شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین: برکناری رئیس ستادکل نیروهای مسلح ارمنستان ، تظاهرات در ایروان، هشدار گروسی درباره عدم توافق ایران و طرف های برجامی، ادامه تلاش های ضد برجامی و ضد ایرانی نتانیاهو، هشدار برجامی چین به آمریکا، اظهارات سخنگوی کاخ سفید درباره خاشقجی، لغو سه فرمان اجرایی دیگر ترامپ، تصمیم آمریکا برای بازگشت به شورای حقوق بشر سازمان ملل، واکنش ارتش چین به فعالیت‌های آمریکا در تنگه تایوان، نشست وزرای انرژی شورای ترک درخصوص انرژی، خیز ترکمنستان و جمهوری آذربایجان برای گسترش همکاری های نفتی در دریای خزر، تاکید رهبر کره شمالی بر نظم سختگیرانه تر در ارتش ، اخراج سفیر اتحادیه اروپا از ونزوئلا و برگزاری نشست قبرس در سازمان ملل از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هم‌زمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاست‌های خود می‌پردازند. ترکیه به‌عنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سخت‌گیرانه‌ای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه سیاست خارجی خود را در سال جدید میلادی با بیم و امید آغاز کرده است. روابط این کشور با آمریکا، اتحادیه اروپا، یونان، روسیه، رژیم صهیونیستی، سوریه و عربستان از مهم‌ترین چالش‌های ترکیه است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریم‌های آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمی‌کند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریم‌های آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاح‌های سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا نوعی رفتار «کج‌دار و مریز» را نسبت به ترکیه دنبال می‌کند و بر اساس آن نه بی‌اعتنا بوده و نه به‌سختی واکنش نشان می‌دهد.
افشین زرگر – دکترای روابط بین‌الملل، عضو هیئت‌علمی دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش می‌کند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی به‌ویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاست‌های متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنش‌ها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمی‌تواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ به‌علاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه دریایی بین ترکیه و یونان اتفاق جدیدی نبوده و از دیدگاه‌های حاکمیت ملی این دو کشور سرچشمه می‌گیرد. ریشه این تنش به زمان تأسیس این دو کشور برمی‌گردد. اساس این تنش حول سه موضوع می‌چرخد: اختلاف در مورد وسعت آب‌های سرزمینی یونان و مالکیت برخی جزایر دریای اژه؛ مسئله مناطق اقتصادی انحصاری این دو کشور در شرق مدیترانه و ماهیت لاینحل بحران قبرس.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با آغاز به کار جو بایدن در کاخ سفید در ماه ژانویه آینده، ناتو امیدوار است که پس از دوران ریاست جمهوری ترامپ، روابط بین آمریکا و اروپا دوباره گرم شود و حضور بایدن در ریاست جمهوری، امیدها را برای بهبود روابط فرا آتلانتیک افزایش دهد. استولتنبرگ دبیرکل ناتو از برگزاری اجلاس فوق‌العاده در آغاز سال 2021 با حضور «جو بایدن» پس از تحویل قدرت در واشنگتن، خبر می‌دهد. بسیاری در اروپا به انتظار تغییرات اساسی در ناتو پس از سخنان سال گذشته رئیس‌جمهوری فرانسه با عنوان «مرگ مغری» ناتو هستند، عبارتی که از عمق اختلافات داخلی پیمان نظامی ناتو حکایت داشت. پاریس همچنین خواستار بازبینی در فعالیت‌ها و اهداف ناتو به‌عنوان اتحادیه نظامی است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قره‌باغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمین‌ها» یا واگذاری سرزمین‌ها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قره‌باغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آن‌سوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااین‌حال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین: برکناری رئیس ستادکل نیروهای مسلح ارمنستان ، تظاهرات در ایروان، هشدار گروسی درباره عدم توافق ایران و طرف های برجامی، ادامه تلاش های ضد برجامی و ضد ایرانی نتانیاهو، هشدار برجامی چین به آمریکا، اظهارات سخنگوی کاخ سفید درباره خاشقجی، لغو سه فرمان اجرایی دیگر ترامپ، تصمیم آمریکا برای بازگشت به شورای حقوق بشر سازمان ملل، واکنش ارتش چین به فعالیت‌های آمریکا در تنگه تایوان، نشست وزرای انرژی شورای ترک درخصوص انرژی، خیز ترکمنستان و جمهوری آذربایجان برای گسترش