شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امضای توافق‌نامه آتش‌بس قره‌باغ توسط ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه، نیکول پاشینیان نخست‌وزیر ارمنستان و الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان، از بسیاری عناصر یک پیمان صلح نهایی برخوردار بوده و برنده مشخص آن نیز آذربایجان است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا، شاید نفس راحت دولت‌های اروپایی از شادی مردم در خیابان‌های آمریکا بلندتر بود. چهار سال پیش، جو بایدن پس از پیروزی ترامپ به اجلاس امنیتی مونیخ، گردهمایی سالانه نخبگان امنیتی فرا آتلانتیک آمد و به مخاطبان نگران خود اطمینان داد که «آمریکا بازخواهد گشت». وی به عهد خود وفا کرد و تماس‌های تلفنی با متحدان اروپایی اصلی آمریکا طی چند روز اخیر نشان داده است که روابط فرا آتلانتیک ظاهراً به روال عادی بازگشته است، هرچند که از ریاست جمهوری ترامپ دو ماه باقی مانده است.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار روسیه درباره خطرات خروج آمریکا از پیمان «آی ان اف»، احتمال زد و بند ترامپ و پنس برای انتقال قدرت پیش از ترک کاخ سفید، اعلام رویکرد جو بایدن درباره ایران ، گفتگوی فرستاده تایوان با مقام نزدیک به بایدن، خنثی سازی طرح ترور نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، اعلام حمایت دوباره ترکیه از جمهوری قبرس شمالی، خروج ارامنه از شهر کلبجر در قره باغ،تایید کشته شدن 2000 نظامی ارمنی در مناقشه قره‌باغ، گرجستان صحنه اعتراضات پسا انتخاباتی ، درگیری پلیس با مخالفان رئیس جمهوری جدید پرو، آماده شدن پیش نویس قانون اساسی جدید لیبی برای همه پرسی، درگیری نظامی میان اریتره و اتیوپی، واکنش حکام سعودی به ممنوعیت فروش تسلیحات آلمان به عربستان، مواضع جدید چین درخصوص افغانستان، توافق قریب الوقوع ۱۵ کشور آسیا-اقیانوس آرام پیرامون پیمان مشارکت اقتصادی جامع منطقه ای و حمله ارتش اسرائیل به مواضع حماس در نوار غزه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش اروپا و چین به پیروزی بایدن، پوتین منتظر اعلام نتایج رسمی انتخابات آمریکا، سکوت کره شمالی در مقابل پیروزی بایدن، دیدار نماینده آمریکا در امور ایران با نتانیاهو، تاکید بر ادامه سیاست فشار حداکثری آمریکا علیه ایران، ادامه درگیری ها در قره باغ و ورود ارتش آذربایجان به شهر شوشا، پیشنهاد تازه اردوغان به پوتین برای حل مناقشه قره باغ، رقابت امارات و عربستان بر سر نفوذ در جزیره راهبردی یمن، تکاپوی جدید کویت برای حل اختلافات شورای همکاری خلیج فارس، برگزاری رزمایش مشترک راهبردی پاکستان و روسیه، تثبیت و بهبود کیفیت تجارت خارجی چین و پیشتازی حزب آنگ سان سوچی در انتخابات از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تشدید ناآرامی‌ها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی سابق، این گمانه‌زنی را مطرح کرده است که روسیه کنترل خود بر همسایگانش را از دست داده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وزارت امور خارجه آمریکا به‌تازگی حرکت دیگری در بازی شطرنج برای متوقف ساختن تلاش مداوم مسکو برای دور زدن تحریم‌ها و اتمام خط لوله نورد- استریم 2 انجام داده است. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از دریای بالتیک مستقیماً به آلمان برساند. 20 اکتبر، مقامات آمریکا محدودیت‌های بیشتری بر این طرح جنجال‌برانگیز زیرساخت انرژی اعمال کرده و به شرکت‌های دخیل در نورد استریم 2 هشدار دادند که برای متوقف ساختن عملیات خود تنها 30 روز مهلت دارند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از بین رفتن پیمان استارت 2 این معنا خواهد بود که روسیه و آمریکا دیگر محدودیتی در حوزه تسلیحات هسته‌ای برای خود قائل نشوند و این احتمال وجود دارد که به‌ویژه طرف آمریکایی تلاش کند که در این حوزه به دستاوردهای جدیدی دست پیدا کند یا تعداد موشک‌ها و کلاهک‌های هسته‌ای خود را افزایش دهد.
