بحران هرمز فرصتی برای برقراری گفتگوی سازنده بین چین و آ.سه.آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : هشدار حزب الله به نتانیاهو ، سفر وزیرخارجه آلمان به چین، استقبال عربستان از شروع بکار سفارتخانه این کشور در سوریه، سفر هیات جنبش جهاد اسلامی به عراق، اخراج ۱۵ دیپلمات روسی از نروژ، آغاز مبادله اسرای جنگی یمن از فردا، مخالفت ۵ کشور عربی با بازگشت سوریه به اتحادیه عرب، عدم انجام مذاکرات صلح بین روسیه و اوکراین در سال جاری از سوی آمریکا، اذعان مقام نظامی صهیونیست به قرارگرفتن در سراشیبی لغزنده، برگزاری نشست چهارجانبه درباره افغانستان در سمرقند، نتیجه گیری کمیسیون اروپا در مورد بازگرداندن دارایی های روسیه، افزایش حجم مبادلات تجاری روسیه و چین، سرمایه گذاری غول نفت و گاز چین در پروژه گازی قطر، از سرگیری روابط دیپلماتیک قطر و بحرین، ارزیابی نیویورک تایمز از عدم وجود کمک تسلیحاتی تازه به اوکراین برای آینده قابل پیشبینی از سوی آمریکا، ادعای سیمور هرش درخصوص سرقت حداقل ۴۰۰ میلیون دلار از کمکهای واشنگتن از سوی زلنسکی و تیمش، سناریوهای مختلف واشنگتن برای اوکراین از مرگ پوتین یا زلنسکی در اسناد افشا شده آمریکا، توافق مجارستان و بلاروس برای همکاری در زمینه انرژی هستهای، سفر فیصل المقداد به جده، سفر فیصل مقداد به تونس و الجزایر به زودی، تلاش عمران خان برای بهبودی روابط با آمریکا، و تصویب بسته یک میلیارد یورویی در حمایت از اوکراین از سوی اتحادیه اروپا، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با تاکید بر اینکه نشست مداخله آمیز پاریس درباره لبنان به دلیل تناقضات فراوان در دیدگاههای اعضای شرکت کننده در اجلاس نتوانست به نتیجهای برسد، گفت: کشورهای فرامنطقهای از حل موضوعی به نام بحران سیاسی در لبنان عاجز هستند، اما نمیخواهند به آن اقرار کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: قرارداد گازی لیبی و ایتالیا، دریافت پیامهایی از طرفهای برجامی به ایران، آغاز کارزار انتخاباتی دونالد ترامپ ، تصمیم نتانیاهو برای حمله به سازمانهای تروریستی، تاکید رئیس جمهور آرژانتین بر عدم ارسال سلاح به اوکراین از سوی کشورهای آمریکای لاتین، اجلاس پاریس و برنامه تازه غربی و عربی برای قیمومیت بر لبنان، آمریکا درصدد تغییر استراتژی در مورد ارسال سلاح به اوکراین، اتهام اردن علیه عربستان به توطئه و محاصره اقتصادی علیه این کشور، تداوم برگزاری تظاهرات علیه نتانیاهو در سرزمینهای اشغالی، تصمیم صدراعظم آلمان برای ادامه گفتوگوها با رئیسجمهور روسیه، تعیین دبیرکل جدید شورای همکاری خلیج فارس، تخلیه سفارت آذربایجان در تهران، اعلام عدم همکاری آلمان با روسیه در زمینه انرژی، افشای طرح آمریکا برای طولانی کردن جنگ یمن تا سال ۲۰۲۴، انتقاد رئیس مجمع عمومی سازمان ملل از شورای امنیت، اعلام ممنوعیت شرکت زنان در کنکور ورود به دانشگاهها از سوی طالبان، اعلام آمادگی کرملین برای گفتگو با اولاف شولتس، احتمال گستردهتر شدن دامنه جنگ اوکراین و آغاز رویارویی مستقیم واشنگتن و مسکو در کریمه، و احتمال تصمیم گیری ناتو در نشست بعدی درباره ارسال جنگنده به اوکراین، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: دورخیز مقتدی صدر برای بازگشت به سیاست، استقرار بیش از ۶ هزار نیروی عراقی در مرزهای ایران و ترکیه، پیدا شدن اسناد محرمانه بیشتری از منزل جو بایدن، هشدار شدید نخست وزیر پیشین قطر به کشورهای عربی درباره عواقب ماجراجویی نظامی اسرائیل، طرح آمریکا برای تقویت مخالفان سوریه، اظهارات کوخاوی در روزهای پایانی سمتش درباره فلسطین، بیثباتی داخلی، ایران و تونلهای حماس، ابراز نگرانی نخست وزیر ژاپن نسبت به اوکراینی شدن شرق آسیا، سال سخت شی جینپینگ ، منحل شدن مجلس ایالتی پنجاب توسط عمران خان، مثبت و جدی بودن گفتگوهای انصارالله با هیئت عمانی، تعمیر نورداستریم ارزانتر از خرید گاز از آمریکا، سفر الهام علیاف به امارات، امارات شریک ایده آل برای رئیس جمهور کره جنوبی، تاکید نخست وزیر عراق بر تداوم تلاشها برای ازسرگیری مذاکرات ایران و عربستان و پنجمین حضور امیرعبداللهیان در دمشق و آماده سازی سفر رئیسی به سوریه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در سفر اخير رئیس جمهور چین به عربستان و همراهی غيرقابل قبول این کشور با بیانیههای ضد ایرانی مقامات سعودی و همچنین اعضای شورای همکاری خلیج فارس، ضمن برانگیختن خشم عمومی در ایران، سبب ساز طرح ایدهها و تحلیلهای گوناگونی پیرامونی چرایی این اتفاق و دلايل نزدیکی چین به کشورهای عرب حوزه خلیج فارس شده است؛ اما در این هیاهوی خبری – تحلیلی، آنچه مغفول مانده و یا حداقل کمتر به آن پرداخته شده بررسی و تحلیل متغیرها و عواملی است که سبب جذب چين بهعنوان قدرت رقيب آمريكا به منطقه خلیج فارس و اشتیاق آن به عقد توافقات راهبردی با کشورهای مختلف این منطقه شده است.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل شبهقاره درباره سخنان اخیر وزیر امور خارجه هند مبنی بر امضای یک تفاهم نامه میان دهلی نو و شورای همکاری خلیجفارس با موضوع مکانیسمهای مشورتی گفت: «هدف اصلی هند از روابط با شش کشور شورای همکاری خلیجفارس، بویژه امارات متحده عربی این است که ضمن همکاری با امارات و رژیم صهیونیستی در برابر رقیب کوچک خود یعنی پاکستان و رقیب بزرگ خود یعنی چین به نوعی صفآرایی کند.