همکاری های نفتی در دریای خزر، تاکید رهبر کره شمالی بر نظم سختگیرانه تر در ارتش ، اخراج سفیر اتحادیه اروپا از ونزوئلا و برگزاری نشست قبرس در سازمان ملل از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هم‌زمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاست‌های خود می‌پردازند. ترکیه به‌عنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سخت‌گیرانه‌ای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه سیاست خارجی خود را در سال جدید میلادی با بیم و امید آغاز کرده است. روابط این کشور با آمریکا، اتحادیه اروپا، یونان، روسیه، رژیم صهیونیستی، سوریه و عربستان از مهم‌ترین چالش‌های ترکیه است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریم‌های آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمی‌کند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریم‌های آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاح‌های سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا نوعی رفتار «کج‌دار و مریز» را نسبت به ترکیه دنبال می‌کند و بر اساس آن نه بی‌اعتنا بوده و نه به‌سختی واکنش نشان می‌دهد.
افشین زرگر – دکترای روابط بین‌الملل، عضو هیئت‌علمی دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش می‌کند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی به‌ویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاست‌های متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنش‌ها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمی‌تواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ به‌علاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه دریایی بین ترکیه و یونان اتفاق جدیدی نبوده و از دیدگاه‌های حاکمیت ملی این دو کشور سرچشمه می‌گیرد. ریشه این تنش به زمان تأسیس این دو کشور برمی‌گردد. اساس این تنش حول سه موضوع می‌چرخد: اختلاف در مورد وسعت آب‌های سرزمینی یونان و مالکیت برخی جزایر دریای اژه؛ مسئله مناطق اقتصادی انحصاری این دو کشور در شرق مدیترانه و ماهیت لاینحل بحران قبرس.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با آغاز به کار جو بایدن در کاخ سفید در ماه ژانویه آینده، ناتو امیدوار است که پس از دوران ریاست جمهوری ترامپ، روابط بین آمریکا و اروپا دوباره گرم شود و حضور بایدن در ریاست جمهوری، امیدها را برای بهبود روابط فرا آتلانتیک افزایش دهد. استولتنبرگ دبیرکل ناتو از برگزاری اجلاس فوق‌العاده در آغاز سال 2021 با حضور «جو بایدن» پس از تحویل قدرت در واشنگتن، خبر می‌دهد. بسیاری در اروپا به انتظار تغییرات اساسی در ناتو پس از سخنان سال گذشته رئیس‌جمهوری فرانسه با عنوان «مرگ مغری» ناتو هستند، عبارتی که از عمق اختلافات داخلی پیمان نظامی ناتو حکایت داشت. پاریس همچنین خواستار بازبینی در فعالیت‌ها و اهداف ناتو به‌عنوان اتحادیه نظامی است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قره‌باغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمین‌ها» یا واگذاری سرزمین‌ها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قره‌باغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آن‌سوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااین‌حال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین: برکناری رئیس ستادکل نیروهای مسلح ارمنستان ، تظاهرات در ایروان، هشدار گروسی درباره عدم توافق ایران و طرف های برجامی، ادامه تلاش های ضد برجامی و ضد ایرانی نتانیاهو، هشدار برجامی چین به آمریکا، اظهارات سخنگوی کاخ سفید درباره خاشقجی، لغو سه فرمان اجرایی دیگر ترامپ، تصمیم آمریکا برای بازگشت به شورای حقوق بشر سازمان ملل، واکنش ارتش چین به فعالیت‌های آمریکا در تنگه تایوان، نشست وزرای انرژی شورای ترک درخصوص انرژی، خیز ترکمنستان و جمهوری آذربایجان برای گسترش همکاری های نفتی در دریای خزر، تاکید رهبر کره شمالی بر نظم سختگیرانه تر در ارتش ، اخراج سفیر اتحادیه اروپا از ونزوئلا و برگزاری نشست قبرس در سازمان ملل از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هم‌زمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاست‌های خود می‌پردازند. ترکیه به‌عنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سخت‌گیرانه‌ای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه سیاست خارجی خود را در سال جدید میلادی با بیم و امید آغاز کرده است. روابط این کشور با آمریکا، اتحادیه اروپا، یونان، روسیه، رژیم صهیونیستی، سوریه و عربستان از مهم‌ترین چالش‌های ترکیه است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریم‌های آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمی‌کند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریم‌های آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاح‌های سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا نوعی رفتار «کج‌دار و مریز» را نسبت به ترکیه دنبال می‌کند و بر اساس آن نه بی‌اعتنا بوده و نه به‌سختی واکنش نشان می‌دهد.
