شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ایران از بنیانگذاران سازمان ملل متحد بوده و در تدوین منشور آن نیز مستقیماً نقش داشت. بهگونهای که ورود مفاهیمی مانند عدالت و حقوق بینالملل در منشور ملل متحد براثر همکاریهای ایران و چند کشور دیگر میسر شد. همچنین ایران جزو ۵۰ کشوری بود که در اجلاس سانفرانسیسکو در آوریل ۱۹۴۵ شرکت کرده و منشور ملل متحد را به تصویب رساندند. ازجمله نقاط عطف دیگر در روابط ایران و سازمان ملل متحد در آغاز فعالیت این نهاد بینالمللی، موضع منفی ایران در مورد حق وتو و مخالفت با مداخله سازمانهای بینالمللی در امور داخلی کشورها بود.
عابد اکبری-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالیکه لبنان دوران چالشبرانگیزی را پشت سر میگذارد، روسیه درحالتوسعه روابط راهبردی خود با بیروت است.
شورای راهبردی آنلاین – اسناد: رئیس وقت هیئت ایرانی حاضر در مجمع عمومی سازمان ملل در سال 1947 (شهریور 1326) در نطقی مخالفت ایران را با تقسیم فلسطین، به این شکل بیان کرده بود: «شما، دو دولت جدید به وجود خواهید آورد که حتماً هیچیک قابل زندگی نبوده و شاید هم هردو مولود مرده خواهند بود. با اقدام به این امر شما اجاق ملی برای یهودیها درست نخواهید کرد، بلکه اجاقی به وجود خواهید آورد که زیر خاکستر آن همیشه آتشی که نهتنها خاورمیانه، بلکه صلح عالم را نیز تهدید میکند، روشن خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه این نگاه سیاسی – امنیتی به فعالیتها و برنامه هستهای ایران همواره مخرب بوده و مانع حل مسئله بوده است، گفت: مباحث اخیری که آژانس مطرح میکند، جدید نیست و در گذشته نیز زمانی که طرفین اراده کردهاند، آنها را مدیریت و حلوفصل کردهاند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کنار گذاشتن نتانیاهو از قدرت را باید یک «نقطه عطف» مهم در تحولات سالهای اخیر سرزمینهای اشغالی دانست. نتانیاهو در این 12 سال تلاشهای زیادی برای پیشبرد طرحهای ضد فلسطینی کرد. او در حالی از قدرت کنار میرود که برخلاف اهداف و اقدامات جنایتکارانه او، فلسطین و گروههای مقاومت نهتنها تضعیف نشدند بلکه به ابعاد مهمی از قدرت و توازن راهبردی در اراضی اشغالی دست یافتند. در پایان دوره 12 ساله نخستوزیری نتانیاهو، «اسطوره شکستناپذیری اسرائیل»، درهمشکسته شد.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه با خروج نتانیاهو از قدرت شاهد دوران جدیدی در اسرائیل خواهیم بود، گفت: ماهیت این رژیم بر اشغال و ترور بنا شده و رفتوآمدها تنها برشدت و حدت آن اثر میگذارد. کاهش این توان نیز به دلیل رویکرد و ضعف نخستوزیر است و قطعاً شدت اشغالگری و تروریسم در دوران نتانیاهو در اوج بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترکیه در هفتههای اخیر در سایه سکوت رسانهای، در حال شکلدهی به چهارچوبهای خاصی در روابط خارجی خود با برخی کشورها و بازیگران منطقه ازجمله امارات، عربستان سعودی، مصر و رژیم صهیونیستی است که میتوان آن را با شاخصهای «چرخش عملگرایانه»، «توازنبخشی» و یا «اصلاح سیاست خارجی» مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد؛ آنکارا تا پیشازاین، کموبیش با کشورها و بازیگران مذکور تنش داشته و حتی تا مرز درگیریهای سیاسی و امنیتی نیز پیش رفته بود.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولتهای عرب حاشیه خلیج (فارس) ازنظر دامنه، مقیاس و اهمیت روابطشان با عراق پشت سر ایران قرار دارند. از زمان کنار رفتن نوری المالکی، نخستوزیر سابق عراق در سال 2014، روابط خلیج (فارس) با عراق به شکل ملایمی احیاشده اما پیشرفت در توسعه روابط سیاسی، اقتصادی و امنیتی ناهموار بوده است. دولتهای خلیج (فارس) در قبال سرمایهگذاری سنگین در عراق همچنان محتاط هستند. درعینحال به دلیل حضور دیپلماتیک و نظامی آمریکا و اروپا در عراق که به دولتهای عربی اطمینان میدهد این کشور تهدیدی فوری برای امنیتشان نیست، درجاتی از رضایت نیز وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اروپا باید از مذاکرات اخیر ایران و عربستان که در بغداد انجام شد، علیرغم چشمانداز مبهم آن، بهعنوان فرصتی برای کمک به ایجاد ثبات در خاورمیانه حمایت کند.