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر اقتصاد بینالملل ضمن تشریح گزینههای جایگزین گاز روسیه که کمیسیون اروپا برای زمستان پیشرو مذاکراتی را با آنها انجام داده است، گفت: اروپا به واسطه بهرهگیری از این جایگزینها میتواند وابستگی خود را به روسیه کاهش دهد و قطع وابستگی اروپا به روسیه تا 2025 امکانپذیر مینماید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر اقتصاد بین الملل تاکید کرد: هدف اروپا برای ایجاد تنوع قابل توجهی در منابع تامین گاز چالشبرانگیز است و با اینکه قطع وابستگی به روسیه پیامدهای بسیاری برای این اتحادیه خواهد داشت، اما تحقق آن تا سال 2025 غیر ممکن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: افتتاح دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در قطر، تأکید سران آمریکا و انگلیس بر ادعاها علیه ایران، روسیه و چین، قطع روابط دیپلماتیک آلبانی با ایران، اعلام مخالفت شیخ عیسی قاسم با شرکت مردم در انتخابات بحرین، مخالفت صدراعظم آلمان با ارسال تسلیحات سنگین به اوکراین، خالی ماندن پست سفیر آمریکا در روسیه، اعلام آمادگی لبنانیها برای دریافت سوخت ایران و سفر یک هیئت فنی به تهران، اقدام نخست وزیر جدید انگلیس در خارج کردن رقبایش از دولت، موضع معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مذاکرات احیای برجام، آزمایش موشک بالستیک قارهپیما توسط آمریکا، کشف سند تسلیحات هستهای «یک کشور خارجی» در میان مدارک طبقه بندیشده ویلای ترامپ، توافق روسیه و چین در مورد پرداخت بهای گاز با یوان و روبل، تشکیل یک ائتلاف جدید سیاسی در عراق و احتمال بازگشت جریان صدر به مذاکرات سیاسی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : هشدار حزب الله به نتانیاهو ، سفر وزیرخارجه آلمان به چین، استقبال عربستان از شروع بکار سفارتخانه این کشور در سوریه، سفر هیات جنبش جهاد اسلامی به عراق، اخراج ۱۵ دیپلمات روسی از نروژ، آغاز مبادله اسرای جنگی یمن از فردا، مخالفت ۵ کشور عربی با بازگشت سوریه به اتحادیه عرب، عدم انجام مذاکرات صلح بین روسیه و اوکراین در سال جاری از سوی آمریکا، اذعان مقام نظامی صهیونیست به قرارگرفتن در سراشیبی لغزنده، برگزاری نشست چهارجانبه درباره افغانستان در سمرقند، نتیجه گیری کمیسیون اروپا در مورد بازگرداندن دارایی های روسیه، افزایش حجم مبادلات تجاری روسیه و چین، سرمایه گذاری غول نفت و گاز چین در پروژه گازی قطر، از سرگیری روابط دیپلماتیک قطر و بحرین، ارزیابی نیویورک تایمز از عدم وجود کمک تسلیحاتی تازه به اوکراین برای آینده قابل پیشبینی از سوی آمریکا، ادعای سیمور هرش درخصوص سرقت حداقل ۴۰۰ میلیون دلار از کمکهای واشنگتن از سوی زلنسکی و تیمش، سناریوهای مختلف واشنگتن برای اوکراین از مرگ پوتین یا زلنسکی در اسناد افشا شده آمریکا، توافق مجارستان و بلاروس برای همکاری در زمینه انرژی هستهای، سفر فیصل المقداد به جده، سفر فیصل مقداد به تونس و الجزایر به زودی، تلاش عمران خان برای بهبودی روابط با آمریکا، و تصویب بسته یک میلیارد یورویی در حمایت از اوکراین از سوی اتحادیه اروپا، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با تاکید بر اینکه نشست مداخله آمیز پاریس درباره لبنان به دلیل تناقضات فراوان در دیدگاههای اعضای شرکت کننده در اجلاس نتوانست به نتیجهای برسد، گفت: کشورهای فرامنطقهای از حل موضوعی به نام بحران سیاسی در لبنان عاجز هستند، اما نمیخواهند به آن اقرار کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: قرارداد گازی لیبی و ایتالیا، دریافت پیامهایی از طرفهای برجامی به ایران، آغاز کارزار انتخاباتی دونالد ترامپ ، تصمیم نتانیاهو برای حمله به سازمانهای تروریستی، تاکید رئیس جمهور آرژانتین بر عدم ارسال سلاح به اوکراین از سوی کشورهای آمریکای لاتین، اجلاس پاریس و برنامه تازه غربی و عربی برای قیمومیت بر لبنان، آمریکا درصدد تغییر استراتژی در مورد ارسال سلاح به اوکراین، اتهام اردن علیه عربستان به توطئه و محاصره اقتصادی علیه این کشور، تداوم برگزاری تظاهرات علیه نتانیاهو در سرزمینهای اشغالی، تصمیم صدراعظم آلمان برای ادامه گفتوگوها با رئیسجمهور روسیه، تعیین دبیرکل جدید شورای همکاری خلیج فارس، تخلیه سفارت آذربایجان در تهران، اعلام عدم همکاری آلمان با روسیه در زمینه انرژی، افشای طرح آمریکا برای طولانی کردن جنگ یمن تا سال ۲۰۲۴، انتقاد رئیس مجمع عمومی سازمان ملل از شورای امنیت، اعلام ممنوعیت شرکت زنان در کنکور ورود به دانشگاهها از سوی طالبان، اعلام آمادگی کرملین برای گفتگو با اولاف شولتس، احتمال گستردهتر شدن دامنه جنگ اوکراین و آغاز رویارویی مستقیم واشنگتن و مسکو در کریمه، و احتمال تصمیم گیری ناتو در نشست بعدی درباره ارسال جنگنده به اوکراین، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: دورخیز مقتدی صدر برای بازگشت به سیاست، استقرار بیش از ۶ هزار نیروی عراقی در مرزهای ایران و ترکیه، پیدا شدن اسناد محرمانه بیشتری از منزل جو بایدن، هشدار شدید نخست وزیر پیشین قطر به کشورهای عربی درباره عواقب ماجراجویی نظامی اسرائیل، طرح آمریکا برای تقویت مخالفان سوریه، اظهارات کوخاوی در روزهای پایانی سمتش درباره فلسطین، بیثباتی داخلی، ایران و تونلهای حماس، ابراز نگرانی نخست وزیر ژاپن نسبت به اوکراینی شدن شرق آسیا، سال سخت شی جینپینگ ، منحل شدن مجلس ایالتی پنجاب توسط عمران خان، مثبت و جدی بودن گفتگوهای انصارالله با هیئت عمانی، تعمیر نورداستریم ارزانتر از خرید گاز از آمریکا، سفر الهام علیاف به امارات، امارات شریک ایده آل برای رئیس جمهور کره جنوبی، تاکید نخست وزیر عراق بر تداوم تلاشها برای ازسرگیری مذاکرات ایران و عربستان و پنجمین حضور امیرعبداللهیان در دمشق و آماده سازی سفر رئیسی به سوریه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در سفر اخير رئیس جمهور چین به عربستان و همراهی غيرقابل قبول این کشور با بیانیههای ضد ایرانی مقامات سعودی و همچنین اعضای شورای همکاری خلیج فارس، ضمن برانگیختن خشم عمومی در ایران، سبب ساز طرح ایدهها و تحلیلهای گوناگونی پیرامونی چرایی این اتفاق و دلايل نزدیکی چین به کشورهای عرب حوزه خلیج فارس شده است؛ اما در این هیاهوی خبری – تحلیلی، آنچه مغفول مانده و یا حداقل کمتر به آن پرداخته شده بررسی و تحلیل متغیرها و عواملی است که سبب جذب چين بهعنوان قدرت رقيب آمريكا به منطقه خلیج فارس و اشتیاق آن به عقد توافقات راهبردی با کشورهای مختلف این منطقه شده است.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل شبهقاره درباره سخنان اخیر وزیر امور خارجه هند مبنی بر امضای یک تفاهم نامه میان دهلی نو و شورای همکاری خلیجفارس با موضوع مکانیسمهای مشورتی گفت: «هدف اصلی هند از روابط با شش کشور شورای همکاری خلیجفارس، بویژه امارات متحده عربی این است که ضمن همکاری با امارات و رژیم صهیونیستی در برابر رقیب کوچک خود یعنی پاکستان و رقیب بزرگ خود یعنی چین به نوعی صفآرایی کند.