افشین زرگر – دکترای روابط بین‌الملل، عضو هیئت‌علمی دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش می‌کند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی به‌ویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاست‌های متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنش‌ها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمی‌تواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ به‌علاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه دریایی بین ترکیه و یونان اتفاق جدیدی نبوده و از دیدگاه‌های حاکمیت ملی این دو کشور سرچشمه می‌گیرد. ریشه این تنش به زمان تأسیس این دو کشور برمی‌گردد. اساس این تنش حول سه موضوع می‌چرخد: اختلاف در مورد وسعت آب‌های سرزمینی یونان و مالکیت برخی جزایر دریای اژه؛ مسئله مناطق اقتصادی انحصاری این دو کشور در شرق مدیترانه و ماهیت لاینحل بحران قبرس.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با آغاز به کار جو بایدن در کاخ سفید در ماه ژانویه آینده، ناتو امیدوار است که پس از دوران ریاست جمهوری ترامپ، روابط بین آمریکا و اروپا دوباره گرم شود و حضور بایدن در ریاست جمهوری، امیدها را برای بهبود روابط فرا آتلانتیک افزایش دهد. استولتنبرگ دبیرکل ناتو از برگزاری اجلاس فوق‌العاده در آغاز سال 2021 با حضور «جو بایدن» پس از تحویل قدرت در واشنگتن، خبر می‌دهد. بسیاری در اروپا به انتظار تغییرات اساسی در ناتو پس از سخنان سال گذشته رئیس‌جمهوری فرانسه با عنوان «مرگ مغری» ناتو هستند، عبارتی که از عمق اختلافات داخلی پیمان نظامی ناتو حکایت داشت. پاریس همچنین خواستار بازبینی در فعالیت‌ها و اهداف ناتو به‌عنوان اتحادیه نظامی است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قره‌باغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمین‌ها» یا واگذاری سرزمین‌ها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قره‌باغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آن‌سوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااین‌حال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین: برکناری رئیس ستادکل نیروهای مسلح ارمنستان ، تظاهرات در ایروان، هشدار گروسی درباره عدم توافق ایران و طرف های برجامی، ادامه تلاش های ضد برجامی و ضد ایرانی نتانیاهو، هشدار برجامی چین به آمریکا، اظهارات سخنگوی کاخ سفید درباره خاشقجی، لغو سه فرمان اجرایی دیگر ترامپ، تصمیم آمریکا برای بازگشت به شورای حقوق بشر سازمان ملل، واکنش ارتش چین به فعالیت‌های آمریکا در تنگه تایوان، نشست وزرای انرژی شورای ترک درخصوص انرژی، خیز ترکمنستان و جمهوری آذربایجان برای گسترش همکاری های نفتی در دریای خزر، تاکید رهبر کره شمالی بر نظم سختگیرانه تر در ارتش ، اخراج سفیر اتحادیه اروپا از ونزوئلا و برگزاری نشست قبرس در سازمان ملل از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هم‌زمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاست‌های خود می‌پردازند. ترکیه به‌عنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سخت‌گیرانه‌ای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه سیاست خارجی خود را در سال جدید میلادی با بیم و امید آغاز کرده است. روابط این کشور با آمریکا، اتحادیه اروپا، یونان، روسیه، رژیم صهیونیستی، سوریه و عربستان از مهم‌ترین چالش‌های ترکیه است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریم‌های آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمی‌کند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریم‌های آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاح‌های سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا نوعی رفتار «کج‌دار و مریز» را نسبت به ترکیه دنبال می‌کند و بر اساس آن نه بی‌اعتنا بوده و نه به‌سختی واکنش نشان می‌دهد.