شورای راهبردی آنلاین: تحریم های جدید بایدن علیه چین، واکنش ظریف به معلق شدن حق رأی ایران در سازمان ملل، نشست فوق العاده لبنان، تلآویو و سازمان ملل، تعهد آمریکا به دفاع از صهیونیستها در برابر ایران، گفتگوی وزرای دفاع قطر و امریکا درباره تقویت روابط نظامی دو کشور، پیام هشدار آمیز سفارت آمریکا به دولت عراق درباره حضور حشد الشعبی در منطقه سبز بغداد، احتمال برگزاری دور دیگر مذاکرات وین، احضار کاردار موقت آمریکا توسط بلاروس، آخرین تقلاهای نتانیاهو برای جلوگيري از سرنگوني، خسارت ۱.۵ میلیون دلاری حمله طرفداران ترامپ به ساختمان کنگره و احتمال تبادل اسرا بین حماس و رژیم صهیونیستی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ایران از بنیانگذاران سازمان ملل متحد بوده و در تدوین منشور آن نیز مستقیماً نقش داشت. بهگونهای که ورود مفاهیمی مانند عدالت و حقوق بینالملل در منشور ملل متحد براثر همکاریهای ایران و چند کشور دیگر میسر شد. همچنین ایران جزو ۵۰ کشوری بود که در اجلاس سانفرانسیسکو در آوریل ۱۹۴۵ شرکت کرده و منشور ملل متحد را به تصویب رساندند. ازجمله نقاط عطف دیگر در روابط ایران و سازمان ملل متحد در آغاز فعالیت این نهاد بینالمللی، موضع منفی ایران در مورد حق وتو و مخالفت با مداخله سازمانهای بینالمللی در امور داخلی کشورها بود.
عابد اکبری-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالیکه لبنان دوران چالشبرانگیزی را پشت سر میگذارد، روسیه درحالتوسعه روابط راهبردی خود با بیروت است.
شورای راهبردی آنلاین – اسناد: رئیس وقت هیئت ایرانی حاضر در مجمع عمومی سازمان ملل در سال 1947 (شهریور 1326) در نطقی مخالفت ایران را با تقسیم فلسطین، به این شکل بیان کرده بود: «شما، دو دولت جدید به وجود خواهید آورد که حتماً هیچیک قابل زندگی نبوده و شاید هم هردو مولود مرده خواهند بود. با اقدام به این امر شما اجاق ملی برای یهودیها درست نخواهید کرد، بلکه اجاقی به وجود خواهید آورد که زیر خاکستر آن همیشه آتشی که نهتنها خاورمیانه، بلکه صلح عالم را نیز تهدید میکند، روشن خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه این نگاه سیاسی – امنیتی به فعالیتها و برنامه هستهای ایران همواره مخرب بوده و مانع حل مسئله بوده است، گفت: مباحث اخیری که آژانس مطرح میکند، جدید نیست و در گذشته نیز زمانی که طرفین اراده کردهاند، آنها را مدیریت و حلوفصل کردهاند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کنار گذاشتن نتانیاهو از قدرت را باید یک «نقطه عطف» مهم در تحولات سالهای اخیر سرزمینهای اشغالی دانست. نتانیاهو در این 12 سال تلاشهای زیادی برای پیشبرد طرحهای ضد فلسطینی کرد. او در حالی از قدرت کنار میرود که برخلاف اهداف و اقدامات جنایتکارانه او، فلسطین و گروههای مقاومت نهتنها تضعیف نشدند بلکه به ابعاد مهمی از قدرت و توازن راهبردی در اراضی اشغالی دست یافتند. در پایان دوره 12 ساله نخستوزیری نتانیاهو، «اسطوره شکستناپذیری اسرائیل»، درهمشکسته شد.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه با خروج نتانیاهو از قدرت شاهد دوران جدیدی در اسرائیل خواهیم بود، گفت: ماهیت این رژیم بر اشغال و ترور بنا شده و رفتوآمدها تنها برشدت و حدت آن اثر میگذارد. کاهش این توان نیز به دلیل رویکرد و ضعف نخستوزیر است و قطعاً شدت اشغالگری و تروریسم در دوران نتانیاهو در اوج بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترکیه در هفتههای اخیر در سایه سکوت رسانهای، در حال شکلدهی به چهارچوبهای خاصی در روابط خارجی خود با برخی کشورها و بازیگران منطقه ازجمله امارات، عربستان سعودی، مصر و رژیم صهیونیستی است که میتوان آن را با شاخصهای «چرخش عملگرایانه»، «توازنبخشی» و یا «اصلاح سیاست خارجی» مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد؛ آنکارا تا پیشازاین، کموبیش با کشورها و بازیگران مذکور تنش داشته و حتی تا مرز درگیریهای سیاسی و امنیتی نیز پیش رفته بود.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولتهای عرب حاشیه خلیج (فارس) ازنظر دامنه، مقیاس و اهمیت روابطشان با عراق پشت سر ایران قرار دارند. از زمان کنار رفتن نوری المالکی، نخستوزیر سابق عراق در سال 2014، روابط خلیج (فارس) با عراق به شکل ملایمی احیاشده اما پیشرفت در توسعه روابط سیاسی، اقتصادی و امنیتی ناهموار بوده است. دولتهای خلیج (فارس) در قبال سرمایهگذاری سنگین در عراق همچنان محتاط هستند. درعینحال به دلیل حضور دیپلماتیک و نظامی آمریکا و اروپا در عراق که به دولتهای عربی اطمینان میدهد این کشور تهدیدی فوری برای امنیتشان نیست، درجاتی از رضایت نیز وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اروپا باید از مذاکرات اخیر ایران و عربستان که در بغداد انجام شد، علیرغم چشمانداز مبهم آن، بهعنوان فرصتی برای کمک به ایجاد ثبات در خاورمیانه حمایت کند.
