نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین: “آماده باش” در تایوان پس از ورود ۵۶ جنگنده چین به حریم هوایی این کشور، اعتراض سراسری به سیاستهای اقتصادی فرانسه، موافقت پارلمان لیبی با قانون انتخابات پارلمانی، عدم پیش شرط ایران برای بازگشت به مذاکرات وین، سفر فرستاده ویژه سازمان ملل به عدن، تاکید دوباره جوزپ بورل بر «نیروی دفاعیِ اروپاییِ مستقل» از آمریکا، تلاش اسرائیل برای ساخت ۱۰ هزار واحد مسکونی در قدس شرقی، سفر امیرعبدالهیان به روسیه، عراق به دنبال خرید سامانه دفاع هوایی از ۳ کشور، پیشنهاد مجدد آمریکا برای مذاکره بدون پیششرط با کرهشمالی، مخالفت عشایر عراقی با عادی سازی روابط با صهیونیستها، تاکید وزرای دفاع ترکیه، آذربایجان و گرجستان بر تقویت همکاریها، اعلام آمادگی رهبران ارمنستان و آذربایجان برای گفتگو و کمک سازمان بهداشت جهانی به ایران در تامین واکسن کووید 19 از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: درخواست اوکراین از آمریکا برای تحریم غول گازی روسیه، واکنش روسیه به ادعاهای کی یف درخصوص مسئله انتقال گاز، ابراز رضایت مسکو از نتیجه بخش بودن مذاکرات استراتژیک با آمریکا،درخواست فنلاند از کشورهای اروپایی برای تغییر نگرش در قبال روسیه، بازداشت میخائيل ساکاشویلی، رییس جمهوری سابق گرجستان، تصمیم آمریکا برای گسترش همکاری نظامی با ترکیه،جزئیات گفتکوی آکار با همتایان آمریکایی و فیلیپینی خود، ارائه طرح توافق پاریس به مجلس ترکیه، درخواست طالبان برای بازگشایی سفارتخانه های خارجی در کابل، گفتگوهای میانجی گرانه عمران خان با طالبان پاکستان و افغانستان، نشست بی نتیجه شورای امنیت در ارتباط با پرتاب موشک کره شمالی، رایزنی مقامات ارشد دفاعی کره جنوبی، آمریکا و ژاپن درباره کره شمالی، واکنش شدید تایوان به بزرگترین نقض حریم هوایی خود از سوی چین،تاکید چین بر خطر تکثیر هسته ای ناشی از همکاری آمریکا، انگلیس و استرالیا در ساخت زیردریایی هستهای و معرفی ارز ملی دیجیتالی در ونزوئلا و حذف ۶ صفر از واحد پولی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مشورت نکردن هم در دولتهای دموکرات و هم در دولتهای جمهوریخواه آمریکا، یک عامل آزاردهنده در روابط دو سوی آتلانتیک بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجلاس ناتو در بستر فضای امنیتی جدیدی برگزار شد که تحت تأثیر چالشهای فراملی و رقابت فزاینده با روسیه و چین قرار دارد. چالش چین برای اروپا بهویژه پس از شیوع ویروس کرونا، ظهور «دیپلماسی گرگ جنگجو» و نقض حقوق بشر در این کشور سختتر شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تردید در خصوص آینده اوکراین در بلندمدت مانعی برای صلح و ثبات در سراسر اروپا است. آمریکا و متحدان اروپاییاش هر چه زودتر و با اطمینان بیشتر راهی را برای ادغام کییف در غرب باز کنند، این تردید زودتر رفع خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در هفتههای اخیر بهموازات افزایش تحرکات نظامی در دریای سیاه و مرز روسیه با اوکراین این منطقه بار دیگر به کانون توجهات جهانی مبدل شده است.
