نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: حضور نیروهای ترکیه در بیش از ۶۰ موقعیت نظامی شمال عراق و حملات مکرر به مناطق کوهستانی، نشانگر طرح بلندمدت آنکارا برای گسترش نفوذ ژئوپلیتیکی خود در غرب آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر حوزه استراتژیک و ژئوپلیتیک، خلع سلاح پ ک ک را ناشی از احساس ضعف آنها بعد از فروپاشی حکومت بشار اسد و قدرت گرفتن ترکیه و نیز افزایش فشارهای بینالمللی با روی کار امدن دونالد ترامپ دانست و گفت: در مقطع فعلی، هم پ ک ک و هم دولت ترکیه از این توافق استقبال می کنند، اما بعید است این توافق دوام طولانی مدت داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: افزایش تلفات غیرنظامیان و شهروندان عادی در منطقه شمال و شرق سوریه، متعاقب تداوم و تشدید حملات هوایی و توپخانهای ارتش ترکیه و شبه نظامیان وابسته به آن، یعنی ارتش ملی سوریه (SNA) منجر به ایجاد نگرانیهای مضاعف نسبت به روند تحولات سوریه در آینده شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: موضوع پ ک ک یک موضوع تک بعدی نیست که با یک توافق امنیتی میان ترکیه و عراق حل شود، این مساله یک موضوع امنیتی – سیاسی است و به جز ترکیه و عراق کشورهای دیگر هم در آن نقش دارند. ضمن آنکه بعید است عملیات مشترک علیه پ ک ک از سوی دو کشور انجام گیرد، چون ترکیه خواهان آن است که این عملیات در مناطق عربی مثل سنجار اتفاق افتد که عراق تحفظ زیادی بر این مناطق دارد و اجازه نقشآفرینی ترکیه در این مناطق را نمیدهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: روابط سوریه و ترکیه در طول سالهای گذشته نوسانات قابل توجهی را از تنش و خصومت گرفته تا تلاشهای اخیر برای عادی سازی تجربه کرده است. برخی از نشانهها از تمایل متقابل دو کشور برای تقویت روابط حکایت دارد که در جلساتی که در سطوح مختلف از جمله با حضور مدیران آژانسهای اطلاعاتی و وزیران امور خارجه برگزار میشود، مشهود است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: آنکارا تحت تاثیر فشار غرب و آمریکا، که بعد از جنگ اوکراین تشدید شده، تلاش دارد سیاست تنش صفر با همسایگان از جمله عراق را پیش ببرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عراق با بیان اینکه خیلی از گروهها و احزاب سیاسی و تصمیمگیران در سیاست خارجی عراق، قائل به این هستند که همکاریهای نظامی با ناتو باید گسترش یابد، گفت: همکاریهای مشترک نظامی کشورهای غربی، مانند فرانسه، انگلیس و آمریکا با برخی بازیگران منطقهای مانند مصر، اردن و عراق و برخی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در حال افزایش و رزمایشهای مشترک دریایی و هوایی در دریای سرخ و دیگر نقاط پررنگتر شده است. ناتو مدلی را دنبال میکند که گسترش حضور در منطقه غرب آسیا یکی از مؤلفههای آن است که خطرات خاص خود را به دنبال خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: مذاکرات محرمانه جیک سالیوان با دستیاران ارشد پوتین درباره اوکراین، ادامه کمک های اتحادیه اروپا به کی یف، هشدار شهردار کییف درباره احتمال تخلیه پایتخت اوکراین، ابراز امیدواری اوکراین به تکمیل روند الحاق این کشور به اتحادیه اروپا تا پایان سال 2024، مخالفت صربستان با توافق پیشنهادی آلمان و فرانسه برای کوزوو، تاکید فرانسه بر پاسخ محکم و واحد اروپا به سیاستهای تجاری آمریکا، پیمان دفاعی جدید انگلیس و ژاپن با هدف مقابله با چین، کنفرانس طائف و سناریو عربستان برای احیای نفوذ از دست رفته در لبنان، ادامه جنگ قدرت در رژیم صهیونیستی، دعوت ماکرون از نتانیاهو برای سفر به فرانسه به منظور رایزنی درباره ایران، عملیات جدید ارتش ترکیه ضد پ.ک.