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر اقتصاد بینالملل ضمن تشریح گزینههای جایگزین گاز روسیه که کمیسیون اروپا برای زمستان پیشرو مذاکراتی را با آنها انجام داده است، گفت: اروپا به واسطه بهرهگیری از این جایگزینها میتواند وابستگی خود را به روسیه کاهش دهد و قطع وابستگی اروپا به روسیه تا 2025 امکانپذیر مینماید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر اقتصاد بین الملل تاکید کرد: هدف اروپا برای ایجاد تنوع قابل توجهی در منابع تامین گاز چالشبرانگیز است و با اینکه قطع وابستگی به روسیه پیامدهای بسیاری برای این اتحادیه خواهد داشت، اما تحقق آن تا سال 2025 غیر ممکن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: افتتاح دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در قطر، تأکید سران آمریکا و انگلیس بر ادعاها علیه ایران، روسیه و چین، قطع روابط دیپلماتیک آلبانی با ایران، اعلام مخالفت شیخ عیسی قاسم با شرکت مردم در انتخابات بحرین، مخالفت صدراعظم آلمان با ارسال تسلیحات سنگین به اوکراین، خالی ماندن پست سفیر آمریکا در روسیه، اعلام آمادگی لبنانیها برای دریافت سوخت ایران و سفر یک هیئت فنی به تهران، اقدام نخست وزیر جدید انگلیس در خارج کردن رقبایش از دولت، موضع معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مذاکرات احیای برجام، آزمایش موشک بالستیک قارهپیما توسط آمریکا، کشف سند تسلیحات هستهای «یک کشور خارجی» در میان مدارک طبقه بندیشده ویلای ترامپ، توافق روسیه و چین در مورد پرداخت بهای گاز با یوان و روبل، تشکیل یک ائتلاف جدید سیاسی در عراق و احتمال بازگشت جریان صدر به مذاکرات سیاسی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : هشدار حزب الله به نتانیاهو ، سفر وزیرخارجه آلمان به چین، استقبال عربستان از شروع بکار سفارتخانه این کشور در سوریه، سفر هیات جنبش جهاد اسلامی به عراق، اخراج ۱۵ دیپلمات روسی از نروژ، آغاز مبادله اسرای جنگی یمن از فردا، مخالفت ۵ کشور عربی با بازگشت سوریه به اتحادیه عرب، عدم انجام مذاکرات صلح بین روسیه و اوکراین در سال جاری از سوی آمریکا، اذعان مقام نظامی صهیونیست به قرارگرفتن در سراشیبی لغزنده، برگزاری نشست چهارجانبه درباره افغانستان در سمرقند، نتیجه گیری کمیسیون اروپا در مورد بازگرداندن دارایی های روسیه، افزایش حجم مبادلات تجاری روسیه و چین، سرمایه گذاری غول نفت و گاز چین در پروژه گازی قطر، از سرگیری روابط دیپلماتیک قطر و بحرین، ارزیابی نیویورک تایمز از عدم وجود کمک تسلیحاتی تازه به اوکراین برای آینده قابل پیشبینی از سوی آمریکا، ادعای سیمور هرش درخصوص سرقت حداقل ۴۰۰ میلیون دلار از کمکهای واشنگتن از سوی زلنسکی و تیمش، سناریوهای مختلف واشنگتن برای اوکراین از مرگ پوتین یا زلنسکی در اسناد افشا شده آمریکا، توافق مجارستان و بلاروس برای همکاری در زمینه انرژی هستهای، سفر فیصل المقداد به جده، سفر فیصل مقداد به تونس و الجزایر به زودی، تلاش عمران خان برای بهبودی روابط با آمریکا، و تصویب بسته یک میلیارد یورویی در حمایت از اوکراین از سوی اتحادیه اروپا، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با تاکید بر اینکه نشست مداخله آمیز پاریس درباره لبنان به دلیل تناقضات فراوان در دیدگاههای اعضای شرکت کننده در اجلاس نتوانست به نتیجهای برسد، گفت: کشورهای فرامنطقهای از حل موضوعی به نام بحران سیاسی در لبنان عاجز هستند، اما نمیخواهند به آن اقرار کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: قرارداد گازی لیبی و ایتالیا، دریافت پیامهایی از طرفهای برجامی به ایران، آغاز کارزار انتخاباتی دونالد ترامپ ، تصمیم نتانیاهو برای حمله به سازمانهای تروریستی، تاکید رئیس جمهور آرژانتین بر عدم ارسال سلاح به اوکراین از سوی کشورهای آمریکای لاتین، اجلاس پاریس و برنامه تازه غربی و عربی برای قیمومیت بر لبنان، آمریکا درصدد تغییر استراتژی در مورد ارسال سلاح به اوکراین، اتهام اردن علیه عربستان به توطئه و محاصره اقتصادی علیه این کشور، تداوم برگزاری تظاهرات علیه نتانیاهو در سرزمینهای اشغالی، تصمیم صدراعظم آلمان برای ادامه گفتوگوها با رئیسجمهور روسیه، تعیین دبیرکل جدید شورای همکاری خلیج فارس، تخلیه سفارت آذربایجان در تهران، اعلام عدم همکاری آلمان با روسیه در زمینه انرژی، افشای طرح آمریکا برای طولانی کردن جنگ یمن تا سال ۲۰۲۴، انتقاد رئیس مجمع عمومی سازمان ملل از شورای امنیت، اعلام ممنوعیت شرکت زنان در کنکور ورود به دانشگاهها از سوی طالبان، اعلام آمادگی کرملین برای گفتگو با اولاف شولتس، احتمال گستردهتر شدن دامنه جنگ اوکراین و آغاز رویارویی مستقیم واشنگتن و مسکو در کریمه، و احتمال تصمیم گیری ناتو در نشست بعدی درباره ارسال جنگنده به اوکراین، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: دورخیز مقتدی صدر برای بازگشت به سیاست، استقرار بیش از ۶ هزار نیروی عراقی در مرزهای ایران و ترکیه، پیدا شدن اسناد محرمانه بیشتری از منزل جو بایدن، هشدار شدید نخست وزیر پیشین قطر به کشورهای عربی درباره عواقب ماجراجویی نظامی اسرائیل، طرح آمریکا برای تقویت مخالفان سوریه، اظهارات کوخاوی در روزهای پایانی سمتش درباره فلسطین، بیثباتی داخلی، ایران و تونلهای حماس، ابراز نگرانی نخست وزیر ژاپن نسبت به اوکراینی شدن شرق آسیا، سال سخت شی جینپینگ ، منحل شدن مجلس ایالتی پنجاب توسط عمران خان، مثبت و جدی بودن گفتگوهای انصارالله با هیئت عمانی، تعمیر نورداستریم ارزانتر از خرید گاز از آمریکا، سفر الهام علیاف به امارات، امارات شریک ایده آل برای رئیس جمهور کره جنوبی، تاکید نخست وزیر عراق بر تداوم تلاشها برای ازسرگیری مذاکرات ایران و عربستان و پنجمین حضور امیرعبداللهیان در دمشق و آماده سازی سفر رئیسی به سوریه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در سفر اخير رئیس جمهور چین به عربستان و همراهی غيرقابل قبول این کشور با بیانیههای ضد ایرانی مقامات سعودی و همچنین اعضای شورای همکاری خلیج فارس، ضمن برانگیختن خشم عمومی در ایران، سبب ساز طرح ایدهها و تحلیلهای گوناگونی پیرامونی چرایی این اتفاق و دلايل نزدیکی چین به کشورهای عرب حوزه خلیج فارس شده است؛ اما در این هیاهوی خبری – تحلیلی، آنچه مغفول مانده و یا حداقل کمتر به آن پرداخته شده بررسی و تحلیل متغیرها و عواملی است که سبب جذب چين بهعنوان قدرت رقيب آمريكا به منطقه خلیج فارس و اشتیاق آن به عقد توافقات راهبردی با کشورهای مختلف این منطقه شده است.