شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – نشست: عضو هیات علمی دانشکده مهندسی انرژی دانشگاه صنعتی شریف، با بیان اینکه هوش مصنوعی انقلابی در بحث انرژی ایجاد کرده است، گفت: هیچ چیزی نمیتواند جای تصمیمگیری انسان را بگیرد و امیدوارم اینگونه شود، اما در هر حال، الگوریتمهای هوش مصنوعی میتوانند به تصمیمگیری کمک کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس غیر رسمی سران کشورهای غرب بالکان و کشورهای بالکانی عضو اتحادیه اروپا به ابتکار آقای میچوتاکیس نخست وزیر محافظه کار یونان و با حضور خانم «فون در لاین» رئیس کمیسیون اروپا، چارلز میشل رئیس شورای اتحادیه اروپا و آقای زلنسکی رئیس جمهور اوکراین برگزار شد. در این اجلاس رئیس شورای وزیران بوسنی و هرزهگوین، نخست وزیران رومانی، بلغارستان، کرواسی، کوزوو، مقدونیه شمالی، رئیس جمهور مولداوی، رئیس جمهور مونته نگرو و رئیس جمهور صربستان شرکت کردند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جریان سفر اخیر رئیس جمهور ترکیه به عربستان، قطر و امارات، توافقنامههای متعددی بین سه کشور خلیجفارس و ترکیه به امضا رسید. جنبه اقتصادی این سفر در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و هدف اصلی سفر از نگاه آنکارا جذب سرمایه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس عنوان شده است.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا مواضع تند انگلیس علیه چین را در راستای سیاست قدیمی استفاده از اهرمهای سیاسی برای فشار با هدف دریافت امتیازات تجاری و اقتصادی دانست و گفت: در شرایط فعلی، انگلیس در عرصه داخلی و بین المللی، دیگر آن توان تأثیرگذاری بر مناسبات قدرت در سطح جهانی را ندارد و برای همین تلاش می کند تا با حفظ اتحاد استراتژیک خود با ایالات متحده آمریکا از سقوط بیشتر جایگاه جهانی خود جلوگیری کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با برگزاری انتخابات سراسری یونان در 21 ماه مه (31 اردیبهشت 1402)، حزب پیروز این کشور اگرچه اولویتهای دولت آتی خود را عمدتا بهبود وضعیت اقتصادی اعلام کرده اما ادامه سیاست ملی در امور روابط خارجی، امنیت و مهاجرت از مهمترین چالشهای این کشور عضو اتحادیه اروپا و ناتو خواهد بود. رهبران جدید اگرچه از ادامه سیاست خارجی و دفاعی، تقویت نیروهای مسلح کشور، ایجاد ائتلافهای قوی و توسعه برنامه تسلیحاتی طی چهار سال گذشته دفاع میکنند، اما در زمینه اکتشافات انرژی، نظامی شدن برخی جزایر در دریای اژه و پناهجویان اختلاف دارند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه بعد از جنگ اوکراین، در خطوط جهانی انتقال انرژی تغییر مسیری ایجاد شده است، گفت: با ادامه تغییر مسیرهای تجارت نفت روسیه، هند و چین به عنوان شرکای تجاری استراتژیک برای مسکو شناخته میشوند و این تحولی است،که در سایه کاهش نفوذ آمریکا در میان متحدان کلیدی خود در خاورمیانه رقم خورده است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: کاهش قدرت و جذابیت دلار آمریکا در دنیا، راهپیمایی هزاران نفری در برلین علیه ارسال سلاح به اوکراین، شلیک راکت از سوریه به سمت بلندیهای اشغالی جولان، صنعا میزبان نشست سهجانبه مقامات عربستان، یمن و عمان، تاکید انصارالله براینکه هنوز زود است درباره موفقیت مذاکرات با عربستان نظردهد، حضور مسؤولان اردنی در مسجد الاقصی برای بررسی راههای ممانعت از تنش، رد پای اختلاف آمریکا و اروپا در سفر ماکرون به چین، تاکید مکرون برضرورت کاهش وابستگی اروپا به واشنگتن و دلار آمریکا، اعلام آمادگی قانونگذار آمریکایی برای اعزام نیرو به تایوان و جنگ با چین، جامعه اطلاعاتی آمریکا باکو را تهدیدی برای قفقاز جنوبی دانست، سفر هیأت ایرانی تا اواخر هفته به عربستان، آمادگی روسیه برای سرمایهگذاری در فولاد، نفت و پتروشیمی در ایران، جزئیات وخامت وضعیت ارتش اوکراین در اسناد فاششده پنتاگون، برگزاری بزرگترین رزمایش هوایی ناتو، برنامه آمریکا برای حضور بلند مدت در پایگاه نظامی «عین الاسد» عراق، استعفای سخنگوی جبهه پنجشیر، پیوستن تونس به سازمان همکاریهای شانگهای، شبیهسازی برای حمله دقیق به اهدافی در تایوان در مانور چین، تاکید زلسنکی براینکه کریمه را پس خواهندگرفت، و اسناد افشا شده آمریکا: موساد اعتراضات در اسرائیل را رهبری میکند، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از ابتدای حمله نظامی عربستان به یمن تاکنون، مناسبات سیاسی، نظامی و امنیتی ریاض و ابوظبی چهار مقطع متفاوت را سپری کرده است؛ روابط دو کشور که در ابتدای جنگ مبتنی بر «اتحاد و همگرایی» بود، بعد از مدتی به سمت «رقابت» حرکت کرد. این رقابت، به بروز «اختلافات» متعددی منجر شد که با تداوم آن، امروز دو کشور از مرحله اختلاف نیز عبور کرده و دچار «تنش» با یکدیگر شدهاند.