شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رزمایش چین در نزدیکی تایوان در واکنش به حمایت آمریکا، ابراز نگرانی تایوان ازانتقال صدها فروند هواپیما و کشتی چینی به اطراف این جزیره، گشت زنی کشتیهای چینی در آبهای اطراف ژاپن، استقرار موشکهای بالستیک هند در مرز چین و پاکستان، آمادگی پوتین برای مذاکره با طرفین درگیر در جنگ اوکراین، رد پیششرطهای اوکراین برای مذاکره از سوی روسیه، مخالفت معاون شورای امنیت روسیه با گفتگو با غرب ، درخواست پاپ فرانسیس برای پایان فوری جنگ «بیمعنی» در اوکراین، تاکید ژنرال حفتر بر برگزاری انتخابات سراسری در لیبی، ادامه سودای گازی اردوغان، بازدید وزیر دفاع ملی ترکیه از مناطق مرزی با سوریه، واکنش ترکیه به ناآرامیهای پاریس، توافق ضمنی در ائتلاف راستگرای نتانیاهو برای سازش با ریاض، زمین گیر شدن جنگندههای فوقپیشرفته رژیم صهیونیستی ، ابراز امیدواری مادورو به رشد اقتصاد غیر نفتی ونزوئلا و اذعان اندیشکده آمریکایی به ارزیابی های غلط موساد و سیا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در 20 آوریل، پس از درگیریهایی که میان ارتش ملی چاد و شورشیان منطقه کانم در شمال چاد رخ داد، ادریس دبی، رئیس جمهور این کشور کشته شد. دبی که بیش از سه دهه چاد را رهبری کرده بود، زمانی که برای دیدار از نیروهای خود در خط مقدم ارتش به شمال چاد پرواز کرده بود، توسط شورشیان به قتل رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه در مذاکرات مراکش برای حل بحران لیبی جدیت و اراده وجود دارد، گفت: با اینکه طرفین متوجه قرار گرفتن در جنگی فرسایشی شدهاند اما به دلیل میزان فراز و نشیبهای پیش روی این مذاکرات نمیتوان چندان نسبت به اثربخشی آن خوشبین بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: موج جدید جنگ لیبی علیه ژنرال حفتر است. ایتالیا باید از این فرصت برای هماهنگسازی سیاست اروپا در قبال لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین و کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه تحرکات اخیر کشورهای عربی علیه ترکیه، توازن قوای جدیدی را شکل خواهد داد، گفت: اگر اردوغان به این موضوع توجه نشان ندهد، شاید در آینده این محور بیش از گذشته خود را در برابر ترکیه تقویت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خلیفه حفتر از اوایل سال 2019 تلاش زیادی کرد تا ارتش ملی لیبی را به یک نیروی مسلط سرزمینی در نیمه غربی لیبی تبدیل کند. تصرف فزان، استانی در جنوب غرب این کشور اولین گام در این مسیر بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رزمایش چین در نزدیکی تایوان در واکنش به حمایت آمریکا، ابراز نگرانی تایوان ازانتقال صدها فروند هواپیما و کشتی چینی به اطراف این جزیره، گشت زنی کشتیهای چینی در آبهای اطراف ژاپن، استقرار موشکهای بالستیک هند در مرز چین و پاکستان، آمادگی پوتین برای مذاکره با طرفین درگیر در جنگ اوکراین، رد پیششرطهای اوکراین برای مذاکره از سوی روسیه، مخالفت معاون شورای امنیت روسیه با گفتگو با غرب ، درخواست پاپ فرانسیس برای پایان فوری جنگ «بیمعنی» در اوکراین، تاکید ژنرال حفتر بر برگزاری انتخابات سراسری در لیبی، ادامه سودای گازی اردوغان، بازدید وزیر دفاع ملی ترکیه از مناطق مرزی با سوریه، واکنش ترکیه به ناآرامیهای پاریس، توافق ضمنی در ائتلاف راستگرای نتانیاهو برای سازش با ریاض، زمین گیر شدن جنگندههای فوقپیشرفته رژیم صهیونیستی ، ابراز امیدواری مادورو به رشد اقتصاد غیر نفتی ونزوئلا و اذعان اندیشکده آمریکایی به ارزیابی های غلط موساد و