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل شبهقاره درباره سخنان اخیر وزیر امور خارجه هند مبنی بر امضای یک تفاهم نامه میان دهلی نو و شورای همکاری خلیجفارس با موضوع مکانیسمهای مشورتی گفت: «هدف اصلی هند از روابط با شش کشور شورای همکاری خلیجفارس، بویژه امارات متحده عربی این است که ضمن همکاری با امارات و رژیم صهیونیستی در برابر رقیب کوچک خود یعنی پاکستان و رقیب بزرگ خود یعنی چین به نوعی صفآرایی کند.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر اقتصاد بینالملل ضمن تشریح گزینههای جایگزین گاز روسیه که کمیسیون اروپا برای زمستان پیشرو مذاکراتی را با آنها انجام داده است، گفت: اروپا به واسطه بهرهگیری از این جایگزینها میتواند وابستگی خود را به روسیه کاهش دهد و قطع وابستگی اروپا به روسیه تا 2025 امکانپذیر مینماید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر اقتصاد بین الملل تاکید کرد: هدف اروپا برای ایجاد تنوع قابل توجهی در منابع تامین گاز چالشبرانگیز است و با اینکه قطع وابستگی به روسیه پیامدهای بسیاری برای این اتحادیه خواهد داشت، اما تحقق آن تا سال 2025 غیر ممکن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: افتتاح دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در قطر، تأکید سران آمریکا و انگلیس بر ادعاها علیه ایران، روسیه و چین، قطع روابط دیپلماتیک آلبانی با ایران، اعلام مخالفت شیخ عیسی قاسم با شرکت مردم در انتخابات بحرین، مخالفت صدراعظم آلمان با ارسال تسلیحات سنگین به اوکراین، خالی ماندن پست سفیر آمریکا در روسیه، اعلام آمادگی لبنانیها برای دریافت سوخت ایران و سفر یک هیئت فنی به تهران، اقدام نخست وزیر جدید انگلیس در خارج کردن رقبایش از دولت، موضع معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مذاکرات احیای برجام، آزمایش موشک بالستیک قارهپیما توسط آمریکا، کشف سند تسلیحات هستهای «یک کشور خارجی» در میان مدارک طبقه بندیشده ویلای ترامپ، توافق روسیه و چین در مورد پرداخت بهای گاز با یوان و روبل، تشکیل یک ائتلاف جدید سیاسی در عراق و احتمال بازگشت جریان صدر به مذاکرات سیاسی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : هشدار حزب الله به نتانیاهو ، سفر وزیرخارجه آلمان به چین، استقبال عربستان از شروع بکار سفارتخانه این کشور در سوریه، سفر هیات جنبش جهاد اسلامی به عراق، اخراج ۱۵ دیپلمات روسی از نروژ، آغاز مبادله اسرای جنگی یمن از فردا، مخالفت ۵ کشور عربی با بازگشت سوریه به اتحادیه عرب، عدم انجام مذاکرات صلح بین روسیه و اوکراین در سال جاری از سوی آمریکا، اذعان مقام نظامی صهیونیست به قرارگرفتن در سراشیبی لغزنده، برگزاری نشست چهارجانبه درباره افغانستان در سمرقند، نتیجه گیری کمیسیون اروپا در مورد بازگرداندن دارایی های روسیه، افزایش حجم مبادلات تجاری روسیه و چین، سرمایه گذاری غول نفت و گاز چین در پروژه گازی قطر، از سرگیری روابط دیپلماتیک قطر و بحرین، ارزیابی نیویورک تایمز از عدم وجود کمک تسلیحاتی تازه به اوکراین برای آینده قابل پیشبینی از سوی آمریکا، ادعای سیمور هرش درخصوص سرقت حداقل ۴۰۰ میلیون دلار از کمکهای واشنگتن از سوی زلنسکی و تیمش، سناریوهای مختلف واشنگتن برای اوکراین از مرگ پوتین یا زلنسکی در اسناد افشا شده آمریکا، توافق مجارستان و بلاروس برای همکاری در زمینه انرژی هستهای، سفر فیصل المقداد به جده، سفر فیصل مقداد به تونس و الجزایر به زودی، تلاش عمران خان برای بهبودی روابط با آمریکا، و تصویب بسته یک میلیارد یورویی در حمایت از اوکراین از سوی اتحادیه اروپا، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با تاکید بر اینکه نشست مداخله آمیز پاریس درباره لبنان به دلیل تناقضات فراوان در دیدگاههای اعضای شرکت کننده در اجلاس نتوانست به نتیجهای برسد، گفت: کشورهای فرامنطقهای از حل موضوعی به نام بحران سیاسی در لبنان عاجز هستند، اما نمیخواهند به آن اقرار کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: قرارداد گازی لیبی و ایتالیا، دریافت پیامهایی از طرفهای برجامی به ایران، آغاز کارزار انتخاباتی دونالد ترامپ ، تصمیم نتانیاهو برای حمله به سازمانهای تروریستی، تاکید رئیس جمهور آرژانتین بر عدم ارسال سلاح به اوکراین از سوی کشورهای آمریکای لاتین، اجلاس پاریس و برنامه تازه غربی و عربی برای قیمومیت بر لبنان، آمریکا درصدد تغییر استراتژی در مورد ارسال سلاح به اوکراین، اتهام اردن علیه عربستان به توطئه و محاصره اقتصادی علیه این کشور، تداوم برگزاری تظاهرات علیه نتانیاهو در سرزمینهای اشغالی، تصمیم صدراعظم آلمان برای ادامه گفتوگوها با رئیسجمهور روسیه، تعیین دبیرکل جدید شورای همکاری خلیج فارس، تخلیه سفارت آذربایجان در تهران، اعلام عدم همکاری آلمان با روسیه در زمینه انرژی، افشای طرح آمریکا برای طولانی کردن جنگ یمن تا سال ۲۰۲۴، انتقاد رئیس مجمع عمومی سازمان ملل از شورای امنیت، اعلام ممنوعیت شرکت زنان در کنکور ورود به دانشگاهها از سوی طالبان، اعلام آمادگی کرملین برای گفتگو با اولاف شولتس، احتمال گستردهتر شدن دامنه جنگ اوکراین و آغاز رویارویی مستقیم واشنگتن و مسکو در کریمه، و احتمال تصمیم گیری ناتو در نشست بعدی درباره ارسال جنگنده به اوکراین، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: دورخیز مقتدی صدر برای بازگشت به سیاست، استقرار بیش از ۶ هزار نیروی عراقی در مرزهای ایران و ترکیه، پیدا شدن اسناد محرمانه بیشتری از منزل جو بایدن، هشدار شدید نخست وزیر پیشین قطر به کشورهای عربی درباره عواقب ماجراجویی نظامی اسرائیل، طرح آمریکا برای تقویت مخالفان سوریه، اظهارات کوخاوی