جدیدترین مطالب

تنزل جایگاه اروپا از پیشگامی در دیپلماسی به دنباله‌روی حقیرانه از آمریکا در قبال ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «زمانی بود که اروپا در مورد دیپلماسی جدیت داشت، دیپلماسی به‌عنوان یک کار صبورانه و اغلب طاقت‌فرسای تعامل با دشمنان تلقی می شد و نه صرفا صدور محکومیت و اعمال تحریم.»

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سال‌های اخیر گسترش یافته، اما همکاری‌های روسیه با آفریقا در حوزه‌هایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا می‌داند.»

Loading

أحدث المقالات

تنزل جایگاه اروپا از پیشگامی در دیپلماسی به دنباله‌روی حقیرانه از آمریکا در قبال ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «زمانی بود که اروپا در مورد دیپلماسی جدیت داشت، دیپلماسی به‌عنوان یک کار صبورانه و اغلب طاقت‌فرسای تعامل با دشمنان تلقی می شد و نه صرفا صدور محکومیت و اعمال تحریم.»

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سال‌های اخیر گسترش یافته، اما همکاری‌های روسیه با آفریقا در حوزه‌هایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا می‌داند.»

Loading

تحلیل جنگ اوکراین بر اساس مؤلفه‌های ژئوپلیتیک

۱۴۰۱/۰۴/۰۹ | خبر تاپ, سیاسی, یادداشت

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در چند ماه اخیر، حمله روسیه به اوکراین و تبعات مختلف آن در عرصه منطقه‌ای و بین‌المللی به سوژه اصلی تحلیلگران سیاسی و روابط بین‌الملل تبدیل شده است. جنگی که از ابعاد مختلف بر امنیت و ثبات اوراسیا، نظم روابط بین‌الملل، امنیت غذا، امنیت انرژی و مواردی از این دست، تأثیرگذار بوده و با گذشت بیش از سه ماه از آغاز آن، همچنان پایان روشنی برایش قابل تصور نیست. دکتر محمد مهدی مظاهری - استاد دانشگاه

در رابطه با چرایی آغاز این جنگ تحلیل‌های مختلفی ارائه شده، اما به نظر می‌رسد رویکرد ژئوپلیتیک و توجه به اهميت امنيتي و اقتصادي مناطق دريايي در سياست خارجي روسيه، یک زاویه دید اساسی است که نباید به هیچ وجه از آن غفلت شود. از سال 1696 که پتر کبیر گفت «حاکمی که فقط نیروی زمینی دارد یک دست دارد، اما او که نیروی دریایی هم دارد هر دو را دارد»، هیدروپلیتیک در سیاست خارجی روسیه جایگاه ویژه‌ای یافت و به یک نیروی پیشران در روابط منطقه‌ای و بین‌المللی این کشور تبدیل شد. در مقطع کنونی نیز پوتین، رئیس جمهور روسیه، پتر کبیر را مهم‌ترین الگوی خود می‌داند و می‌کوشد روسیه جدید را طبق دیدگاه‌های این تزار مقتدر تاریخ کشورش اداره و مدیریت کند.

روسیه در آسیای شمالی و اروپای شرقی واقع است و با اقیانوس آرام شمالی و اقیانوس منجمد شمالی؛ و نیز با دریای خزر، دریای سیاه، و دریای بالتیک مرز آبی دارد. این کشور پهناور، با ۱۴ کشور آسیایی و اروپایی مرز زمینی دارد و با کشورهای پیرامون دریای برینگ، دریای ژاپن، دریای خزر، دریای سیاه، و دریای بالتیک ارتباط دریایی دارد. بر این اساس مشخص است که روسیه مرزهای دریایی بسیاری دارد، اما اغلب این مرزها، در بیشتر اوقات سال یخ زده و منجمد هستند و در عمل کارایی تجاری و نظامی چندانی ندارند. در چنین شرایطی است که دریای سیاه، به دلیل موقعیت برجسته ژئوپلیتیکی‌اش برای این کشور اهمیت بسیاری دارد.

دریای سیاه شش کشور هم کرانه با آن، یعنی کشورهای روسیه، رومانی، بلغارستان، اوکراین، گرجستان و ترکیه را از طریق دریای مدیترانه به اقیانوس اطلس پیوند می‌دهد. از میان این شش کشور، سه مورد (رومانی، بلغارستان و ترکیه) عضو ناتو هستند و تمایل اوکراین و گرجستان برای پیوستن به این پیمان امنیتی، مقامات کرملین را با خطر محاصره شدن کشورشان توسط این پیمان دفاعی رقیب در دریای سیاه مواجه کرده است؛ نگرانی که یک بار در سال 2014، به جدایی شبه جزیره کریمه از اوکراین و الحاق آن به روسیه ختم شد و حال نیز به جنگ پر هزینه و فراگیر روسیه علیه اوکراین منجر شده است.

