شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید ناتو و اتحادیه اروپا بر حمایت کامل نظامی از اوکراین، سفر ناگهانی وزیر خارجه آلمان به «خارکیف» اوکراین، برگزاری رزمایش ناتو در کوزوو، ابراز اطمینان استولتنبرگ از پیوستن قطعی سوئد و فنلاند به ناتو، اتمام ذخایر تسلیحات نظامی ناتو و اتحادیه اروپا به دلیل کمک‌های بی‌سابقه به اوکراین، هشدار بانک جهانی درباره رکود اقتصاد جهانی، تمدید طرح حفاظت آمریکا از پمپئو و هوک در برابر تهدیدهای ایران، افشای اطلاعات مربوط به ایران و اوکراین در میان اسناد محرمانه پیدا شده در دفتر بایدن، رونمایی از هواپیمای ملی ترکیه، اجلاس سازمان همکاری اسلامی در جده، گسترش روابط امنیتی ژاپن و هند، استقرار تفنگداران دریایی آمریکا در جزیره اوکیناوای ژاپن، اقدام مقابله به مثل چین در لغو صدور روادید برای شهروندان کره جنوبی و ژاپن، آغاز دوباره اعتراضات در فرانسه ، تحویل سلاح های سنگین گروه مسلح تیگرا در اتیوپی و صدور حکم بازداشت عمران خان در پاکستان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: انتقاد شدید رهبر کره شمالی از تنش آفرینی ایالات متحده در شبه‌جزیره کره، درخواست سئول برای ادامه مذاکرات صلح با کره شمالی، دیدار مقامات طالبان با نمایندگان اتحادیه اروپا در قطر، برگزاری نشست وزرای خارجه همسایگان افغانستان در تهران، مسئله افغانستان محور نشست امروز گروه ۲۰، هشدار دبیرکل سازمان ملل درخصوص فروپاشی اقتصاد افغانستان، لفاظی دوباره نخست وزیر رژیم صهیونیستی ضد ایران، سفر وزیر خارجه رژیم صهیونیستی به واشنگتن، آخرین نتایج انتخابات پارلمانی عراق، اولین اظهارات مقتدی صدر بعداز اعلام نتایج انتخابات عراق، آغاز رزمایش جمهوری آذربایجان در دریای خزر، تقویت نیروهای نظامی یونان در مرز با ترکیه، انتقاد لاوروف از استقرار گسترده نیروهای ناتو در آسیا، گفتگوی تلفنی پوتین با مرکل و مکرون درباره بحران اوکراین، بی نتیجه بودن مذاکرات مرزی چین و هند، انتقاد چین از اظهارات نخست وزیر سابق استرالیا درباره تایوان و آغاز نشست مشترک دو نهاد مالی جهان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: حضور نظامیان آمریکایی در یمن به بهانه مبارزه با تروریسم، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه آمریکا در خاک این کشور، خیز اتحادیه اروپا برای ماندگاری نظامی در افغانستان ، تاکید انگلیس برادامه حضور درعراق ،کمک آمریکا به کشورهای اقیانوسیه برای رقابت با چین، تصویب قانونی در مجلس سنای آمریکا برای مقابله با نفوذ روز‌افزون چین، برگزاری نشست همکاری وزرای خارجه لان تسانگ-مکونگ، محکومیت کودتای میانمار در مجلس ژاپن، افزایش قدرت نظامی روسیه،تلاش فرانسه برای برگزاری نشست بین المللی درباره لبنان، هشدار نمایندگان لبنانی درباره فروپاشی اوضاع در این کشور، تحرکات تنش آمیز شهرک نشینان صهیونیست در قدس اشغالی، تایید حکم حبس ابد برای «قصاب بوسنی» در دیوان لاهه، انتخاب رهبر کودتاچیان مالی به عنوان رییس جمهور موقت و هشدار بانک جهانی نسبت به رشد نابرابری در جهان به رغم جهش اقتصادی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از جنگ جهانی دوم غلبه نظام مالی جهانی دلار محور، نقشی تعیینكننده در برتری اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل ایفا کرده است. در عین حال، این ابزار اقتصادی در پیشبرد دستور کارهای سیاسی و ژئوپلیتیکی واشنگتن نیز بسیار مؤثر واقع شده است، اما این روند با ظهور قطب‌های جدید قدرت در نظام بین‌الملل که خود را در معرض این ابزار می‌بینند و همچنین با افزایش یکجانبه‌گرایی آمریکا، به ویژه در قالب اعمال تحریم اقتصادی، با موج گسترده‌ای از نارضایتی‌ها مواجه شده است.