در روزهای پایانی سمتش درباره فلسطین، بیثباتی داخلی، ایران و تونلهای حماس، ابراز نگرانی نخست وزیر ژاپن نسبت به اوکراینی شدن شرق آسیا، سال سخت شی جینپینگ ، منحل شدن مجلس ایالتی پنجاب توسط عمران خان، مثبت و جدی بودن گفتگوهای انصارالله با هیئت عمانی، تعمیر نورداستریم ارزانتر از خرید گاز از آمریکا، سفر الهام علیاف به امارات، امارات شریک ایده آل برای رئیس جمهور کره جنوبی، تاکید نخست وزیر عراق بر تداوم تلاشها برای ازسرگیری مذاکرات ایران و عربستان و پنجمین حضور امیرعبداللهیان در دمشق و آماده سازی سفر رئیسی به سوریه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در سفر اخير رئیس جمهور چین به عربستان و همراهی غيرقابل قبول این کشور با بیانیههای ضد ایرانی مقامات سعودی و همچنین اعضای شورای همکاری خلیج فارس، ضمن برانگیختن خشم عمومی در ایران، سبب ساز طرح ایدهها و تحلیلهای گوناگونی پیرامونی چرایی این اتفاق و دلايل نزدیکی چین به کشورهای عرب حوزه خلیج فارس شده است؛ اما در این هیاهوی خبری – تحلیلی، آنچه مغفول مانده و یا حداقل کمتر به آن پرداخته شده بررسی و تحلیل متغیرها و عواملی است که سبب جذب چين بهعنوان قدرت رقيب آمريكا به منطقه خلیج فارس و اشتیاق آن به عقد توافقات راهبردی با کشورهای مختلف این منطقه شده است.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل شبهقاره درباره سخنان اخیر وزیر امور خارجه هند مبنی بر امضای یک تفاهم نامه میان دهلی نو و شورای همکاری خلیجفارس با موضوع مکانیسمهای مشورتی گفت: «هدف اصلی هند از روابط با شش کشور شورای همکاری خلیجفارس، بویژه امارات متحده عربی این است که ضمن همکاری با امارات و رژیم صهیونیستی در برابر رقیب کوچک خود یعنی پاکستان و رقیب بزرگ خود یعنی چین به نوعی صفآرایی کند.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر اقتصاد بینالملل ضمن تشریح گزینههای جایگزین گاز روسیه که کمیسیون اروپا برای زمستان پیشرو مذاکراتی را با آنها انجام داده است، گفت: اروپا به واسطه بهرهگیری از این جایگزینها میتواند وابستگی خود را به روسیه کاهش دهد و قطع وابستگی اروپا به روسیه تا 2025 امکانپذیر مینماید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر اقتصاد بین الملل تاکید کرد: هدف اروپا برای ایجاد تنوع قابل توجهی در منابع تامین گاز چالشبرانگیز است و با اینکه قطع وابستگی به روسیه پیامدهای بسیاری برای این اتحادیه خواهد داشت، اما تحقق آن تا سال 2025 غیر ممکن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: افتتاح دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در قطر، تأکید سران آمریکا و انگلیس بر ادعاها علیه ایران، روسیه و چین، قطع روابط دیپلماتیک آلبانی با ایران، اعلام مخالفت شیخ عیسی قاسم با شرکت مردم در انتخابات بحرین، مخالفت صدراعظم آلمان با ارسال تسلیحات سنگین به اوکراین، خالی ماندن پست سفیر آمریکا در روسیه، اعلام آمادگی لبنانیها برای دریافت سوخت ایران و سفر یک هیئت فنی به تهران، اقدام نخست وزیر جدید انگلیس در خارج کردن رقبایش از دولت، موضع معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مذاکرات احیای برجام، آزمایش موشک بالستیک قارهپیما توسط آمریکا، کشف سند تسلیحات هستهای «یک کشور خارجی» در میان مدارک طبقه بندیشده ویلای ترامپ، توافق روسیه و چین در مورد پرداخت بهای گاز با یوان و روبل، تشکیل یک ائتلاف جدید سیاسی در عراق و احتمال بازگشت جریان صدر به مذاکرات سیاسی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : هشدار حزب الله به نتانیاهو ، سفر وزیرخارجه آلمان به چین، استقبال عربستان از شروع بکار سفارتخانه این کشور در سوریه، سفر هیات جنبش جهاد اسلامی به عراق، اخراج ۱۵ دیپلمات روسی از نروژ، آغاز مبادله اسرای جنگی یمن از فردا، مخالفت ۵ کشور عربی با بازگشت سوریه به اتحادیه عرب، عدم انجام مذاکرات صلح بین روسیه و اوکراین در سال جاری از سوی آمریکا، اذعان مقام نظامی صهیونیست به قرارگرفتن در سراشیبی لغزنده، برگزاری نشست چهارجانبه درباره افغانستان در سمرقند، نتیجه گیری کمیسیون اروپا در مورد بازگرداندن دارایی های روسیه، افزایش حجم مبادلات تجاری روسیه و چین، سرمایه گذاری غول نفت و گاز چین در پروژه گازی قطر، از سرگیری روابط دیپلماتیک قطر و بحرین، ارزیابی نیویورک تایمز از عدم وجود کمک تسلیحاتی تازه به اوکراین برای آینده قابل پیشبینی از سوی آمریکا، ادعای سیمور هرش درخصوص سرقت حداقل ۴۰۰ میلیون دلار از کمکهای واشنگتن از سوی زلنسکی و تیمش، سناریوهای مختلف واشنگتن برای اوکراین از مرگ پوتین یا زلنسکی در اسناد افشا شده آمریکا، توافق مجارستان و بلاروس برای همکاری در زمینه انرژی هستهای، سفر فیصل المقداد به جده، سفر فیصل مقداد به تونس و الجزایر به زودی، تلاش عمران خان برای بهبودی روابط با آمریکا، و تصویب بسته یک میلیارد یورویی در حمایت از اوکراین از سوی اتحادیه اروپا، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با تاکید بر اینکه نشست مداخله آمیز پاریس درباره لبنان به دلیل تناقضات فراوان در دیدگاههای اعضای شرکت کننده در اجلاس نتوانست به نتیجهای برسد، گفت: کشورهای فرامنطقهای از حل موضوعی به نام بحران سیاسی در لبنان عاجز هستند، اما نمیخواهند به آن اقرار کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: قرارداد گازی لیبی و ایتالیا، دریافت پیامهایی از طرفهای برجامی به ایران، آغاز کارزار انتخاباتی دونالد ترامپ ، تصمیم نتانیاهو برای حمله به سازمانهای تروریستی، تاکید رئیس جمهور آرژانتین بر عدم ارسال سلاح به اوکراین از سوی کشورهای آمریکای لاتین، اجلاس پاریس و برنامه تازه غربی و عربی برای قیمومیت بر لبنان، آمریکا درصدد تغییر استراتژی در مورد ارسال سلاح به اوکراین، اتهام اردن علیه عربستان به توطئه و محاصره اقتصادی علیه این کشور، تداوم برگزاری تظاهرات علیه نتانیاهو در سرزمینهای اشغالی، تصمیم صدراعظم آلمان برای ادامه گفتوگوها با رئیسجمهور روسیه، تعیین دبیرکل جدید شورای همکاری خلیج فارس، تخلیه سفارت آذربایجان در تهران، اعلام عدم همکاری آلمان با روسیه در زمینه انرژی، افشای طرح آمریکا برای طولانی کردن جنگ یمن تا سال ۲۰۲۴، انتقاد رئیس مجمع عمومی سازمان ملل از شورای امنیت، اعلام ممنوعیت شرکت زنان در کنکور ورود به دانشگاهها از سوی طالبان، اعلام آمادگی کرملین برای گفتگو با اولاف شولتس، احتمال گستردهتر شدن دامنه جنگ اوکراین و آغاز رویارویی مستقیم واشنگتن و مسکو در کریمه، و احتمال تصمیم گیری ناتو در نشست بعدی درباره ارسال جنگنده به اوکراین، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: دورخیز مقتدی صدر برای بازگشت به سیاست، استقرار بیش از ۶ هزار نیروی عراقی در مرزهای ایران و ترکیه، پیدا شدن اسناد محرمانه بیشتری از منزل جو بایدن، هشدار شدید نخست وزیر پیشین قطر به کشورهای عربی درباره عواقب ماجراجویی نظامی اسرائیل، طرح آمریکا برای تقویت مخالفان سوریه، اظهارات کوخاوی در روزهای پایانی سمتش درباره فلسطین، بیثباتی داخلی، ایران و تونلهای حماس، ابراز نگرانی نخست وزیر ژاپن نسبت به اوکراینی شدن شرق آسیا، سال سخت شی جینپینگ ، منحل شدن مجلس ایالتی پنجاب توسط عمران خان، مثبت و جدی بودن گفتگوهای انصارالله با هیئت عمانی، تعمیر نورداستریم ارزانتر از خرید گاز از آمریکا، سفر الهام علیاف به امارات، امارات شریک ایده آل برای رئیس جمهور کره جنوبی، تاکید نخست وزیر عراق بر تداوم تلاشها برای ازسرگیری مذاکرات ایران و عربستان و پنجمین حضور امیرعبداللهیان در دمشق و آماده سازی سفر رئیسی به سوریه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در سفر اخير رئیس جمهور چین به عربستان و همراهی غيرقابل قبول این کشور با بیانیههای ضد ایرانی مقامات سعودی و همچنین اعضای شورای همکاری خلیج فارس، ضمن برانگیختن خشم عمومی در ایران، سبب ساز طرح ایدهها و تحلیلهای گوناگونی پیرامونی چرایی این اتفاق و دلايل نزدیکی چین به کشورهای عرب حوزه خلیج فارس شده است؛ اما در این هیاهوی خبری – تحلیلی، آنچه مغفول مانده و یا حداقل کمتر به آن پرداخته شده بررسی و تحلیل متغیرها و عواملی است که سبب جذب چين بهعنوان قدرت رقيب آمريكا به منطقه خلیج فارس و اشتیاق آن به عقد توافقات راهبردی با کشورهای مختلف این منطقه شده است.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل شبهقاره درباره سخنان اخیر وزیر امور خارجه هند مبنی بر امضای یک تفاهم نامه میان دهلی نو و شورای همکاری خلیجفارس با موضوع مکانیسمهای مشورتی گفت: «هدف اصلی هند از روابط با شش کشور شورای همکاری خلیجفارس، بویژه امارات متحده عربی این است که ضمن همکاری با امارات و رژیم صهیونیستی در برابر رقیب کوچک خود یعنی پاکستان و رقیب بزرگ خود یعنی چین به نوعی صفآرایی کند.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر اقتصاد بینالملل ضمن تشریح گزینههای جایگزین گاز روسیه که کمیسیون اروپا برای زمستان پیشرو مذاکراتی را با آنها انجام داده است، گفت: اروپا به واسطه بهرهگیری از این جایگزینها میتواند وابستگی خود را به روسیه کاهش دهد و قطع وابستگی اروپا به روسیه تا 2025 امکانپذیر مینماید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر اقتصاد بین الملل تاکید کرد: هدف اروپا برای ایجاد تنوع قابل توجهی در منابع تامین گاز چالشبرانگیز است و با اینکه قطع وابستگی به روسیه پیامدهای بسیاری برای این اتحادیه خواهد داشت، اما تحقق آن تا سال 2025 غیر ممکن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: افتتاح دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در قطر، تأکید سران آمریکا و انگلیس بر ادعاها علیه ایران، روسیه و چین، قطع روابط دیپلماتیک آلبانی با ایران، اعلام مخالفت شیخ عیسی قاسم با شرکت مردم در انتخابات بحرین، مخالفت صدراعظم آلمان با ارسال تسلیحات سنگین به اوکراین، خالی ماندن پست سفیر آمریکا در روسیه، اعلام آمادگی لبنانیها برای دریافت سوخت ایران و سفر یک هیئت فنی به تهران، اقدام نخست وزیر جدید انگلیس در خارج کردن رقبایش از دولت، موضع معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مذاکرات احیای برجام، آزمایش موشک بالستیک قارهپیما توسط آمریکا، کشف سند تسلیحات هستهای «یک کشور خارجی» در میان مدارک طبقه بندیشده ویلای ترامپ، توافق روسیه و چین در مورد پرداخت بهای گاز با یوان و روبل، تشکیل یک ائتلاف جدید سیاسی در عراق و احتمال بازگشت جریان صدر به مذاکرات سیاسی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : هشدار حزب الله به نتانیاهو ، سفر وزیرخارجه آلمان به چین، استقبال عربستان از شروع بکار سفارتخانه این کشور در سوریه، سفر هیات جنبش جهاد اسلامی به عراق، اخراج ۱۵ دیپلمات روسی از نروژ، آغاز مبادله اسرای جنگی یمن از فردا، مخالفت ۵ کشور عربی با بازگشت سوریه به اتحادیه عرب، عدم انجام مذاکرات صلح بین روسیه و اوکراین در سال جاری از سوی آمریکا، اذعان مقام نظامی صهیونیست به قرارگرفتن در سراشیبی لغزنده، برگزاری نشست چهارجانبه درباره افغانستان در سمرقند، نتیجه گیری کمیسیون اروپا در مورد بازگرداندن دارایی های روسیه، افزایش حجم مبادلات تجاری روسیه و چین، سرمایه گذاری غول نفت و گاز چین در پروژه گازی قطر، از سرگیری روابط دیپلماتیک قطر و بحرین، ارزیابی نیویورک تایمز از عدم وجود کمک تسلیحاتی تازه به اوکراین برای آینده قابل پیشبینی از سوی آمریکا، ادعای سیمور هرش درخصوص سرقت حداقل ۴۰۰ میلیون دلار از کمکهای واشنگتن از سوی زلنسکی و تیمش، سناریوهای مختلف واشنگتن برای اوکراین از مرگ پوتین یا زلنسکی در اسناد افشا شده آمریکا، توافق مجارستان و بلاروس برای همکاری در زمینه انرژی هستهای، سفر فیصل المقداد به جده، سفر فیصل مقداد به تونس و الجزایر به زودی، تلاش عمران خان برای بهبودی روابط با آمریکا، و تصویب بسته یک میلیارد یورویی در حمایت از اوکراین از سوی اتحادیه اروپا، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با تاکید بر اینکه نشست مداخله آمیز پاریس درباره لبنان به دلیل تناقضات فراوان در دیدگاههای اعضای شرکت کننده در اجلاس نتوانست به نتیجهای برسد، گفت: کشورهای فرامنطقهای از حل موضوعی به نام بحران سیاسی در لبنان عاجز هستند، اما نمیخواهند به