شورای راهبردی آنلاین: تحریم های جدید بایدن علیه چین، واکنش ظریف به معلق شدن حق رأی ایران در سازمان ملل، نشست فوق العاده لبنان، تلآویو و سازمان ملل، تعهد آمریکا به دفاع از صهیونیستها در برابر ایران، گفتگوی وزرای دفاع قطر و امریکا درباره تقویت روابط نظامی دو کشور، پیام هشدار آمیز سفارت آمریکا به دولت عراق درباره حضور حشد الشعبی در منطقه سبز بغداد، احتمال برگزاری دور دیگر مذاکرات وین، احضار کاردار موقت آمریکا توسط بلاروس، آخرین تقلاهای نتانیاهو برای جلوگيري از سرنگوني، خسارت ۱.۵ میلیون دلاری حمله طرفداران ترامپ به ساختمان کنگره و احتمال تبادل اسرا بین حماس و رژیم صهیونیستی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ایران از بنیانگذاران سازمان ملل متحد بوده و در تدوین منشور آن نیز مستقیماً نقش داشت. بهگونهای که ورود مفاهیمی مانند عدالت و حقوق بینالملل در منشور ملل متحد براثر همکاریهای ایران و چند کشور دیگر میسر شد. همچنین ایران جزو ۵۰ کشوری بود که در اجلاس سانفرانسیسکو در آوریل ۱۹۴۵ شرکت کرده و منشور ملل متحد را به تصویب رساندند. ازجمله نقاط عطف دیگر در روابط ایران و سازمان ملل متحد در آغاز فعالیت این نهاد بینالمللی، موضع منفی ایران در مورد حق وتو و مخالفت با مداخله سازمانهای بینالمللی در امور داخلی کشورها بود.
عابد اکبری-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالیکه لبنان دوران چالشبرانگیزی را پشت سر میگذارد، روسیه درحالتوسعه روابط راهبردی خود با بیروت است.
شورای راهبردی آنلاین – اسناد: رئیس وقت هیئت ایرانی حاضر در مجمع عمومی سازمان ملل در سال 1947 (شهریور 1326) در نطقی مخالفت ایران را با تقسیم فلسطین، به این شکل بیان کرده بود: «شما، دو دولت جدید به وجود خواهید آورد که حتماً هیچیک قابل زندگی نبوده و شاید هم هردو مولود مرده خواهند بود. با اقدام به این امر شما اجاق ملی برای یهودیها درست نخواهید کرد، بلکه اجاقی به وجود خواهید آورد که زیر خاکستر آن همیشه آتشی که نهتنها خاورمیانه، بلکه صلح عالم را نیز تهدید میکند، روشن خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه این نگاه سیاسی – امنیتی به فعالیتها و برنامه هستهای ایران همواره مخرب بوده و مانع حل مسئله بوده است، گفت: مباحث اخیری که آژانس مطرح میکند، جدید نیست و در گذشته نیز زمانی که طرفین اراده کردهاند، آنها را مدیریت و حلوفصل کردهاند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کنار گذاشتن نتانیاهو از قدرت را باید یک «نقطه عطف» مهم در تحولات سالهای اخیر سرزمینهای اشغالی دانست. نتانیاهو در این 12 سال تلاشهای زیادی برای پیشبرد طرحهای ضد فلسطینی کرد. او در حالی از قدرت کنار میرود که برخلاف اهداف و اقدامات جنایتکارانه او، فلسطین و گروههای مقاومت نهتنها تضعیف نشدند بلکه به ابعاد مهمی از قدرت و توازن راهبردی در اراضی اشغالی دست یافتند. در پایان دوره 12 ساله نخستوزیری نتانیاهو، «اسطوره شکستناپذیری اسرائیل»، درهمشکسته شد.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه با خروج نتانیاهو از قدرت شاهد دوران جدیدی در اسرائیل خواهیم بود، گفت: ماهیت این رژیم بر اشغال و ترور بنا شده و رفتوآمدها تنها برشدت و حدت آن اثر میگذارد. کاهش این توان نیز به دلیل رویکرد و ضعف نخستوزیر است و قطعاً شدت اشغالگری و تروریسم در دوران نتانیاهو در اوج بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترکیه در هفتههای اخیر در سایه سکوت رسانهای، در حال شکلدهی به چهارچوبهای خاصی در روابط خارجی خود با برخی کشورها و بازیگران منطقه ازجمله امارات، عربستان سعودی، مصر و رژیم صهیونیستی است که میتوان آن را با شاخصهای «چرخش عملگرایانه»، «توازنبخشی» و یا «اصلاح سیاست خارجی» مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد؛ آنکارا تا پیشازاین، کموبیش با کشورها و بازیگران مذکور تنش داشته و حتی تا مرز درگیریهای سیاسی و امنیتی نیز پیش رفته بود.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولتهای عرب حاشیه خلیج (فارس) ازنظر دامنه، مقیاس و اهمیت روابطشان با عراق پشت سر ایران قرار دارند. از زمان کنار رفتن نوری المالکی، نخستوزیر سابق عراق در سال 2014، روابط خلیج (فارس) با عراق به شکل ملایمی احیاشده اما پیشرفت در توسعه روابط سیاسی، اقتصادی و امنیتی ناهموار بوده است. دولتهای خلیج (فارس) در قبال سرمایهگذاری سنگین در عراق همچنان محتاط هستند. درعینحال به دلیل حضور دیپلماتیک و نظامی آمریکا و اروپا در عراق که به دولتهای عربی اطمینان میدهد این کشور تهدیدی فوری برای امنیتشان نیست، درجاتی از رضایت نیز وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اروپا باید از مذاکرات اخیر ایران و عربستان که در بغداد انجام شد، علیرغم چشمانداز مبهم آن، بهعنوان فرصتی برای کمک به ایجاد ثبات در خاورمیانه حمایت کند.
شورای راهبردی آنلاین: تحریم های جدید بایدن علیه چین، واکنش ظریف به معلق شدن حق رأی ایران در سازمان ملل، نشست فوق العاده لبنان، تلآویو و سازمان ملل، تعهد آمریکا به دفاع از صهیونیستها در برابر ایران، گفتگوی وزرای دفاع قطر و امریکا درباره تقویت روابط نظامی دو کشور، پیام هشدار آمیز سفارت آمریکا به دولت عراق درباره حضور حشد الشعبی در منطقه سبز بغداد، احتمال برگزاری دور دیگر مذاکرات وین، احضار کاردار موقت آمریکا توسط بلاروس، آخرین تقلاهای نتانیاهو برای جلوگيري از سرنگوني، خسارت ۱.۵ میلیون دلاری حمله طرفداران ترامپ به ساختمان کنگره و احتمال تبادل اسرا بین حماس و رژیم صهیونیستی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ایران از بنیانگذاران سازمان ملل متحد بوده و در تدوین منشور آن نیز مستقیماً نقش داشت. بهگونهای که ورود مفاهیمی مانند عدالت و حقوق بینالملل در منشور ملل متحد براثر همکاریهای ایران و چند کشور دیگر میسر شد. همچنین ایران جزو ۵۰ کشوری بود که در اجلاس سانفرانسیسکو در آوریل ۱۹۴۵ شرکت کرده و منشور ملل متحد را به تصویب رساندند. ازجمله نقاط عطف دیگر در روابط ایران و سازمان ملل متحد در آغاز فعالیت این نهاد بینالمللی، موضع منفی ایران در مورد حق وتو و مخالفت با مداخله سازمانهای بینالمللی در امور داخلی کشورها بود.
عابد اکبری-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالیکه لبنان دوران چالشبرانگیزی را پشت سر میگذارد، روسیه درحالتوسعه روابط راهبردی خود با بیروت است.
شورای راهبردی آنلاین – اسناد: رئیس وقت هیئت ایرانی حاضر در مجمع عمومی سازمان ملل در سال 1947 (شهریور 1326) در نطقی مخالفت ایران را با تقسیم فلسطین، به این شکل بیان کرده بود: «شما، دو دولت جدید به وجود خواهید آورد که حتماً هیچیک قابل زندگی نبوده و شاید هم هردو مولود مرده خواهند بود. با اقدام به این امر شما اجاق ملی برای یهودیها درست نخواهید کرد، بلکه اجاقی به وجود خواهید آورد که زیر خاکستر آن همیشه آتشی که نهتنها خاورمیانه، بلکه صلح عالم را نیز تهدید میکند، روشن خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه این نگاه سیاسی – امنیتی به فعالیتها و برنامه هستهای ایران همواره مخرب بوده و مانع حل مسئله بوده است، گفت: مباحث اخیری که آژانس مطرح میکند، جدید نیست و در گذشته نیز زمانی که طرفین اراده کردهاند، آنها را مدیریت و حلوفصل کردهاند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کنار گذاشتن نتانیاهو از قدرت را باید یک «نقطه عطف» مهم در تحولات سالهای اخیر سرزمینهای اشغالی دانست. نتانیاهو در این 12 سال تلاشهای زیادی برای پیشبرد طرحهای ضد فلسطینی کرد. او در حالی از قدرت کنار میرود که برخلاف اهداف و اقدامات جنایتکارانه او، فلسطین و گروههای مقاومت نهتنها تضعیف نشدند بلکه به ابعاد مهمی از قدرت و توازن راهبردی در اراضی اشغالی دست یافتند. در پایان دوره 12 ساله نخستوزیری نتانیاهو، «اسطوره شکستناپذیری اسرائیل»، درهمشکسته شد.