محمد جواد قهرمانی- دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین با استراتژی بدهکار کردن کشورها از طریق وام یا تأمین مالی کالایی، به دنبال این است تا همانند فرایند چیرگی آمریکا در سیستم مالی جهانی در زمان بازسازی اروپای پس از جنگ جهانی دوم، نقشی همسنگ آمریکای پس از جنگ جهانی دوم را به دست آورد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد سیاسی با اشاره به اینکه وارد دنیای چندقطبی با بلوک‌های مختلف می‌شویم گفت: حتی ازنظر ژاپنی‌ها هم دوره نظم اقتصادی موجود و دلار محور در حال پایان است و به همین جهت آنها هم خود را برای نظام اقتصادی چندجانبه آماده می‌کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اخیراً طی توییتی از حذف سودان پس از بیست‌وهفت سال از لیست کشورهای حامی تروریسم خبر داد. اگرچه بسیاری از جزئیات توافق دولت ترامپ با مقامات موقت سودان هنوز فاش نشده است اما این خبر دستاوردی بزرگ برای واشنگتن و خارطوم بشمار می‌رود. روابط تیره بین این دو کشور به‌طور رسمی بازتنظیم شده و فصل جدیدی باز شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرت‌های بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالی‌که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت می‌کند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپایی‌هایی نیز که قائل به چندجانبه‌گرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و به‌جای پیدا کردن راه‌حل‌های جهانی، دنبال راه‌حل‌های ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران سیاسی بلاروس آنچنان طولانی شده که تحلیلگران آن را به بازی شطرنج تشبیه کرده‌اند. همان‌طور که تظاهرات بزرگ روز یکشنبه 27 سپتامبر نشان داد، معترضان کنترل کامل خیابان‌های پایتخت را در اختیار گرفتند، اما بعید است که الكساندر لوكاشنكو، رئیس جمهور بلاروس كه خشونت‌هایش علیه معترضان جهان را شوكه كرده است، به این زودی‌ها قدرت را رها كند. مراسم تحلیف عجیب و مخفیانه لوکاشنکو در 23 سپتامبر نیز، آخرین شاهکار مردی بود که بسیار لجوج و ضعیف است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگر دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری نوامبر آمریکا شکست بخورد، تأثیر وی در بسیاری از حوزه‌ها درنهایت ناچیز خواهد بود، اما در خصوص روابط آمریکا با چین، گسست روابط تجاری ادامه خواهد داشت و این امر اروپا را با گزینه‌های دشواری مواجه خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید ناتو و اتحادیه اروپا بر حمایت کامل نظامی از اوکراین، سفر ناگهانی وزیر خارجه آلمان به «خارکیف» اوکراین، برگزاری رزمایش ناتو در کوزوو، ابراز اطمینان استولتنبرگ از پیوستن قطعی سوئد و فنلاند به ناتو، اتمام ذخایر تسلیحات نظامی ناتو و اتحادیه اروپا به دلیل کمک‌های بی‌سابقه به اوکراین، هشدار بانک جهانی درباره رکود اقتصاد جهانی، تمدید طرح حفاظت آمریکا از پمپئو و هوک در برابر تهدیدهای ایران، افشای اطلاعات مربوط به ایران و اوکراین در میان اسناد محرمانه پیدا شده در دفتر بایدن، رونمایی از هواپیمای ملی ترکیه، اجلاس سازمان همکاری اسلامی در جده، گسترش روابط امنیتی ژاپن و هند، استقرار تفنگداران دریایی آمریکا در جزیره اوکیناوای ژاپن، اقدام مقابله به مثل چین در لغو صدور روادید برای شهروندان کره جنوبی و ژاپن، آغاز دوباره اعتراضات در فرانسه ، تحویل سلاح های سنگین گروه مسلح تیگرا در اتیوپی و صدور حکم بازداشت عمران خان در پاکستان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: انتقاد شدید رهبر کره شمالی از تنش آفرینی ایالات متحده در شبه‌جزیره کره، درخواست سئول برای ادامه مذاکرات صلح با کره شمالی، دیدار مقامات طالبان با نمایندگان اتحادیه اروپا در قطر، برگزاری نشست وزرای خارجه همسایگان افغانستان در تهران، مسئله افغانستان محور نشست امروز گروه ۲۰، هشدار دبیرکل سازمان ملل درخصوص فروپاشی اقتصاد افغانستان، لفاظی دوباره نخست وزیر رژیم صهیونیستی ضد ایران، سفر وزیر خارجه رژیم صهیونیستی به واشنگتن، آخرین نتایج انتخابات پارلمانی عراق، اولین اظهارات مقتدی صدر بعداز اعلام نتایج انتخابات عراق، آغاز رزمایش جمهوری آذربایجان در دریای خزر، تقویت نیروهای نظامی یونان در مرز با ترکیه، انتقاد لاوروف از استقرار گسترده نیروهای ناتو در آسیا، گفتگوی تلفنی پوتین با مرکل و مکرون درباره بحران اوکراین، بی نتیجه بودن مذاکرات مرزی چین و هند، انتقاد چین از اظهارات نخست وزیر سابق استرالیا درباره تایوان و آغاز نشست مشترک دو نهاد مالی