شعیب بهمن-کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت ترکیه با تعهد به حمایت بی‌قیدوشرط از جمهوری آذربایجان در مناقشه اخیر بر سر قره‌باغ، نیروها و بودجه‌اش را گسترش می‌دهد اما درعین‌حال پایگاه خود را تقویت می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران سیاسی بلاروس آنچنان طولانی شده که تحلیلگران آن را به بازی شطرنج تشبیه کرده‌اند. همان‌طور که تظاهرات بزرگ روز یکشنبه 27 سپتامبر نشان داد، معترضان کنترل کامل خیابان‌های پایتخت را در اختیار گرفتند، اما بعید است که الكساندر لوكاشنكو، رئیس جمهور بلاروس كه خشونت‌هایش علیه معترضان جهان را شوكه كرده است، به این زودی‌ها قدرت را رها كند. مراسم تحلیف عجیب و مخفیانه لوکاشنکو در 23 سپتامبر نیز، آخرین شاهکار مردی بود که بسیار لجوج و ضعیف است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امضای توافق‌نامه آتش‌بس قره‌باغ توسط ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه، نیکول پاشینیان نخست‌وزیر ارمنستان و الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان، از بسیاری عناصر یک پیمان صلح نهایی برخوردار بوده و برنده مشخص آن نیز آذربایجان است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا، شاید نفس راحت دولت‌های اروپایی از شادی مردم در خیابان‌های آمریکا بلندتر بود. چهار سال پیش، جو بایدن پس از پیروزی ترامپ به اجلاس امنیتی مونیخ، گردهمایی سالانه نخبگان امنیتی فرا آتلانتیک آمد و به مخاطبان نگران خود اطمینان داد که «آمریکا بازخواهد گشت». وی به عهد خود وفا کرد و تماس‌های تلفنی با متحدان اروپایی اصلی آمریکا طی چند روز اخیر نشان داده است که روابط فرا آتلانتیک ظاهراً به روال عادی بازگشته است، هرچند که از ریاست جمهوری ترامپ دو ماه باقی مانده است.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار روسیه درباره خطرات خروج آمریکا از پیمان «آی ان اف»، احتمال زد و بند ترامپ و پنس برای انتقال قدرت پیش از ترک کاخ سفید، اعلام رویکرد جو بایدن درباره ایران ، گفتگوی فرستاده تایوان با مقام نزدیک به بایدن، خنثی سازی طرح ترور نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، اعلام حمایت دوباره ترکیه از جمهوری قبرس شمالی، خروج ارامنه از شهر کلبجر در قره باغ،تایید کشته شدن 2000 نظامی ارمنی در مناقشه قره‌باغ، گرجستان صحنه اعتراضات پسا انتخاباتی ، درگیری پلیس با مخالفان رئیس جمهوری جدید پرو، آماده شدن پیش نویس قانون اساسی جدید لیبی برای همه پرسی، درگیری نظامی میان اریتره و اتیوپی، واکنش حکام سعودی به ممنوعیت فروش تسلیحات آلمان به عربستان، مواضع جدید چین درخصوص افغانستان، توافق قریب الوقوع ۱۵ کشور آسیا-اقیانوس آرام پیرامون پیمان مشارکت اقتصادی جامع منطقه ای و حمله ارتش اسرائیل به مواضع حماس در نوار غزه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش اروپا و چین به پیروزی بایدن، پوتین منتظر اعلام نتایج رسمی انتخابات آمریکا، سکوت کره شمالی در مقابل پیروزی بایدن، دیدار نماینده آمریکا در امور ایران با نتانیاهو، تاکید بر ادامه سیاست فشار حداکثری آمریکا علیه ایران، ادامه درگیری ها در قره باغ و ورود ارتش آذربایجان به شهر شوشا، پیشنهاد تازه اردوغان به پوتین برای حل مناقشه قره باغ، رقابت امارات و عربستان بر سر نفوذ در جزیره راهبردی یمن، تکاپوی جدید کویت برای حل اختلافات شورای همکاری خلیج فارس، برگزاری رزمایش مشترک راهبردی پاکستان و روسیه، تثبیت و بهبود کیفیت تجارت خارجی چین و پیشتازی حزب آنگ سان سوچی در انتخابات از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تشدید ناآرامی‌ها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی سابق، این گمانه‌زنی را مطرح کرده است که روسیه کنترل خود بر همسایگانش را از دست داده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وزارت امور خارجه آمریکا به‌تازگی حرکت دیگری در بازی شطرنج برای متوقف ساختن تلاش مداوم مسکو برای دور زدن تحریم‌ها و اتمام خط لوله نورد- استریم 2 انجام داده است. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از دریای بالتیک مستقیماً به آلمان برساند. 20 اکتبر، مقامات آمریکا محدودیت‌های بیشتری بر این طرح جنجال‌برانگیز زیرساخت انرژی اعمال کرده و به شرکت‌های دخیل در نورد استریم 2 هشدار دادند که برای متوقف ساختن عملیات خود تنها 30 روز مهلت دارند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از بین رفتن پیمان استارت 2 این معنا خواهد بود که روسیه و آمریکا دیگر محدودیتی در حوزه تسلیحات هسته‌ای برای خود قائل نشوند و این احتمال وجود دارد که به‌ویژه طرف آمریکایی تلاش کند که در این حوزه به دستاوردهای جدیدی دست پیدا کند یا تعداد موشک‌ها و کلاهک‌های هسته‌ای خود را افزایش دهد.