سید نادر نوربخش- تحلیلگر مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیر برنامه مطالعات جهانی مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با بیان اینکه مقداری از لفاظیهای اخیر میان آمریکا و روسیه میتواند مقدمه دیپلماسی جدیتر بین دو کشور باشد، گفت: بازی بزرگی که آمریکا ترجیح میدهد با روسیه دنبال کند بهطور مستقیم به مهار چین و تلاش برای فاصلهگیری تدریجی روسیه از چین مربوط میشود.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل اروپا معتقد است مجموعه تحولاتی که در روابط روسیه و اروپا در سه دهه گذشته پس از فروپاشی شوروی روی داده است نشان میدهد که دولتهای اروپایی و آمریکا، روسیه را نه یک شریک که یک رقیب برای خود تلقی میکنند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلان جنگ داعش به انصارالله، وعده کمک ۲۰۰ میلیون دلاری آمریکا به سازمان جهانی بهداشت، انتقاد گوترش از توزیع ناعادلانه واکسن کرونا در جهان، نشست وزرای خارجه آلمان و فرانسه درباره ایران، نخستین گفتوگوی تلفنی بایدن با نتانیاهو، استعفای نخست وزیر گرجستان، اظهارات بیاساس بولتون علیه ایران، دعوت رژیم صهیونیستی از سودان برای اعزام هیئت “صلح” به اراضی اشغالی، جلسه کابینه رژیم صهیونیستی درباره ایران، گفتگوی وزیران خارجه روسیه و ارمنستان درباره اجرای توافق قره باغ، رایزنی حریری با وزیر خارجه قطر در دوحه، هشدار روسیه نسبت به ادامه حملات اسرائیل به خاک سوریه، افزایش دوباره قیمت نفت در جهان و واکنش آمریکا به سفر مدیرکل آژانس به ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه ترکیه با طرح ایده همگرایی منطقهای به دنبال احیای قدرت نرم خود است، گفت: جزئیات این طرح، منافع و تهدیدات مشترک آن روشن نیست و این ابهام وجود دارد که اساساً جمعکردن این کشورها تا چه حد میتواند واقعبینانه و عملی باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین: “آماده باش” در تایوان پس از ورود ۵۶ جنگنده چین به حریم هوایی این کشور، اعتراض سراسری به سیاستهای اقتصادی فرانسه، موافقت پارلمان لیبی با قانون انتخابات پارلمانی، عدم پیش شرط ایران برای بازگشت به مذاکرات وین، سفر فرستاده ویژه سازمان ملل به عدن، تاکید دوباره جوزپ بورل بر «نیروی دفاعیِ اروپاییِ مستقل» از آمریکا، تلاش اسرائیل برای ساخت ۱۰ هزار واحد مسکونی در قدس شرقی، سفر امیرعبدالهیان به روسیه، عراق به دنبال خرید سامانه دفاع هوایی از ۳ کشور، پیشنهاد مجدد آمریکا برای مذاکره بدون پیششرط با کرهشمالی، مخالفت عشایر عراقی با عادی سازی روابط با صهیونیستها، تاکید وزرای دفاع ترکیه، آذربایجان و گرجستان بر تقویت همکاریها، اعلام آمادگی رهبران ارمنستان و آذربایجان برای گفتگو و کمک سازمان بهداشت جهانی به ایران در تامین واکسن کووید 19 از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: درخواست اوکراین از آمریکا برای تحریم غول گازی روسیه، واکنش روسیه به ادعاهای کی یف درخصوص مسئله انتقال گاز، ابراز رضایت مسکو از نتیجه بخش بودن مذاکرات استراتژیک با آمریکا،درخواست فنلاند از کشورهای اروپایی برای تغییر نگرش در قبال روسیه، بازداشت میخائيل ساکاشویلی، رییس جمهوری سابق گرجستان، تصمیم آمریکا برای گسترش همکاری نظامی با ترکیه،جزئیات گفتکوی آکار با همتایان آمریکایی و فیلیپینی خود، ارائه طرح توافق پاریس به مجلس ترکیه، درخواست طالبان برای بازگشایی سفارتخانه های خارجی در کابل، گفتگوهای میانجی گرانه عمران خان با طالبان پاکستان و افغانستان، نشست بی نتیجه شورای امنیت در ارتباط با پرتاب موشک کره شمالی، رایزنی مقامات ارشد دفاعی کره جنوبی، آمریکا و ژاپن درباره کره شمالی، واکنش شدید تایوان به بزرگترین نقض حریم هوایی خود از سوی چین،تاکید چین بر خطر تکثیر هسته ای ناشی از همکاری آمریکا، انگلیس و استرالیا در ساخت زیردریایی هستهای و معرفی ارز ملی دیجیتالی در ونزوئلا و حذف ۶ صفر از واحد پولی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مشورت نکردن هم در دولتهای دموکرات و هم در دولتهای جمهوریخواه آمریکا، یک عامل آزاردهنده در روابط دو سوی آتلانتیک بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجلاس ناتو در بستر فضای امنیتی جدیدی برگزار شد که تحت تأثیر چالشهای فراملی و رقابت فزاینده با روسیه و چین قرار دارد. چالش چین برای اروپا بهویژه پس از شیوع ویروس کرونا، ظهور «دیپلماسی گرگ جنگجو» و نقض حقوق بشر در این کشور سختتر شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تردید در خصوص آینده اوکراین در بلندمدت مانعی برای صلح و ثبات در سراسر اروپا است. آمریکا و متحدان اروپاییاش هر چه زودتر و با اطمینان بیشتر راهی را برای ادغام کییف در غرب باز کنند، این تردید زودتر رفع خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در هفتههای اخیر بهموازات افزایش تحرکات نظامی در دریای سیاه و مرز روسیه با اوکراین این منطقه بار دیگر به کانون توجهات جهانی مبدل شده است.
سید نادر نوربخش- تحلیلگر مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیر برنامه مطالعات جهانی مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با بیان اینکه مقداری از لفاظیهای اخیر میان آمریکا و روسیه میتواند مقدمه دیپلماسی جدیتر بین دو کشور باشد، گفت: بازی بزرگی که آمریکا ترجیح میدهد با روسیه دنبال کند بهطور مستقیم به مهار چین و تلاش برای فاصلهگیری تدریجی روسیه از چین مربوط میشود.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل اروپا معتقد است مجموعه تحولاتی که در روابط روسیه و اروپا در سه دهه گذشته پس از فروپاشی شوروی روی داده است نشان میدهد که دولتهای اروپایی و آمریکا، روسیه را نه یک شریک که یک رقیب برای خود تلقی میکنند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلان جنگ داعش به انصارالله، وعده کمک ۲۰۰ میلیون دلاری آمریکا به سازمان جهانی بهداشت، انتقاد گوترش از توزیع ناعادلانه واکسن کرونا در جهان، نشست وزرای خارجه آلمان و فرانسه درباره ایران، نخستین گفتوگوی تلفنی بایدن با نتانیاهو، استعفای نخست وزیر گرجستان، اظهارات بیاساس بولتون علیه ایران، دعوت رژیم صهیونیستی از سودان برای اعزام هیئت “صلح” به اراضی اشغالی، جلسه کابینه رژیم صهیونیستی درباره ایران، گفتگوی وزیران خارجه روسیه و ارمنستان درباره اجرای توافق قره باغ، رایزنی حریری با وزیر خارجه قطر در دوحه، هشدار روسیه نسبت به ادامه حملات اسرائیل به خاک سوریه، افزایش دوباره قیمت نفت در جهان و واکنش آمریکا به سفر مدیرکل آژانس به ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه ترکیه با طرح ایده همگرایی منطقهای به دنبال احیای قدرت نرم خود است، گفت: جزئیات این طرح، منافع و تهدیدات مشترک آن روشن نیست و این ابهام وجود دارد که اساساً جمعکردن این کشورها تا چه حد میتواند واقعبینانه و عملی باشد.
شورای راهبردی آنلاین: “آماده باش” در تایوان پس از ورود ۵۶ جنگنده چین به حریم هوایی این کشور، اعتراض سراسری به سیاستهای اقتصادی فرانسه، موافقت پارلمان لیبی با قانون انتخابات پارلمانی، عدم پیش شرط ایران برای بازگشت به مذاکرات وین، سفر فرستاده ویژه سازمان ملل به عدن، تاکید دوباره جوزپ بورل بر «نیروی دفاعیِ اروپاییِ مستقل» از آمریکا، تلاش اسرائیل برای ساخت ۱۰ هزار واحد مسکونی در قدس شرقی، سفر امیرعبدالهیان به روسیه، عراق به دنبال خرید سامانه دفاع هوایی از ۳ کشور، پیشنهاد مجدد آمریکا برای مذاکره بدون پیششرط با کرهشمالی، مخالفت عشایر عراقی با عادی سازی روابط با صهیونیستها، تاکید وزرای دفاع ترکیه، آذربایجان و گرجستان بر تقویت همکاریها، اعلام آمادگی رهبران ارمنستان و آذربایجان برای گفتگو و کمک سازمان بهداشت جهانی به ایران در تامین واکسن کووید 19 از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: درخواست اوکراین از آمریکا برای تحریم غول گازی روسیه، واکنش روسیه به ادعاهای کی یف درخصوص مسئله انتقال گاز، ابراز رضایت مسکو از نتیجه بخش بودن مذاکرات استراتژیک با آمریکا،درخواست فنلاند از کشورهای اروپایی برای تغییر نگرش در قبال روسیه، بازداشت میخائيل ساکاشویلی، رییس جمهوری سابق گرجستان، تصمیم آمریکا برای گسترش همکاری نظامی با ترکیه،جزئیات گفتکوی آکار با همتایان آمریکایی و فیلیپینی خود، ارائه طرح توافق پاریس به مجلس ترکیه، درخواست طالبان برای بازگشایی سفارتخانه های خارجی در کابل، گفتگوهای میانجی گرانه عمران خان با طالبان پاکستان و افغانستان، نشست بی نتیجه شورای امنیت در ارتباط با پرتاب موشک کره شمالی، رایزنی مقامات ارشد دفاعی کره جنوبی، آمریکا و ژاپن درباره کره شمالی، واکنش شدید تایوان به بزرگترین نقض حریم هوایی خود از سوی چین،تاکید چین بر خطر تکثیر هسته ای ناشی از همکاری آمریکا، انگلیس و استرالیا در ساخت زیردریایی هستهای و معرفی ارز ملی دیجیتالی در ونزوئلا و حذف ۶ صفر از واحد پولی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مشورت نکردن هم در دولتهای دموکرات و هم در دولتهای جمهوریخواه آمریکا، یک عامل آزاردهنده در روابط دو سوی آتلانتیک بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجلاس ناتو در بستر فضای امنیتی جدیدی برگزار شد که تحت تأثیر چالشهای فراملی و رقابت فزاینده با روسیه و چین قرار دارد. چالش چین برای اروپا بهویژه پس از شیوع ویروس کرونا، ظهور «دیپلماسی گرگ جنگجو» و نقض حقوق بشر در این کشور سختتر شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تردید در خصوص آینده اوکراین در بلندمدت مانعی برای صلح و ثبات در سراسر اروپا است. آمریکا و متحدان اروپاییاش هر چه زودتر و با اطمینان بیشتر راهی را برای ادغام کییف در غرب باز کنند، این تردید زودتر رفع خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در هفتههای اخیر بهموازات افزایش تحرکات نظامی در دریای سیاه و مرز روسیه با اوکراین این منطقه بار دیگر به کانون توجهات جهانی مبدل شده است.