آن اقرار کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: قرارداد گازی لیبی و ایتالیا، دریافت پیامهایی از طرفهای برجامی به ایران، آغاز کارزار انتخاباتی دونالد ترامپ ، تصمیم نتانیاهو برای حمله به سازمانهای تروریستی، تاکید رئیس جمهور آرژانتین بر عدم ارسال سلاح به اوکراین از سوی کشورهای آمریکای لاتین، اجلاس پاریس و برنامه تازه غربی و عربی برای قیمومیت بر لبنان، آمریکا درصدد تغییر استراتژی در مورد ارسال سلاح به اوکراین، اتهام اردن علیه عربستان به توطئه و محاصره اقتصادی علیه این کشور، تداوم برگزاری تظاهرات علیه نتانیاهو در سرزمینهای اشغالی، تصمیم صدراعظم آلمان برای ادامه گفتوگوها با رئیسجمهور روسیه، تعیین دبیرکل جدید شورای همکاری خلیج فارس، تخلیه سفارت آذربایجان در تهران، اعلام عدم همکاری آلمان با روسیه در زمینه انرژی، افشای طرح آمریکا برای طولانی کردن جنگ یمن تا سال ۲۰۲۴، انتقاد رئیس مجمع عمومی سازمان ملل از شورای امنیت، اعلام ممنوعیت شرکت زنان در کنکور ورود به دانشگاهها از سوی طالبان، اعلام آمادگی کرملین برای گفتگو با اولاف شولتس، احتمال گستردهتر شدن دامنه جنگ اوکراین و آغاز رویارویی مستقیم واشنگتن و مسکو در کریمه، و احتمال تصمیم گیری ناتو در نشست بعدی درباره ارسال جنگنده به اوکراین، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: دورخیز مقتدی صدر برای بازگشت به سیاست، استقرار بیش از ۶ هزار نیروی عراقی در مرزهای ایران و ترکیه، پیدا شدن اسناد محرمانه بیشتری از منزل جو بایدن، هشدار شدید نخست وزیر پیشین قطر به کشورهای عربی درباره عواقب ماجراجویی نظامی اسرائیل، طرح آمریکا برای تقویت مخالفان سوریه، اظهارات کوخاوی در روزهای پایانی سمتش درباره فلسطین، بیثباتی داخلی، ایران و تونلهای حماس، ابراز نگرانی نخست وزیر ژاپن نسبت به اوکراینی شدن شرق آسیا، سال سخت شی جینپینگ ، منحل شدن مجلس ایالتی پنجاب توسط عمران خان، مثبت و جدی بودن گفتگوهای انصارالله با هیئت عمانی، تعمیر نورداستریم ارزانتر از خرید گاز از آمریکا، سفر الهام علیاف به امارات، امارات شریک ایده آل برای رئیس جمهور کره جنوبی، تاکید نخست وزیر عراق بر تداوم تلاشها برای ازسرگیری مذاکرات ایران و عربستان و پنجمین حضور امیرعبداللهیان در دمشق و آماده سازی سفر رئیسی به سوریه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در سفر اخير رئیس جمهور چین به عربستان و همراهی غيرقابل قبول این کشور با بیانیههای ضد ایرانی مقامات سعودی و همچنین اعضای شورای همکاری خلیج فارس، ضمن برانگیختن خشم عمومی در ایران، سبب ساز طرح ایدهها و تحلیلهای گوناگونی پیرامونی چرایی این اتفاق و دلايل نزدیکی چین به کشورهای عرب حوزه خلیج فارس شده است؛ اما در این هیاهوی خبری – تحلیلی، آنچه مغفول مانده و یا حداقل کمتر به آن پرداخته شده بررسی و تحلیل متغیرها و عواملی است که سبب جذب چين بهعنوان قدرت رقيب آمريكا به منطقه خلیج فارس و اشتیاق آن به عقد توافقات راهبردی با کشورهای مختلف این منطقه شده است.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل شبهقاره درباره سخنان اخیر وزیر امور خارجه هند مبنی بر امضای یک تفاهم نامه میان دهلی نو و شورای همکاری خلیجفارس با موضوع مکانیسمهای مشورتی گفت: «هدف اصلی هند از روابط با شش کشور شورای همکاری خلیجفارس، بویژه امارات متحده عربی این است که ضمن همکاری با امارات و رژیم صهیونیستی در برابر رقیب کوچک خود یعنی پاکستان و رقیب بزرگ خود یعنی چین به نوعی صفآرایی کند.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر اقتصاد بینالملل ضمن تشریح گزینههای جایگزین گاز روسیه که کمیسیون اروپا برای زمستان پیشرو مذاکراتی را با آنها انجام داده است، گفت: اروپا به واسطه بهرهگیری از این جایگزینها میتواند وابستگی خود را به روسیه کاهش دهد و قطع وابستگی اروپا به روسیه تا 2025 امکانپذیر مینماید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر اقتصاد بین الملل تاکید کرد: هدف اروپا برای ایجاد تنوع قابل توجهی در منابع تامین گاز چالشبرانگیز است و با اینکه قطع وابستگی به روسیه پیامدهای بسیاری برای این اتحادیه خواهد داشت، اما تحقق آن تا سال 2025 غیر ممکن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: افتتاح دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در قطر، تأکید سران آمریکا و انگلیس بر ادعاها علیه ایران، روسیه و چین، قطع روابط دیپلماتیک آلبانی با ایران، اعلام مخالفت شیخ عیسی قاسم با شرکت مردم در انتخابات بحرین، مخالفت صدراعظم آلمان با ارسال تسلیحات سنگین به اوکراین، خالی ماندن پست سفیر آمریکا در روسیه، اعلام آمادگی لبنانیها برای دریافت سوخت ایران و سفر یک هیئت فنی به تهران، اقدام نخست وزیر جدید انگلیس در خارج کردن رقبایش از دولت، موضع معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مذاکرات احیای برجام، آزمایش موشک بالستیک قارهپیما توسط آمریکا، کشف سند تسلیحات هستهای «یک کشور خارجی» در میان مدارک طبقه بندیشده ویلای ترامپ، توافق روسیه و چین در مورد پرداخت بهای گاز با یوان و روبل، تشکیل یک ائتلاف جدید سیاسی در عراق و احتمال بازگشت جریان صدر به مذاکرات سیاسی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : هشدار حزب الله به نتانیاهو ، سفر وزیرخارجه آلمان به چین، استقبال عربستان از شروع بکار سفارتخانه این کشور در سوریه، سفر هیات جنبش جهاد اسلامی به عراق، اخراج ۱۵ دیپلمات روسی از نروژ، آغاز مبادله اسرای جنگی یمن از فردا، مخالفت ۵ کشور عربی با بازگشت سوریه به اتحادیه عرب، عدم انجام مذاکرات صلح بین روسیه و اوکراین در سال جاری از سوی آمریکا، اذعان مقام نظامی صهیونیست به قرارگرفتن در سراشیبی لغزنده، برگزاری نشست چهارجانبه درباره افغانستان در سمرقند، نتیجه گیری کمیسیون اروپا در مورد بازگرداندن دارایی های روسیه، افزایش حجم مبادلات تجاری روسیه و چین، سرمایه گذاری غول نفت و گاز چین در پروژه گازی قطر، از سرگیری روابط دیپلماتیک قطر و بحرین، ارزیابی نیویورک تایمز از عدم وجود کمک تسلیحاتی تازه به اوکراین برای آینده قابل پیشبینی از سوی آمریکا، ادعای سیمور هرش درخصوص سرقت حداقل ۴۰۰ میلیون دلار از کمکهای واشنگتن از سوی زلنسکی و تیمش، سناریوهای مختلف واشنگتن برای اوکراین از مرگ پوتین یا زلنسکی در اسناد افشا شده آمریکا، توافق مجارستان و بلاروس برای همکاری در زمینه انرژی هستهای، سفر فیصل المقداد به جده، سفر فیصل مقداد به تونس و الجزایر به زودی، تلاش عمران خان برای بهبودی روابط با آمریکا، و تصویب بسته یک میلیارد یورویی در حمایت از اوکراین از سوی اتحادیه اروپا، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با تاکید بر اینکه نشست مداخله آمیز پاریس درباره لبنان به دلیل تناقضات فراوان در دیدگاههای اعضای شرکت کننده در اجلاس نتوانست به نتیجهای برسد، گفت: کشورهای فرامنطقهای از حل موضوعی به نام بحران سیاسی در لبنان عاجز هستند، اما نمیخواهند به آن اقرار کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: قرارداد گازی لیبی و ایتالیا، دریافت پیامهایی از طرفهای برجامی به ایران، آغاز کارزار انتخاباتی دونالد ترامپ ، تصمیم نتانیاهو برای حمله به سازمانهای تروریستی، تاکید رئیس جمهور آرژانتین بر عدم ارسال سلاح به اوکراین از سوی کشورهای آمریکای لاتین، اجلاس پاریس و برنامه تازه غربی و عربی برای قیمومیت بر لبنان، آمریکا درصدد تغییر استراتژی در مورد ارسال سلاح به اوکراین، اتهام اردن علیه عربستان به توطئه و محاصره اقتصادی علیه این کشور، تداوم برگزاری تظاهرات علیه نتانیاهو در سرزمینهای اشغالی، تصمیم صدراعظم آلمان برای ادامه گفتوگوها با رئیسجمهور روسیه، تعیین دبیرکل جدید شورای همکاری خلیج فارس، تخلیه سفارت آذربایجان در تهران، اعلام عدم همکاری آلمان با روسیه در زمینه انرژی، افشای طرح آمریکا برای طولانی کردن جنگ یمن تا سال ۲۰۲۴، انتقاد رئیس مجمع عمومی سازمان ملل از شورای امنیت، اعلام ممنوعیت شرکت زنان در کنکور ورود به دانشگاهها از سوی طالبان، اعلام آمادگی کرملین برای گفتگو با اولاف شولتس، احتمال گستردهتر شدن دامنه جنگ اوکراین و آغاز رویارویی مستقیم واشنگتن و مسکو در کریمه، و احتمال تصمیم گیری ناتو در نشست بعدی درباره ارسال جنگنده به اوکراین، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: دورخیز مقتدی صدر برای بازگشت به سیاست، استقرار بیش از ۶ هزار نیروی عراقی در مرزهای ایران و ترکیه، پیدا شدن اسناد محرمانه بیشتری از منزل جو بایدن، هشدار شدید نخست وزیر پیشین قطر به کشورهای عربی درباره عواقب ماجراجویی نظامی اسرائیل، طرح آمریکا برای تقویت مخالفان سوریه، اظهارات کوخاوی در روزهای پایانی سمتش درباره فلسطین، بیثباتی داخلی، ایران و تونلهای حماس، ابراز نگرانی نخست وزیر ژاپن نسبت به اوکراینی شدن شرق آسیا، سال سخت شی جینپینگ ، منحل شدن مجلس ایالتی پنجاب توسط عمران خان، مثبت و جدی بودن گفتگوهای انصارالله با هیئت عمانی، تعمیر نورداستریم ارزانتر از خرید گاز از آمریکا، سفر الهام علیاف به امارات، امارات شریک ایده آل برای رئیس جمهور کره جنوبی، تاکید نخست وزیر عراق بر تداوم تلاشها برای ازسرگیری مذاکرات ایران و عربستان و پنجمین حضور امیرعبداللهیان در دمشق و آماده سازی سفر رئیسی به سوریه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در سفر اخير رئیس جمهور چین به عربستان و همراهی غيرقابل قبول این کشور با بیانیههای ضد ایرانی مقامات سعودی و همچنین اعضای شورای همکاری خلیج فارس، ضمن برانگیختن خشم عمومی در ایران، سبب ساز طرح ایدهها و تحلیلهای گوناگونی پیرامونی چرایی این اتفاق و دلايل نزدیکی چین به کشورهای عرب حوزه خلیج فارس شده است؛ اما در این هیاهوی خبری – تحلیلی، آنچه مغفول مانده و یا حداقل کمتر به آن پرداخته شده بررسی و تحلیل متغیرها و عواملی است که سبب جذب چين بهعنوان قدرت رقيب آمريكا به منطقه خلیج فارس و اشتیاق آن به عقد توافقات راهبردی با کشورهای مختلف این منطقه شده است.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل شبهقاره درباره سخنان اخیر وزیر امور خارجه هند مبنی بر امضای یک تفاهم نامه میان دهلی نو و شورای همکاری خلیجفارس با موضوع مکانیسمهای مشورتی گفت: «هدف اصلی هند از روابط با شش کشور شورای همکاری خلیجفارس، بویژه امارات متحده عربی این است که ضمن همکاری با امارات و رژیم صهیونیستی در برابر رقیب کوچک خود یعنی پاکستان و رقیب بزرگ خود یعنی چین به نوعی صفآرایی کند.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر اقتصاد بینالملل ضمن تشریح گزینههای جایگزین گاز روسیه که کمیسیون اروپا برای زمستان پیشرو مذاکراتی را با آنها انجام داده است، گفت: اروپا به واسطه بهرهگیری از این جایگزینها میتواند وابستگی خود را به روسیه کاهش دهد و قطع وابستگی اروپا به روسیه تا 2025 امکانپذیر مینماید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر اقتصاد بین الملل تاکید کرد: هدف اروپا برای ایجاد تنوع قابل توجهی در منابع تامین گاز چالشبرانگیز است و با اینکه قطع وابستگی به روسیه پیامدهای بسیاری برای این اتحادیه خواهد داشت، اما تحقق آن تا سال 2025 غیر ممکن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: افتتاح دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در قطر، تأکید سران آمریکا و انگلیس بر ادعاها علیه ایران، روسیه و چین، قطع روابط دیپلماتیک آلبانی با ایران، اعلام مخالفت شیخ عیسی قاسم با شرکت مردم در انتخابات بحرین، مخالفت صدراعظم آلمان با ارسال تسلیحات سنگین به اوکراین، خالی ماندن پست سفیر آمریکا در روسیه، اعلام آمادگی لبنانیها برای دریافت سوخت ایران و سفر یک هیئت فنی به تهران، اقدام نخست وزیر جدید انگلیس در خارج کردن رقبایش از دولت، موضع معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مذاکرات احیای برجام، آزمایش موشک بالستیک قارهپیما توسط آمریکا، کشف سند تسلیحات هستهای «یک کشور خارجی» در میان مدارک طبقه بندیشده ویلای ترامپ، توافق روسیه و چین در مورد پرداخت بهای گاز با یوان و روبل، تشکیل یک ائتلاف جدید سیاسی در عراق و احتمال بازگشت جریان صدر به مذاکرات سیاسی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.