شعیب بهمن-کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت ترکیه با تعهد به حمایت بی‌قیدوشرط از جمهوری آذربایجان در مناقشه اخیر بر سر قره‌باغ، نیروها و بودجه‌اش را گسترش می‌دهد اما درعین‌حال پایگاه خود را تقویت می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران سیاسی بلاروس آنچنان طولانی شده که تحلیلگران آن را به بازی شطرنج تشبیه کرده‌اند. همان‌طور که تظاهرات بزرگ روز یکشنبه 27 سپتامبر نشان داد، معترضان کنترل کامل خیابان‌های پایتخت را در اختیار گرفتند، اما بعید است که الكساندر لوكاشنكو، رئیس جمهور بلاروس كه خشونت‌هایش علیه معترضان جهان را شوكه كرده است، به این زودی‌ها قدرت را رها كند. مراسم تحلیف عجیب و مخفیانه لوکاشنکو در 23 سپتامبر نیز، آخرین شاهکار مردی بود که بسیار لجوج و ضعیف است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امضای توافق‌نامه آتش‌بس قره‌باغ توسط ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه، نیکول پاشینیان نخست‌وزیر ارمنستان و الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان، از بسیاری عناصر یک پیمان صلح نهایی برخوردار بوده و برنده مشخص آن نیز آذربایجان است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا، شاید نفس راحت دولت‌های اروپایی از شادی مردم در خیابان‌های آمریکا بلندتر بود. چهار سال پیش، جو بایدن پس از پیروزی ترامپ به اجلاس امنیتی مونیخ، گردهمایی سالانه نخبگان امنیتی فرا آتلانتیک آمد و به مخاطبان نگران خود اطمینان داد که «آمریکا بازخواهد گشت». وی به عهد خود وفا کرد و تماس‌های تلفنی با متحدان اروپایی اصلی آمریکا طی چند روز اخیر نشان داده است که روابط فرا آتلانتیک ظاهراً به روال عادی بازگشته است، هرچند که از ریاست جمهوری ترامپ دو ماه باقی مانده است.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار روسیه درباره خطرات خروج آمریکا از پیمان «آی ان اف»، احتمال زد و بند ترامپ و پنس برای انتقال قدرت پیش از ترک کاخ سفید، اعلام رویکرد جو بایدن درباره ایران ، گفتگوی فرستاده تایوان با مقام نزدیک به بایدن، خنثی سازی طرح ترور نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، اعلام حمایت دوباره ترکیه از جمهوری قبرس شمالی، خروج ارامنه از شهر کلبجر در قره باغ،تایید کشته شدن 2000 نظامی ارمنی در مناقشه قره‌باغ، گرجستان صحنه اعتراضات پسا انتخاباتی ، درگیری پلیس با مخالفان رئیس جمهوری جدید پرو، آماده شدن پیش نویس قانون اساسی جدید لیبی برای همه پرسی، درگیری نظامی میان اریتره و اتیوپی، واکنش حکام سعودی به ممنوعیت فروش تسلیحات آلمان به عربستان، مواضع جدید چین درخصوص افغانستان، توافق قریب الوقوع ۱۵ کشور آسیا-اقیانوس آرام پیرامون پیمان مشارکت اقتصادی جامع منطقه ای و حمله ارتش اسرائیل به مواضع حماس در نوار غزه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش اروپا و چین به پیروزی بایدن، پوتین منتظر اعلام نتایج رسمی انتخابات آمریکا، سکوت کره شمالی در مقابل پیروزی بایدن، دیدار نماینده آمریکا در امور ایران با نتانیاهو، تاکید بر ادامه سیاست فشار حداکثری آمریکا علیه ایران، ادامه درگیری ها در قره باغ و ورود ارتش آذربایجان به شهر شوشا، پیشنهاد تازه اردوغان به پوتین برای حل مناقشه قره باغ، رقابت امارات و عربستان بر سر نفوذ در جزیره راهبردی یمن، تکاپوی جدید کویت برای حل اختلافات شورای همکاری خلیج فارس، برگزاری رزمایش مشترک راهبردی پاکستان و روسیه، تثبیت و بهبود کیفیت تجارت خارجی چین و پیشتازی حزب آنگ سان سوچی در انتخابات از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تشدید ناآرامی‌ها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی سابق، این گمانه‌زنی را مطرح کرده است که روسیه کنترل خود بر همسایگانش را از دست داده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وزارت امور خارجه آمریکا به‌تازگی حرکت دیگری در بازی شطرنج برای متوقف ساختن تلاش مداوم مسکو برای دور زدن تحریم‌ها و اتمام خط لوله نورد- استریم 2 انجام داده است. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از دریای بالتیک مستقیماً به آلمان برساند. 20 اکتبر، مقامات آمریکا محدودیت‌های بیشتری بر این طرح جنجال‌برانگیز زیرساخت انرژی اعمال کرده و به شرکت‌های دخیل در نورد استریم 2 هشدار دادند که برای متوقف ساختن عملیات خود تنها 30 روز مهلت دارند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از بین رفتن پیمان استارت 2 این معنا خواهد بود که روسیه و آمریکا دیگر محدودیتی در حوزه تسلیحات هسته‌ای برای خود قائل نشوند و این احتمال وجود دارد که به‌ویژه طرف آمریکایی تلاش کند که در این حوزه به دستاوردهای جدیدی دست پیدا کند یا تعداد موشک‌ها و کلاهک‌های هسته‌ای خود را افزایش دهد.