ک، تظاهرات گسترده در شهرهای مختلف پرو، انتشار کتاب سفید بامحور فضای مجازی در چین، واکنش دوباره کرهشمالی به رزمایشهای آمریکا و کرهجنوبی و کنفرانس جهانی آب و هوای «کوپ ۲۷» به میزبانی مصر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: عملیات نظامی گسترده ترکیه در شمال عراق به بهانه مبارزه با تروریسم، دفاع دوباره پوتین از تصمیم خود برای اجرای عملیات نظامی در اوکراین، خطر درگیری روسیه با ناتو در قطب شمال، آغاز رسمی بررسی صلاحیت اوکراین برای عضویت در اتحادیه اروپا، محدودیت های جدی برای تردد کامیونهای پلاک روسیه و بلاروس در اتحادیه اروپا، انتقاد دوباره پاپ فرانسیس از جنگ روسیه و اوکراین، فشار زلنسکی به بایدن برای سفر به اوکراین،کابینه بنت در پرتگاه سقوط، ورود مستقیم آمریکا به پرونده یمن، ادامه تنش های مرزی بین تاجیکستان و قرقیزستان، احضار سفیر رژیم صهیونیستی به وزارت خارجه روسیه ، گفتگوی اردوغان و گوترش پیرامون تحولات قدس و اوکراین، واکنش طالبان به حملات پاکستان، اعلامیه داعش درباره آغاز دوباره حملات تروریستی در خاک اروپا، آغاز رزمایش کره جنوبی با آمریکا، شش پرتاب فضایی امسال چین برای تکمیل ایستگاه فضایی کشور و ادامه افزایش بهای نفت در بازارهای جهانی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: حضور نیروهای ترکیه در بیش از ۶۰ موقعیت نظامی شمال عراق و حملات مکرر به مناطق کوهستانی، نشانگر طرح بلندمدت آنکارا برای گسترش نفوذ ژئوپلیتیکی خود در غرب آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر حوزه استراتژیک و ژئوپلیتیک، خلع سلاح پ ک ک را ناشی از احساس ضعف آنها بعد از فروپاشی حکومت بشار اسد و قدرت گرفتن ترکیه و نیز افزایش فشارهای بینالمللی با روی کار امدن دونالد ترامپ دانست و گفت: در مقطع فعلی، هم پ ک ک و هم دولت ترکیه از این توافق استقبال می کنند، اما بعید است این توافق دوام طولانی مدت داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: افزایش تلفات غیرنظامیان و شهروندان عادی در منطقه شمال و شرق سوریه، متعاقب تداوم و تشدید حملات هوایی و توپخانهای ارتش ترکیه و شبه نظامیان وابسته به آن، یعنی ارتش ملی سوریه (SNA) منجر به ایجاد نگرانیهای مضاعف نسبت به روند تحولات سوریه در آینده شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: موضوع پ ک ک یک موضوع تک بعدی نیست که با یک توافق امنیتی میان ترکیه و عراق حل شود، این مساله یک موضوع امنیتی – سیاسی است و به جز ترکیه و عراق کشورهای دیگر هم در آن نقش دارند. ضمن آنکه بعید است عملیات مشترک علیه پ ک ک از سوی دو کشور انجام گیرد، چون ترکیه خواهان آن است که این عملیات در مناطق عربی مثل سنجار اتفاق افتد که عراق تحفظ زیادی بر این مناطق دارد و اجازه نقشآفرینی ترکیه در این مناطق را نمیدهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: روابط سوریه و ترکیه در طول سالهای گذشته نوسانات قابل توجهی را از تنش و خصومت گرفته تا تلاشهای اخیر برای عادی سازی تجربه کرده است. برخی از نشانهها از تمایل متقابل دو کشور برای تقویت روابط حکایت دارد که در جلساتی که در سطوح مختلف از جمله با حضور مدیران آژانسهای اطلاعاتی و وزیران امور خارجه برگزار میشود، مشهود است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: آنکارا تحت تاثیر فشار غرب و آمریکا، که بعد از جنگ اوکراین تشدید شده، تلاش دارد سیاست تنش صفر با همسایگان از جمله عراق را پیش ببرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عراق با بیان اینکه خیلی از گروهها و احزاب سیاسی و تصمیمگیران در سیاست خارجی عراق، قائل به این هستند که همکاریهای نظامی با ناتو باید گسترش یابد، گفت: همکاریهای مشترک نظامی کشورهای غربی، مانند فرانسه، انگلیس و آمریکا با برخی بازیگران منطقهای مانند مصر، اردن و عراق و برخی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در حال افزایش و رزمایشهای مشترک دریایی و هوایی در دریای سرخ و دیگر نقاط پررنگتر شده است. ناتو مدلی را دنبال میکند که گسترش حضور در منطقه غرب آسیا یکی از مؤلفههای آن است که خطرات خاص خود را به دنبال خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: مذاکرات محرمانه جیک سالیوان با دستیاران ارشد پوتین درباره اوکراین، ادامه کمک های اتحادیه اروپا به کی یف، هشدار شهردار کییف درباره احتمال تخلیه پایتخت اوکراین، ابراز امیدواری اوکراین به تکمیل روند الحاق این کشور به اتحادیه اروپا تا پایان سال 2024، مخالفت صربستان با توافق پیشنهادی آلمان و فرانسه برای کوزوو، تاکید فرانسه بر پاسخ محکم و واحد اروپا به سیاستهای تجاری آمریکا، پیمان دفاعی جدید انگلیس و ژاپن با هدف مقابله با چین، کنفرانس طائف و سناریو عربستان برای احیای نفوذ از دست رفته در لبنان، ادامه جنگ قدرت در رژیم صهیونیستی، دعوت ماکرون از نتانیاهو برای سفر به فرانسه به منظور رایزنی درباره ایران، عملیات جدید ارتش ترکیه ضد پ.ک.