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه با خروج نتانیاهو از قدرت شاهد دوران جدیدی در اسرائیل خواهیم بود، گفت: ماهیت این رژیم بر اشغال و ترور بنا شده و رفتوآمدها تنها برشدت و حدت آن اثر میگذارد. کاهش این توان نیز به دلیل رویکرد و ضعف نخستوزیر است و قطعاً شدت اشغالگری و تروریسم در دوران نتانیاهو در اوج بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترکیه در هفتههای اخیر در سایه سکوت رسانهای، در حال شکلدهی به چهارچوبهای خاصی در روابط خارجی خود با برخی کشورها و بازیگران منطقه ازجمله امارات، عربستان سعودی، مصر و رژیم صهیونیستی است که میتوان آن را با شاخصهای «چرخش عملگرایانه»، «توازنبخشی» و یا «اصلاح سیاست خارجی» مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد؛ آنکارا تا پیشازاین، کموبیش با کشورها و بازیگران مذکور تنش داشته و حتی تا مرز درگیریهای سیاسی و امنیتی نیز پیش رفته بود.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولتهای عرب حاشیه خلیج (فارس) ازنظر دامنه، مقیاس و اهمیت روابطشان با عراق پشت سر ایران قرار دارند. از زمان کنار رفتن نوری المالکی، نخستوزیر سابق عراق در سال 2014، روابط خلیج (فارس) با عراق به شکل ملایمی احیاشده اما پیشرفت در توسعه روابط سیاسی، اقتصادی و امنیتی ناهموار بوده است. دولتهای خلیج (فارس) در قبال سرمایهگذاری سنگین در عراق همچنان محتاط هستند. درعینحال به دلیل حضور دیپلماتیک و نظامی آمریکا و اروپا در عراق که به دولتهای عربی اطمینان میدهد این کشور تهدیدی فوری برای امنیتشان نیست، درجاتی از رضایت نیز وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اروپا باید از مذاکرات اخیر ایران و عربستان که در بغداد انجام شد، علیرغم چشمانداز مبهم آن، بهعنوان فرصتی برای کمک به ایجاد ثبات در خاورمیانه حمایت کند.
شورای راهبردی آنلاین: تحریم های جدید بایدن علیه چین، واکنش ظریف به معلق شدن حق رأی ایران در سازمان ملل، نشست فوق العاده لبنان، تلآویو و سازمان ملل، تعهد آمریکا به دفاع از صهیونیستها در برابر ایران، گفتگوی وزرای دفاع قطر و امریکا درباره تقویت روابط نظامی دو کشور، پیام هشدار آمیز سفارت آمریکا به دولت عراق درباره حضور حشد الشعبی در منطقه سبز بغداد، احتمال برگزاری دور دیگر مذاکرات وین، احضار کاردار موقت آمریکا توسط بلاروس، آخرین تقلاهای نتانیاهو برای جلوگيري از سرنگوني، خسارت ۱.۵ میلیون دلاری حمله طرفداران ترامپ به ساختمان کنگره و احتمال تبادل اسرا بین حماس و رژیم صهیونیستی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ایران از بنیانگذاران سازمان ملل متحد بوده و در تدوین منشور آن نیز مستقیماً نقش داشت. بهگونهای که ورود مفاهیمی مانند عدالت و حقوق بینالملل در منشور ملل متحد براثر همکاریهای ایران و چند کشور دیگر میسر شد. همچنین ایران جزو ۵۰ کشوری بود که در اجلاس سانفرانسیسکو در آوریل ۱۹۴۵ شرکت کرده و منشور ملل متحد را به تصویب رساندند. ازجمله نقاط عطف دیگر در روابط ایران و سازمان ملل متحد در آغاز فعالیت این نهاد بینالمللی، موضع منفی ایران در مورد حق وتو و مخالفت با مداخله سازمانهای بینالمللی در امور داخلی کشورها بود.
عابد اکبری-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالیکه لبنان دوران چالشبرانگیزی را پشت سر میگذارد، روسیه درحالتوسعه روابط راهبردی خود با بیروت است.