سید نادر نوربخش- تحلیلگر مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیر برنامه مطالعات جهانی مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با بیان اینکه مقداری از لفاظیهای اخیر میان آمریکا و روسیه میتواند مقدمه دیپلماسی جدیتر بین دو کشور باشد، گفت: بازی بزرگی که آمریکا ترجیح میدهد با روسیه دنبال کند بهطور مستقیم به مهار چین و تلاش برای فاصلهگیری تدریجی روسیه از چین مربوط میشود.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل اروپا معتقد است مجموعه تحولاتی که در روابط روسیه و اروپا در سه دهه گذشته پس از فروپاشی شوروی روی داده است نشان میدهد که دولتهای اروپایی و آمریکا، روسیه را نه یک شریک که یک رقیب برای خود تلقی میکنند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلان جنگ داعش به انصارالله، وعده کمک ۲۰۰ میلیون دلاری آمریکا به سازمان جهانی بهداشت، انتقاد گوترش از توزیع ناعادلانه واکسن کرونا در جهان، نشست وزرای خارجه آلمان و فرانسه درباره ایران، نخستین گفتوگوی تلفنی بایدن با نتانیاهو، استعفای نخست وزیر گرجستان، اظهارات بیاساس بولتون علیه ایران، دعوت رژیم صهیونیستی از سودان برای اعزام هیئت “صلح” به اراضی اشغالی، جلسه کابینه رژیم صهیونیستی درباره ایران، گفتگوی وزیران خارجه روسیه و ارمنستان درباره اجرای توافق قره باغ، رایزنی حریری با وزیر خارجه قطر در دوحه، هشدار روسیه نسبت به ادامه حملات اسرائیل به خاک سوریه، افزایش دوباره قیمت نفت در جهان و واکنش آمریکا به سفر مدیرکل آژانس به ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه ترکیه با طرح ایده همگرایی منطقهای به دنبال احیای قدرت نرم خود است، گفت: جزئیات این طرح، منافع و تهدیدات مشترک آن روشن نیست و این ابهام وجود دارد که اساساً جمعکردن این کشورها تا چه حد میتواند واقعبینانه و عملی باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین: “آماده باش” در تایوان پس از ورود ۵۶ جنگنده چین به حریم هوایی این کشور، اعتراض سراسری به سیاستهای اقتصادی فرانسه، موافقت پارلمان لیبی با قانون انتخابات پارلمانی، عدم پیش شرط ایران برای بازگشت به مذاکرات وین، سفر فرستاده ویژه سازمان ملل به عدن، تاکید دوباره جوزپ بورل بر «نیروی دفاعیِ اروپاییِ مستقل» از آمریکا، تلاش اسرائیل برای ساخت ۱۰ هزار واحد مسکونی در قدس شرقی، سفر امیرعبدالهیان به روسیه، عراق به دنبال خرید سامانه دفاع هوایی از ۳ کشور، پیشنهاد مجدد آمریکا برای مذاکره بدون پیششرط با کرهشمالی، مخالفت عشایر عراقی با عادی سازی روابط با صهیونیستها، تاکید وزرای دفاع ترکیه، آذربایجان و گرجستان بر تقویت همکاریها، اعلام آمادگی رهبران ارمنستان و آذربایجان برای گفتگو و کمک سازمان بهداشت جهانی به ایران در تامین واکسن کووید 19 از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: درخواست اوکراین از آمریکا برای تحریم غول گازی روسیه، واکنش روسیه به ادعاهای کی یف درخصوص مسئله انتقال گاز، ابراز رضایت مسکو از نتیجه بخش بودن مذاکرات استراتژیک با آمریکا،درخواست فنلاند از کشورهای اروپایی برای تغییر نگرش در قبال روسیه، بازداشت میخائيل ساکاشویلی، رییس جمهوری سابق گرجستان، تصمیم آمریکا برای گسترش همکاری نظامی با ترکیه،جزئیات گفتکوی آکار با همتایان آمریکایی و فیلیپینی خود، ارائه طرح توافق پاریس به مجلس ترکیه، درخواست طالبان برای بازگشایی سفارتخانه های خارجی در کابل، گفتگوهای میانجی گرانه عمران خان با طالبان پاکستان و افغانستان، نشست بی نتیجه شورای امنیت در ارتباط با پرتاب موشک کره شمالی، رایزنی مقامات ارشد دفاعی کره جنوبی، آمریکا و ژاپن درباره کره شمالی، واکنش شدید تایوان به بزرگترین نقض حریم هوایی خود از سوی چین،تاکید چین بر خطر تکثیر هسته ای ناشی از همکاری آمریکا، انگلیس و استرالیا در ساخت زیردریایی هستهای و معرفی ارز ملی دیجیتالی در ونزوئلا و حذف ۶ صفر از واحد پولی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مشورت نکردن هم در دولتهای دموکرات و هم در دولتهای جمهوریخواه آمریکا، یک عامل آزاردهنده در روابط دو سوی آتلانتیک بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجلاس ناتو در بستر فضای امنیتی جدیدی برگزار شد که تحت تأثیر چالشهای فراملی و رقابت فزاینده با روسیه و چین قرار دارد. چالش چین برای اروپا بهویژه پس از شیوع ویروس کرونا، ظهور «دیپلماسی گرگ جنگجو» و نقض حقوق بشر در این کشور سختتر شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تردید در خصوص آینده اوکراین در بلندمدت مانعی برای صلح و ثبات در سراسر اروپا است. آمریکا و متحدان اروپاییاش هر چه زودتر و با اطمینان بیشتر راهی را برای ادغام کییف در غرب باز کنند، این تردید زودتر رفع خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در هفتههای اخیر بهموازات افزایش تحرکات نظامی در دریای سیاه و مرز روسیه با اوکراین این منطقه بار دیگر به کانون توجهات جهانی مبدل شده است.