ک، تظاهرات گسترده در شهرهای مختلف پرو، انتشار کتاب سفید بامحور فضای مجازی در چین، واکنش دوباره کرهشمالی به رزمایشهای آمریکا و کرهجنوبی و کنفرانس جهانی آب و هوای «کوپ ۲۷» به میزبانی مصر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: عملیات نظامی گسترده ترکیه در شمال عراق به بهانه مبارزه با تروریسم، دفاع دوباره پوتین از تصمیم خود برای اجرای عملیات نظامی در اوکراین، خطر درگیری روسیه با ناتو در قطب شمال، آغاز رسمی بررسی صلاحیت اوکراین برای عضویت در اتحادیه اروپا، محدودیت های جدی برای تردد کامیونهای پلاک روسیه و بلاروس در اتحادیه اروپا، انتقاد دوباره پاپ فرانسیس از جنگ روسیه و اوکراین، فشار زلنسکی به بایدن برای سفر به اوکراین،کابینه بنت در پرتگاه سقوط، ورود مستقیم آمریکا به پرونده یمن، ادامه تنش های مرزی بین تاجیکستان و قرقیزستان، احضار سفیر رژیم صهیونیستی به وزارت خارجه روسیه ، گفتگوی اردوغان و گوترش پیرامون تحولات قدس و اوکراین، واکنش طالبان به حملات پاکستان، اعلامیه داعش درباره آغاز دوباره حملات تروریستی در خاک اروپا، آغاز رزمایش کره جنوبی با آمریکا، شش پرتاب فضایی امسال چین برای تکمیل ایستگاه فضایی کشور و ادامه افزایش بهای نفت در بازارهای جهانی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: حضور نیروهای ترکیه در بیش از ۶۰ موقعیت نظامی شمال عراق و حملات مکرر به مناطق کوهستانی، نشانگر طرح بلندمدت آنکارا برای گسترش نفوذ ژئوپلیتیکی خود در غرب آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر حوزه استراتژیک و ژئوپلیتیک، خلع سلاح پ ک ک را ناشی از احساس ضعف آنها بعد از فروپاشی حکومت بشار اسد و قدرت گرفتن ترکیه و نیز افزایش فشارهای بینالمللی با روی کار امدن دونالد ترامپ دانست و گفت: در مقطع فعلی، هم پ ک ک و هم دولت ترکیه از این توافق استقبال می کنند، اما بعید است این توافق دوام طولانی مدت داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: افزایش تلفات غیرنظامیان و شهروندان عادی در منطقه شمال و شرق سوریه، متعاقب تداوم و تشدید حملات هوایی و توپخانهای ارتش ترکیه و شبه نظامیان وابسته به آن، یعنی ارتش ملی سوریه (SNA) منجر به ایجاد نگرانیهای مضاعف نسبت به روند تحولات سوریه در آینده شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: موضوع پ ک ک یک موضوع تک بعدی نیست که با یک توافق امنیتی میان ترکیه و عراق حل شود، این مساله یک موضوع امنیتی – سیاسی است و به جز ترکیه و عراق کشورهای دیگر هم در آن نقش دارند. ضمن آنکه بعید است عملیات مشترک علیه پ ک ک از سوی دو کشور انجام گیرد، چون ترکیه خواهان آن است که این عملیات در مناطق عربی مثل سنجار اتفاق افتد که عراق تحفظ زیادی بر این مناطق دارد و اجازه نقشآفرینی ترکیه در این مناطق را نمیدهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: روابط سوریه و ترکیه در طول سالهای گذشته نوسانات قابل توجهی را از تنش و خصومت گرفته تا تلاشهای اخیر برای عادی سازی تجربه کرده است. برخی از نشانهها از تمایل متقابل دو کشور برای تقویت روابط حکایت دارد که در جلساتی که در سطوح مختلف از جمله با حضور مدیران آژانسهای اطلاعاتی و وزیران امور خارجه برگزار میشود، مشهود است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: آنکارا تحت تاثیر فشار غرب و آمریکا، که بعد از جنگ اوکراین تشدید شده، تلاش دارد سیاست تنش صفر با همسایگان از جمله عراق را پیش ببرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عراق با بیان اینکه خیلی از گروهها و احزاب سیاسی و تصمیمگیران در سیاست خارجی عراق، قائل به این هستند که همکاریهای نظامی با ناتو باید گسترش یابد، گفت: همکاریهای مشترک نظامی کشورهای غربی، مانند فرانسه، انگلیس و آمریکا با برخی بازیگران منطقهای مانند مصر، اردن و عراق و برخی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در حال افزایش و رزمایشهای مشترک دریایی و هوایی در دریای سرخ و دیگر نقاط پررنگتر شده است. ناتو مدلی را دنبال میکند که گسترش حضور در منطقه غرب آسیا یکی از مؤلفههای آن است که خطرات خاص خود را به دنبال خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: مذاکرات محرمانه جیک سالیوان با دستیاران ارشد پوتین درباره اوکراین، ادامه کمک های اتحادیه اروپا به کی یف، هشدار شهردار کییف درباره احتمال تخلیه پایتخت اوکراین، ابراز امیدواری اوکراین به تکمیل روند الحاق این کشور به اتحادیه اروپا تا پایان سال 2024، مخالفت صربستان با توافق پیشنهادی آلمان و فرانسه برای کوزوو، تاکید فرانسه بر پاسخ محکم و واحد اروپا به سیاستهای تجاری آمریکا، پیمان دفاعی جدید انگلیس و ژاپن با هدف مقابله با چین، کنفرانس طائف و سناریو عربستان برای احیای نفوذ از دست رفته در لبنان، ادامه جنگ قدرت در رژیم صهیونیستی، دعوت ماکرون از نتانیاهو برای سفر به فرانسه به منظور رایزنی درباره ایران، عملیات جدید ارتش ترکیه ضد پ.