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل روسیه با بیان اینکه بیانیه چین فاقد پیشنهاد مشخصی برای مبادله امتیاز بین دو طرف درگیر در جنگ اوکراین و گشایش روزنهای به روی صلح بوده، صرفا خواستار آغاز مذاکرات بود، گفت: در جریان جنگ اوکراین، چین با خرید انرژی ارزان قیمت از روسیه و افزایش ذخایر انرژی، نه تنها برای اولین بار به صادرکننده انرژی تبدیل شده، بلکه از قدرت چانه زنی بیشتر در برابر سایر صادرکنندگان انرژی به چین هم برخوردار شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: حمله روسیه به اوکراین که در ابتدا تصور میشد حملهای برق آسا و دارای دستاوردهای سریع و ملموس باشد، تاکنون یکسال به درازا کشیده است و البته با موضعگیریهای اخیر برخی کشورهای اروپایی که در کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کردند خود را برای یک جنگ بلندمدت آماده کردهاند، پایان مشخصی هم برای آن قابل تصور نیست.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – نشست: عضو هیات علمی دانشکده مهندسی انرژی دانشگاه صنعتی شریف، با بیان اینکه هوش مصنوعی انقلابی در بحث انرژی ایجاد کرده است، گفت: هیچ چیزی نمیتواند جای تصمیمگیری انسان را بگیرد و امیدوارم اینگونه شود، اما در هر حال، الگوریتمهای هوش مصنوعی میتوانند به تصمیمگیری کمک کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس غیر رسمی سران کشورهای غرب بالکان و کشورهای بالکانی عضو اتحادیه اروپا به ابتکار آقای میچوتاکیس نخست وزیر محافظه کار یونان و با حضور خانم «فون در لاین» رئیس کمیسیون اروپا، چارلز میشل رئیس شورای اتحادیه اروپا و آقای زلنسکی رئیس جمهور اوکراین برگزار شد. در این اجلاس رئیس شورای وزیران بوسنی و هرزهگوین، نخست وزیران رومانی، بلغارستان، کرواسی، کوزوو، مقدونیه شمالی، رئیس جمهور مولداوی، رئیس جمهور مونته نگرو و رئیس جمهور صربستان شرکت کردند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جریان سفر اخیر رئیس جمهور ترکیه به عربستان، قطر و امارات، توافقنامههای متعددی بین سه کشور خلیجفارس و ترکیه به امضا رسید. جنبه اقتصادی این سفر در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و هدف اصلی سفر از نگاه آنکارا جذب سرمایه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس عنوان شده است.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا مواضع تند انگلیس علیه چین را در راستای سیاست قدیمی استفاده از اهرمهای سیاسی برای فشار با هدف دریافت امتیازات تجاری و اقتصادی دانست و گفت: در شرایط فعلی، انگلیس در عرصه داخلی و بین المللی، دیگر آن توان تأثیرگذاری بر مناسبات قدرت در سطح جهانی را ندارد و برای همین تلاش می کند تا با حفظ اتحاد استراتژیک خود با ایالات متحده آمریکا از سقوط بیشتر جایگاه جهانی خود جلوگیری کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با برگزاری انتخابات سراسری یونان در 21 ماه مه (31 اردیبهشت 1402)، حزب پیروز این کشور اگرچه اولویتهای دولت آتی خود را عمدتا بهبود وضعیت اقتصادی اعلام کرده اما ادامه سیاست ملی در امور روابط خارجی، امنیت و مهاجرت از مهمترین چالشهای این کشور عضو اتحادیه اروپا و ناتو خواهد بود. رهبران جدید اگرچه از ادامه سیاست خارجی و دفاعی، تقویت نیروهای مسلح کشور، ایجاد ائتلافهای قوی و توسعه برنامه تسلیحاتی طی چهار سال گذشته دفاع میکنند، اما در زمینه اکتشافات انرژی، نظامی شدن برخی جزایر در دریای اژه و پناهجویان اختلاف دارند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه بعد از جنگ اوکراین، در خطوط جهانی انتقال انرژی تغییر مسیری ایجاد شده است، گفت: با ادامه تغییر مسیرهای تجارت نفت روسیه، هند و چین به عنوان شرکای تجاری استراتژیک برای مسکو شناخته میشوند و این تحولی است،که در سایه کاهش نفوذ آمریکا در میان متحدان کلیدی خود در خاورمیانه رقم خورده است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: کاهش قدرت و جذابیت دلار آمریکا در دنیا، راهپیمایی هزاران نفری در برلین علیه ارسال سلاح به اوکراین، شلیک راکت از سوریه به سمت بلندیهای اشغالی جولان، صنعا میزبان نشست سهجانبه مقامات عربستان، یمن و عمان، تاکید انصارالله براینکه هنوز زود است درباره موفقیت مذاکرات با عربستان نظردهد، حضور مسؤولان اردنی در مسجد الاقصی برای بررسی راههای ممانعت از تنش، رد پای اختلاف آمریکا و اروپا در سفر ماکرون به چین، تاکید مکرون برضرورت کاهش وابستگی اروپا به واشنگتن و دلار آمریکا، اعلام آمادگی قانونگذار آمریکایی برای اعزام نیرو به تایوان و جنگ با چین، جامعه اطلاعاتی آمریکا باکو را تهدیدی برای قفقاز جنوبی دانست، سفر هیأت ایرانی تا اواخر هفته به عربستان، آمادگی روسیه برای سرمایهگذاری در فولاد، نفت و پتروشیمی در ایران، جزئیات وخامت وضعیت ارتش اوکراین در اسناد فاششده پنتاگون، برگزاری بزرگترین رزمایش هوایی ناتو، برنامه آمریکا برای حضور بلند مدت در پایگاه نظامی «عین الاسد» عراق، استعفای سخنگوی جبهه پنجشیر، پیوستن تونس به سازمان همکاریهای شانگهای، شبیهسازی برای حمله دقیق به اهدافی در تایوان در مانور چین، تاکید زلسنکی براینکه کریمه را پس خواهندگرفت، و اسناد افشا شده آمریکا: موساد اعتراضات در اسرائیل را رهبری میکند، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از ابتدای حمله نظامی عربستان به یمن تاکنون، مناسبات سیاسی، نظامی و امنیتی ریاض و ابوظبی چهار مقطع متفاوت را سپری کرده است؛ روابط دو کشور که در ابتدای جنگ مبتنی بر «اتحاد و همگرایی» بود، بعد از مدتی به سمت «رقابت» حرکت کرد. این رقابت، به بروز «اختلافات» متعددی منجر شد که با تداوم آن، امروز دو کشور از مرحله اختلاف نیز عبور کرده و دچار «تنش» با یکدیگر شدهاند.