سید نادر نوربخش- تحلیلگر مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیر برنامه مطالعات جهانی مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با بیان اینکه مقداری از لفاظیهای اخیر میان آمریکا و روسیه میتواند مقدمه دیپلماسی جدیتر بین دو کشور باشد، گفت: بازی بزرگی که آمریکا ترجیح میدهد با روسیه دنبال کند بهطور مستقیم به مهار چین و تلاش برای فاصلهگیری تدریجی روسیه از چین مربوط میشود.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل اروپا معتقد است مجموعه تحولاتی که در روابط روسیه و اروپا در سه دهه گذشته پس از فروپاشی شوروی روی داده است نشان میدهد که دولتهای اروپایی و آمریکا، روسیه را نه یک شریک که یک رقیب برای خود تلقی میکنند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلان جنگ داعش به انصارالله، وعده کمک ۲۰۰ میلیون دلاری آمریکا به سازمان جهانی بهداشت، انتقاد گوترش از توزیع ناعادلانه واکسن کرونا در جهان، نشست وزرای خارجه آلمان و فرانسه درباره ایران، نخستین گفتوگوی تلفنی بایدن با نتانیاهو، استعفای نخست وزیر گرجستان، اظهارات بیاساس بولتون علیه ایران، دعوت رژیم صهیونیستی از سودان برای اعزام هیئت “صلح” به اراضی اشغالی، جلسه کابینه رژیم صهیونیستی درباره ایران، گفتگوی وزیران خارجه روسیه و ارمنستان درباره اجرای توافق قره باغ، رایزنی حریری با وزیر خارجه قطر در دوحه، هشدار روسیه نسبت به ادامه حملات اسرائیل به خاک سوریه، افزایش دوباره قیمت نفت در جهان و واکنش آمریکا به سفر مدیرکل آژانس به ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه ترکیه با طرح ایده همگرایی منطقهای به دنبال احیای قدرت نرم خود است، گفت: جزئیات این طرح، منافع و تهدیدات مشترک آن روشن نیست و این ابهام وجود دارد که اساساً جمعکردن این کشورها تا چه حد میتواند واقعبینانه و عملی باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین: “آماده باش” در تایوان پس از ورود ۵۶ جنگنده چین به حریم هوایی این کشور، اعتراض سراسری به سیاستهای اقتصادی فرانسه، موافقت پارلمان لیبی با قانون انتخابات پارلمانی، عدم پیش شرط ایران برای بازگشت به مذاکرات وین، سفر فرستاده ویژه سازمان ملل به عدن، تاکید دوباره جوزپ بورل بر «نیروی دفاعیِ اروپاییِ مستقل» از آمریکا، تلاش اسرائیل برای ساخت ۱۰ هزار واحد مسکونی در قدس شرقی، سفر امیرعبدالهیان به روسیه، عراق به دنبال خرید سامانه دفاع هوایی از ۳ کشور، پیشنهاد مجدد آمریکا برای مذاکره بدون پیششرط با کرهشمالی، مخالفت عشایر عراقی با عادی سازی روابط با صهیونیستها، تاکید وزرای دفاع ترکیه، آذربایجان و گرجستان بر تقویت همکاریها، اعلام آمادگی رهبران ارمنستان و آذربایجان برای گفتگو و کمک سازمان بهداشت جهانی به ایران در تامین واکسن کووید 19 از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: درخواست اوکراین از آمریکا برای تحریم غول گازی روسیه، واکنش روسیه به ادعاهای کی یف درخصوص مسئله انتقال گاز، ابراز رضایت مسکو از نتیجه بخش بودن مذاکرات استراتژیک با آمریکا،درخواست فنلاند از کشورهای اروپایی برای تغییر نگرش در قبال روسیه، بازداشت میخائيل ساکاشویلی، رییس جمهوری سابق گرجستان، تصمیم آمریکا برای گسترش همکاری نظامی با ترکیه،جزئیات گفتکوی آکار با همتایان آمریکایی و فیلیپینی خود، ارائه طرح توافق پاریس به مجلس ترکیه، درخواست طالبان برای بازگشایی سفارتخانه های خارجی در کابل، گفتگوهای میانجی گرانه عمران خان با طالبان پاکستان و افغانستان، نشست بی نتیجه شورای امنیت در ارتباط با پرتاب موشک کره شمالی، رایزنی مقامات ارشد دفاعی کره جنوبی، آمریکا و ژاپن درباره کره شمالی، واکنش شدید تایوان به بزرگترین نقض حریم هوایی خود از سوی چین،تاکید چین بر خطر تکثیر هسته ای ناشی از همکاری آمریکا، انگلیس و استرالیا در ساخت زیردریایی هستهای و معرفی ارز ملی دیجیتالی در ونزوئلا و حذف ۶ صفر از واحد پولی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مشورت نکردن هم در دولتهای دموکرات و هم در دولتهای جمهوریخواه آمریکا، یک عامل آزاردهنده در روابط دو سوی آتلانتیک بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجلاس ناتو در بستر فضای امنیتی