شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با نخستوزیری سانائه تاکایچی، ژاپن به ایالات متحده نزدیکتر و در برابر چین و کره شمالی سیاستی سختگیرانهتر اتخاذ خواهد کرد و بهطورکلی، مسیر سیاست خارجی این کشور بیش از گذشته، امنیتی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدرس دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: نظم جهانی با محوریت آمریکا در حال گذار به ساختاری چندقطبی است. این تحول ژئوپلیتیک، چالشها و فرصتهایی برای ایران در پی دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر حوزه سیاست خارجی گفت: پس از آنکه با اشتباه محاسبه تروئیکای اروپایی و تحت فشار آمریکا، بازگشت غیر قابل توجیه قطعنامههای شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران مطرح شد، فضای جدیدی در عرصه دیپلماسی جهانی شکل گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی گفت: در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از ارکان اصلی تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی مطرح است. رقابتهای فزاینده میان قدرتهای بزرگ مانند ایالات متحده و چین، به همراه تلاشهای اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قاره پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، نشاندهنده اهمیت روزافزون این فناوری در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشورهاست. در این میان، کشورهای جنوب جهانی، از جمله ایران، با بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی و همکاریهای بینالمللی، میتوانند نقش مؤثری در شکلدهی به آینده دیجیتال ایفا کنند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا)، شهروندان چینی را از دسترسی به سامانهها و تاسیسات خود باز داشته است و این ممنوعیت حتی شهروندان چینی دارای ویزای آمریکا را نیز در بر میگیرد. میتوان این اقدام را نشانهای از رقابت فضایی بین ایالات متحده و چین تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: اخیرا، آمریکا از متحدان خود در گروه هفت و شرکایش در اتحادیه اروپا خواست تا دور تازهای از «تعرفههای معنادار» را بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند. مطالبات تعرفهای ترامپ، شکافی آشکار در راهبرد بین واشنگتن و بروکسل را نشان میدهد. در حالی که دولت ترامپ ترجیح میدهد با اعمال تعرفه بر کشورهای ثالث، اقتصاد کرملین را تضعیف کند، اروپا به دنبال تحریمهای رسمی علیه شرکای تجاری و مالی مسکو است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل آمریکا گفت: درحالیکه دونالد ترامپ در بازگشت دوباره به کاخ سفید وعده داده بود اقتصاد آمریکا را احیا کرده و شکوه صنعتی این کشور را بازگرداند، تازهترین دادههای اقتصادی خلاف آن را نشان میدهد. نرخ بیکاری که در آغاز دولت جدید ۳.۸ درصد بود، اکنون به ۴.۳ درصد رسیده و کارخانهها و شرکتهای ساختمانی هزاران کارگر را تعدیل کردهاند. حتی آمارهای بازنگریشده نشان میدهد تنها در ماه ژوئن سال جاری میلادی، ۱۳ هزار شغل از بین رفته است. این تحولات، فاصله میان شعارهای انتخاباتی ترامپ و واقعیت اقتصادی آمریکا را برجستهتر میسازد؛ شکافی که نه تنها سیاست داخلی، بلکه آینده اقتصادی و ژئوپلیتیکی این کشور را نیز تحتالشعاع قرار داده است.
