکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاستهای خود میپردازند. ترکیه بهعنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سختگیرانهای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه سیاست خارجی خود را در سال جدید میلادی با بیم و امید آغاز کرده است. روابط این کشور با آمریکا، اتحادیه اروپا، یونان، روسیه، رژیم صهیونیستی، سوریه و عربستان از مهمترین چالشهای ترکیه است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریمهای آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمیکند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریمهای آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاحهای سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا نوعی رفتار «کجدار و مریز» را نسبت به ترکیه دنبال میکند و بر اساس آن نه بیاعتنا بوده و نه بهسختی واکنش نشان میدهد.
افشین زرگر – دکترای روابط بینالملل، عضو هیئتعلمی دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش میکند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی بهویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاستهای متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنشها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمیتواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ بهعلاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه دریایی بین ترکیه و یونان اتفاق جدیدی نبوده و از دیدگاههای حاکمیت ملی این دو کشور سرچشمه میگیرد. ریشه این تنش به زمان تأسیس این دو کشور برمیگردد. اساس این تنش حول سه موضوع میچرخد: اختلاف در مورد وسعت آبهای سرزمینی یونان و مالکیت برخی جزایر دریای اژه؛ مسئله مناطق اقتصادی انحصاری این دو کشور در شرق مدیترانه و ماهیت لاینحل بحران قبرس.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با آغاز به کار جو بایدن در کاخ سفید در ماه ژانویه آینده، ناتو امیدوار است که پس از دوران ریاست جمهوری ترامپ، روابط بین آمریکا و اروپا دوباره گرم شود و حضور بایدن در ریاست جمهوری، امیدها را برای بهبود روابط فرا آتلانتیک افزایش دهد. استولتنبرگ دبیرکل ناتو از برگزاری اجلاس فوقالعاده در آغاز سال 2021 با حضور «جو بایدن» پس از تحویل قدرت در واشنگتن، خبر میدهد. بسیاری در اروپا به انتظار تغییرات اساسی در ناتو پس از سخنان سال گذشته رئیسجمهوری فرانسه با عنوان «مرگ مغری» ناتو هستند، عبارتی که از عمق اختلافات داخلی پیمان نظامی ناتو حکایت داشت. پاریس همچنین خواستار بازبینی در فعالیتها و اهداف ناتو بهعنوان اتحادیه نظامی است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قرهباغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمینها» یا واگذاری سرزمینها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قرهباغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آنسوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااینحال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسشهایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق میتواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