شعیب بهمن-کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت ترکیه با تعهد به حمایت بی‌قیدوشرط از جمهوری آذربایجان در مناقشه اخیر بر سر قره‌باغ، نیروها و بودجه‌اش را گسترش می‌دهد اما درعین‌حال پایگاه خود را تقویت می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران سیاسی بلاروس آنچنان طولانی شده که تحلیلگران آن را به بازی شطرنج تشبیه کرده‌اند. همان‌طور که تظاهرات بزرگ روز یکشنبه 27 سپتامبر نشان داد، معترضان کنترل کامل خیابان‌های پایتخت را در اختیار گرفتند، اما بعید است که الكساندر لوكاشنكو، رئیس جمهور بلاروس كه خشونت‌هایش علیه معترضان جهان را شوكه كرده است، به این زودی‌ها قدرت را رها كند. مراسم تحلیف عجیب و مخفیانه لوکاشنکو در 23 سپتامبر نیز، آخرین شاهکار مردی بود که بسیار لجوج و ضعیف است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امضای توافق‌نامه آتش‌بس قره‌باغ توسط ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه، نیکول پاشینیان نخست‌وزیر ارمنستان و الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان، از بسیاری عناصر یک پیمان صلح نهایی برخوردار بوده و برنده مشخص آن نیز آذربایجان است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا، شاید نفس راحت دولت‌های اروپایی از شادی مردم در خیابان‌های آمریکا بلندتر بود. چهار سال پیش، جو بایدن پس از پیروزی ترامپ به اجلاس امنیتی مونیخ، گردهمایی سالانه نخبگان امنیتی فرا آتلانتیک آمد و به مخاطبان نگران خود اطمینان داد که «آمریکا بازخواهد گشت». وی به عهد خود وفا کرد و تماس‌های تلفنی با متحدان اروپایی اصلی آمریکا طی چند روز اخیر نشان داده است که روابط فرا آتلانتیک ظاهراً به روال عادی بازگشته است، هرچند که از ریاست جمهوری ترامپ دو ماه باقی مانده است.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار روسیه درباره خطرات خروج آمریکا از پیمان «آی ان اف»، احتمال زد و بند ترامپ و پنس برای انتقال قدرت پیش از ترک کاخ سفید، اعلام رویکرد جو بایدن درباره ایران ، گفتگوی فرستاده تایوان با مقام نزدیک به بایدن، خنثی سازی طرح ترور نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، اعلام حمایت دوباره ترکیه از جمهوری قبرس شمالی، خروج ارامنه از شهر کلبجر در قره باغ،تایید کشته شدن 2000 نظامی ارمنی در مناقشه قره‌باغ، گرجستان صحنه اعتراضات پسا انتخاباتی ، درگیری پلیس با مخالفان رئیس جمهوری جدید پرو، آماده شدن پیش نویس قانون اساسی جدید لیبی برای همه پرسی، درگیری نظامی میان اریتره و اتیوپی، واکنش حکام سعودی به ممنوعیت فروش تسلیحات آلمان به عربستان، مواضع جدید چین درخصوص افغانستان، توافق قریب الوقوع ۱۵ کشور آسیا-اقیانوس آرام پیرامون پیمان مشارکت اقتصادی جامع منطقه ای و حمله ارتش اسرائیل به مواضع حماس در نوار غزه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش اروپا و چین به پیروزی بایدن، پوتین منتظر اعلام نتایج رسمی انتخابات آمریکا، سکوت کره شمالی در مقابل پیروزی بایدن، دیدار نماینده آمریکا در امور ایران با نتانیاهو، تاکید بر ادامه سیاست فشار حداکثری آمریکا علیه ایران، ادامه درگیری ها در قره باغ و ورود ارتش آذربایجان به شهر شوشا، پیشنهاد تازه اردوغان به پوتین برای حل مناقشه قره باغ، رقابت امارات و عربستان بر سر نفوذ در جزیره راهبردی یمن، تکاپوی جدید کویت برای حل اختلافات شورای همکاری خلیج فارس، برگزاری رزمایش مشترک راهبردی پاکستان و روسیه، تثبیت و بهبود کیفیت تجارت خارجی چین و پیشتازی حزب آنگ سان سوچی در انتخابات از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تشدید ناآرامی‌ها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی سابق، این گمانه‌زنی را مطرح کرده است که روسیه کنترل خود بر همسایگانش را از دست داده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وزارت امور خارجه آمریکا به‌تازگی حرکت دیگری در بازی شطرنج برای متوقف ساختن تلاش مداوم مسکو برای دور زدن تحریم‌ها و اتمام خط لوله نورد- استریم 2 انجام داده است. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از دریای بالتیک مستقیماً به آلمان برساند. 20 اکتبر، مقامات آمریکا محدودیت‌های بیشتری بر این طرح جنجال‌برانگیز زیرساخت انرژی اعمال کرده و به شرکت‌های دخیل در نورد استریم 2 هشدار دادند که برای متوقف ساختن عملیات خود تنها 30 روز مهلت دارند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از بین رفتن پیمان استارت 2 این معنا خواهد بود که روسیه و آمریکا دیگر محدودیتی در حوزه تسلیحات هسته‌ای برای خود قائل نشوند و این احتمال وجود دارد که به‌ویژه طرف آمریکایی تلاش کند که در این حوزه به دستاوردهای جدیدی دست پیدا کند یا تعداد موشک‌ها و کلاهک‌های هسته‌ای خود را افزایش دهد.
شعیب بهمن-کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت ترکیه با تعهد به حمایت بی‌قیدوشرط از جمهوری آذربایجان در مناقشه اخیر بر سر قره‌باغ، نیروها و بودجه‌اش را گسترش می‌دهد اما درعین‌حال پایگاه خود را تقویت می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران سیاسی بلاروس آنچنان طولانی شده که تحلیلگران آن را به بازی شطرنج تشبیه کرده‌اند. همان‌طور که تظاهرات بزرگ روز یکشنبه 27 سپتامبر نشان داد، معترضان کنترل کامل خیابان‌های پایتخت را در اختیار گرفتند، اما بعید است که الكساندر لوكاشنكو، رئیس جمهور بلاروس كه خشونت‌هایش علیه معترضان جهان را شوكه كرده است، به این زودی‌ها قدرت را رها كند. مراسم تحلیف عجیب و مخفیانه لوکاشنکو در 23 سپتامبر نیز، آخرین شاهکار مردی بود که بسیار لجوج و ضعیف است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امضای توافق‌نامه آتش‌بس قره‌باغ توسط ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه، نیکول پاشینیان نخست‌وزیر ارمنستان و الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان، از بسیاری عناصر یک پیمان صلح نهایی برخوردار بوده و برنده مشخص آن نیز آذربایجان است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا، شاید نفس راحت دولت‌های اروپایی از شادی مردم در خیابان‌های آمریکا بلندتر بود. چهار سال پیش، جو بایدن پس از پیروزی ترامپ به اجلاس امنیتی مونیخ، گردهمایی سالانه نخبگان امنیتی فرا آتلانتیک آمد و به مخاطبان نگران خود اطمینان داد که «آمریکا بازخواهد گشت». وی به عهد خود وفا کرد و تماس‌های تلفنی با متحدان اروپایی اصلی آمریکا طی چند روز اخیر نشان داده است که روابط فرا آتلانتیک ظاهراً به روال عادی بازگشته است، هرچند که از ریاست جمهوری ترامپ دو ماه باقی مانده است.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار روسیه درباره خطرات خروج آمریکا از پیمان «آی ان اف»، احتمال زد و بند ترامپ و پنس برای انتقال قدرت پیش از ترک کاخ سفید، اعلام رویکرد جو بایدن درباره ایران ، گفتگوی فرستاده تایوان با مقام نزدیک به بایدن، خنثی سازی طرح ترور نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، اعلام حمایت دوباره ترکیه از جمهوری قبرس شمالی، خروج ارامنه از شهر کلبجر در قره باغ،تایید کشته شدن 2000 نظامی ارمنی در مناقشه قره‌باغ، گرجستان صحنه اعتراضات پسا انتخاباتی ، درگیری پلیس با مخالفان رئیس جمهوری جدید پرو، آماده شدن پیش نویس قانون اساسی جدید لیبی برای همه پرسی، درگیری نظامی میان اریتره و اتیوپی، واکنش حکام سعودی به ممنوعیت فروش تسلیحات آلمان به عربستان، مواضع جدید چین درخصوص افغانستان، توافق قریب الوقوع ۱۵ کشور آسیا-اقیانوس آرام پیرامون پیمان مشارکت اقتصادی جامع منطقه ای و حمله ارتش اسرائیل به مواضع حماس در نوار غزه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش اروپا و چین به پیروزی بایدن، پوتین منتظر اعلام نتایج رسمی انتخابات آمریکا، سکوت کره شمالی در مقابل پیروزی بایدن، دیدار نماینده آمریکا در امور ایران با نتانیاهو، تاکید بر ادامه سیاست فشار حداکثری آمریکا علیه ایران، ادامه درگیری ها در قره باغ و ورود ارتش آذربایجان به شهر شوشا، پیشنهاد تازه