ک.ک، تظاهرات گسترده در شهرهای مختلف پرو، انتشار کتاب سفید بامحور فضای مجازی در چین، واکنش دوباره کرهشمالی به رزمایشهای آمریکا و کرهجنوبی و کنفرانس جهانی آب و هوای «کوپ ۲۷» به میزبانی مصر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: عملیات نظامی گسترده ترکیه در شمال عراق به بهانه مبارزه با تروریسم، دفاع دوباره پوتین از تصمیم خود برای اجرای عملیات نظامی در اوکراین، خطر درگیری روسیه با ناتو در قطب شمال، آغاز رسمی بررسی صلاحیت اوکراین برای عضویت در اتحادیه اروپا، محدودیت های جدی برای تردد کامیونهای پلاک روسیه و بلاروس در اتحادیه اروپا، انتقاد دوباره پاپ فرانسیس از جنگ روسیه و اوکراین، فشار زلنسکی به بایدن برای سفر به اوکراین،کابینه بنت در پرتگاه سقوط، ورود مستقیم آمریکا به پرونده یمن، ادامه تنش های مرزی بین تاجیکستان و قرقیزستان، احضار سفیر رژیم صهیونیستی به وزارت خارجه روسیه ، گفتگوی اردوغان و گوترش پیرامون تحولات قدس و اوکراین، واکنش طالبان به حملات پاکستان، اعلامیه داعش درباره آغاز دوباره حملات تروریستی در خاک اروپا، آغاز رزمایش کره جنوبی با آمریکا، شش پرتاب فضایی امسال چین برای تکمیل ایستگاه فضایی کشور و ادامه افزایش بهای نفت در بازارهای جهانی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: حضور نیروهای ترکیه در بیش از ۶۰ موقعیت نظامی شمال عراق و حملات مکرر به مناطق کوهستانی، نشانگر طرح بلندمدت آنکارا برای گسترش نفوذ ژئوپلیتیکی خود در غرب آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر حوزه استراتژیک و ژئوپلیتیک، خلع سلاح پ ک ک را ناشی از احساس ضعف آنها بعد از فروپاشی حکومت بشار اسد و قدرت گرفتن ترکیه و نیز افزایش فشارهای بینالمللی با روی کار امدن دونالد ترامپ دانست و گفت: در مقطع فعلی، هم پ ک ک و هم دولت ترکیه از این توافق استقبال می کنند، اما بعید است این توافق دوام طولانی مدت داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: افزایش تلفات غیرنظامیان و شهروندان عادی در منطقه شمال و شرق سوریه، متعاقب تداوم و تشدید حملات هوایی و توپخانهای ارتش ترکیه و شبه نظامیان وابسته به آن، یعنی ارتش ملی سوریه (SNA) منجر به ایجاد نگرانیهای مضاعف نسبت به روند تحولات سوریه در آینده شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: موضوع پ ک ک یک موضوع تک بعدی نیست که با یک توافق امنیتی میان ترکیه و عراق حل شود، این مساله یک موضوع امنیتی – سیاسی است و به جز ترکیه و عراق کشورهای دیگر هم در آن نقش دارند. ضمن آنکه بعید است عملیات مشترک علیه پ ک ک از سوی دو کشور انجام گیرد، چون ترکیه خواهان آن است که این عملیات در مناطق عربی مثل سنجار اتفاق افتد که عراق تحفظ زیادی بر این مناطق دارد و اجازه نقشآفرینی ترکیه در این مناطق را نمیدهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: روابط سوریه و ترکیه در طول سالهای گذشته نوسانات قابل توجهی را از تنش و خصومت گرفته تا تلاشهای اخیر برای عادی سازی تجربه کرده است. برخی از نشانهها از تمایل متقابل دو کشور برای تقویت روابط حکایت دارد که در جلساتی که در سطوح مختلف از جمله با حضور مدیران آژانسهای اطلاعاتی و وزیران امور خارجه برگزار میشود، مشهود است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: آنکارا تحت تاثیر فشار غرب و آمریکا، که بعد از جنگ اوکراین تشدید شده، تلاش دارد سیاست تنش صفر با همسایگان از جمله عراق را پیش ببرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عراق با بیان اینکه خیلی از گروهها و احزاب سیاسی و تصمیمگیران در سیاست خارجی عراق، قائل به این هستند که همکاریهای نظامی با ناتو باید گسترش یابد، گفت: همکاریهای مشترک نظامی کشورهای غربی، مانند فرانسه، انگلیس و آمریکا با برخی بازیگران منطقهای مانند مصر، اردن و عراق و برخی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در حال افزایش و رزمایشهای مشترک دریایی و هوایی در دریای سرخ و دیگر نقاط پررنگتر شده است. ناتو مدلی را دنبال میکند که گسترش حضور در منطقه غرب آسیا یکی از مؤلفههای آن است که خطرات خاص خود را به دنبال خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: مذاکرات محرمانه جیک سالیوان با دستیاران ارشد پوتین درباره اوکراین، ادامه کمک های اتحادیه اروپا به کی یف، هشدار شهردار کییف درباره احتمال تخلیه پایتخت اوکراین، ابراز امیدواری اوکراین به تکمیل روند الحاق این کشور به اتحادیه اروپا تا پایان سال 2024، مخالفت صربستان با توافق پیشنهادی آلمان و فرانسه برای کوزوو، تاکید فرانسه بر پاسخ محکم و واحد اروپا به سیاستهای تجاری آمریکا، پیمان دفاعی جدید انگلیس و ژاپن با هدف مقابله با چین، کنفرانس طائف و سناریو عربستان برای احیای نفوذ از دست رفته در لبنان، ادامه جنگ قدرت در رژیم صهیونیستی، دعوت ماکرون از نتانیاهو برای سفر به فرانسه به منظور رایزنی درباره ایران، عملیات جدید ارتش ترکیه ضد پ.ک.ک، تظاهرات گسترده در شهرهای مختلف پرو، انتشار کتاب سفید بامحور فضای مجازی در چین، واکنش دوباره کرهشمالی به رزمایشهای آمریکا و کرهجنوبی و کنفرانس جهانی آب و هوای «کوپ ۲۷» به میزبانی مصر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: عملیات نظامی گسترده ترکیه در شمال عراق به بهانه مبارزه با تروریسم، دفاع دوباره پوتین از تصمیم خود برای اجرای عملیات نظامی در اوکراین، خطر درگیری روسیه با ناتو در قطب شمال، آغاز رسمی بررسی صلاحیت اوکراین برای عضویت در اتحادیه اروپا، محدودیت های جدی برای تردد کامیونهای پلاک روسیه و بلاروس در اتحادیه اروپا، انتقاد دوباره پاپ فرانسیس از جنگ روسیه و اوکراین، فشار زلنسکی به بایدن برای سفر به اوکراین،کابینه بنت در پرتگاه سقوط، ورود مستقیم آمریکا به پرونده یمن، ادامه تنش های مرزی بین تاجیکستان و قرقیزستان، احضار سفیر رژیم صهیونیستی به وزارت خارجه روسیه ، گفتگوی اردوغان و گوترش پیرامون تحولات قدس و اوکراین، واکنش طالبان به حملات پاکستان، اعلامیه داعش درباره آغاز دوباره حملات تروریستی در خاک اروپا، آغاز رزمایش کره جنوبی با آمریکا، شش پرتاب فضایی امسال چین برای تکمیل ایستگاه فضایی کشور و ادامه افزایش بهای نفت در بازارهای جهانی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: حضور نیروهای ترکیه در بیش از ۶۰ موقعیت نظامی شمال عراق و حملات مکرر به مناطق کوهستانی، نشانگر طرح بلندمدت آنکارا برای گسترش نفوذ ژئوپلیتیکی خود در غرب آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر حوزه استراتژیک و ژئوپلیتیک، خلع سلاح پ ک ک را ناشی از احساس ضعف آنها بعد از فروپاشی حکومت بشار اسد و قدرت گرفتن ترکیه و نیز افزایش فشارهای بینالمللی با روی کار امدن دونالد ترامپ دانست و گفت: در مقطع فعلی، هم پ ک ک و هم دولت ترکیه از این توافق استقبال می کنند، اما بعید است این توافق دوام طولانی مدت داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: افزایش تلفات غیرنظامیان و شهروندان عادی در منطقه شمال و شرق سوریه، متعاقب تداوم و تشدید حملات هوایی و توپخانهای ارتش ترکیه و شبه نظامیان وابسته به آن، یعنی ارتش ملی سوریه (SNA) منجر به ایجاد نگرانیهای مضاعف نسبت به روند تحولات سوریه در آینده شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: موضوع پ ک ک یک موضوع تک بعدی نیست که با یک توافق امنیتی میان ترکیه و عراق حل شود، این مساله یک موضوع امنیتی – سیاسی است و به جز ترکیه و عراق کشورهای دیگر هم در آن نقش دارند. ضمن آنکه بعید است عملیات مشترک علیه پ ک ک از سوی دو کشور انجام گیرد، چون ترکیه خواهان آن است که این عملیات در مناطق عربی مثل سنجار اتفاق افتد که عراق تحفظ زیادی بر این مناطق دارد و اجازه نقشآفرینی ترکیه در این مناطق را نمیدهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: روابط سوریه و ترکیه در طول سالهای گذشته نوسانات قابل توجهی را از تنش و خصومت گرفته تا تلاشهای اخیر برای عادی سازی تجربه کرده است. برخی از نشانهها از تمایل متقابل دو کشور برای تقویت روابط حکایت دارد که در جلساتی که در سطوح مختلف از جمله