شورای راهبردی آنلاین – اسناد: رئیس وقت هیئت ایرانی حاضر در مجمع عمومی سازمان ملل در سال 1947 (شهریور 1326) در نطقی مخالفت ایران را با تقسیم فلسطین، به این شکل بیان کرده بود: «شما، دو دولت جدید به وجود خواهید آورد که حتماً هیچیک قابل زندگی نبوده و شاید هم هردو مولود مرده خواهند بود. با اقدام به این امر شما اجاق ملی برای یهودیها درست نخواهید کرد، بلکه اجاقی به وجود خواهید آورد که زیر خاکستر آن همیشه آتشی که نهتنها خاورمیانه، بلکه صلح عالم را نیز تهدید میکند، روشن خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه این نگاه سیاسی – امنیتی به فعالیتها و برنامه هستهای ایران همواره مخرب بوده و مانع حل مسئله بوده است، گفت: مباحث اخیری که آژانس مطرح میکند، جدید نیست و در گذشته نیز زمانی که طرفین اراده کردهاند، آنها را مدیریت و حلوفصل کردهاند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کنار گذاشتن نتانیاهو از قدرت را باید یک «نقطه عطف» مهم در تحولات سالهای اخیر سرزمینهای اشغالی دانست. نتانیاهو در این 12 سال تلاشهای زیادی برای پیشبرد طرحهای ضد فلسطینی کرد. او در حالی از قدرت کنار میرود که برخلاف اهداف و اقدامات جنایتکارانه او، فلسطین و گروههای مقاومت نهتنها تضعیف نشدند بلکه به ابعاد مهمی از قدرت و توازن راهبردی در اراضی اشغالی دست یافتند. در پایان دوره 12 ساله نخستوزیری نتانیاهو، «اسطوره شکستناپذیری اسرائیل»، درهمشکسته شد.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه با خروج نتانیاهو از قدرت شاهد دوران جدیدی در اسرائیل خواهیم بود، گفت: ماهیت این رژیم بر اشغال و ترور بنا شده و رفتوآمدها تنها برشدت و حدت آن اثر میگذارد. کاهش این توان نیز به دلیل رویکرد و ضعف نخستوزیر است و قطعاً شدت اشغالگری و تروریسم در دوران نتانیاهو در اوج بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترکیه در هفتههای اخیر در سایه سکوت رسانهای، در حال شکلدهی به چهارچوبهای خاصی در روابط خارجی خود با برخی کشورها و بازیگران منطقه ازجمله امارات، عربستان سعودی، مصر و رژیم صهیونیستی است که میتوان آن را با شاخصهای «چرخش عملگرایانه»، «توازنبخشی» و یا «اصلاح سیاست خارجی» مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد؛ آنکارا تا پیشازاین، کموبیش با کشورها و بازیگران مذکور تنش داشته و حتی تا مرز درگیریهای سیاسی و امنیتی نیز پیش رفته بود.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولتهای عرب حاشیه خلیج (فارس) ازنظر دامنه، مقیاس و اهمیت روابطشان با عراق پشت سر ایران قرار دارند. از زمان کنار رفتن نوری المالکی، نخستوزیر سابق عراق در سال 2014، روابط خلیج (فارس) با عراق به شکل ملایمی احیاشده اما پیشرفت در توسعه روابط سیاسی، اقتصادی و امنیتی ناهموار بوده است. دولتهای خلیج (فارس) در قبال سرمایهگذاری سنگین در عراق همچنان محتاط هستند. درعینحال به دلیل حضور دیپلماتیک و نظامی آمریکا و اروپا در عراق که به دولتهای عربی اطمینان میدهد این کشور تهدیدی فوری برای امنیتشان نیست، درجاتی از رضایت نیز وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اروپا باید از مذاکرات اخیر ایران و عربستان که در بغداد انجام شد، علیرغم چشمانداز مبهم آن، بهعنوان فرصتی برای کمک به ایجاد ثبات در خاورمیانه حمایت کند.
شورای راهبردی آنلاین: تحریم های جدید بایدن علیه چین، واکنش ظریف به معلق شدن حق رأی ایران در سازمان ملل، نشست فوق العاده لبنان، تلآویو و سازمان ملل، تعهد آمریکا به دفاع از صهیونیستها در برابر ایران، گفتگوی وزرای دفاع قطر و امریکا درباره تقویت روابط نظامی دو کشور، پیام هشدار آمیز سفارت آمریکا به دولت عراق درباره حضور حشد الشعبی در منطقه سبز بغداد، احتمال برگزاری دور دیگر مذاکرات وین، احضار کاردار موقت آمریکا توسط بلاروس، آخرین تقلاهای نتانیاهو برای جلوگيري از سرنگوني، خسارت ۱.۵ میلیون دلاری حمله طرفداران ترامپ به ساختمان کنگره و احتمال تبادل اسرا بین حماس و رژیم صهیونیستی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ایران از بنیانگذاران سازمان ملل متحد بوده و در تدوین منشور آن نیز مستقیماً نقش داشت. بهگونهای که ورود مفاهیمی مانند عدالت و حقوق بینالملل در منشور ملل متحد براثر همکاریهای ایران و چند کشور دیگر میسر شد. همچنین ایران جزو ۵۰ کشوری بود که در اجلاس سانفرانسیسکو در آوریل ۱۹۴۵ شرکت کرده و منشور ملل متحد را به تصویب رساندند. ازجمله نقاط عطف دیگر در روابط ایران و سازمان ملل متحد در آغاز فعالیت این نهاد بینالمللی، موضع منفی ایران در مورد حق وتو و مخالفت با مداخله سازمانهای بینالمللی در امور داخلی کشورها بود.
عابد اکبری-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالیکه لبنان دوران چالشبرانگیزی را پشت سر میگذارد، روسیه درحالتوسعه روابط راهبردی خود با بیروت است.