از سوی دیگر، استقرار موشک‌های میان برد آمریکا در رومانی، تمامیت ارضی روسیه را از طریق دریای سیاه تهدید می‌کند و به این معنا است که بخش وسیعی از قسمت اروپایی این کشور در تیررس نیروهای آمریکا قرار دارد؛ تلاش مداوم دولت آمریکا برای تقویت حضور نظامی در دریای سیاه نیز از دیگر دلایلی هستند که این دریا را به مکانی مهم و ژئواستراتژیک برای مقامات روس تبدیل می‌کند.

از منظر انتقال انرژی، دریای سیاه به همراه تنگه‌های بسفر و داردانل، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و سالانه، بیش از 200 میلیون تن نفت خام با عبور از مسیر دریای سیاه به بازارهای مصرف می‌رسد.

اهمیت دریای سیاه از منظر ترانزیت دریایی به‌ویژه صادرات محصولات کشاورزی (میوه و سبزیجات)، تحرکات دولت ترکیه برای اکتشاف منابع گازی در این دریا و کشف میادین گازی «تونا» و «ساکاریا» و از سوی دیگر، عبور 2 خط انتقال گاز طبیعی از زیر دریای سیاه به نام‌های «جریان آبی» و «جریان ترک»، که حامل گاز تولیدی روسیه به سمت کشورهای اروپایی هستند، به ارتقای جایگاه ژئواکونومیک این دریا نزد روسیه کمک کرده است.

بنابراین با وجود چنین جایگاه ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیک دریای سیاه برای روسیه، به نظر می‌رسد هر گونه تحلیلی از آغاز و انجام جنگ اوکراین نمی‌تواند بدون پرداختن به نقش این دریای پر حاشیه باشد. اشتیاق زیاده‌خواهانه دولت روسیه برای چیرگی بردریای آزوف و تنگه و بندر کرچ و ایجاد کریدور زمینی (دالان متصل‌کنندۀ روسیه و کریمه به دونتسک و لوهانسک) در کنار برخورد و واکنش ضعیف جامعه جهانی به اشغال کریمه توسط روسیه در سال 2014، از مهم‌ترین دلایلی بودند که مقامات روسیه را ترغیب کردند تا حمله گسترده به اوکراین را کلید بزند.

هر چند برنامه مقامات کرملین در ابتدا حمله‌ای برق آسا و اشغال سریع پایتخت و شهرهای کلیدی اوکراین بود، اما واقعیات صحنه نبرد که با حمایت‌های همه جانبه اروپا و آمریکا شکل داده شده، این نبرد را به جنگی نسبتا فرسایشی تبدیل کرده و رویکرد مقامات اروپایی و آمریکایی نیز حاکی از آن است که جبهه غرب، برخلاف ادعاهای رسانه‌ای، منافع خود را در طولانی شدن این جنگ به منظور تقلیل و تضعیف کامل نیروی نظامی روسیه تعریف کرده است.

در چنین شرایطی به نظر می‌رسد روسیه برای فرار از یک شکست خفت‌بار یا زمین‌گیر شدن در یک جنگ فرسایشی پر هزینه، تمرکز خود را بر اشغال مناطق حیاتی قرار خواهد داد و سواحل شمالی دریای سیاه یکی از این مناطق استراتژیک مورد نظر روسیه خواهد بود که احتمالا پایان جنگ با تصرف کامل آن‌ها رقم خواهد خورد. تسلط بر این سواحل به روسیه اجازه می‌دهد خود را از تنگاهای استراتژیک و ژئوپلیتیک رهایی ببخشد، تعداد کشورهای هم مرز با دریای سیاه و تبعات امنیتی تعدد کشورهای این منطقه را کاهش دهد، با تبدیل اوکراین به کشوری محصور در خشکی، این کشور را مهار و تنبیه کند و البته با اعلام هر چه سریعتر پایان جنگ، به اقناع افکار عمومی روسیه و جهان بپردازد.

از سوی دیگر این اقدامات راه را برای طرح‌های آتی روسیه در زمینۀ ممانعت از صادرات انرژی از دریای سیاه به اروپا و یا دستکم بالا بردن هزینۀ آن و به دست آوردن یک اهرم فشار در برابر اروپا، هموار خواهد ساخت.

بر اساس معادلات استراتژیک منطقه، به نظر می‌رسد پوتین چنین برنامه‌ای برای مدیریت پایان جنگ اوکراین تعریف کرده و می‌کوشد با راهکارهایی همچون تسلط کامل نظامی، تحریک تمایلات قومی مردم مناطق شرقی اوکراین و بهره‌گیری از روش‌های مرسوم از جمله همه پرسی و اگر لازم باشد (و راهکارهای دیگر جواب ندهد) توسل به خشونت گسترده‌ای که طرف مقابل را به پایان جنگ مجاب کند، به اهداف خود دست یابد.

هر چند ترکیه و سایر کشورهای ساحلی دریای سیاه، ناتو و به طور کلی جبهه غرب منافع گسترده‌ای در جلوگیری از تحقق این امر دارند، اما باید منتظر ماند و دید که اراده و توان کدام طرف در این رقابت بیشتر است و دریای سیاه که یکی از دلایل جدی پوتین برای ورود به این جنگ پر هزینه بوده، گره گشای خروج او از این جنگ خواهد شد یا اعتبار و قدرت روسیه را بر باد خواهد داد.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *