جدیدترین مطالب
خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
چالش پهپادهای ارزان قیمت “FPV” حزبالله برای رژیم صهیونیستی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
أحدث المقالات
خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
چالش پهپادهای ارزان قیمت “FPV” حزبالله برای رژیم صهیونیستی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
تحلیلی بر سفر اردوغان به سه کشور خلیج فارس

ترکیه در نظر دارد برای کاهش مشکلات مالی ناشی از افزایش بدهیهای خارجی که باعث کاهش ارزش لیر و افت جایگاه این کشور در رتبه جهانی ریسک سرمایهگذاری شده، روابط اقتصادی خود را با کشورهای ثروتمند جنوب خلیجفارس توسعه دهد. علاقه فزاینده کشورهای حوزه خلیجفارس به سرمایهگذاری در بخشهای مختلف، برای ترکیه که در تلاش است صادرات خود را افزایش دهد تا مشکلات اقتصادی را کاهش دهد، بسیار مهم است.
ترکیه برای عبور از وضعیت کنونی و سقوط مستمر ارزش لیر در ماههای اخیر، به جذب سپردههای مالی کشورهای خلیجفارس نزد بانکهای ترک بسیار علاقمند است. علاوه بر این، ترکیه با اطلاع از افزایش درآمدهای نفتی کشورهای خلیجفارس در اثر جهش قیمت نفت و افزایش دارایی صندوقهای ملی بهدنبال دستیابی به سهم بیشتر از بازارهای کشورهای منطقه است. ترکیه خلیجفارس را بهعنوان یکی از کانونهای رقابت قدرتهای جهانی میپندارد و در همین راستا در تلاش است تا دامنه حضور اقتصادی و سیاسیاش را در این منطقه افزایش دهد. سفر «اردوغان» به کشورهای حوزه خلیجفارس پس از انتخابات ترکیه نشان میدهد افزایش همکاریهای سیاسی و اقتصادی ترکیه با کشورهای خلیجفارس در دستور کار جدی سیاست خارجی ترکیه قرار دارد.
با سفر اردوغان به عربستان، روابط آنکارا و ریاض پس از یک دوره پرتنش، وارد مقطع جدیدی شده است. روابط بین دو کشور با قتل «جمال خاشقجی»، روزنامهنگار عربستانی در سال ۲۰۱۸ در کنسولگری عربستان در استانبول بهشدت تیره شد. ترکیه با پیگیری جدی پرونده در آن زمان، آغاز تحقیقات و اطلاعرسانی رسانههای بینالمللی درباره جزئیات این قتل، حاکمان عربستان را خشمگین کرد. اما با تعدیل و چرخش مواضع اردوغان در قبال ولیعهد عربستان، اردوغان در سیاستهای منطقهای خود در آوریل ۲۰۲۲ به عربستان سفر کرد. «بن سلمان» نیز در ژوئن سال گذشته به ترکیه سفر رسمی داشت و در ماه مارس، عربستان ۵ میلیارد دلار در بانک مرکزی ترکیه سپردهگذاری کرد.
ترکیه و عربستان که از اعضای گروه 20 هستند، تلاش دارند «نقش متوازن و موثری در حفظ صلح و امنیت بینالمللی» ایفا کنند. این دو کشور بهبود روابط فیمابین و فهم مشترک از مسائل مربوطه در راستای منافع کشورهای اسلامی را مد نظر قرار داده و گفتوگوی سران خود را نشانه روشنی برای استحکام روابط دو کشور میدانند. ریاض و آنکارا هر دو مدعیاند که به عنوان قدرت منطقهای و کنشگر بینالمللی بوده از ستونهای ثبات و امنیت در منطقه خاورمیانه هستند.