جدیدی برگزار شد که تحت تأثیر چالشهای فراملی و رقابت فزاینده با روسیه و چین قرار دارد. چالش چین برای اروپا بهویژه پس از شیوع ویروس کرونا، ظهور «دیپلماسی گرگ جنگجو» و نقض حقوق بشر در این کشور سختتر شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تردید در خصوص آینده اوکراین در بلندمدت مانعی برای صلح و ثبات در سراسر اروپا است. آمریکا و متحدان اروپاییاش هر چه زودتر و با اطمینان بیشتر راهی را برای ادغام کییف در غرب باز کنند، این تردید زودتر رفع خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در هفتههای اخیر بهموازات افزایش تحرکات نظامی در دریای سیاه و مرز روسیه با اوکراین این منطقه بار دیگر به کانون توجهات جهانی مبدل شده است.
سید نادر نوربخش- تحلیلگر مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیر برنامه مطالعات جهانی مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با بیان اینکه مقداری از لفاظیهای اخیر میان آمریکا و روسیه میتواند مقدمه دیپلماسی جدیتر بین دو کشور باشد، گفت: بازی بزرگی که آمریکا ترجیح میدهد با روسیه دنبال کند بهطور مستقیم به مهار چین و تلاش برای فاصلهگیری تدریجی روسیه از چین مربوط میشود.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل اروپا معتقد است مجموعه تحولاتی که در روابط روسیه و اروپا در سه دهه گذشته پس از فروپاشی شوروی روی داده است نشان میدهد که دولتهای اروپایی و آمریکا، روسیه را نه یک شریک که یک رقیب برای خود تلقی میکنند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلان جنگ داعش به انصارالله، وعده کمک ۲۰۰ میلیون دلاری آمریکا به سازمان جهانی بهداشت، انتقاد گوترش از توزیع ناعادلانه واکسن کرونا در جهان، نشست وزرای خارجه آلمان و فرانسه درباره ایران، نخستین گفتوگوی تلفنی بایدن با نتانیاهو، استعفای نخست وزیر گرجستان، اظهارات بیاساس بولتون علیه ایران، دعوت رژیم صهیونیستی از سودان برای اعزام هیئت “صلح” به اراضی اشغالی، جلسه کابینه رژیم صهیونیستی درباره ایران، گفتگوی وزیران خارجه روسیه و ارمنستان درباره اجرای توافق قره باغ، رایزنی حریری با وزیر خارجه قطر در دوحه، هشدار روسیه نسبت به ادامه حملات اسرائیل به خاک سوریه، افزایش دوباره قیمت نفت در جهان و واکنش آمریکا به سفر مدیرکل آژانس به ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه ترکیه با طرح ایده همگرایی منطقهای به دنبال احیای قدرت نرم خود است، گفت: جزئیات این طرح، منافع و تهدیدات مشترک آن روشن نیست و این ابهام وجود دارد که اساساً جمعکردن این کشورها تا چه حد میتواند واقعبینانه و عملی باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین: “آماده باش” در تایوان پس از ورود ۵۶ جنگنده چین به حریم هوایی این کشور، اعتراض سراسری به سیاستهای اقتصادی فرانسه، موافقت پارلمان لیبی با قانون انتخابات پارلمانی، عدم پیش شرط ایران برای بازگشت به مذاکرات وین، سفر فرستاده ویژه سازمان ملل به عدن، تاکید دوباره جوزپ بورل بر «نیروی دفاعیِ اروپاییِ مستقل» از آمریکا، تلاش اسرائیل برای ساخت ۱۰ هزار واحد مسکونی در قدس شرقی، سفر امیرعبدالهیان به روسیه، عراق به دنبال خرید سامانه دفاع هوایی از ۳ کشور، پیشنهاد مجدد آمریکا برای مذاکره بدون پیششرط با کرهشمالی، مخالفت عشایر عراقی با عادی سازی روابط با صهیونیستها، تاکید وزرای دفاع ترکیه، آذربایجان و گرجستان بر تقویت همکاریها، اعلام آمادگی رهبران ارمنستان و آذربایجان برای گفتگو و کمک سازمان بهداشت جهانی به ایران در تامین واکسن کووید 19 از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: درخواست اوکراین از آمریکا برای تحریم غول گازی روسیه، واکنش روسیه به ادعاهای کی یف درخصوص مسئله انتقال گاز، ابراز رضایت مسکو از نتیجه بخش بودن مذاکرات استراتژیک با آمریکا،درخواست فنلاند از کشورهای اروپایی برای تغییر نگرش در قبال روسیه، بازداشت میخائيل ساکاشویلی، رییس جمهوری سابق گرجستان، تصمیم آمریکا برای گسترش همکاری نظامی با ترکیه،جزئیات گفتکوی آکار با همتایان آمریکایی و فیلیپینی خود، ارائه طرح توافق پاریس به مجلس ترکیه، درخواست طالبان برای بازگشایی سفارتخانه های خارجی در کابل، گفتگوهای میانجی