با حضور مدیران آژانسهای اطلاعاتی و وزیران امور خارجه برگزار میشود، مشهود است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: آنکارا تحت تاثیر فشار غرب و آمریکا، که بعد از جنگ اوکراین تشدید شده، تلاش دارد سیاست تنش صفر با همسایگان از جمله عراق را پیش ببرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عراق با بیان اینکه خیلی از گروهها و احزاب سیاسی و تصمیمگیران در سیاست خارجی عراق، قائل به این هستند که همکاریهای نظامی با ناتو باید گسترش یابد، گفت: همکاریهای مشترک نظامی کشورهای غربی، مانند فرانسه، انگلیس و آمریکا با برخی بازیگران منطقهای مانند مصر، اردن و عراق و برخی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در حال افزایش و رزمایشهای مشترک دریایی و هوایی در دریای سرخ و دیگر نقاط پررنگتر شده است. ناتو مدلی را دنبال میکند که گسترش حضور در منطقه غرب آسیا یکی از مؤلفههای آن است که خطرات خاص خود را به دنبال خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: مذاکرات محرمانه جیک سالیوان با دستیاران ارشد پوتین درباره اوکراین، ادامه کمک های اتحادیه اروپا به کی یف، هشدار شهردار کییف درباره احتمال تخلیه پایتخت اوکراین، ابراز امیدواری اوکراین به تکمیل روند الحاق این کشور به اتحادیه اروپا تا پایان سال 2024، مخالفت صربستان با توافق پیشنهادی آلمان و فرانسه برای کوزوو، تاکید فرانسه بر پاسخ محکم و واحد اروپا به سیاستهای تجاری آمریکا، پیمان دفاعی جدید انگلیس و ژاپن با هدف مقابله با چین، کنفرانس طائف و سناریو عربستان برای احیای نفوذ از دست رفته در لبنان، ادامه جنگ قدرت در رژیم صهیونیستی، دعوت ماکرون از نتانیاهو برای سفر به فرانسه به منظور رایزنی درباره ایران، عملیات جدید ارتش ترکیه ضد پ.ک.ک، تظاهرات گسترده در شهرهای مختلف پرو، انتشار کتاب سفید بامحور فضای مجازی در چین، واکنش دوباره کرهشمالی به رزمایشهای آمریکا و کرهجنوبی و کنفرانس جهانی آب و هوای «کوپ ۲۷» به میزبانی مصر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: عملیات نظامی گسترده ترکیه در شمال عراق به بهانه مبارزه با تروریسم، دفاع دوباره پوتین از تصمیم خود برای اجرای عملیات نظامی در اوکراین، خطر درگیری روسیه با ناتو در قطب شمال، آغاز رسمی بررسی صلاحیت اوکراین برای عضویت در اتحادیه اروپا، محدودیت های جدی برای تردد کامیونهای پلاک روسیه و بلاروس در اتحادیه اروپا، انتقاد دوباره پاپ فرانسیس از جنگ روسیه و اوکراین، فشار زلنسکی به بایدن برای سفر به اوکراین،کابینه بنت در پرتگاه سقوط، ورود مستقیم آمریکا به پرونده یمن، ادامه تنش های مرزی بین تاجیکستان و قرقیزستان، احضار سفیر رژیم صهیونیستی به وزارت خارجه روسیه ، گفتگوی اردوغان و گوترش پیرامون تحولات قدس و اوکراین، واکنش طالبان به حملات پاکستان، اعلامیه داعش درباره آغاز دوباره حملات تروریستی در خاک اروپا، آغاز رزمایش کره جنوبی با آمریکا، شش پرتاب فضایی امسال چین برای تکمیل ایستگاه فضایی کشور و ادامه افزایش بهای نفت در بازارهای جهانی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: حضور نیروهای ترکیه در بیش از ۶۰ موقعیت نظامی شمال عراق و حملات مکرر به مناطق کوهستانی، نشانگر طرح بلندمدت آنکارا برای گسترش نفوذ ژئوپلیتیکی خود در غرب آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر حوزه استراتژیک و ژئوپلیتیک، خلع سلاح پ ک ک را ناشی از احساس ضعف آنها بعد از فروپاشی حکومت بشار اسد و قدرت گرفتن ترکیه و نیز افزایش فشارهای بینالمللی با روی کار امدن دونالد ترامپ دانست و گفت: در مقطع فعلی، هم پ ک ک و هم دولت ترکیه از این توافق استقبال می کنند، اما بعید است این توافق دوام طولانی مدت داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: افزایش تلفات غیرنظامیان و شهروندان عادی در منطقه شمال و شرق سوریه، متعاقب تداوم و تشدید حملات هوایی و توپخانهای ارتش ترکیه و شبه نظامیان وابسته به آن، یعنی ارتش ملی سوریه (SNA) منجر به ایجاد نگرانیهای مضاعف نسبت به روند تحولات سوریه در آینده شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: موضوع پ ک ک یک موضوع تک بعدی نیست که با یک توافق امنیتی میان ترکیه و عراق حل شود، این مساله یک موضوع امنیتی – سیاسی است و به جز ترکیه و عراق کشورهای دیگر هم در آن نقش