همزمان، ترامپ تلاش دارد با بهرهگیری از اهرمهای ژئوپلیتیکی، فشارها را به بیرون منتقل کند؛ نمونه آن تهدید اتحادیه اروپا پس از جریمه گوگل بود، اقدامی که بسیاری از ناظران آن را تلاش برای تغییر دستور کار از رکود داخلی به چالشهای خارجی میدانند. پرسش اینجاست که آیا این سیاستها میتوانند اقتصاد آمریکا را از رکود خارج کنند یا در نهایت تبعات آن به اقتصاد جهانی سرایت خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر مسائل بینالملل گفت: ناوگان اقیانوس آرام روسیه، اخیرا اعلام کرد که زیردریاییهای دیزلی- الکتریکی این کشور همراه با زیردریایی نیروی دریایی ارتش آزادیبخش خلق چین برای نخستین بار، گشت مشترکی در منطقه آسیا-اقیانوسیه انجام دادند و پس از اتمام مأموریت، به پایگاههای خود بازگشتند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با نخستوزیری سانائه تاکایچی، ژاپن به ایالات متحده نزدیکتر و در برابر چین و کره شمالی سیاستی سختگیرانهتر اتخاذ خواهد کرد و بهطورکلی، مسیر سیاست خارجی این کشور بیش از گذشته، امنیتی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدرس دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: نظم جهانی با محوریت آمریکا در حال گذار به ساختاری چندقطبی است. این تحول ژئوپلیتیک، چالشها و فرصتهایی برای ایران در پی دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر حوزه سیاست خارجی گفت: پس از آنکه با اشتباه محاسبه تروئیکای اروپایی و تحت فشار آمریکا، بازگشت غیر قابل توجیه قطعنامههای شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران مطرح شد، فضای جدیدی در عرصه دیپلماسی جهانی شکل گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی گفت: در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از ارکان اصلی تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی مطرح است. رقابتهای فزاینده میان قدرتهای بزرگ مانند ایالات متحده و چین، به همراه تلاشهای اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قاره پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، نشاندهنده اهمیت روزافزون این فناوری در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشورهاست. در این میان، کشورهای جنوب جهانی، از جمله ایران، با بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی و همکاریهای بینالمللی، میتوانند نقش مؤثری در شکلدهی به آینده دیجیتال ایفا کنند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا)، شهروندان چینی را از دسترسی به سامانهها و تاسیسات خود باز داشته است و این ممنوعیت حتی شهروندان چینی دارای ویزای آمریکا را نیز در بر میگیرد. میتوان این اقدام را نشانهای از رقابت فضایی بین ایالات متحده و چین تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: اخیرا، آمریکا از متحدان خود در گروه هفت و شرکایش در اتحادیه اروپا خواست تا دور تازهای از «تعرفههای معنادار» را بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند. مطالبات تعرفهای ترامپ، شکافی آشکار در راهبرد بین واشنگتن و بروکسل را نشان میدهد. در حالی که دولت ترامپ ترجیح میدهد با اعمال تعرفه بر کشورهای ثالث، اقتصاد کرملین را تضعیف کند، اروپا به دنبال تحریمهای رسمی علیه شرکای تجاری و مالی مسکو است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل آمریکا گفت: درحالیکه دونالد ترامپ در بازگشت دوباره به کاخ سفید وعده داده بود اقتصاد آمریکا را احیا کرده و شکوه صنعتی این کشور را بازگرداند، تازهترین دادههای اقتصادی خلاف آن را نشان میدهد. نرخ بیکاری که در آغاز دولت جدید ۳.۸ درصد بود، اکنون به ۴.۳ درصد رسیده و کارخانهها و شرکتهای ساختمانی هزاران کارگر را تعدیل کردهاند. حتی آمارهای بازنگریشده نشان میدهد تنها در ماه ژوئن سال جاری میلادی، ۱۳ هزار شغل از بین رفته است. این تحولات، فاصله میان شعارهای انتخاباتی ترامپ و واقعیت اقتصادی آمریکا را برجستهتر میسازد؛ شکافی که نه تنها سیاست داخلی، بلکه آینده اقتصادی و ژئوپلیتیکی این کشور را نیز تحتالشعاع قرار داده است.