سیا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در 20 آوریل، پس از درگیریهایی که میان ارتش ملی چاد و شورشیان منطقه کانم در شمال چاد رخ داد، ادریس دبی، رئیس جمهور این کشور کشته شد. دبی که بیش از سه دهه چاد را رهبری کرده بود، زمانی که برای دیدار از نیروهای خود در خط مقدم ارتش به شمال چاد پرواز کرده بود، توسط شورشیان به قتل رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه در مذاکرات مراکش برای حل بحران لیبی جدیت و اراده وجود دارد، گفت: با اینکه طرفین متوجه قرار گرفتن در جنگی فرسایشی شدهاند اما به دلیل میزان فراز و نشیبهای پیش روی این مذاکرات نمیتوان چندان نسبت به اثربخشی آن خوشبین بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: موج جدید جنگ لیبی علیه ژنرال حفتر است. ایتالیا باید از این فرصت برای هماهنگسازی سیاست اروپا در قبال لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین و کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه تحرکات اخیر کشورهای عربی علیه ترکیه، توازن قوای جدیدی را شکل خواهد داد، گفت: اگر اردوغان به این موضوع توجه نشان ندهد، شاید در آینده این محور بیش از گذشته خود را در برابر ترکیه تقویت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خلیفه حفتر از اوایل سال 2019 تلاش زیادی کرد تا ارتش ملی لیبی را به یک نیروی مسلط سرزمینی در نیمه غربی لیبی تبدیل کند. تصرف فزان، استانی در جنوب غرب این کشور اولین گام در این مسیر بود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رزمایش چین در نزدیکی تایوان در واکنش به حمایت آمریکا، ابراز نگرانی تایوان ازانتقال صدها فروند هواپیما و کشتی چینی به اطراف این جزیره، گشت زنی کشتیهای چینی در آبهای اطراف ژاپن، استقرار موشکهای بالستیک هند در مرز چین و پاکستان، آمادگی پوتین برای مذاکره با طرفین درگیر در جنگ اوکراین، رد پیششرطهای اوکراین برای مذاکره از سوی روسیه، مخالفت معاون شورای امنیت روسیه با گفتگو با غرب ، درخواست پاپ فرانسیس برای پایان فوری جنگ «بیمعنی» در اوکراین، تاکید ژنرال حفتر بر برگزاری انتخابات سراسری در لیبی، ادامه سودای گازی اردوغان، بازدید وزیر دفاع ملی ترکیه از مناطق مرزی با سوریه، واکنش ترکیه به ناآرامیهای پاریس، توافق ضمنی در ائتلاف راستگرای نتانیاهو برای سازش با ریاض، زمین گیر شدن جنگندههای فوقپیشرفته رژیم صهیونیستی ، ابراز امیدواری مادورو به رشد اقتصاد غیر نفتی ونزوئلا و اذعان اندیشکده آمریکایی به ارزیابی های غلط موساد و سیا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در 20 آوریل، پس از درگیریهایی که میان ارتش ملی چاد و شورشیان منطقه کانم در شمال چاد رخ داد، ادریس دبی، رئیس جمهور این کشور کشته شد. دبی که بیش از سه دهه چاد را رهبری کرده بود، زمانی که برای دیدار از نیروهای خود در خط مقدم ارتش به شمال چاد پرواز کرده بود، توسط شورشیان به قتل رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه در مذاکرات مراکش برای حل بحران لیبی جدیت و اراده وجود دارد، گفت: با اینکه طرفین متوجه قرار گرفتن در جنگی فرسایشی شدهاند اما به دلیل میزان فراز و نشیبهای پیش روی این مذاکرات نمیتوان چندان نسبت به اثربخشی آن خوشبین بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: موج جدید جنگ لیبی علیه ژنرال حفتر است. ایتالیا باید از این فرصت برای هماهنگسازی سیاست اروپا در قبال لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین و کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه تحرکات اخیر کشورهای عربی علیه ترکیه، توازن قوای جدیدی را شکل خواهد داد، گفت: اگر اردوغان به این موضوع توجه نشان ندهد، شاید در آینده این محور بیش از گذشته خود را در برابر ترکیه تقویت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خلیفه حفتر از اوایل سال 2019 تلاش زیادی کرد تا ارتش ملی لیبی را به یک نیروی مسلط سرزمینی در نیمه غربی لیبی تبدیل کند. تصرف فزان، استانی در جنوب غرب این کشور اولین گام در این مسیر بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رزمایش چین در نزدیکی تایوان در واکنش به حمایت آمریکا، ابراز نگرانی تایوان ازانتقال صدها فروند هواپیما و کشتی چینی به اطراف این جزیره، گشت زنی کشتیهای چینی در آبهای اطراف ژاپن، استقرار موشکهای بالستیک هند در مرز چین و پاکستان، آمادگی پوتین برای مذاکره با طرفین درگیر در جنگ اوکراین، رد پیششرطهای اوکراین برای مذاکره از سوی روسیه، مخالفت معاون شورای امنیت روسیه با گفتگو با غرب ، درخواست پاپ فرانسیس برای پایان فوری جنگ «بیمعنی» در اوکراین، تاکید ژنرال حفتر بر برگزاری انتخابات سراسری در لیبی، ادامه سودای گازی اردوغان، بازدید وزیر دفاع ملی ترکیه از مناطق مرزی با سوریه، واکنش ترکیه به ناآرامیهای پاریس، توافق ضمنی در ائتلاف راستگرای نتانیاهو برای سازش با ریاض، زمین گیر شدن جنگندههای فوقپیشرفته رژیم صهیونیستی ، ابراز امیدواری مادورو به رشد اقتصاد غیر نفتی ونزوئلا و اذعان اندیشکده آمریکایی به ارزیابی های غلط موساد و سیا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در 20 آوریل، پس از درگیریهایی که میان ارتش ملی چاد و شورشیان منطقه کانم در شمال چاد رخ داد، ادریس دبی، رئیس جمهور این کشور کشته شد. دبی که بیش از سه دهه چاد را رهبری کرده بود، زمانی که برای دیدار از نیروهای خود در خط مقدم ارتش به شمال چاد پرواز کرده بود، توسط شورشیان به قتل رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه در مذاکرات مراکش برای حل بحران لیبی جدیت و اراده وجود دارد، گفت: با اینکه طرفین متوجه قرار گرفتن در جنگی فرسایشی شدهاند اما به دلیل میزان فراز و نشیبهای پیش روی این مذاکرات نمیتوان چندان نسبت به اثربخشی آن خوشبین بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: موج جدید جنگ لیبی علیه ژنرال حفتر است. ایتالیا باید از این فرصت برای هماهنگسازی سیاست اروپا در قبال لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین و کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه تحرکات اخیر کشورهای عربی علیه ترکیه، توازن قوای جدیدی را شکل خواهد داد، گفت: اگر اردوغان به این موضوع توجه نشان ندهد، شاید در آینده این محور بیش از گذشته خود را در برابر ترکیه تقویت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خلیفه حفتر از اوایل سال 2019 تلاش زیادی کرد تا ارتش ملی لیبی را به یک نیروی مسلط سرزمینی در نیمه غربی لیبی تبدیل کند. تصرف فزان، استانی در جنوب غرب این کشور اولین گام در این مسیر بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رزمایش چین در نزدیکی تایوان در واکنش به حمایت آمریکا، ابراز نگرانی تایوان ازانتقال صدها فروند هواپیما و کشتی چینی به اطراف این جزیره، گشت زنی کشتیهای چینی در آبهای اطراف ژاپن، استقرار موشکهای بالستیک هند در مرز چین و پاکستان، آمادگی پوتین برای مذاکره با طرفین درگیر در جنگ اوکراین، رد پیششرطهای اوکراین برای مذاکره از سوی روسیه، مخالفت معاون شورای امنیت روسیه با گفتگو با غرب ، درخواست پاپ فرانسیس برای پایان