گرانه عمران خان با طالبان پاکستان و افغانستان، نشست بی نتیجه شورای امنیت در ارتباط با پرتاب موشک کره شمالی، رایزنی مقامات ارشد دفاعی کره جنوبی، آمریکا و ژاپن درباره کره شمالی، واکنش شدید تایوان به بزرگترین نقض حریم هوایی خود از سوی چین،تاکید چین بر خطر تکثیر هسته ای ناشی از همکاری آمریکا، انگلیس و استرالیا در ساخت زیردریایی هستهای و معرفی ارز ملی دیجیتالی در ونزوئلا و حذف ۶ صفر از واحد پولی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مشورت نکردن هم در دولتهای دموکرات و هم در دولتهای جمهوریخواه آمریکا، یک عامل آزاردهنده در روابط دو سوی آتلانتیک بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجلاس ناتو در بستر فضای امنیتی جدیدی برگزار شد که تحت تأثیر چالشهای فراملی و رقابت فزاینده با روسیه و چین قرار دارد. چالش چین برای اروپا بهویژه پس از شیوع ویروس کرونا، ظهور «دیپلماسی گرگ جنگجو» و نقض حقوق بشر در این کشور سختتر شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تردید در خصوص آینده اوکراین در بلندمدت مانعی برای صلح و ثبات در سراسر اروپا است. آمریکا و متحدان اروپاییاش هر چه زودتر و با اطمینان بیشتر راهی را برای ادغام کییف در غرب باز کنند، این تردید زودتر رفع خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در هفتههای اخیر بهموازات افزایش تحرکات نظامی در دریای سیاه و مرز روسیه با اوکراین این منطقه بار دیگر به کانون توجهات جهانی مبدل شده است.
سید نادر نوربخش- تحلیلگر مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیر برنامه مطالعات جهانی مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با بیان اینکه مقداری از لفاظیهای اخیر میان آمریکا و روسیه میتواند مقدمه دیپلماسی جدیتر بین دو کشور باشد، گفت: بازی بزرگی که آمریکا ترجیح میدهد با روسیه دنبال کند بهطور مستقیم به مهار چین و تلاش برای فاصلهگیری تدریجی روسیه از چین مربوط میشود.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل اروپا معتقد است مجموعه تحولاتی که در روابط روسیه و اروپا در سه دهه گذشته پس از فروپاشی شوروی روی داده است نشان میدهد که دولتهای اروپایی و آمریکا، روسیه را نه یک شریک که یک رقیب برای خود تلقی میکنند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلان جنگ داعش به انصارالله، وعده کمک ۲۰۰ میلیون دلاری آمریکا به سازمان جهانی بهداشت، انتقاد گوترش از توزیع ناعادلانه واکسن کرونا در جهان، نشست وزرای خارجه آلمان و فرانسه درباره ایران، نخستین گفتوگوی تلفنی بایدن با نتانیاهو، استعفای نخست وزیر گرجستان، اظهارات بیاساس بولتون علیه ایران، دعوت رژیم صهیونیستی از سودان برای اعزام هیئت “صلح” به اراضی اشغالی، جلسه کابینه رژیم صهیونیستی درباره ایران، گفتگوی وزیران خارجه روسیه و ارمنستان درباره اجرای توافق قره باغ، رایزنی حریری با وزیر خارجه قطر در دوحه، هشدار روسیه نسبت به ادامه حملات اسرائیل به خاک سوریه، افزایش دوباره قیمت نفت در جهان و واکنش آمریکا به سفر مدیرکل آژانس به ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه ترکیه با طرح ایده همگرایی منطقهای به دنبال احیای قدرت نرم خود است، گفت: جزئیات این طرح، منافع و تهدیدات مشترک آن روشن نیست و این ابهام وجود دارد که اساساً جمعکردن این کشورها تا چه حد میتواند واقعبینانه و عملی باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین: “آماده باش” در تایوان پس از ورود ۵۶ جنگنده چین به حریم هوایی این کشور، اعتراض سراسری به سیاستهای اقتصادی فرانسه، موافقت پارلمان لیبی با قانون انتخابات پارلمانی، عدم پیش شرط ایران برای بازگشت به مذاکرات وین، سفر فرستاده ویژه سازمان ملل به عدن، تاکید دوباره جوزپ بورل بر «نیروی دفاعیِ اروپاییِ مستقل» از آمریکا، تلاش اسرائیل برای ساخت ۱۰ هزار واحد مسکونی در قدس شرقی، سفر امیرعبدالهیان به روسیه، عراق به دنبال خرید سامانه دفاع هوایی از ۳ کشور، پیشنهاد مجدد آمریکا برای مذاکره بدون پیششرط با کرهشمالی، مخالفت عشایر عراقی با عادی سازی روابط با صهیونیستها، تاکید وزرای دفاع ترکیه، آذربایجان و گرجستان بر تقویت همکاریها، اعلام آمادگی رهبران