همزمان، ترامپ تلاش دارد با بهرهگیری از اهرمهای ژئوپلیتیکی، فشارها را به بیرون منتقل کند؛ نمونه آن تهدید اتحادیه اروپا پس از جریمه گوگل بود، اقدامی که بسیاری از ناظران آن را تلاش برای تغییر دستور کار از رکود داخلی به چالشهای خارجی میدانند. پرسش اینجاست که آیا این سیاستها میتوانند اقتصاد آمریکا را از رکود خارج کنند یا در نهایت تبعات آن به اقتصاد جهانی سرایت خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر مسائل بینالملل گفت: ناوگان اقیانوس آرام روسیه، اخیرا اعلام کرد که زیردریاییهای دیزلی- الکتریکی این کشور همراه با زیردریایی نیروی دریایی ارتش آزادیبخش خلق چین برای نخستین بار، گشت مشترکی در منطقه آسیا-اقیانوسیه انجام دادند و پس از اتمام مأموریت، به پایگاههای خود بازگشتند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با نخستوزیری سانائه تاکایچی، ژاپن به ایالات متحده نزدیکتر و در برابر چین و کره شمالی سیاستی سختگیرانهتر اتخاذ خواهد کرد و بهطورکلی، مسیر سیاست خارجی این کشور بیش از گذشته، امنیتی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدرس دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: نظم جهانی با محوریت آمریکا در حال گذار به ساختاری چندقطبی است. این تحول ژئوپلیتیک، چالشها و فرصتهایی برای ایران در پی دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر حوزه سیاست خارجی گفت: پس از آنکه با اشتباه محاسبه تروئیکای اروپایی و تحت فشار آمریکا، بازگشت غیر قابل توجیه قطعنامههای شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران مطرح شد، فضای جدیدی در عرصه دیپلماسی جهانی شکل گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی گفت: در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از ارکان اصلی تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی مطرح است. رقابتهای فزاینده میان قدرتهای بزرگ مانند ایالات متحده و چین، به همراه تلاشهای اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قاره پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، نشاندهنده اهمیت روزافزون این فناوری در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشورهاست. در این میان، کشورهای جنوب جهانی، از جمله ایران، با بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی و همکاریهای بینالمللی، میتوانند نقش مؤثری در شکلدهی به آینده دیجیتال ایفا کنند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا)، شهروندان چینی را از دسترسی به سامانهها و تاسیسات خود باز داشته است و این ممنوعیت حتی شهروندان چینی دارای ویزای آمریکا را نیز در بر میگیرد. میتوان این اقدام را نشانهای از رقابت فضایی بین ایالات متحده و چین تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: اخیرا، آمریکا از متحدان خود در گروه هفت و شرکایش در اتحادیه اروپا خواست تا دور تازهای از «تعرفههای معنادار» را بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند. مطالبات تعرفهای ترامپ، شکافی آشکار در راهبرد بین واشنگتن و بروکسل را نشان میدهد. در حالی که دولت ترامپ ترجیح میدهد با اعمال تعرفه بر کشورهای ثالث، اقتصاد کرملین را تضعیف کند، اروپا به دنبال تحریمهای رسمی علیه شرکای تجاری و مالی مسکو است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل آمریکا گفت: درحالیکه دونالد ترامپ در بازگشت دوباره به کاخ سفید وعده داده بود اقتصاد آمریکا را احیا کرده و شکوه صنعتی این کشور را بازگرداند، تازهترین دادههای اقتصادی خلاف آن را نشان میدهد. نرخ بیکاری که در آغاز دولت جدید ۳.۸ درصد بود، اکنون به ۴.۳ درصد رسیده و کارخانهها و شرکتهای ساختمانی هزاران کارگر را تعدیل کردهاند. حتی آمارهای بازنگریشده نشان میدهد تنها در ماه ژوئن سال جاری میلادی، ۱۳ هزار شغل از بین رفته است. این تحولات، فاصله میان شعارهای انتخاباتی ترامپ و واقعیت اقتصادی آمریکا را برجستهتر میسازد؛ شکافی که نه تنها سیاست داخلی، بلکه آینده اقتصادی و ژئوپلیتیکی این کشور را نیز تحتالشعاع قرار داده است.
همزمان، ترامپ تلاش دارد با بهرهگیری از اهرمهای ژئوپلیتیکی، فشارها را به بیرون منتقل کند؛ نمونه آن تهدید اتحادیه اروپا پس از جریمه گوگل بود، اقدامی که بسیاری از ناظران آن را تلاش برای تغییر دستور کار از رکود داخلی به چالشهای خارجی میدانند. پرسش اینجاست که آیا این سیاستها میتوانند اقتصاد آمریکا را از رکود خارج کنند یا در نهایت تبعات آن به اقتصاد جهانی سرایت خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر مسائل بینالملل گفت: ناوگان اقیانوس آرام روسیه، اخیرا اعلام کرد که زیردریاییهای دیزلی- الکتریکی این کشور همراه با زیردریایی نیروی دریایی ارتش آزادیبخش خلق چین برای نخستین بار، گشت مشترکی در منطقه آسیا-اقیانوسیه انجام دادند و پس از اتمام مأموریت، به پایگاههای خود بازگشتند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با نخستوزیری سانائه تاکایچی، ژاپن به ایالات متحده نزدیکتر و در برابر چین و کره شمالی سیاستی سختگیرانهتر اتخاذ خواهد کرد و بهطورکلی، مسیر سیاست خارجی این کشور بیش از گذشته، امنیتی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدرس دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: نظم جهانی با محوریت آمریکا در حال گذار به ساختاری چندقطبی است. این تحول ژئوپلیتیک، چالشها و فرصتهایی برای ایران در پی دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر حوزه سیاست خارجی گفت: پس از آنکه با اشتباه محاسبه تروئیکای اروپایی و تحت فشار آمریکا، بازگشت غیر قابل توجیه قطعنامههای شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران مطرح شد، فضای جدیدی در عرصه دیپلماسی جهانی شکل گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی گفت: در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از ارکان اصلی تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی مطرح است. رقابتهای فزاینده میان قدرتهای بزرگ مانند ایالات متحده و چین، به همراه تلاشهای اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قاره پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، نشاندهنده اهمیت روزافزون این فناوری در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشورهاست. در این میان، کشورهای جنوب جهانی، از جمله ایران، با بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی و همکاریهای بینالمللی، میتوانند نقش مؤثری در شکلدهی به آینده دیجیتال ایفا کنند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا)، شهروندان چینی را از دسترسی به سامانهها و تاسیسات خود باز داشته است و این ممنوعیت حتی شهروندان چینی دارای ویزای آمریکا را نیز در بر میگیرد. میتوان این اقدام را نشانهای از رقابت فضایی بین ایالات متحده و چین تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: اخیرا، آمریکا از متحدان خود در گروه هفت و شرکایش در اتحادیه اروپا خواست تا دور تازهای از «تعرفههای معنادار» را بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند. مطالبات تعرفهای ترامپ، شکافی آشکار در راهبرد بین واشنگتن و بروکسل را نشان میدهد. در حالی که دولت ترامپ ترجیح میدهد با اعمال تعرفه بر کشورهای ثالث، اقتصاد کرملین را تضعیف کند، اروپا به دنبال تحریمهای رسمی علیه شرکای تجاری و مالی مسکو است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل آمریکا گفت: درحالیکه دونالد ترامپ در بازگشت دوباره به کاخ سفید وعده داده بود اقتصاد آمریکا را احیا کرده و شکوه صنعتی این کشور را بازگرداند، تازهترین دادههای اقتصادی خلاف آن را نشان میدهد. نرخ بیکاری که در آغاز دولت جدید ۳.۸ درصد بود، اکنون به ۴.۳ درصد رسیده و کارخانهها و شرکتهای ساختمانی هزاران کارگر را تعدیل کردهاند. حتی آمارهای بازنگریشده نشان میدهد تنها در ماه ژوئن سال جاری میلادی، ۱۳ هزار شغل از بین رفته است. این تحولات، فاصله میان شعارهای انتخاباتی ترامپ و واقعیت اقتصادی آمریکا را برجستهتر میسازد؛ شکافی که نه تنها سیاست داخلی، بلکه آینده اقتصادی و ژئوپلیتیکی این کشور را نیز تحتالشعاع قرار داده است.