فوری جنگ «بیمعنی» در اوکراین، تاکید ژنرال حفتر بر برگزاری انتخابات سراسری در لیبی، ادامه سودای گازی اردوغان، بازدید وزیر دفاع ملی ترکیه از مناطق مرزی با سوریه، واکنش ترکیه به ناآرامیهای پاریس، توافق ضمنی در ائتلاف راستگرای نتانیاهو برای سازش با ریاض، زمین گیر شدن جنگندههای فوقپیشرفته رژیم صهیونیستی ، ابراز امیدواری مادورو به رشد اقتصاد غیر نفتی ونزوئلا و اذعان اندیشکده آمریکایی به ارزیابی های غلط موساد و سیا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در 20 آوریل، پس از درگیریهایی که میان ارتش ملی چاد و شورشیان منطقه کانم در شمال چاد رخ داد، ادریس دبی، رئیس جمهور این کشور کشته شد. دبی که بیش از سه دهه چاد را رهبری کرده بود، زمانی که برای دیدار از نیروهای خود در خط مقدم ارتش به شمال چاد پرواز کرده بود، توسط شورشیان به قتل رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه در مذاکرات مراکش برای حل بحران لیبی جدیت و اراده وجود دارد، گفت: با اینکه طرفین متوجه قرار گرفتن در جنگی فرسایشی شدهاند اما به دلیل میزان فراز و نشیبهای پیش روی این مذاکرات نمیتوان چندان نسبت به اثربخشی آن خوشبین بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: موج جدید جنگ لیبی علیه ژنرال حفتر است. ایتالیا باید از این فرصت برای هماهنگسازی سیاست اروپا در قبال لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین و کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه تحرکات اخیر کشورهای عربی علیه ترکیه، توازن قوای جدیدی را شکل خواهد داد، گفت: اگر اردوغان به این موضوع توجه نشان ندهد، شاید در آینده این محور بیش از گذشته خود را در برابر ترکیه تقویت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خلیفه حفتر از اوایل سال 2019 تلاش زیادی کرد تا ارتش ملی لیبی را به یک نیروی مسلط سرزمینی در نیمه غربی لیبی تبدیل کند. تصرف فزان، استانی در جنوب غرب این کشور اولین گام در این مسیر بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رزمایش چین در نزدیکی تایوان در واکنش به حمایت آمریکا، ابراز نگرانی تایوان ازانتقال صدها فروند هواپیما و کشتی چینی به اطراف این جزیره، گشت زنی کشتیهای چینی در آبهای اطراف ژاپن، استقرار موشکهای بالستیک هند در مرز چین و پاکستان، آمادگی پوتین برای مذاکره با طرفین درگیر در جنگ اوکراین، رد پیششرطهای اوکراین برای مذاکره از سوی روسیه، مخالفت معاون شورای امنیت روسیه با گفتگو با غرب ، درخواست پاپ فرانسیس برای پایان فوری جنگ «بیمعنی» در اوکراین، تاکید ژنرال حفتر بر برگزاری انتخابات سراسری در لیبی، ادامه سودای گازی اردوغان، بازدید وزیر دفاع ملی ترکیه از مناطق مرزی با سوریه، واکنش ترکیه به ناآرامیهای پاریس، توافق ضمنی در ائتلاف راستگرای نتانیاهو برای سازش با ریاض، زمین گیر شدن جنگندههای فوقپیشرفته رژیم صهیونیستی ، ابراز امیدواری مادورو به رشد اقتصاد غیر نفتی ونزوئلا و اذعان اندیشکده آمریکایی به ارزیابی های غلط موساد و سیا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در 20 آوریل، پس از درگیریهایی که میان ارتش ملی چاد و شورشیان منطقه کانم در شمال چاد رخ داد، ادریس دبی، رئیس جمهور این کشور کشته شد. دبی که بیش از سه دهه چاد را رهبری کرده بود، زمانی که برای دیدار از نیروهای خود در خط مقدم ارتش به شمال چاد پرواز کرده بود، توسط شورشیان به قتل رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه در مذاکرات مراکش برای حل بحران لیبی جدیت و اراده وجود دارد، گفت: با اینکه طرفین