افشین زرگر – دکترای روابط بین‌الملل، عضو هیئت‌علمی دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش می‌کند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی به‌ویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاست‌های متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنش‌ها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمی‌تواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ به‌علاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه دریایی بین ترکیه و یونان اتفاق جدیدی نبوده و از دیدگاه‌های حاکمیت ملی این دو کشور سرچشمه می‌گیرد. ریشه این تنش به زمان تأسیس این دو کشور برمی‌گردد. اساس این تنش حول سه موضوع می‌چرخد: اختلاف در مورد وسعت آب‌های سرزمینی یونان و مالکیت برخی جزایر دریای اژه؛ مسئله مناطق اقتصادی انحصاری این دو کشور در شرق مدیترانه و ماهیت لاینحل بحران قبرس.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با آغاز به کار جو بایدن در کاخ سفید در ماه ژانویه آینده، ناتو امیدوار است که پس از دوران ریاست جمهوری ترامپ، روابط بین آمریکا و اروپا دوباره گرم شود و حضور بایدن در ریاست جمهوری، امیدها را برای بهبود روابط فرا آتلانتیک افزایش دهد. استولتنبرگ دبیرکل ناتو از برگزاری اجلاس فوق‌العاده در آغاز سال 2021 با حضور «جو بایدن» پس از تحویل قدرت در واشنگتن، خبر می‌دهد. بسیاری در اروپا به انتظار تغییرات اساسی در ناتو پس از سخنان سال گذشته رئیس‌جمهوری فرانسه با عنوان «مرگ مغری» ناتو هستند، عبارتی که از عمق اختلافات داخلی پیمان نظامی ناتو حکایت داشت. پاریس همچنین خواستار بازبینی در فعالیت‌ها و اهداف ناتو به‌عنوان اتحادیه نظامی است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قره‌باغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمین‌ها» یا واگذاری سرزمین‌ها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قره‌باغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آن‌سوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااین‌حال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین: برکناری رئیس ستادکل نیروهای مسلح ارمنستان ، تظاهرات در ایروان، هشدار گروسی درباره عدم توافق ایران و طرف های برجامی، ادامه تلاش های ضد برجامی و ضد ایرانی نتانیاهو، هشدار برجامی چین به آمریکا، اظهارات سخنگوی کاخ سفید درباره خاشقجی، لغو سه فرمان اجرایی دیگر ترامپ، تصمیم آمریکا برای بازگشت به شورای حقوق بشر سازمان ملل، واکنش ارتش چین به فعالیت‌های آمریکا در تنگه تایوان، نشست وزرای انرژی شورای ترک درخصوص انرژی، خیز ترکمنستان و جمهوری آذربایجان برای گسترش همکاری های نفتی در دریای خزر، تاکید رهبر کره شمالی بر نظم سختگیرانه تر در ارتش ، اخراج سفیر اتحادیه اروپا از ونزوئلا و برگزاری نشست قبرس در سازمان ملل از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هم‌زمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاست‌های خود می‌پردازند. ترکیه به‌عنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سخت‌گیرانه‌ای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه سیاست خارجی خود را در سال جدید میلادی با بیم و امید آغاز کرده است. روابط این کشور با آمریکا، اتحادیه اروپا، یونان، روسیه، رژیم صهیونیستی، سوریه و عربستان از مهم‌ترین چالش‌های ترکیه است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریم‌های آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمی‌کند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریم‌های آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاح‌های سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا نوعی رفتار «کج‌دار و مریز» را نسبت به ترکیه دنبال می‌کند و بر اساس آن نه بی‌اعتنا بوده و نه به‌سختی واکنش نشان می‌دهد.