همزمان، ترامپ تلاش دارد با بهرهگیری از اهرمهای ژئوپلیتیکی، فشارها را به بیرون منتقل کند؛ نمونه آن تهدید اتحادیه اروپا پس از جریمه گوگل بود، اقدامی که بسیاری از ناظران آن را تلاش برای تغییر دستور کار از رکود داخلی به چالشهای خارجی میدانند. پرسش اینجاست که آیا این سیاستها میتوانند اقتصاد آمریکا را از رکود خارج کنند یا در نهایت تبعات آن به اقتصاد جهانی سرایت خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر مسائل بینالملل گفت: ناوگان اقیانوس آرام روسیه، اخیرا اعلام کرد که زیردریاییهای دیزلی- الکتریکی این کشور همراه با زیردریایی نیروی دریایی ارتش آزادیبخش خلق چین برای نخستین بار، گشت مشترکی در منطقه آسیا-اقیانوسیه انجام دادند و پس از اتمام مأموریت، به پایگاههای خود بازگشتند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با نخستوزیری سانائه تاکایچی، ژاپن به ایالات متحده نزدیکتر و در برابر چین و کره شمالی سیاستی سختگیرانهتر اتخاذ خواهد کرد و بهطورکلی، مسیر سیاست خارجی این کشور بیش از گذشته، امنیتی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدرس دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: نظم جهانی با محوریت آمریکا در حال گذار به ساختاری چندقطبی است. این تحول ژئوپلیتیک، چالشها و فرصتهایی برای ایران در پی دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر حوزه سیاست خارجی گفت: پس از آنکه با اشتباه محاسبه تروئیکای اروپایی و تحت فشار آمریکا، بازگشت غیر قابل توجیه قطعنامههای شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران مطرح شد، فضای جدیدی در عرصه دیپلماسی جهانی شکل گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی گفت: در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از ارکان اصلی تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی مطرح است. رقابتهای فزاینده میان قدرتهای بزرگ مانند ایالات متحده و چین، به همراه تلاشهای اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قاره پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، نشاندهنده اهمیت روزافزون این فناوری در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشورهاست. در این میان، کشورهای جنوب جهانی، از جمله ایران، با بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی و همکاریهای بینالمللی، میتوانند نقش مؤثری در شکلدهی به آینده دیجیتال ایفا کنند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا)، شهروندان چینی را از دسترسی به سامانهها و تاسیسات خود باز داشته است و این ممنوعیت حتی شهروندان چینی دارای ویزای آمریکا را نیز در بر میگیرد. میتوان این اقدام را نشانهای از رقابت فضایی بین ایالات متحده و چین تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: اخیرا، آمریکا از متحدان خود در گروه هفت و شرکایش در اتحادیه اروپا خواست تا دور تازهای از «تعرفههای معنادار» را بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند. مطالبات تعرفهای ترامپ، شکافی آشکار در راهبرد بین واشنگتن و بروکسل را نشان میدهد. در حالی که دولت ترامپ ترجیح میدهد با اعمال تعرفه بر کشورهای ثالث، اقتصاد کرملین را تضعیف کند، اروپا به دنبال تحریمهای رسمی علیه شرکای تجاری و مالی مسکو است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل آمریکا گفت: درحالیکه دونالد ترامپ در بازگشت دوباره به کاخ سفید وعده داده بود اقتصاد آمریکا را احیا کرده و شکوه صنعتی این کشور را بازگرداند، تازهترین دادههای اقتصادی خلاف آن را نشان میدهد. نرخ بیکاری که در آغاز دولت جدید ۳.۸ درصد بود، اکنون به ۴.۳ درصد رسیده و کارخانهها و شرکتهای ساختمانی هزاران کارگر را تعدیل کردهاند. حتی آمارهای بازنگریشده نشان میدهد تنها در ماه ژوئن سال جاری میلادی، ۱۳ هزار شغل از بین رفته است. این تحولات، فاصله میان شعارهای انتخاباتی ترامپ و واقعیت اقتصادی آمریکا را برجستهتر میسازد؛ شکافی که نه تنها سیاست داخلی، بلکه آینده اقتصادی و ژئوپلیتیکی این کشور را نیز تحتالشعاع قرار داده است.