متوجه قرار گرفتن در جنگی فرسایشی شدهاند اما به دلیل میزان فراز و نشیبهای پیش روی این مذاکرات نمیتوان چندان نسبت به اثربخشی آن خوشبین بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: موج جدید جنگ لیبی علیه ژنرال حفتر است. ایتالیا باید از این فرصت برای هماهنگسازی سیاست اروپا در قبال لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین و کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه تحرکات اخیر کشورهای عربی علیه ترکیه، توازن قوای جدیدی را شکل خواهد داد، گفت: اگر اردوغان به این موضوع توجه نشان ندهد، شاید در آینده این محور بیش از گذشته خود را در برابر ترکیه تقویت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خلیفه حفتر از اوایل سال 2019 تلاش زیادی کرد تا ارتش ملی لیبی را به یک نیروی مسلط سرزمینی در نیمه غربی لیبی تبدیل کند. تصرف فزان، استانی در جنوب غرب این کشور اولین گام در این مسیر بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رزمایش چین در نزدیکی تایوان در واکنش به حمایت آمریکا، ابراز نگرانی تایوان ازانتقال صدها فروند هواپیما و کشتی چینی به اطراف این جزیره، گشت زنی کشتیهای چینی در آبهای اطراف ژاپن، استقرار موشکهای بالستیک هند در مرز چین و پاکستان، آمادگی پوتین برای مذاکره با طرفین درگیر در جنگ اوکراین، رد پیششرطهای اوکراین برای مذاکره از سوی روسیه، مخالفت معاون شورای امنیت روسیه با گفتگو با غرب ، درخواست پاپ فرانسیس برای پایان فوری جنگ «بیمعنی» در اوکراین، تاکید ژنرال حفتر بر برگزاری انتخابات سراسری در لیبی، ادامه سودای گازی اردوغان، بازدید وزیر دفاع ملی ترکیه از مناطق مرزی با سوریه، واکنش ترکیه به ناآرامیهای پاریس، توافق ضمنی در ائتلاف راستگرای نتانیاهو برای سازش با ریاض، زمین گیر شدن جنگندههای فوقپیشرفته رژیم صهیونیستی ، ابراز امیدواری مادورو به رشد اقتصاد غیر نفتی ونزوئلا و اذعان اندیشکده آمریکایی به ارزیابی های غلط موساد و سیا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در 20 آوریل، پس از درگیریهایی که میان ارتش ملی چاد و شورشیان منطقه کانم در شمال چاد رخ داد، ادریس دبی، رئیس جمهور این کشور کشته شد. دبی که بیش از سه دهه چاد را رهبری کرده بود، زمانی که برای دیدار از نیروهای خود در خط مقدم ارتش به شمال چاد پرواز کرده بود، توسط شورشیان به قتل رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه در مذاکرات مراکش برای حل بحران لیبی جدیت و اراده وجود دارد، گفت: با اینکه طرفین متوجه قرار گرفتن در جنگی فرسایشی شدهاند اما به دلیل میزان فراز و نشیبهای پیش روی این مذاکرات نمیتوان چندان نسبت به اثربخشی آن خوشبین بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: موج جدید جنگ لیبی علیه ژنرال حفتر است. ایتالیا باید از این فرصت برای هماهنگسازی سیاست اروپا در قبال لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین و کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه تحرکات اخیر کشورهای عربی علیه ترکیه، توازن قوای جدیدی را شکل خواهد داد، گفت: اگر اردوغان به این موضوع توجه نشان ندهد، شاید در آینده این محور بیش از گذشته خود را در برابر ترکیه تقویت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خلیفه حفتر از اوایل سال 2019 تلاش زیادی کرد تا ارتش ملی لیبی را به یک نیروی مسلط سرزمینی در نیمه غربی لیبی تبدیل کند. تصرف فزان، استانی در جنوب غرب این کشور اولین گام در این مسیر بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»