افشین زرگر – دکترای روابط بین‌الملل، عضو هیئت‌علمی دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش می‌کند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی به‌ویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاست‌های متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنش‌ها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمی‌تواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ به‌علاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه دریایی بین ترکیه و یونان اتفاق جدیدی نبوده و از دیدگاه‌های حاکمیت ملی این دو کشور سرچشمه می‌گیرد. ریشه این تنش به زمان تأسیس این دو کشور برمی‌گردد. اساس این تنش حول سه موضوع می‌چرخد: اختلاف در مورد وسعت آب‌های سرزمینی یونان و مالکیت برخی جزایر دریای اژه؛ مسئله مناطق اقتصادی انحصاری این دو کشور در شرق مدیترانه و ماهیت لاینحل بحران قبرس.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با آغاز به کار جو بایدن در کاخ سفید در ماه ژانویه آینده، ناتو امیدوار است که پس از دوران ریاست جمهوری ترامپ، روابط بین آمریکا و اروپا دوباره گرم شود و حضور بایدن در ریاست جمهوری، امیدها را برای بهبود روابط فرا آتلانتیک افزایش دهد. استولتنبرگ دبیرکل ناتو از برگزاری اجلاس فوق‌العاده در آغاز سال 2021 با حضور «جو بایدن» پس از تحویل قدرت در واشنگتن، خبر می‌دهد. بسیاری در اروپا به انتظار تغییرات اساسی در ناتو پس از سخنان سال گذشته رئیس‌جمهوری فرانسه با عنوان «مرگ مغری» ناتو هستند، عبارتی که از عمق اختلافات داخلی پیمان نظامی ناتو حکایت داشت. پاریس همچنین خواستار بازبینی در فعالیت‌ها و اهداف ناتو به‌عنوان اتحادیه نظامی است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قره‌باغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمین‌ها» یا واگذاری سرزمین‌ها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قره‌باغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آن‌سوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااین‌حال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین: برکناری رئیس ستادکل نیروهای مسلح ارمنستان ، تظاهرات در ایروان، هشدار گروسی درباره عدم توافق ایران و طرف های برجامی، ادامه تلاش های ضد برجامی و ضد ایرانی نتانیاهو، هشدار برجامی چین به آمریکا، اظهارات سخنگوی کاخ سفید درباره خاشقجی، لغو سه فرمان اجرایی دیگر ترامپ، تصمیم آمریکا برای بازگشت به شورای حقوق بشر سازمان ملل، واکنش ارتش چین به فعالیت‌های آمریکا در تنگه تایوان، نشست وزرای انرژی شورای ترک درخصوص انرژی، خیز ترکمنستان و جمهوری آذربایجان برای گسترش همکاری های نفتی در دریای خزر، تاکید رهبر کره شمالی بر نظم سختگیرانه تر در ارتش ، اخراج سفیر اتحادیه اروپا از ونزوئلا و برگزاری نشست قبرس در سازمان ملل از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هم‌زمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاست‌های خود می‌پردازند. ترکیه به‌عنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سخت‌گیرانه‌ای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه سیاست خارجی خود را در سال جدید میلادی با بیم و امید آغاز کرده است. روابط این کشور با آمریکا، اتحادیه اروپا، یونان، روسیه، رژیم صهیونیستی، سوریه و عربستان از مهم‌ترین چالش‌های ترکیه است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریم‌های آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمی‌کند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریم‌های آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاح‌های سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا نوعی رفتار «کج‌دار و مریز» را نسبت به ترکیه دنبال می‌کند و بر اساس آن نه بی‌اعتنا بوده و نه به‌سختی واکنش نشان می‌دهد.