همزمان، ترامپ تلاش دارد با بهرهگیری از اهرمهای ژئوپلیتیکی، فشارها را به بیرون منتقل کند؛ نمونه آن تهدید اتحادیه اروپا پس از جریمه گوگل بود، اقدامی که بسیاری از ناظران آن را تلاش برای تغییر دستور کار از رکود داخلی به چالشهای خارجی میدانند. پرسش اینجاست که آیا این سیاستها میتوانند اقتصاد آمریکا را از رکود خارج کنند یا در نهایت تبعات آن به اقتصاد جهانی سرایت خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر مسائل بینالملل گفت: ناوگان اقیانوس آرام روسیه، اخیرا اعلام کرد که زیردریاییهای دیزلی- الکتریکی این کشور همراه با زیردریایی نیروی دریایی ارتش آزادیبخش خلق چین برای نخستین بار، گشت مشترکی در منطقه آسیا-اقیانوسیه انجام دادند و پس از اتمام مأموریت، به پایگاههای خود بازگشتند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با نخستوزیری سانائه تاکایچی، ژاپن به ایالات متحده نزدیکتر و در برابر چین و کره شمالی سیاستی سختگیرانهتر اتخاذ خواهد کرد و بهطورکلی، مسیر سیاست خارجی این کشور بیش از گذشته، امنیتی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدرس دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: نظم جهانی با محوریت آمریکا در حال گذار به ساختاری چندقطبی است. این تحول ژئوپلیتیک، چالشها و فرصتهایی برای ایران در پی دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر حوزه سیاست خارجی گفت: پس از آنکه با اشتباه محاسبه تروئیکای اروپایی و تحت فشار آمریکا، بازگشت غیر قابل توجیه قطعنامههای شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران مطرح شد، فضای جدیدی در عرصه دیپلماسی جهانی شکل گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی گفت: در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از ارکان اصلی تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی مطرح است. رقابتهای فزاینده میان قدرتهای بزرگ مانند ایالات متحده و چین، به همراه تلاشهای اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قاره پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، نشاندهنده اهمیت روزافزون این فناوری در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشورهاست. در این میان، کشورهای جنوب جهانی، از جمله ایران، با بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی و همکاریهای بینالمللی، میتوانند نقش مؤثری در شکلدهی به آینده دیجیتال ایفا کنند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا)، شهروندان چینی را از دسترسی به سامانهها و تاسیسات خود باز داشته است و این ممنوعیت حتی شهروندان چینی دارای ویزای آمریکا را نیز در بر میگیرد. میتوان این اقدام را نشانهای از رقابت فضایی بین ایالات متحده و چین تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: اخیرا، آمریکا از متحدان خود در گروه هفت و شرکایش در اتحادیه اروپا خواست تا دور تازهای از «تعرفههای معنادار» را بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند. مطالبات تعرفهای ترامپ، شکافی آشکار در راهبرد بین واشنگتن و بروکسل را نشان میدهد. در حالی که دولت ترامپ ترجیح میدهد با اعمال تعرفه بر کشورهای ثالث، اقتصاد کرملین را تضعیف کند، اروپا به دنبال تحریمهای رسمی علیه شرکای تجاری و مالی مسکو است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل آمریکا گفت: درحالیکه دونالد ترامپ در بازگشت دوباره به کاخ سفید وعده داده بود اقتصاد آمریکا را احیا کرده و شکوه صنعتی این کشور را بازگرداند، تازهترین دادههای اقتصادی خلاف آن را نشان میدهد. نرخ بیکاری که در آغاز دولت جدید ۳.۸ درصد بود، اکنون به ۴.۳ درصد رسیده و کارخانهها و شرکتهای ساختمانی هزاران کارگر را تعدیل کردهاند. حتی آمارهای بازنگریشده نشان میدهد تنها در ماه ژوئن سال جاری میلادی، ۱۳ هزار شغل از بین رفته است. این تحولات، فاصله میان شعارهای انتخاباتی ترامپ و واقعیت اقتصادی آمریکا را برجستهتر میسازد؛ شکافی که نه تنها سیاست داخلی، بلکه آینده اقتصادی و ژئوپلیتیکی این کشور را نیز تحتالشعاع قرار داده است.