ارمنستان و آذربایجان برای گفتگو و کمک سازمان بهداشت جهانی به ایران در تامین واکسن کووید 19 از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: درخواست اوکراین از آمریکا برای تحریم غول گازی روسیه، واکنش روسیه به ادعاهای کی یف درخصوص مسئله انتقال گاز، ابراز رضایت مسکو از نتیجه بخش بودن مذاکرات استراتژیک با آمریکا،درخواست فنلاند از کشورهای اروپایی برای تغییر نگرش در قبال روسیه، بازداشت میخائيل ساکاشویلی، رییس جمهوری سابق گرجستان، تصمیم آمریکا برای گسترش همکاری نظامی با ترکیه،جزئیات گفتکوی آکار با همتایان آمریکایی و فیلیپینی خود، ارائه طرح توافق پاریس به مجلس ترکیه، درخواست طالبان برای بازگشایی سفارتخانه های خارجی در کابل، گفتگوهای میانجی گرانه عمران خان با طالبان پاکستان و افغانستان، نشست بی نتیجه شورای امنیت در ارتباط با پرتاب موشک کره شمالی، رایزنی مقامات ارشد دفاعی کره جنوبی، آمریکا و ژاپن درباره کره شمالی، واکنش شدید تایوان به بزرگترین نقض حریم هوایی خود از سوی چین،تاکید چین بر خطر تکثیر هسته ای ناشی از همکاری آمریکا، انگلیس و استرالیا در ساخت زیردریایی هستهای و معرفی ارز ملی دیجیتالی در ونزوئلا و حذف ۶ صفر از واحد پولی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مشورت نکردن هم در دولتهای دموکرات و هم در دولتهای جمهوریخواه آمریکا، یک عامل آزاردهنده در روابط دو سوی آتلانتیک بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجلاس ناتو در بستر فضای امنیتی جدیدی برگزار شد که تحت تأثیر چالشهای فراملی و رقابت فزاینده با روسیه و چین قرار دارد. چالش چین برای اروپا بهویژه پس از شیوع ویروس کرونا، ظهور «دیپلماسی گرگ جنگجو» و نقض حقوق بشر در این کشور سختتر شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تردید در خصوص آینده اوکراین در بلندمدت مانعی برای صلح و ثبات در سراسر اروپا است. آمریکا و متحدان اروپاییاش هر چه زودتر و با اطمینان بیشتر راهی را برای ادغام کییف در غرب باز کنند، این تردید زودتر رفع خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در هفتههای اخیر بهموازات افزایش تحرکات نظامی در دریای سیاه و مرز روسیه با اوکراین این منطقه بار دیگر به کانون توجهات جهانی مبدل شده است.
سید نادر نوربخش- تحلیلگر مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیر برنامه مطالعات جهانی مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با بیان اینکه مقداری از لفاظیهای اخیر میان آمریکا و روسیه میتواند مقدمه دیپلماسی جدیتر بین دو کشور باشد، گفت: بازی بزرگی که آمریکا ترجیح میدهد با روسیه دنبال کند بهطور مستقیم به مهار چین و تلاش برای فاصلهگیری تدریجی روسیه از چین مربوط میشود.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل اروپا معتقد است مجموعه تحولاتی که در روابط روسیه و اروپا در سه دهه گذشته پس از فروپاشی شوروی روی داده است نشان میدهد که دولتهای اروپایی و آمریکا، روسیه را نه یک شریک که یک رقیب برای خود تلقی میکنند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلان جنگ داعش به انصارالله، وعده کمک ۲۰۰ میلیون دلاری آمریکا به سازمان جهانی بهداشت، انتقاد گوترش از توزیع ناعادلانه واکسن کرونا در جهان، نشست وزرای خارجه آلمان و فرانسه درباره ایران، نخستین گفتوگوی تلفنی بایدن با نتانیاهو، استعفای نخست وزیر گرجستان، اظهارات بیاساس بولتون علیه ایران، دعوت رژیم صهیونیستی از سودان برای اعزام هیئت “صلح” به اراضی اشغالی، جلسه کابینه رژیم صهیونیستی درباره ایران، گفتگوی وزیران خارجه روسیه و ارمنستان درباره اجرای توافق قره باغ، رایزنی حریری با وزیر خارجه قطر در دوحه، هشدار روسیه نسبت به ادامه حملات اسرائیل به خاک سوریه، افزایش دوباره قیمت نفت در جهان و واکنش آمریکا به سفر مدیرکل آژانس به ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه ترکیه با طرح ایده همگرایی منطقهای به دنبال احیای قدرت نرم خود است، گفت: جزئیات این طرح، منافع و تهدیدات مشترک آن روشن نیست و این ابهام وجود دارد که اساساً جمعکردن این کشورها تا چه حد میتواند واقعبینانه و عملی باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»