افشین زرگر – دکترای روابط بین‌الملل، عضو هیئت‌علمی دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش می‌کند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی به‌ویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاست‌های متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنش‌ها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمی‌تواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ به‌علاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه دریایی بین ترکیه و یونان اتفاق جدیدی نبوده و از دیدگاه‌های حاکمیت ملی این دو کشور سرچشمه می‌گیرد. ریشه این تنش به زمان تأسیس این دو کشور برمی‌گردد. اساس این تنش حول سه موضوع می‌چرخد: اختلاف در مورد وسعت آب‌های سرزمینی یونان و مالکیت برخی جزایر دریای اژه؛ مسئله مناطق اقتصادی انحصاری این دو کشور در شرق مدیترانه و ماهیت لاینحل بحران قبرس.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با آغاز به کار جو بایدن در کاخ سفید در ماه ژانویه آینده، ناتو امیدوار است که پس از دوران ریاست جمهوری ترامپ، روابط بین آمریکا و اروپا دوباره گرم شود و حضور بایدن در ریاست جمهوری، امیدها را برای بهبود روابط فرا آتلانتیک افزایش دهد. استولتنبرگ دبیرکل ناتو از برگزاری اجلاس فوق‌العاده در آغاز سال 2021 با حضور «جو بایدن» پس از تحویل قدرت در واشنگتن، خبر می‌دهد. بسیاری در اروپا به انتظار تغییرات اساسی در ناتو پس از سخنان سال گذشته رئیس‌جمهوری فرانسه با عنوان «مرگ مغری» ناتو هستند، عبارتی که از عمق اختلافات داخلی پیمان نظامی ناتو حکایت داشت. پاریس همچنین خواستار بازبینی در فعالیت‌ها و اهداف ناتو به‌عنوان اتحادیه نظامی است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قره‌باغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمین‌ها» یا واگذاری سرزمین‌ها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قره‌باغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آن‌سوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااین‌حال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین: برکناری رئیس ستادکل نیروهای مسلح ارمنستان ، تظاهرات در ایروان، هشدار گروسی درباره عدم توافق ایران و طرف های برجامی، ادامه تلاش های ضد برجامی و ضد ایرانی نتانیاهو، هشدار برجامی چین به آمریکا، اظهارات سخنگوی کاخ سفید درباره خاشقجی، لغو سه فرمان اجرایی دیگر ترامپ، تصمیم آمریکا برای بازگشت به شورای حقوق بشر سازمان ملل، واکنش ارتش چین به فعالیت‌های آمریکا در تنگه تایوان، نشست وزرای انرژی شورای ترک درخصوص انرژی، خیز ترکمنستان و جمهوری آذربایجان برای گسترش همکاری های نفتی در دریای خزر، تاکید رهبر کره شمالی بر نظم سختگیرانه تر در ارتش ، اخراج سفیر اتحادیه اروپا از ونزوئلا و برگزاری نشست قبرس در سازمان ملل از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هم‌زمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاست‌های خود می‌پردازند. ترکیه به‌عنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سخت‌گیرانه‌ای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه سیاست خارجی خود را در سال جدید میلادی با بیم و امید آغاز کرده است. روابط این کشور با آمریکا، اتحادیه اروپا، یونان، روسیه، رژیم صهیونیستی، سوریه و عربستان از مهم‌ترین چالش‌های ترکیه است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه به دلیل همکاری آگاهانه با شرکت تسلیحاتی روسی «روسبرون اکسپورت» و خرید سامانه دفاع موشکی «اس-400» تحت تحریم‌های آمریکا برآمده از قانون موسوم به «کاتسا» قرار گرفت، چرا که واشنگتن تعامل با بخش نظامی روسیه از سوی کشورهای دیگر را تحمل نمی‌کند. خرید سامانه اس-400 روسیه توسط ترکیه، امنیت پرسنل و فناوری نظامی امریکا را به خطر انداخته و امکان دسترسی روسیه به نیروهای مسلح ترک و صنایع دفاعی این کشور را فراهم میآورد. هدف از تحریم‌های آمریکا، جلوگیری از کسب درآمد کلان و امکان دسترسی روسیه به سامانه دفاعی ناتو و تأثیرگذاری بر آن است. پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ترکیه خواسته است مسئله اس-400 ها را با همکاری درازمدت در بخش دفاعی حل کرده و مجدداً خود را با قوانین ناتو و خرید سلاح‌های سازگار با این پیمان تطبیق دهد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اروپا نوعی رفتار «کج‌دار و مریز» را نسبت به ترکیه دنبال می‌کند و بر اساس آن نه بی‌اعتنا بوده و نه به‌سختی واکنش نشان می‌دهد.
افشین زرگر – دکترای روابط بین‌الملل، عضو هیئت‌علمی دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش می‌کند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی به‌ویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاست‌های متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنش‌ها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمی‌تواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ به‌علاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه دریایی بین ترکیه و یونان اتفاق جدیدی نبوده و از دیدگاه‌های حاکمیت ملی این دو کشور سرچشمه می‌گیرد. ریشه این تنش به زمان تأسیس این دو کشور برمی‌گردد. اساس این تنش حول سه موضوع می‌چرخد: اختلاف در مورد وسعت آب‌های سرزمینی یونان و مالکیت برخی جزایر دریای اژه؛ مسئله مناطق اقتصادی انحصاری این دو کشور در شرق مدیترانه و ماهیت لاینحل بحران قبرس.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با آغاز به کار جو بایدن در کاخ سفید در ماه ژانویه آینده، ناتو امیدوار است که پس از دوران ریاست جمهوری ترامپ، روابط بین آمریکا و اروپا دوباره گرم شود و حضور بایدن در ریاست جمهوری، امیدها را برای بهبود روابط فرا آتلانتیک افزایش دهد. استولتنبرگ دبیرکل ناتو از برگزاری اجلاس فوق‌العاده در آغاز سال 2021 با حضور «جو بایدن» پس از تحویل قدرت در واشنگتن، خبر می‌دهد. بسیاری در اروپا به انتظار تغییرات اساسی در ناتو پس از سخنان سال گذشته رئیس‌جمهوری فرانسه با عنوان «مرگ مغری» ناتو هستند، عبارتی که از عمق اختلافات داخلی پیمان نظامی ناتو حکایت داشت. پاریس همچنین خواستار بازبینی در فعالیت‌ها و اهداف ناتو به‌عنوان اتحادیه نظامی است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه با میانجیگری در توافق تاریخی بین ارمنستان و آذربایجان بالاخره توانست جنگ دوم قره‌باغ را متوقف کند. پس از اجرای کامل شرایط توافق ازجمله «تبادل سرزمین‌ها» یا واگذاری سرزمین‌ها مسکو عبور و مرور بین ارمنستان و بخش محصور قره‌باغ در داخل سرزمین آذربایجان و همچنین منطقه محصور نخجوان آذربایجان در آن‌سوی ارمنستان را کنترل خواهد کرد. بااین‌حال، مرزهای زمینی بین ارمنستان و ترکیه همچنان بسته بوده و این بخش از توافق هنوز تکمیل و اجرا نشده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»