شورای راهبردی آنلاین – اسناد: رئیس وقت هیئت ایرانی حاضر در مجمع عمومی سازمان ملل در سال 1947 (شهریور 1326) در نطقی مخالفت ایران را با تقسیم فلسطین، به این شکل بیان کرده بود: «شما، دو دولت جدید به وجود خواهید آورد که حتماً هیچیک قابل زندگی نبوده و شاید هم هردو مولود مرده خواهند بود. با اقدام به این امر شما اجاق ملی برای یهودیها درست نخواهید کرد، بلکه اجاقی به وجود خواهید آورد که زیر خاکستر آن همیشه آتشی که نهتنها خاورمیانه، بلکه صلح عالم را نیز تهدید میکند، روشن خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه این نگاه سیاسی – امنیتی به فعالیتها و برنامه هستهای ایران همواره مخرب بوده و مانع حل مسئله بوده است، گفت: مباحث اخیری که آژانس مطرح میکند، جدید نیست و در گذشته نیز زمانی که طرفین اراده کردهاند، آنها را مدیریت و حلوفصل کردهاند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کنار گذاشتن نتانیاهو از قدرت را باید یک «نقطه عطف» مهم در تحولات سالهای اخیر سرزمینهای اشغالی دانست. نتانیاهو در این 12 سال تلاشهای زیادی برای پیشبرد طرحهای ضد فلسطینی کرد. او در حالی از قدرت کنار میرود که برخلاف اهداف و اقدامات جنایتکارانه او، فلسطین و گروههای مقاومت نهتنها تضعیف نشدند بلکه به ابعاد مهمی از قدرت و توازن راهبردی در اراضی اشغالی دست یافتند. در پایان دوره 12 ساله نخستوزیری نتانیاهو، «اسطوره شکستناپذیری اسرائیل»، درهمشکسته شد.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه با خروج نتانیاهو از قدرت شاهد دوران جدیدی در اسرائیل خواهیم بود، گفت: ماهیت این رژیم بر اشغال و ترور بنا شده و رفتوآمدها تنها برشدت و حدت آن اثر میگذارد. کاهش این توان نیز به دلیل رویکرد و ضعف نخستوزیر است و قطعاً شدت اشغالگری و تروریسم در دوران نتانیاهو در اوج بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترکیه در هفتههای اخیر در سایه سکوت رسانهای، در حال شکلدهی به چهارچوبهای خاصی در روابط خارجی خود با برخی کشورها و بازیگران منطقه ازجمله امارات، عربستان سعودی، مصر و رژیم صهیونیستی است که میتوان آن را با شاخصهای «چرخش عملگرایانه»، «توازنبخشی» و یا «اصلاح سیاست خارجی» مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد؛ آنکارا تا پیشازاین، کموبیش با کشورها و بازیگران مذکور تنش داشته و حتی تا مرز درگیریهای سیاسی و امنیتی نیز پیش رفته بود.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولتهای عرب حاشیه خلیج (فارس) ازنظر دامنه، مقیاس و اهمیت روابطشان با عراق پشت سر ایران قرار دارند. از زمان کنار رفتن نوری المالکی، نخستوزیر سابق عراق در سال 2014، روابط خلیج (فارس) با عراق به شکل ملایمی احیاشده اما پیشرفت در توسعه روابط سیاسی، اقتصادی و امنیتی ناهموار بوده است. دولتهای خلیج (فارس) در قبال سرمایهگذاری سنگین در عراق همچنان محتاط هستند. درعینحال به دلیل حضور دیپلماتیک و نظامی آمریکا و اروپا در عراق که به دولتهای عربی اطمینان میدهد این کشور تهدیدی فوری برای امنیتشان نیست، درجاتی از رضایت نیز وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اروپا باید از مذاکرات اخیر ایران و عربستان که در بغداد انجام شد، علیرغم چشمانداز مبهم آن، بهعنوان فرصتی برای کمک به ایجاد ثبات در خاورمیانه حمایت کند.
شورای راهبردی آنلاین: تحریم های جدید بایدن علیه چین، واکنش ظریف به معلق شدن حق رأی ایران در سازمان ملل، نشست فوق العاده لبنان، تلآویو و سازمان ملل، تعهد آمریکا به دفاع از صهیونیستها در برابر ایران، گفتگوی وزرای دفاع قطر و امریکا درباره تقویت روابط نظامی دو کشور، پیام هشدار آمیز سفارت آمریکا به دولت عراق درباره حضور حشد الشعبی در منطقه سبز بغداد، احتمال برگزاری دور دیگر مذاکرات وین، احضار کاردار موقت آمریکا توسط بلاروس، آخرین تقلاهای نتانیاهو برای جلوگيري از سرنگوني، خسارت ۱.۵ میلیون دلاری حمله طرفداران ترامپ به ساختمان کنگره و احتمال تبادل اسرا بین حماس و رژیم صهیونیستی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ایران از بنیانگذاران سازمان ملل متحد بوده و در تدوین منشور آن نیز مستقیماً نقش داشت. بهگونهای که ورود مفاهیمی مانند عدالت و حقوق بینالملل در منشور ملل متحد براثر همکاریهای ایران و چند کشور دیگر میسر شد. همچنین ایران جزو ۵۰ کشوری بود که در اجلاس سانفرانسیسکو در آوریل ۱۹۴۵ شرکت کرده و منشور ملل متحد را به تصویب رساندند. ازجمله نقاط عطف دیگر در روابط ایران و سازمان ملل متحد در آغاز فعالیت این نهاد بینالمللی، موضع منفی ایران در مورد حق وتو و مخالفت با مداخله سازمانهای بینالمللی در امور داخلی کشورها بود.