در حال حاضر 1140 شرکت عربستانی در ترکیه فعالیت دارند و 390 شرکت ترک که عمدتاً در زمینه مواد غذایی، آرایشی- بهداشتی و پیمانکاری فعالیت میکنند، در عربستان حضور دارند و حجم صادرات ترکیه به عربستان در 4 ماهه اول سال جاری 781 میلیون دلار بود. حجم مبادلات میان دو کشور از 4.5 میلیارد در سال 2017 به 6.1 میلیارد دلار در سال 2022 افزایش یافته و ترکیه در سال گذشته 1.05 میلیارد دلار به عربستان صادرات داشته که این رقم در سال 2021 بالغ بر 250 میلیون دلار بود که حاکی از جهش روابط اقتصادی در دو سال اخیر است. ترکیه در نظر دارد تا حجم مبادلات تجاری با عربستان را طی سالهای آینده تا 10 میلیارد دلار افزایش دهد.
در جریان این سفر که همراه با ۲۰۰ نفر از تجار و بازرگانان و مقامات دولت جدید ترکیه انجام شد، هیاتهای ترکیه و عربستان یادداشت تفاهم همکاری در زمینه تقویت سرمایهگذاری مستقیم میان طرفین امضا کردند. دو کشور همچنین در بخشهای انرژی، دفاعی، پژوهشی و توسعه بخشهای اقتصادی توافقنامههایی امضا کردند. تفاهمنامههایی نیز در بخش سرمایهگذاریهای مستقیم به امضا رسید. امضای یادداشت تفاهم همکاری در زمینه ارتباطات و رسانه و همچنین یک یادداشت تفاهم در زمینه انرژی، از دیگر دستاوردهای سفر اردوغان به عربستان بود.
اردوغان پیش از سفر به سه کشور خلیجفارس، از ارتقای مبادلات تجاری با این کشورها طی ۲۰ سال گذشته از ۱.۶ میلیارد دلار به ۲۲ میلیارد دلار خبر داد. ترکیه همچنین بر جذب حداقل ۲۵ میلیارد دلار سرمایه از کشورهای عربستان، قطر و امارات برای کاهش بحران اقتصاد داخلی را از جمله اهداف اصلی سفر اردوغان به این کشورها تاکید دارد. سفر دورهای اردوغان به کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس احتمالا منجر به سرمایهگذاریهایی به ارزش بیش از ۵۰ میلیارد دلار برای ترکیه خواهد شد.
در راستای اهداف سیاسی نیز ترکیه از دریچه همکاریهای نظامی با کشورهای جنوب خلیجفارس وارد عمل شده که توافقنامه برای فروش پهپادهای آکینجی از شرکت «بایکار» که تولید کننده پهپاد بیرقدار است، نشانهای بر این امر است. البته ترکیه از زمان ابتکار استانبول در سال 2004 در قالب همکاریهای ناتو با شورای همکاری، حضور نظامیاش در خلیجفارس را آغاز کرده بود که پایگاه نظامی در قطر و همکاریهای نظامی رو به گسترش با کویت در همین چارچوب ارزیابی میشود.
در نشستی که محمدبن زاید آل نهیان، رئیس امارات برای پنجمین بار در دو سال گذشته با همتای تُرک خود برگزار کرد، طرفین بر عزم و اراده خود برای توسعه ابعاد مشارکت اقتصادی همه جانبه تاکید کردند. مذاکرات امارات و ترکیه احتمالا فرصتهای سرمایهگذاری بزرگ و فعالیتهای تجاری بین دو کشور را تسریع خواهد کرد و بخش خصوصی را احیا و کارآفرینان را تشویق میکند. امارات سفر اردوغان را با هدف مشارکت بیشتر و دیپلماسی اعتماد ارزیابی میکند. هدف از مذاکرات بین آل نهیان و اردوغان توسعه روابط و همکاری دوجانبه و تداوم توسعه آن در زمینههای مختلف بهنفع دو کشور می باشد.
روابط ترکیه و قطر در چند سال اخیر در مسائل سیاسی، نظامی و اقتصادی توسعه یافته و دوحه و آنکارا از روابط قوی و یک مشارکت استراتژیک برخوردارند. قطر مدعی است مشارکت قطر و ترکیه در حال حاضر «یکی از موفقترین مشارکتها در جهان است و با اراده سیاسی قوی طرفین بهسطح مشارکت استراتژیک رسیده است.»
0 Comments