همزمان، ترامپ تلاش دارد با بهرهگیری از اهرمهای ژئوپلیتیکی، فشارها را به بیرون منتقل کند؛ نمونه آن تهدید اتحادیه اروپا پس از جریمه گوگل بود، اقدامی که بسیاری از ناظران آن را تلاش برای تغییر دستور کار از رکود داخلی به چالشهای خارجی میدانند. پرسش اینجاست که آیا این سیاستها میتوانند اقتصاد آمریکا را از رکود خارج کنند یا در نهایت تبعات آن به اقتصاد جهانی سرایت خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر مسائل بینالملل گفت: ناوگان اقیانوس آرام روسیه، اخیرا اعلام کرد که زیردریاییهای دیزلی- الکتریکی این کشور همراه با زیردریایی نیروی دریایی ارتش آزادیبخش خلق چین برای نخستین بار، گشت مشترکی در منطقه آسیا-اقیانوسیه انجام دادند و پس از اتمام مأموریت، به پایگاههای خود بازگشتند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با نخستوزیری سانائه تاکایچی، ژاپن به ایالات متحده نزدیکتر و در برابر چین و کره شمالی سیاستی سختگیرانهتر اتخاذ خواهد کرد و بهطورکلی، مسیر سیاست خارجی این کشور بیش از گذشته، امنیتی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدرس دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: نظم جهانی با محوریت آمریکا در حال گذار به ساختاری چندقطبی است. این تحول ژئوپلیتیک، چالشها و فرصتهایی برای ایران در پی دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر حوزه سیاست خارجی گفت: پس از آنکه با اشتباه محاسبه تروئیکای اروپایی و تحت فشار آمریکا، بازگشت غیر قابل توجیه قطعنامههای شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران مطرح شد، فضای جدیدی در عرصه دیپلماسی جهانی شکل گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی گفت: در دنیای امروز، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از ارکان اصلی تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی مطرح است. رقابتهای فزاینده میان قدرتهای بزرگ مانند ایالات متحده و چین، به همراه تلاشهای اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک قاره پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، نشاندهنده اهمیت روزافزون این فناوری در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشورهاست. در این میان، کشورهای جنوب جهانی، از جمله ایران، با بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی و همکاریهای بینالمللی، میتوانند نقش مؤثری در شکلدهی به آینده دیجیتال ایفا کنند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا)، شهروندان چینی را از دسترسی به سامانهها و تاسیسات خود باز داشته است و این ممنوعیت حتی شهروندان چینی دارای ویزای آمریکا را نیز در بر میگیرد. میتوان این اقدام را نشانهای از رقابت فضایی بین ایالات متحده و چین تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: اخیرا، آمریکا از متحدان خود در گروه هفت و شرکایش در اتحادیه اروپا خواست تا دور تازهای از «تعرفههای معنادار» را بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند. مطالبات تعرفهای ترامپ، شکافی آشکار در راهبرد بین واشنگتن و بروکسل را نشان میدهد. در حالی که دولت ترامپ ترجیح میدهد با اعمال تعرفه بر کشورهای ثالث، اقتصاد کرملین را تضعیف کند، اروپا به دنبال تحریمهای رسمی علیه شرکای تجاری و مالی مسکو است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل آمریکا گفت: درحالیکه دونالد ترامپ در بازگشت دوباره به کاخ سفید وعده داده بود اقتصاد آمریکا را احیا کرده و شکوه صنعتی این کشور را بازگرداند، تازهترین دادههای اقتصادی خلاف آن را نشان میدهد. نرخ بیکاری که در آغاز دولت جدید ۳.۸ درصد بود، اکنون به ۴.۳ درصد رسیده و کارخانهها و شرکتهای ساختمانی هزاران کارگر را تعدیل کردهاند. حتی آمارهای بازنگریشده نشان میدهد تنها در ماه ژوئن سال جاری میلادی، ۱۳ هزار شغل از بین رفته است. این تحولات، فاصله میان شعارهای انتخاباتی ترامپ و واقعیت اقتصادی آمریکا را برجستهتر میسازد؛ شکافی که نه تنها سیاست داخلی، بلکه آینده اقتصادی و ژئوپلیتیکی این کشور را نیز تحتالشعاع قرار داده است.
همزمان، ترامپ تلاش دارد با بهرهگیری از اهرمهای ژئوپلیتیکی، فشارها را به بیرون منتقل کند؛ نمونه آن تهدید اتحادیه اروپا پس از جریمه گوگل بود، اقدامی که بسیاری از ناظران آن را تلاش برای تغییر دستور کار از رکود داخلی به چالشهای خارجی میدانند. پرسش اینجاست که آیا این سیاستها میتوانند اقتصاد آمریکا را از رکود خارج کنند یا در نهایت تبعات آن به اقتصاد جهانی سرایت خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر مسائل بینالملل گفت: ناوگان اقیانوس آرام روسیه، اخیرا اعلام کرد که زیردریاییهای دیزلی- الکتریکی این کشور همراه با زیردریایی نیروی دریایی ارتش آزادیبخش خلق چین برای نخستین بار، گشت مشترکی در منطقه آسیا-اقیانوسیه انجام دادند و پس از اتمام مأموریت، به پایگاههای خود بازگشتند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»