عابد اکبری-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالیکه لبنان دوران چالشبرانگیزی را پشت سر میگذارد، روسیه درحالتوسعه روابط راهبردی خود با بیروت است.
شورای راهبردی آنلاین – اسناد: رئیس وقت هیئت ایرانی حاضر در مجمع عمومی سازمان ملل در سال 1947 (شهریور 1326) در نطقی مخالفت ایران را با تقسیم فلسطین، به این شکل بیان کرده بود: «شما، دو دولت جدید به وجود خواهید آورد که حتماً هیچیک قابل زندگی نبوده و شاید هم هردو مولود مرده خواهند بود. با اقدام به این امر شما اجاق ملی برای یهودیها درست نخواهید کرد، بلکه اجاقی به وجود خواهید آورد که زیر خاکستر آن همیشه آتشی که نهتنها خاورمیانه، بلکه صلح عالم را نیز تهدید میکند، روشن خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه این نگاه سیاسی – امنیتی به فعالیتها و برنامه هستهای ایران همواره مخرب بوده و مانع حل مسئله بوده است، گفت: مباحث اخیری که آژانس مطرح میکند، جدید نیست و در گذشته نیز زمانی که طرفین اراده کردهاند، آنها را مدیریت و حلوفصل کردهاند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کنار گذاشتن نتانیاهو از قدرت را باید یک «نقطه عطف» مهم در تحولات سالهای اخیر سرزمینهای اشغالی دانست. نتانیاهو در این 12 سال تلاشهای زیادی برای پیشبرد طرحهای ضد فلسطینی کرد. او در حالی از قدرت کنار میرود که برخلاف اهداف و اقدامات جنایتکارانه او، فلسطین و گروههای مقاومت نهتنها تضعیف نشدند بلکه به ابعاد مهمی از قدرت و توازن راهبردی در اراضی اشغالی دست یافتند. در پایان دوره 12 ساله نخستوزیری نتانیاهو، «اسطوره شکستناپذیری اسرائیل»، درهمشکسته شد.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه با خروج نتانیاهو از قدرت شاهد دوران جدیدی در اسرائیل خواهیم بود، گفت: ماهیت این رژیم بر اشغال و ترور بنا شده و رفتوآمدها تنها برشدت و حدت آن اثر میگذارد. کاهش این توان نیز به دلیل رویکرد و ضعف نخستوزیر است و قطعاً شدت اشغالگری و تروریسم در دوران نتانیاهو در اوج بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترکیه در هفتههای اخیر در سایه سکوت رسانهای، در حال شکلدهی به چهارچوبهای خاصی در روابط خارجی خود با برخی کشورها و بازیگران منطقه ازجمله امارات، عربستان سعودی، مصر و رژیم صهیونیستی است که میتوان آن را با شاخصهای «چرخش عملگرایانه»، «توازنبخشی» و یا «اصلاح سیاست خارجی» مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد؛ آنکارا تا پیشازاین، کموبیش با کشورها و بازیگران مذکور تنش داشته و حتی تا مرز درگیریهای سیاسی و امنیتی نیز پیش رفته بود.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولتهای عرب حاشیه خلیج (فارس) ازنظر دامنه، مقیاس و اهمیت روابطشان با عراق پشت سر ایران قرار دارند. از زمان کنار رفتن نوری المالکی، نخستوزیر سابق عراق در سال 2014، روابط خلیج (فارس) با عراق به شکل ملایمی احیاشده اما پیشرفت در توسعه روابط سیاسی، اقتصادی و امنیتی ناهموار بوده است. دولتهای خلیج (فارس) در قبال سرمایهگذاری سنگین در عراق همچنان محتاط هستند. درعینحال به دلیل حضور دیپلماتیک و نظامی آمریکا و اروپا در عراق که به دولتهای عربی اطمینان میدهد این کشور تهدیدی فوری برای امنیتشان نیست، درجاتی از رضایت نیز وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اروپا باید از مذاکرات اخیر ایران و عربستان که در بغداد انجام شد، علیرغم چشمانداز مبهم آن، بهعنوان فرصتی برای کمک به ایجاد ثبات در خاورمیانه حمایت کند.
شورای راهبردی آنلاین: تحریم های جدید بایدن علیه چین، واکنش ظریف به معلق شدن حق رأی ایران در سازمان ملل، نشست فوق العاده لبنان، تلآویو و سازمان ملل، تعهد آمریکا به دفاع از صهیونیستها در برابر ایران، گفتگوی وزرای دفاع قطر و امریکا درباره تقویت روابط نظامی دو کشور، پیام هشدار آمیز سفارت آمریکا به دولت عراق درباره حضور حشد الشعبی در منطقه سبز بغداد، احتمال برگزاری دور دیگر مذاکرات وین، احضار کاردار موقت آمریکا توسط بلاروس، آخرین تقلاهای نتانیاهو برای جلوگيري از سرنگوني، خسارت ۱.۵ میلیون دلاری حمله طرفداران ترامپ به ساختمان کنگره و احتمال تبادل اسرا بین حماس و رژیم صهیونیستی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»