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل روسیه با بیان اینکه بیانیه چین فاقد پیشنهاد مشخصی برای مبادله امتیاز بین دو طرف درگیر در جنگ اوکراین و گشایش روزنهای به روی صلح بوده، صرفا خواستار آغاز مذاکرات بود، گفت: در جریان جنگ اوکراین، چین با خرید انرژی ارزان قیمت از روسیه و افزایش ذخایر انرژی، نه تنها برای اولین بار به صادرکننده انرژی تبدیل شده، بلکه از قدرت چانه زنی بیشتر در برابر سایر صادرکنندگان انرژی به چین هم برخوردار شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: حمله روسیه به اوکراین که در ابتدا تصور میشد حملهای برق آسا و دارای دستاوردهای سریع و ملموس باشد، تاکنون یکسال به درازا کشیده است و البته با موضعگیریهای اخیر برخی کشورهای اروپایی که در کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کردند خود را برای یک جنگ بلندمدت آماده کردهاند، پایان مشخصی هم برای آن قابل تصور نیست.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – نشست: عضو هیات علمی دانشکده مهندسی انرژی دانشگاه صنعتی شریف، با بیان اینکه هوش مصنوعی انقلابی در بحث انرژی ایجاد کرده است، گفت: هیچ چیزی نمیتواند جای تصمیمگیری انسان را بگیرد و امیدوارم اینگونه شود، اما در هر حال، الگوریتمهای هوش مصنوعی میتوانند به تصمیمگیری کمک کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس غیر رسمی سران کشورهای غرب بالکان و کشورهای بالکانی عضو اتحادیه اروپا به ابتکار آقای میچوتاکیس نخست وزیر محافظه کار یونان و با حضور خانم «فون در لاین» رئیس کمیسیون اروپا، چارلز میشل رئیس شورای اتحادیه اروپا و آقای زلنسکی رئیس جمهور اوکراین برگزار شد. در این اجلاس رئیس شورای وزیران بوسنی و هرزهگوین، نخست وزیران رومانی، بلغارستان، کرواسی، کوزوو، مقدونیه شمالی، رئیس جمهور مولداوی، رئیس جمهور مونته نگرو و رئیس جمهور صربستان شرکت کردند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جریان سفر اخیر رئیس جمهور ترکیه به عربستان، قطر و امارات، توافقنامههای متعددی بین سه کشور خلیجفارس و ترکیه به امضا رسید. جنبه اقتصادی این سفر در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و هدف اصلی سفر از نگاه آنکارا جذب سرمایه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس عنوان شده است.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا مواضع تند انگلیس علیه چین را در راستای سیاست قدیمی استفاده از اهرمهای سیاسی برای فشار با هدف دریافت امتیازات تجاری و اقتصادی دانست و گفت: در شرایط فعلی، انگلیس در عرصه داخلی و بین المللی، دیگر آن توان تأثیرگذاری بر مناسبات قدرت در سطح جهانی را ندارد و برای همین تلاش می کند تا با حفظ اتحاد استراتژیک خود با ایالات متحده آمریکا از سقوط بیشتر جایگاه جهانی خود جلوگیری کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با برگزاری انتخابات سراسری یونان در 21 ماه مه (31 اردیبهشت 1402)، حزب پیروز این کشور اگرچه اولویتهای دولت آتی خود را عمدتا بهبود وضعیت اقتصادی اعلام کرده اما ادامه سیاست ملی در امور روابط خارجی، امنیت و مهاجرت از مهمترین چالشهای این کشور عضو اتحادیه اروپا و ناتو خواهد بود. رهبران جدید اگرچه از ادامه سیاست خارجی و دفاعی، تقویت نیروهای مسلح کشور، ایجاد ائتلافهای قوی و توسعه برنامه تسلیحاتی طی چهار سال گذشته دفاع میکنند، اما در زمینه اکتشافات انرژی، نظامی شدن برخی جزایر در دریای اژه و پناهجویان اختلاف دارند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه بعد از جنگ اوکراین، در خطوط جهانی انتقال انرژی تغییر مسیری ایجاد شده است، گفت: با ادامه تغییر مسیرهای تجارت نفت روسیه، هند و چین به عنوان شرکای تجاری استراتژیک برای مسکو شناخته میشوند و این تحولی است،که در سایه کاهش نفوذ آمریکا در میان متحدان کلیدی خود در خاورمیانه رقم خورده است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: کاهش قدرت و جذابیت دلار آمریکا در دنیا، راهپیمایی هزاران نفری در برلین علیه ارسال سلاح به اوکراین، شلیک راکت از سوریه به سمت بلندیهای اشغالی جولان، صنعا میزبان نشست سهجانبه مقامات عربستان، یمن و عمان، تاکید انصارالله براینکه هنوز زود است درباره موفقیت مذاکرات با عربستان نظردهد، حضور مسؤولان اردنی در مسجد الاقصی برای بررسی راههای ممانعت از تنش، رد پای اختلاف آمریکا و اروپا در سفر ماکرون به چین، تاکید مکرون برضرورت کاهش وابستگی اروپا به واشنگتن و دلار آمریکا، اعلام آمادگی قانونگذار آمریکایی برای اعزام نیرو به تایوان و جنگ با چین، جامعه اطلاعاتی آمریکا باکو را تهدیدی برای قفقاز جنوبی دانست، سفر هیأت ایرانی تا اواخر هفته به عربستان، آمادگی روسیه برای سرمایهگذاری در فولاد، نفت و پتروشیمی در ایران، جزئیات وخامت وضعیت ارتش اوکراین در اسناد فاششده پنتاگون، برگزاری بزرگترین رزمایش هوایی ناتو، برنامه آمریکا برای حضور بلند مدت در پایگاه نظامی «عین الاسد» عراق، استعفای سخنگوی جبهه پنجشیر، پیوستن تونس به سازمان همکاریهای شانگهای، شبیهسازی برای حمله دقیق به اهدافی در تایوان در مانور چین، تاکید زلسنکی براینکه کریمه را پس خواهندگرفت، و اسناد افشا شده آمریکا: موساد اعتراضات در اسرائیل را رهبری میکند، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از ابتدای حمله نظامی عربستان به یمن تاکنون، مناسبات سیاسی، نظامی و امنیتی ریاض و ابوظبی چهار مقطع متفاوت را سپری کرده است؛ روابط دو کشور که در ابتدای جنگ مبتنی بر «اتحاد و همگرایی» بود، بعد از مدتی به سمت «رقابت» حرکت کرد. این رقابت، به بروز «اختلافات» متعددی منجر شد که با تداوم آن، امروز دو کشور از مرحله اختلاف نیز عبور کرده و دچار «تنش» با یکدیگر شدهاند.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل روسیه با بیان اینکه بیانیه چین فاقد پیشنهاد مشخصی برای مبادله امتیاز بین دو طرف درگیر در جنگ اوکراین و گشایش روزنهای به روی صلح بوده، صرفا خواستار آغاز مذاکرات بود، گفت: در جریان جنگ اوکراین، چین با خرید انرژی ارزان قیمت از روسیه و افزایش ذخایر انرژی، نه تنها برای اولین بار به صادرکننده انرژی تبدیل شده، بلکه از قدرت چانه زنی بیشتر در برابر سایر صادرکنندگان انرژی به چین هم برخوردار شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: حمله روسیه به اوکراین که در ابتدا تصور میشد حملهای برق آسا و دارای دستاوردهای سریع و ملموس باشد، تاکنون یکسال به درازا کشیده است و البته با موضعگیریهای اخیر برخی کشورهای اروپایی که در کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کردند خود را برای یک جنگ بلندمدت آماده کردهاند، پایان مشخصی هم برای آن قابل تصور نیست.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – نشست: عضو هیات علمی دانشکده مهندسی انرژی دانشگاه صنعتی شریف، با بیان اینکه هوش مصنوعی انقلابی در بحث انرژی ایجاد کرده است، گفت: هیچ چیزی نمیتواند جای تصمیمگیری انسان را بگیرد و امیدوارم اینگونه شود، اما در هر حال، الگوریتمهای هوش مصنوعی میتوانند به تصمیمگیری کمک کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس غیر رسمی سران کشورهای غرب بالکان و کشورهای بالکانی عضو اتحادیه اروپا به ابتکار آقای میچوتاکیس نخست وزیر محافظه کار یونان و با حضور خانم «فون در لاین» رئیس کمیسیون اروپا، چارلز میشل رئیس شورای اتحادیه اروپا و آقای زلنسکی رئیس جمهور اوکراین برگزار شد. در این اجلاس رئیس شورای وزیران بوسنی و هرزهگوین، نخست وزیران رومانی، بلغارستان، کرواسی، کوزوو، مقدونیه شمالی، رئیس جمهور مولداوی، رئیس جمهور مونته نگرو و رئیس جمهور صربستان شرکت کردند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جریان سفر اخیر رئیس جمهور ترکیه به عربستان، قطر و امارات، توافقنامههای متعددی بین سه کشور خلیجفارس و ترکیه به امضا رسید. جنبه اقتصادی این سفر در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و هدف اصلی سفر از نگاه آنکارا جذب سرمایه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس عنوان شده است.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا مواضع تند انگلیس علیه چین را در راستای سیاست قدیمی استفاده از اهرمهای سیاسی برای فشار با هدف دریافت امتیازات تجاری و اقتصادی دانست و گفت: در شرایط فعلی، انگلیس در عرصه داخلی و بین المللی، دیگر آن توان تأثیرگذاری بر مناسبات قدرت در سطح جهانی را ندارد و برای همین تلاش می کند تا با حفظ اتحاد استراتژیک خود با ایالات متحده آمریکا از سقوط بیشتر جایگاه جهانی خود جلوگیری کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با برگزاری انتخابات سراسری یونان در 21 ماه مه (31 اردیبهشت 1402)، حزب پیروز این کشور اگرچه اولویتهای دولت آتی خود را عمدتا بهبود وضعیت اقتصادی اعلام کرده اما ادامه سیاست ملی در امور روابط خارجی، امنیت و مهاجرت از مهمترین چالشهای این کشور عضو اتحادیه اروپا و ناتو خواهد بود. رهبران جدید اگرچه از ادامه سیاست خارجی و دفاعی، تقویت نیروهای مسلح کشور، ایجاد ائتلافهای قوی و توسعه برنامه تسلیحاتی طی چهار سال گذشته دفاع میکنند، اما در زمینه اکتشافات انرژی، نظامی شدن برخی جزایر در دریای اژه و پناهجویان اختلاف دارند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه بعد از جنگ اوکراین، در خطوط جهانی انتقال انرژی تغییر مسیری ایجاد شده است، گفت: با ادامه تغییر مسیرهای تجارت نفت روسیه، هند و چین به عنوان شرکای تجاری استراتژیک برای مسکو شناخته میشوند و این تحولی است،که در سایه کاهش نفوذ آمریکا در میان متحدان کلیدی خود در