اردوغان به پوتین برای حل مناقشه قره باغ، رقابت امارات و عربستان بر سر نفوذ در جزیره راهبردی یمن، تکاپوی جدید کویت برای حل اختلافات شورای همکاری خلیج فارس، برگزاری رزمایش مشترک راهبردی پاکستان و روسیه، تثبیت و بهبود کیفیت تجارت خارجی چین و پیشتازی حزب آنگ سان سوچی در انتخابات از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تشدید ناآرامی‌ها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی سابق، این گمانه‌زنی را مطرح کرده است که روسیه کنترل خود بر همسایگانش را از دست داده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وزارت امور خارجه آمریکا به‌تازگی حرکت دیگری در بازی شطرنج برای متوقف ساختن تلاش مداوم مسکو برای دور زدن تحریم‌ها و اتمام خط لوله نورد- استریم 2 انجام داده است. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از دریای بالتیک مستقیماً به آلمان برساند. 20 اکتبر، مقامات آمریکا محدودیت‌های بیشتری بر این طرح جنجال‌برانگیز زیرساخت انرژی اعمال کرده و به شرکت‌های دخیل در نورد استریم 2 هشدار دادند که برای متوقف ساختن عملیات خود تنها 30 روز مهلت دارند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از بین رفتن پیمان استارت 2 این معنا خواهد بود که روسیه و آمریکا دیگر محدودیتی در حوزه تسلیحات هسته‌ای برای خود قائل نشوند و این احتمال وجود دارد که به‌ویژه طرف آمریکایی تلاش کند که در این حوزه به دستاوردهای جدیدی دست پیدا کند یا تعداد موشک‌ها و کلاهک‌های هسته‌ای خود را افزایش دهد.
شعیب بهمن-کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت ترکیه با تعهد به حمایت بی‌قیدوشرط از جمهوری آذربایجان در مناقشه اخیر بر سر قره‌باغ، نیروها و بودجه‌اش را گسترش می‌دهد اما درعین‌حال پایگاه خود را تقویت می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران سیاسی بلاروس آنچنان طولانی شده که تحلیلگران آن را به بازی شطرنج تشبیه کرده‌اند. همان‌طور که تظاهرات بزرگ روز یکشنبه 27 سپتامبر نشان داد، معترضان کنترل کامل خیابان‌های پایتخت را در اختیار گرفتند، اما بعید است که الكساندر لوكاشنكو، رئیس جمهور بلاروس كه خشونت‌هایش علیه معترضان جهان را شوكه كرده است، به این زودی‌ها قدرت را رها كند. مراسم تحلیف عجیب و مخفیانه لوکاشنکو در 23 سپتامبر نیز، آخرین شاهکار مردی بود که بسیار لجوج و ضعیف است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امضای توافق‌نامه آتش‌بس قره‌باغ توسط ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه، نیکول پاشینیان نخست‌وزیر ارمنستان و الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان، از بسیاری عناصر یک پیمان صلح نهایی برخوردار بوده و برنده مشخص آن نیز آذربایجان است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا، شاید نفس راحت دولت‌های اروپایی از شادی مردم در خیابان‌های آمریکا بلندتر بود. چهار سال پیش، جو بایدن پس از پیروزی ترامپ به اجلاس امنیتی مونیخ، گردهمایی سالانه نخبگان امنیتی فرا آتلانتیک آمد و به مخاطبان نگران خود اطمینان داد که «آمریکا بازخواهد گشت». وی به عهد خود وفا کرد و تماس‌های تلفنی با متحدان اروپایی اصلی آمریکا طی چند روز اخیر نشان داده است که روابط فرا آتلانتیک ظاهراً به روال عادی بازگشته است، هرچند که از ریاست جمهوری ترامپ دو ماه باقی مانده است.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار روسیه درباره خطرات خروج آمریکا از پیمان «آی ان اف»، احتمال زد و بند ترامپ و پنس برای انتقال قدرت پیش از ترک کاخ سفید، اعلام رویکرد جو بایدن درباره ایران ، گفتگوی فرستاده تایوان با مقام نزدیک به بایدن، خنثی سازی طرح ترور نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، اعلام حمایت دوباره ترکیه از جمهوری قبرس شمالی، خروج ارامنه از شهر کلبجر در قره باغ،تایید کشته شدن 2000 نظامی ارمنی در مناقشه قره‌باغ، گرجستان صحنه اعتراضات پسا انتخاباتی ، درگیری پلیس با مخالفان رئیس جمهوری جدید پرو، آماده شدن پیش نویس قانون اساسی جدید لیبی برای همه پرسی، درگیری نظامی میان اریتره و اتیوپی، واکنش حکام سعودی به ممنوعیت فروش تسلیحات آلمان به عربستان، مواضع جدید چین درخصوص افغانستان، توافق قریب الوقوع ۱۵ کشور آسیا-اقیانوس آرام پیرامون پیمان مشارکت اقتصادی جامع منطقه ای و حمله ارتش اسرائیل به مواضع حماس در نوار غزه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش اروپا و چین به پیروزی بایدن، پوتین منتظر اعلام نتایج رسمی انتخابات آمریکا، سکوت کره شمالی در مقابل پیروزی بایدن، دیدار نماینده آمریکا در امور ایران با نتانیاهو، تاکید بر ادامه سیاست فشار حداکثری آمریکا علیه ایران، ادامه درگیری ها در قره باغ و ورود ارتش آذربایجان به شهر شوشا، پیشنهاد تازه اردوغان به پوتین برای حل مناقشه قره باغ، رقابت امارات و عربستان بر سر نفوذ در جزیره راهبردی یمن، تکاپوی جدید کویت برای حل اختلافات شورای همکاری خلیج فارس، برگزاری رزمایش مشترک راهبردی پاکستان و روسیه، تثبیت و بهبود کیفیت تجارت خارجی چین و پیشتازی حزب آنگ سان سوچی در انتخابات از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تشدید ناآرامی‌ها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی سابق، این گمانه‌زنی را مطرح کرده است که روسیه کنترل خود بر همسایگانش را از دست داده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وزارت امور خارجه آمریکا به‌تازگی حرکت دیگری در بازی شطرنج برای متوقف ساختن تلاش مداوم مسکو برای دور زدن تحریم‌ها و اتمام خط لوله نورد- استریم 2 انجام داده است. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از دریای بالتیک مستقیماً به آلمان برساند. 20 اکتبر، مقامات آمریکا محدودیت‌های بیشتری بر این طرح جنجال‌برانگیز زیرساخت انرژی اعمال کرده و به شرکت‌های دخیل در نورد استریم 2 هشدار دادند که برای متوقف ساختن عملیات خود تنها 30 روز مهلت دارند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از بین رفتن پیمان استارت 2 این معنا خواهد بود که روسیه و آمریکا دیگر محدودیتی در حوزه تسلیحات هسته‌ای برای خود قائل نشوند و این احتمال وجود دارد که به‌ویژه طرف آمریکایی تلاش کند که در این حوزه به دستاوردهای جدیدی دست پیدا کند یا تعداد موشک‌ها و کلاهک‌های هسته‌ای خود را افزایش دهد.
شعیب بهمن-کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت ترکیه با تعهد به حمایت بی‌قیدوشرط از جمهوری آذربایجان در مناقشه اخیر بر سر قره‌باغ، نیروها و بودجه‌اش را گسترش می‌دهد اما درعین‌حال پایگاه خود را تقویت می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران سیاسی بلاروس آنچنان طولانی شده که تحلیلگران آن را به بازی شطرنج تشبیه کرده‌اند. همان‌طور که تظاهرات بزرگ روز یکشنبه 27 سپتامبر نشان داد، معترضان کنترل کامل خیابان‌های پایتخت را در اختیار گرفتند، اما بعید است که الكساندر لوكاشنكو، رئیس جمهور بلاروس كه خشونت‌هایش علیه معترضان جهان را شوكه كرده است، به این زودی‌ها قدرت را رها كند. مراسم تحلیف عجیب و مخفیانه لوکاشنکو در 23 سپتامبر نیز، آخرین شاهکار مردی بود که بسیار لجوج و ضعیف است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امضای توافق‌نامه آتش‌بس قره‌باغ توسط ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه، نیکول پاشینیان نخست‌وزیر ارمنستان و الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان، از بسیاری عناصر یک پیمان صلح نهایی برخوردار بوده و برنده مشخص آن نیز آذربایجان است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا، شاید نفس راحت دولت‌های اروپایی از شادی مردم در خیابان‌های آمریکا بلندتر بود. چهار سال پیش، جو بایدن پس از پیروزی ترامپ به اجلاس امنیتی مونیخ، گردهمایی سالانه نخبگان امنیتی فرا آتلانتیک آمد و به مخاطبان نگران خود اطمینان داد که «آمریکا بازخواهد گشت». وی به عهد خود وفا کرد و تماس‌های تلفنی با متحدان اروپایی اصلی آمریکا طی چند روز اخیر نشان داده است که روابط فرا آتلانتیک ظاهراً به روال عادی بازگشته است، هرچند که از ریاست جمهوری ترامپ دو ماه باقی مانده است.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار روسیه درباره خطرات خروج آمریکا از پیمان «آی ان اف»، احتمال زد و بند ترامپ و پنس برای انتقال قدرت پیش از ترک کاخ سفید، اعلام رویکرد جو بایدن درباره ایران ، گفتگوی فرستاده تایوان با مقام نزدیک به بایدن، خنثی سازی طرح ترور نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، اعلام حمایت دوباره ترکیه از جمهوری قبرس شمالی، خروج ارامنه از شهر کلبجر در قره باغ،تایید کشته شدن 2000 نظامی ارمنی در مناقشه قره‌باغ، گرجستان صحنه اعتراضات پسا انتخاباتی ، درگیری پلیس با مخالفان رئیس جمهوری جدید پرو، آماده شدن پیش نویس قانون اساسی جدید لیبی برای همه پرسی، درگیری نظامی میان اریتره و اتیوپی، واکنش حکام سعودی به ممنوعیت فروش تسلیحات آلمان به عربستان، مواضع جدید چین درخصوص افغانستان، توافق قریب الوقوع ۱۵ کشور آسیا-اقیانوس آرام پیرامون پیمان مشارکت اقتصادی جامع منطقه ای و حمله ارتش اسرائیل به مواضع حماس در نوار غزه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش اروپا و چین به پیروزی بایدن، پوتین منتظر اعلام نتایج رسمی انتخابات آمریکا، سکوت کره شمالی در مقابل پیروزی بایدن، دیدار نماینده آمریکا در امور ایران با نتانیاهو، تاکید بر ادامه سیاست فشار حداکثری آمریکا علیه ایران، ادامه درگیری ها در قره باغ و ورود ارتش آذربایجان به شهر شوشا، پیشنهاد تازه اردوغان به پوتین برای حل مناقشه قره باغ، رقابت امارات و عربستان بر سر نفوذ در جزیره راهبردی یمن، تکاپوی جدید کویت برای حل اختلافات شورای همکاری خلیج فارس، برگزاری رزمایش مشترک راهبردی پاکستان و روسیه، تثبیت و بهبود کیفیت تجارت خارجی چین و پیشتازی حزب آنگ سان سوچی در انتخابات از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تشدید ناآرامی‌ها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی سابق، این گمانه‌زنی را مطرح کرده است که روسیه کنترل خود بر همسایگانش را از دست داده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وزارت امور خارجه آمریکا به‌تازگی حرکت دیگری در بازی شطرنج برای متوقف ساختن تلاش مداوم مسکو برای دور زدن تحریم‌ها و اتمام خط لوله نورد- استریم 2 انجام داده است. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از دریای بالتیک مستقیماً به آلمان برساند. 20 اکتبر، مقامات آمریکا محدودیت‌های بیشتری بر این طرح جنجال‌برانگیز زیرساخت انرژی اعمال کرده و به شرکت‌های دخیل در نورد استریم 2 هشدار دادند که برای متوقف ساختن عملیات خود تنها 30 روز مهلت دارند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از بین رفتن پیمان استارت 2 این معنا خواهد بود که روسیه و آمریکا دیگر محدودیتی در حوزه تسلیحات هسته‌ای برای خود قائل نشوند و این احتمال وجود دارد که به‌ویژه طرف آمریکایی تلاش کند که در این حوزه به دستاوردهای جدیدی دست پیدا کند یا تعداد موشک‌ها و کلاهک‌های هسته‌ای خود را افزایش دهد.
شعیب بهمن-کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دولت ترکیه با تعهد به حمایت بی‌قیدوشرط از جمهوری آذربایجان در مناقشه اخیر بر سر قره‌باغ، نیروها و بودجه‌اش را گسترش می‌دهد اما درعین‌حال پایگاه خود را تقویت می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران سیاسی بلاروس آنچنان طولانی شده که تحلیلگران آن را به بازی شطرنج تشبیه کرده‌اند. همان‌طور که تظاهرات بزرگ روز یکشنبه 27 سپتامبر نشان داد، معترضان کنترل کامل خیابان‌های پایتخت را در اختیار گرفتند، اما بعید است که الكساندر لوكاشنكو، رئیس جمهور بلاروس كه خشونت‌هایش علیه معترضان جهان را شوكه كرده است، به این زودی‌ها قدرت را رها كند. مراسم تحلیف عجیب و مخفیانه لوکاشنکو در 23 سپتامبر نیز، آخرین شاهکار مردی بود که بسیار لجوج و ضعیف است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»