دارند. ضمن آنکه بعید است عملیات مشترک علیه پ ک ک از سوی دو کشور انجام گیرد، چون ترکیه خواهان آن است که این عملیات در مناطق عربی مثل سنجار اتفاق افتد که عراق تحفظ زیادی بر این مناطق دارد و اجازه نقشآفرینی ترکیه در این مناطق را نمیدهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: روابط سوریه و ترکیه در طول سالهای گذشته نوسانات قابل توجهی را از تنش و خصومت گرفته تا تلاشهای اخیر برای عادی سازی تجربه کرده است. برخی از نشانهها از تمایل متقابل دو کشور برای تقویت روابط حکایت دارد که در جلساتی که در سطوح مختلف از جمله با حضور مدیران آژانسهای اطلاعاتی و وزیران امور خارجه برگزار میشود، مشهود است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: آنکارا تحت تاثیر فشار غرب و آمریکا، که بعد از جنگ اوکراین تشدید شده، تلاش دارد سیاست تنش صفر با همسایگان از جمله عراق را پیش ببرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عراق با بیان اینکه خیلی از گروهها و احزاب سیاسی و تصمیمگیران در سیاست خارجی عراق، قائل به این هستند که همکاریهای نظامی با ناتو باید گسترش یابد، گفت: همکاریهای مشترک نظامی کشورهای غربی، مانند فرانسه، انگلیس و آمریکا با برخی بازیگران منطقهای مانند مصر، اردن و عراق و برخی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در حال افزایش و رزمایشهای مشترک دریایی و هوایی در دریای سرخ و دیگر نقاط پررنگتر شده است. ناتو مدلی را دنبال میکند که گسترش حضور در منطقه غرب آسیا یکی از مؤلفههای آن است که خطرات خاص خود را به دنبال خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: مذاکرات محرمانه جیک سالیوان با دستیاران ارشد پوتین درباره اوکراین، ادامه کمک های اتحادیه اروپا به کی یف، هشدار شهردار کییف درباره احتمال تخلیه پایتخت اوکراین، ابراز امیدواری اوکراین به تکمیل روند الحاق این کشور به اتحادیه اروپا تا پایان سال 2024، مخالفت صربستان با توافق پیشنهادی آلمان و فرانسه برای کوزوو، تاکید فرانسه بر پاسخ محکم و واحد اروپا به سیاستهای تجاری آمریکا، پیمان دفاعی جدید انگلیس و ژاپن با هدف مقابله با چین، کنفرانس طائف و سناریو عربستان برای احیای نفوذ از دست رفته در لبنان، ادامه جنگ قدرت در رژیم صهیونیستی، دعوت ماکرون از نتانیاهو برای سفر به فرانسه به منظور رایزنی درباره ایران، عملیات جدید ارتش ترکیه ضد پ.ک.ک، تظاهرات گسترده در شهرهای مختلف پرو، انتشار کتاب سفید بامحور فضای مجازی در چین، واکنش دوباره کرهشمالی به رزمایشهای آمریکا و کرهجنوبی و کنفرانس جهانی آب و هوای «کوپ ۲۷» به میزبانی مصر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: عملیات نظامی گسترده ترکیه در شمال عراق به بهانه مبارزه با تروریسم، دفاع دوباره پوتین از تصمیم خود برای اجرای عملیات نظامی در اوکراین، خطر درگیری روسیه با ناتو در قطب شمال، آغاز رسمی بررسی صلاحیت اوکراین برای عضویت در اتحادیه اروپا، محدودیت های جدی برای تردد کامیونهای پلاک روسیه و بلاروس در اتحادیه اروپا، انتقاد دوباره پاپ فرانسیس از جنگ روسیه و اوکراین، فشار زلنسکی به بایدن برای سفر به اوکراین،کابینه بنت در پرتگاه سقوط، ورود مستقیم آمریکا به پرونده یمن، ادامه تنش های مرزی بین تاجیکستان و قرقیزستان، احضار سفیر رژیم صهیونیستی به وزارت خارجه روسیه ، گفتگوی اردوغان و گوترش پیرامون تحولات قدس و اوکراین، واکنش طالبان به حملات پاکستان، اعلامیه داعش درباره آغاز دوباره حملات تروریستی در خاک اروپا، آغاز رزمایش کره جنوبی با آمریکا، شش پرتاب فضایی امسال چین برای تکمیل ایستگاه فضایی کشور و ادامه افزایش بهای نفت در بازارهای جهانی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: حضور نیروهای ترکیه در بیش از ۶۰ موقعیت نظامی شمال عراق و حملات مکرر به مناطق کوهستانی، نشانگر طرح بلندمدت آنکارا برای گسترش نفوذ ژئوپلیتیکی خود در غرب آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر حوزه استراتژیک و ژئوپلیتیک، خلع سلاح پ ک ک را ناشی از احساس ضعف آنها بعد از فروپاشی حکومت بشار اسد و قدرت گرفتن ترکیه و نیز افزایش فشارهای بینالمللی با روی کار امدن دونالد ترامپ دانست و گفت: در مقطع فعلی، هم پ ک ک و هم دولت ترکیه از این توافق استقبال می کنند، اما بعید است این توافق دوام طولانی مدت داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: افزایش تلفات غیرنظامیان و شهروندان عادی در منطقه شمال و شرق سوریه، متعاقب تداوم و تشدید حملات هوایی و توپخانهای ارتش ترکیه و شبه نظامیان وابسته به آن، یعنی ارتش ملی سوریه (SNA) منجر به ایجاد نگرانیهای مضاعف نسبت به روند تحولات سوریه در آینده شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: موضوع پ ک ک یک موضوع تک بعدی نیست که با یک توافق امنیتی میان ترکیه و عراق حل شود، این مساله یک موضوع امنیتی – سیاسی است و به جز ترکیه و عراق کشورهای دیگر هم در آن نقش دارند. ضمن آنکه بعید است عملیات مشترک علیه پ ک ک از سوی دو کشور انجام گیرد، چون ترکیه خواهان آن است که این عملیات در مناطق عربی مثل سنجار اتفاق افتد که عراق تحفظ زیادی بر این مناطق دارد و اجازه نقشآفرینی ترکیه در این مناطق را نمیدهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: روابط سوریه و ترکیه در طول سالهای گذشته نوسانات قابل توجهی را از تنش و خصومت گرفته تا تلاشهای اخیر برای عادی سازی تجربه کرده است. برخی از نشانهها از تمایل متقابل دو کشور برای تقویت روابط حکایت دارد که در جلساتی که در سطوح مختلف از جمله با حضور مدیران آژانسهای اطلاعاتی و وزیران امور خارجه برگزار میشود، مشهود است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: آنکارا تحت تاثیر فشار غرب و آمریکا، که بعد از جنگ اوکراین تشدید شده، تلاش دارد سیاست تنش صفر با همسایگان از جمله عراق را پیش ببرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عراق با بیان اینکه خیلی از گروهها و احزاب سیاسی و تصمیمگیران در سیاست خارجی عراق، قائل به این هستند که همکاریهای نظامی با ناتو باید گسترش یابد، گفت: همکاریهای مشترک نظامی کشورهای غربی، مانند فرانسه، انگلیس و آمریکا با برخی بازیگران منطقهای مانند مصر، اردن و عراق و برخی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در حال افزایش و رزمایشهای مشترک دریایی و هوایی در دریای سرخ و دیگر نقاط پررنگتر شده است. ناتو مدلی را دنبال میکند که گسترش حضور در منطقه غرب آسیا یکی از مؤلفههای آن است که خطرات خاص خود را به دنبال خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: مذاکرات محرمانه جیک سالیوان با دستیاران ارشد پوتین درباره اوکراین، ادامه کمک های اتحادیه اروپا به کی یف، هشدار شهردار کییف درباره احتمال تخلیه پایتخت اوکراین، ابراز امیدواری اوکراین به تکمیل روند الحاق این کشور به اتحادیه اروپا تا پایان سال 2024، مخالفت صربستان با توافق پیشنهادی آلمان و فرانسه برای کوزوو، تاکید فرانسه بر پاسخ محکم و واحد اروپا به سیاستهای تجاری آمریکا، پیمان دفاعی جدید انگلیس و ژاپن با هدف مقابله با چین، کنفرانس طائف و سناریو عربستان برای احیای نفوذ از دست رفته در لبنان، ادامه جنگ قدرت در رژیم صهیونیستی، دعوت ماکرون از نتانیاهو برای سفر به فرانسه به منظور رایزنی درباره ایران، عملیات جدید ارتش ترکیه ضد پ.ک.ک، تظاهرات گسترده در شهرهای مختلف پرو، انتشار کتاب سفید بامحور فضای مجازی در چین، واکنش دوباره کرهشمالی به رزمایشهای آمریکا و کرهجنوبی و کنفرانس جهانی آب و هوای «کوپ ۲۷» به میزبانی مصر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: عملیات نظامی گسترده ترکیه در شمال عراق به بهانه مبارزه با تروریسم، دفاع دوباره پوتین از تصمیم خود برای اجرای عملیات نظامی در اوکراین، خطر درگیری روسیه با ناتو در قطب شمال، آغاز رسمی بررسی صلاحیت اوکراین برای عضویت در اتحادیه اروپا، محدودیت های جدی برای تردد کامیونهای پلاک روسیه و بلاروس در اتحادیه اروپا، انتقاد دوباره پاپ فرانسیس از جنگ روسیه و اوکراین، فشار زلنسکی به بایدن برای سفر به اوکراین،کابینه بنت در پرتگاه سقوط، ورود مستقیم آمریکا به پرونده یمن، ادامه تنش های مرزی بین تاجیکستان و قرقیزستان، احضار سفیر رژیم صهیونیستی به وزارت خارجه روسیه ، گفتگوی اردوغان و گوترش پیرامون تحولات قدس و اوکراین، واکنش طالبان به حملات پاکستان، اعلامیه داعش درباره آغاز دوباره حملات تروریستی در خاک اروپا، آغاز رزمایش کره جنوبی با آمریکا، شش پرتاب فضایی امسال چین برای تکمیل ایستگاه فضایی کشور و ادامه افزایش بهای نفت در بازارهای جهانی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»