خاورمیانه رقم خورده است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: کاهش قدرت و جذابیت دلار آمریکا در دنیا، راهپیمایی هزاران نفری در برلین علیه ارسال سلاح به اوکراین، شلیک راکت از سوریه به سمت بلندیهای اشغالی جولان، صنعا میزبان نشست سهجانبه مقامات عربستان، یمن و عمان، تاکید انصارالله براینکه هنوز زود است درباره موفقیت مذاکرات با عربستان نظردهد، حضور مسؤولان اردنی در مسجد الاقصی برای بررسی راههای ممانعت از تنش، رد پای اختلاف آمریکا و اروپا در سفر ماکرون به چین، تاکید مکرون برضرورت کاهش وابستگی اروپا به واشنگتن و دلار آمریکا، اعلام آمادگی قانونگذار آمریکایی برای اعزام نیرو به تایوان و جنگ با چین، جامعه اطلاعاتی آمریکا باکو را تهدیدی برای قفقاز جنوبی دانست، سفر هیأت ایرانی تا اواخر هفته به عربستان، آمادگی روسیه برای سرمایهگذاری در فولاد، نفت و پتروشیمی در ایران، جزئیات وخامت وضعیت ارتش اوکراین در اسناد فاششده پنتاگون، برگزاری بزرگترین رزمایش هوایی ناتو، برنامه آمریکا برای حضور بلند مدت در پایگاه نظامی «عین الاسد» عراق، استعفای سخنگوی جبهه پنجشیر، پیوستن تونس به سازمان همکاریهای شانگهای، شبیهسازی برای حمله دقیق به اهدافی در تایوان در مانور چین، تاکید زلسنکی براینکه کریمه را پس خواهندگرفت، و اسناد افشا شده آمریکا: موساد اعتراضات در اسرائیل را رهبری میکند، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از ابتدای حمله نظامی عربستان به یمن تاکنون، مناسبات سیاسی، نظامی و امنیتی ریاض و ابوظبی چهار مقطع متفاوت را سپری کرده است؛ روابط دو کشور که در ابتدای جنگ مبتنی بر «اتحاد و همگرایی» بود، بعد از مدتی به سمت «رقابت» حرکت کرد. این رقابت، به بروز «اختلافات» متعددی منجر شد که با تداوم آن، امروز دو کشور از مرحله اختلاف نیز عبور کرده و دچار «تنش» با یکدیگر شدهاند.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل روسیه با بیان اینکه بیانیه چین فاقد پیشنهاد مشخصی برای مبادله امتیاز بین دو طرف درگیر در جنگ اوکراین و گشایش روزنهای به روی صلح بوده، صرفا خواستار آغاز مذاکرات بود، گفت: در جریان جنگ اوکراین، چین با خرید انرژی ارزان قیمت از روسیه و افزایش ذخایر انرژی، نه تنها برای اولین بار به صادرکننده انرژی تبدیل شده، بلکه از قدرت چانه زنی بیشتر در برابر سایر صادرکنندگان انرژی به چین هم برخوردار شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: حمله روسیه به اوکراین که در ابتدا تصور میشد حملهای برق آسا و دارای دستاوردهای سریع و ملموس باشد، تاکنون یکسال به درازا کشیده است و البته با موضعگیریهای اخیر برخی کشورهای اروپایی که در کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کردند خود را برای یک جنگ بلندمدت آماده کردهاند، پایان مشخصی هم برای آن قابل تصور نیست.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – نشست: عضو هیات علمی دانشکده مهندسی انرژی دانشگاه صنعتی شریف، با بیان اینکه هوش مصنوعی انقلابی در بحث انرژی ایجاد کرده است، گفت: هیچ چیزی نمیتواند جای تصمیمگیری انسان را بگیرد و امیدوارم اینگونه شود، اما در هر حال، الگوریتمهای هوش مصنوعی میتوانند به تصمیمگیری کمک کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس غیر رسمی سران کشورهای غرب بالکان و کشورهای بالکانی عضو اتحادیه اروپا به ابتکار آقای میچوتاکیس نخست وزیر محافظه کار یونان و با حضور خانم «فون در لاین» رئیس کمیسیون اروپا، چارلز میشل رئیس شورای اتحادیه اروپا و آقای زلنسکی رئیس جمهور اوکراین برگزار شد. در این اجلاس رئیس شورای وزیران بوسنی و هرزهگوین، نخست وزیران رومانی، بلغارستان، کرواسی، کوزوو، مقدونیه شمالی، رئیس جمهور مولداوی، رئیس جمهور مونته نگرو و رئیس جمهور صربستان شرکت کردند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جریان سفر اخیر رئیس جمهور ترکیه به عربستان، قطر و امارات، توافقنامههای متعددی بین سه کشور خلیجفارس و ترکیه به امضا رسید. جنبه اقتصادی این سفر در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و هدف اصلی سفر از نگاه آنکارا جذب سرمایه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس عنوان شده است.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا مواضع تند انگلیس علیه چین را در راستای سیاست قدیمی استفاده از اهرمهای سیاسی برای فشار با هدف دریافت امتیازات تجاری و اقتصادی دانست و گفت: در شرایط فعلی، انگلیس در عرصه داخلی و بین المللی، دیگر آن توان تأثیرگذاری بر مناسبات قدرت در سطح جهانی را ندارد و برای همین تلاش می کند تا با حفظ اتحاد استراتژیک خود با ایالات متحده آمریکا از سقوط بیشتر جایگاه جهانی خود جلوگیری کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با برگزاری انتخابات سراسری یونان در 21 ماه مه (31 اردیبهشت 1402)، حزب پیروز این کشور اگرچه اولویتهای دولت آتی خود را عمدتا بهبود وضعیت اقتصادی اعلام کرده اما ادامه سیاست ملی در امور روابط خارجی، امنیت و مهاجرت از مهمترین چالشهای این کشور عضو اتحادیه اروپا و ناتو خواهد بود. رهبران جدید اگرچه از ادامه سیاست خارجی و دفاعی، تقویت نیروهای مسلح کشور، ایجاد ائتلافهای قوی و توسعه برنامه تسلیحاتی طی چهار سال گذشته دفاع میکنند، اما در زمینه اکتشافات انرژی، نظامی شدن برخی جزایر در دریای اژه و پناهجویان اختلاف دارند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه بعد از جنگ اوکراین، در خطوط جهانی انتقال انرژی تغییر مسیری ایجاد شده است، گفت: با ادامه تغییر مسیرهای تجارت نفت روسیه، هند و چین به عنوان شرکای تجاری استراتژیک برای مسکو شناخته میشوند و این تحولی است،که در سایه کاهش نفوذ آمریکا در میان متحدان کلیدی خود در خاورمیانه رقم خورده است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: کاهش قدرت و جذابیت دلار آمریکا در دنیا، راهپیمایی هزاران نفری در برلین علیه ارسال سلاح به اوکراین، شلیک راکت از سوریه به سمت بلندیهای اشغالی جولان، صنعا میزبان نشست سهجانبه مقامات عربستان، یمن و عمان، تاکید انصارالله براینکه هنوز زود است درباره موفقیت مذاکرات با عربستان نظردهد، حضور مسؤولان اردنی در مسجد الاقصی برای بررسی راههای ممانعت از تنش، رد پای اختلاف آمریکا و اروپا در سفر ماکرون به چین، تاکید مکرون برضرورت کاهش وابستگی اروپا به واشنگتن و دلار آمریکا، اعلام آمادگی قانونگذار آمریکایی برای اعزام نیرو به تایوان و جنگ با چین، جامعه اطلاعاتی آمریکا باکو را تهدیدی برای قفقاز جنوبی دانست، سفر هیأت ایرانی تا اواخر هفته به عربستان، آمادگی روسیه برای سرمایهگذاری در فولاد، نفت و پتروشیمی در ایران، جزئیات وخامت وضعیت ارتش اوکراین در اسناد فاششده پنتاگون، برگزاری بزرگترین رزمایش هوایی ناتو، برنامه آمریکا برای حضور بلند مدت در پایگاه نظامی «عین الاسد» عراق، استعفای سخنگوی جبهه پنجشیر، پیوستن تونس به سازمان همکاریهای شانگهای، شبیهسازی برای حمله دقیق به اهدافی در تایوان در مانور چین، تاکید زلسنکی براینکه کریمه را پس خواهندگرفت، و اسناد افشا شده آمریکا: موساد اعتراضات در اسرائیل را رهبری میکند، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از ابتدای حمله نظامی عربستان به یمن تاکنون، مناسبات سیاسی، نظامی و امنیتی ریاض و ابوظبی چهار مقطع متفاوت را سپری کرده است؛ روابط دو کشور که در ابتدای جنگ مبتنی بر «اتحاد و همگرایی» بود، بعد از مدتی به سمت «رقابت» حرکت کرد. این رقابت، به بروز «اختلافات» متعددی منجر شد که با تداوم آن، امروز دو کشور از مرحله اختلاف نیز عبور کرده و دچار «تنش» با یکدیگر شدهاند.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل روسیه با بیان اینکه بیانیه چین فاقد پیشنهاد مشخصی برای مبادله امتیاز بین دو طرف درگیر در جنگ اوکراین و گشایش روزنهای به روی صلح بوده، صرفا خواستار آغاز مذاکرات بود، گفت: در جریان جنگ اوکراین، چین با خرید انرژی ارزان قیمت از روسیه و افزایش ذخایر انرژی، نه تنها برای اولین بار به صادرکننده انرژی تبدیل شده، بلکه از قدرت چانه زنی بیشتر در برابر سایر صادرکنندگان انرژی به چین هم برخوردار شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: حمله روسیه به اوکراین که در ابتدا تصور میشد حملهای برق آسا و دارای دستاوردهای سریع و ملموس باشد، تاکنون یکسال به درازا کشیده است و البته با موضعگیریهای اخیر برخی کشورهای اروپایی که در کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کردند خود را برای یک جنگ بلندمدت آماده کردهاند، پایان مشخصی هم برای آن قابل تصور نیست.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – نشست: عضو هیات علمی دانشکده مهندسی انرژی دانشگاه صنعتی شریف، با بیان اینکه هوش مصنوعی انقلابی در بحث انرژی ایجاد کرده است، گفت: هیچ چیزی نمیتواند جای تصمیمگیری انسان را بگیرد و امیدوارم اینگونه شود، اما در هر حال، الگوریتمهای هوش مصنوعی میتوانند به تصمیمگیری کمک کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس غیر رسمی سران کشورهای غرب بالکان و کشورهای بالکانی عضو اتحادیه اروپا به ابتکار آقای میچوتاکیس نخست وزیر محافظه کار یونان و با حضور خانم «فون در لاین» رئیس کمیسیون اروپا، چارلز میشل رئیس شورای اتحادیه اروپا و آقای زلنسکی رئیس جمهور اوکراین برگزار شد. در این اجلاس رئیس شورای وزیران بوسنی و هرزهگوین، نخست وزیران رومانی، بلغارستان، کرواسی، کوزوو، مقدونیه شمالی، رئیس جمهور مولداوی، رئیس جمهور مونته نگرو و رئیس جمهور صربستان شرکت کردند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جریان سفر اخیر رئیس جمهور ترکیه به عربستان، قطر و امارات، توافقنامههای متعددی بین سه کشور خلیجفارس و ترکیه به امضا رسید. جنبه اقتصادی این سفر در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و هدف اصلی سفر از نگاه آنکارا جذب سرمایه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس عنوان شده است.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا مواضع تند انگلیس علیه چین را در راستای سیاست قدیمی استفاده از اهرمهای سیاسی برای فشار با هدف دریافت امتیازات تجاری و اقتصادی دانست و گفت: در شرایط فعلی، انگلیس در عرصه داخلی و بین المللی، دیگر آن توان تأثیرگذاری بر مناسبات قدرت در سطح جهانی را ندارد و برای همین تلاش می کند تا با حفظ اتحاد استراتژیک خود با ایالات متحده آمریکا از سقوط بیشتر جایگاه جهانی خود جلوگیری کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با برگزاری انتخابات سراسری یونان در 21 ماه مه (31 اردیبهشت 1402)، حزب پیروز این کشور اگرچه اولویتهای دولت آتی خود را عمدتا بهبود وضعیت اقتصادی اعلام کرده اما ادامه سیاست ملی در امور روابط خارجی، امنیت و مهاجرت از مهمترین چالشهای این کشور عضو اتحادیه اروپا و ناتو خواهد بود. رهبران جدید اگرچه از ادامه سیاست خارجی و دفاعی، تقویت نیروهای مسلح کشور، ایجاد ائتلافهای قوی و توسعه برنامه تسلیحاتی طی چهار سال گذشته دفاع میکنند، اما در زمینه اکتشافات انرژی، نظامی شدن برخی جزایر در دریای اژه و پناهجویان اختلاف دارند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه بعد از جنگ اوکراین، در خطوط جهانی انتقال انرژی تغییر مسیری ایجاد شده است، گفت: با ادامه تغییر مسیرهای تجارت نفت روسیه، هند و چین به عنوان شرکای تجاری استراتژیک برای مسکو شناخته میشوند و این تحولی است،که در سایه کاهش نفوذ آمریکا در میان متحدان کلیدی خود در خاورمیانه رقم خورده است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: کاهش قدرت و جذابیت دلار آمریکا در دنیا، راهپیمایی هزاران نفری در برلین علیه ارسال سلاح به اوکراین، شلیک راکت از سوریه به سمت بلندیهای اشغالی جولان، صنعا میزبان نشست سهجانبه مقامات عربستان، یمن و عمان، تاکید انصارالله براینکه هنوز زود است درباره موفقیت مذاکرات با عربستان نظردهد، حضور مسؤولان اردنی در مسجد الاقصی برای بررسی راههای ممانعت از تنش، رد پای اختلاف آمریکا و اروپا در سفر ماکرون به چین، تاکید مکرون برضرورت کاهش وابستگی اروپا به واشنگتن و دلار آمریکا، اعلام آمادگی قانونگذار آمریکایی برای اعزام نیرو به تایوان و جنگ با چین، جامعه اطلاعاتی آمریکا باکو را تهدیدی برای قفقاز جنوبی دانست، سفر هیأت ایرانی تا اواخر هفته به عربستان، آمادگی روسیه برای سرمایهگذاری در فولاد، نفت و پتروشیمی در ایران، جزئیات وخامت وضعیت ارتش اوکراین در اسناد فاششده پنتاگون، برگزاری بزرگترین رزمایش هوایی ناتو، برنامه آمریکا برای حضور بلند مدت در پایگاه نظامی «عین الاسد» عراق، استعفای سخنگوی جبهه پنجشیر، پیوستن تونس به سازمان همکاریهای شانگهای، شبیهسازی برای حمله دقیق به اهدافی در تایوان در مانور چین، تاکید زلسنکی براینکه کریمه را پس خواهندگرفت، و اسناد افشا شده آمریکا: موساد اعتراضات در اسرائیل را رهبری میکند، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از ابتدای حمله نظامی عربستان به یمن تاکنون، مناسبات سیاسی، نظامی و امنیتی ریاض و ابوظبی چهار مقطع متفاوت را سپری کرده است؛ روابط دو کشور که در ابتدای جنگ مبتنی بر «اتحاد و همگرایی» بود، بعد از مدتی به سمت «رقابت» حرکت کرد. این رقابت، به بروز «اختلافات» متعددی منجر شد که با تداوم آن، امروز دو کشور از مرحله اختلاف نیز عبور کرده و دچار «تنش» با یکدیگر شدهاند.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل روسیه با بیان اینکه بیانیه چین فاقد پیشنهاد مشخصی برای مبادله امتیاز بین دو طرف درگیر در جنگ اوکراین و گشایش روزنهای به روی صلح بوده، صرفا خواستار آغاز مذاکرات بود، گفت: در جریان جنگ اوکراین، چین با خرید انرژی ارزان قیمت از روسیه و افزایش ذخایر انرژی، نه تنها برای اولین بار به صادرکننده انرژی تبدیل شده، بلکه از قدرت چانه زنی بیشتر در برابر سایر صادرکنندگان انرژی به چین هم برخوردار شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: حمله روسیه به اوکراین که در ابتدا تصور میشد حملهای برق آسا و دارای دستاوردهای سریع و ملموس باشد، تاکنون یکسال به درازا کشیده است و البته با موضعگیریهای اخیر برخی کشورهای اروپایی که در کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کردند خود را برای یک جنگ بلندمدت آماده کردهاند، پایان مشخصی هم برای آن قابل تصور نیست.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – نشست: عضو هیات علمی دانشکده مهندسی انرژی دانشگاه صنعتی شریف، با بیان اینکه هوش مصنوعی انقلابی در بحث انرژی ایجاد کرده است، گفت: هیچ چیزی نمیتواند جای تصمیمگیری انسان را بگیرد و امیدوارم اینگونه شود، اما در هر حال، الگوریتمهای هوش مصنوعی میتوانند به تصمیمگیری کمک کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس غیر رسمی سران کشورهای غرب بالکان و کشورهای بالکانی عضو اتحادیه اروپا به ابتکار آقای میچوتاکیس نخست وزیر محافظه کار یونان و با حضور خانم «فون در لاین» رئیس کمیسیون اروپا، چارلز میشل رئیس شورای اتحادیه اروپا و آقای زلنسکی رئیس جمهور اوکراین برگزار شد. در این اجلاس رئیس شورای وزیران بوسنی و هرزهگوین، نخست وزیران رومانی، بلغارستان، کرواسی، کوزوو، مقدونیه شمالی، رئیس جمهور مولداوی، رئیس جمهور مونته نگرو و رئیس جمهور صربستان شرکت کردند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جریان سفر اخیر رئیس جمهور ترکیه به عربستان، قطر و امارات، توافقنامههای متعددی بین سه کشور خلیجفارس و ترکیه به امضا رسید. جنبه اقتصادی این سفر در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و هدف اصلی سفر از نگاه آنکارا جذب سرمایه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس عنوان شده است.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا مواضع تند انگلیس علیه چین را در راستای سیاست قدیمی استفاده از اهرمهای سیاسی برای فشار با هدف دریافت امتیازات تجاری و اقتصادی دانست و گفت: در شرایط فعلی، انگلیس در عرصه داخلی و بین المللی، دیگر آن توان تأثیرگذاری بر مناسبات قدرت در سطح جهانی را ندارد و برای همین تلاش می کند تا با حفظ اتحاد استراتژیک خود با ایالات متحده آمریکا از سقوط بیشتر جایگاه جهانی خود جلوگیری کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با برگزاری انتخابات سراسری یونان در 21 ماه مه (31 اردیبهشت 1402)، حزب پیروز این کشور اگرچه اولویتهای دولت آتی خود را عمدتا بهبود وضعیت اقتصادی اعلام کرده اما ادامه سیاست ملی در امور روابط خارجی، امنیت و مهاجرت از مهمترین چالشهای این کشور عضو اتحادیه اروپا و ناتو خواهد بود. رهبران جدید اگرچه از ادامه سیاست خارجی و دفاعی، تقویت نیروهای مسلح کشور، ایجاد ائتلافهای قوی و توسعه برنامه تسلیحاتی طی چهار سال گذشته دفاع میکنند، اما در زمینه اکتشافات انرژی، نظامی شدن برخی جزایر در دریای اژه و پناهجویان اختلاف دارند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه بعد از جنگ اوکراین، در خطوط جهانی انتقال انرژی تغییر مسیری ایجاد شده است، گفت: با ادامه تغییر مسیرهای تجارت نفت روسیه، هند و چین به عنوان شرکای تجاری استراتژیک برای مسکو شناخته میشوند و این تحولی است،که در سایه کاهش نفوذ آمریکا در میان متحدان کلیدی خود در خاورمیانه رقم خورده است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: کاهش قدرت و جذابیت دلار آمریکا در دنیا، راهپیمایی هزاران نفری در برلین علیه ارسال سلاح به اوکراین، شلیک راکت از سوریه به سمت بلندیهای اشغالی جولان، صنعا میزبان نشست سهجانبه مقامات عربستان، یمن و عمان، تاکید انصارالله براینکه هنوز زود است درباره موفقیت مذاکرات با عربستان نظردهد، حضور مسؤولان اردنی در مسجد الاقصی برای بررسی راههای ممانعت از تنش، رد پای اختلاف آمریکا و اروپا در سفر ماکرون به چین، تاکید مکرون برضرورت کاهش وابستگی اروپا به واشنگتن و دلار آمریکا، اعلام آمادگی قانونگذار آمریکایی برای اعزام نیرو به تایوان و جنگ با چین، جامعه اطلاعاتی آمریکا باکو را تهدیدی برای قفقاز جنوبی دانست، سفر هیأت ایرانی تا اواخر هفته به عربستان، آمادگی روسیه برای سرمایهگذاری در فولاد، نفت و پتروشیمی در ایران، جزئیات وخامت وضعیت ارتش اوکراین در اسناد فاششده پنتاگون، برگزاری بزرگترین رزمایش هوایی ناتو، برنامه آمریکا برای حضور بلند مدت در پایگاه نظامی «عین الاسد» عراق، استعفای سخنگوی جبهه پنجشیر، پیوستن تونس به سازمان همکاریهای شانگهای، شبیهسازی برای حمله دقیق به اهدافی در تایوان در مانور چین، تاکید زلسنکی براینکه کریمه را پس خواهندگرفت، و اسناد افشا شده آمریکا: موساد اعتراضات در اسرائیل را رهبری میکند، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از ابتدای حمله نظامی عربستان به یمن تاکنون، مناسبات سیاسی، نظامی و امنیتی ریاض و ابوظبی چهار مقطع متفاوت را سپری کرده است؛ روابط دو کشور که در ابتدای جنگ مبتنی بر «اتحاد و همگرایی» بود، بعد از مدتی به سمت «رقابت» حرکت کرد. این رقابت، به بروز «اختلافات» متعددی منجر شد که با تداوم آن، امروز دو کشور از مرحله اختلاف نیز عبور کرده و دچار «تنش» با یکدیگر شدهاند.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل روسیه با بیان اینکه بیانیه چین فاقد پیشنهاد مشخصی برای مبادله امتیاز بین دو طرف درگیر در جنگ اوکراین و گشایش روزنهای به روی صلح بوده، صرفا خواستار آغاز مذاکرات بود، گفت: در جریان جنگ اوکراین، چین با خرید انرژی ارزان قیمت از روسیه و افزایش ذخایر انرژی، نه تنها برای اولین بار به صادرکننده انرژی تبدیل شده، بلکه از قدرت چانه زنی بیشتر در برابر سایر صادرکنندگان انرژی به چین هم برخوردار شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: حمله روسیه به اوکراین که در ابتدا تصور میشد حملهای برق آسا و دارای دستاوردهای سریع و ملموس باشد، تاکنون یکسال به درازا کشیده است و البته با موضعگیریهای اخیر برخی کشورهای اروپایی که در کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کردند خود را برای یک جنگ بلندمدت آماده کردهاند، پایان مشخصی هم برای آن قابل تصور نیست.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»