جهان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: حضور نظامیان آمریکایی در یمن به بهانه مبارزه با تروریسم، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه آمریکا در خاک این کشور، خیز اتحادیه اروپا برای ماندگاری نظامی در افغانستان ، تاکید انگلیس برادامه حضور درعراق ،کمک آمریکا به کشورهای اقیانوسیه برای رقابت با چین، تصویب قانونی در مجلس سنای آمریکا برای مقابله با نفوذ روز‌افزون چین، برگزاری نشست همکاری وزرای خارجه لان تسانگ-مکونگ، محکومیت کودتای میانمار در مجلس ژاپن، افزایش قدرت نظامی روسیه،تلاش فرانسه برای برگزاری نشست بین المللی درباره لبنان، هشدار نمایندگان لبنانی درباره فروپاشی اوضاع در این کشور، تحرکات تنش آمیز شهرک نشینان صهیونیست در قدس اشغالی، تایید حکم حبس ابد برای «قصاب بوسنی» در دیوان لاهه، انتخاب رهبر کودتاچیان مالی به عنوان رییس جمهور موقت و هشدار بانک جهانی نسبت به رشد نابرابری در جهان به رغم جهش اقتصادی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از جنگ جهانی دوم غلبه نظام مالی جهانی دلار محور، نقشی تعیینكننده در برتری اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل ایفا کرده است. در عین حال، این ابزار اقتصادی در پیشبرد دستور کارهای سیاسی و ژئوپلیتیکی واشنگتن نیز بسیار مؤثر واقع شده است، اما این روند با ظهور قطب‌های جدید قدرت در نظام بین‌الملل که خود را در معرض این ابزار می‌بینند و همچنین با افزایش یکجانبه‌گرایی آمریکا، به ویژه در قالب اعمال تحریم اقتصادی، با موج گسترده‌ای از نارضایتی‌ها مواجه شده است.
محمد جواد قهرمانی- دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین با استراتژی بدهکار کردن کشورها از طریق وام یا تأمین مالی کالایی، به دنبال این است تا همانند فرایند چیرگی آمریکا در سیستم مالی جهانی در زمان بازسازی اروپای پس از جنگ جهانی دوم، نقشی همسنگ آمریکای پس از جنگ جهانی دوم را به دست آورد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد سیاسی با اشاره به اینکه وارد دنیای چندقطبی با بلوک‌های مختلف می‌شویم گفت: حتی ازنظر ژاپنی‌ها هم دوره نظم اقتصادی موجود و دلار محور در حال پایان است و به همین جهت آنها هم خود را برای نظام اقتصادی چندجانبه آماده می‌کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اخیراً طی توییتی از حذف سودان پس از بیست‌وهفت سال از لیست کشورهای حامی تروریسم خبر داد. اگرچه بسیاری از جزئیات توافق دولت ترامپ با مقامات موقت سودان هنوز فاش نشده است اما این خبر دستاوردی بزرگ برای واشنگتن و خارطوم بشمار می‌رود. روابط تیره بین این دو کشور به‌طور رسمی بازتنظیم شده و فصل جدیدی باز شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرت‌های بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالی‌که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت می‌کند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپایی‌هایی نیز که قائل به چندجانبه‌گرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و به‌جای پیدا کردن راه‌حل‌های جهانی، دنبال راه‌حل‌های ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران سیاسی بلاروس آنچنان طولانی شده که تحلیلگران آن را به بازی شطرنج تشبیه کرده‌اند. همان‌طور که تظاهرات بزرگ روز یکشنبه 27 سپتامبر نشان داد، معترضان کنترل کامل خیابان‌های پایتخت را در اختیار گرفتند، اما بعید است که الكساندر لوكاشنكو، رئیس جمهور بلاروس كه خشونت‌هایش علیه معترضان جهان را شوكه كرده است، به این زودی‌ها قدرت را رها كند. مراسم تحلیف عجیب و مخفیانه لوکاشنکو در 23 سپتامبر نیز، آخرین شاهکار مردی بود که بسیار لجوج و ضعیف است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگر دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری نوامبر آمریکا شکست بخورد، تأثیر وی در بسیاری از حوزه‌ها درنهایت ناچیز خواهد بود، اما در خصوص روابط آمریکا با چین، گسست روابط تجاری ادامه خواهد داشت و این امر اروپا را با گزینه‌های دشواری مواجه خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید ناتو و اتحادیه اروپا بر حمایت کامل نظامی از اوکراین، سفر ناگهانی وزیر خارجه آلمان به «خارکیف» اوکراین، برگزاری رزمایش ناتو در کوزوو، ابراز اطمینان استولتنبرگ از پیوستن قطعی سوئد و فنلاند به ناتو، اتمام ذخایر تسلیحات نظامی ناتو و اتحادیه اروپا به دلیل کمک‌های بی‌سابقه به اوکراین، هشدار بانک جهانی درباره رکود اقتصاد جهانی، تمدید طرح حفاظت آمریکا از پمپئو و هوک در برابر تهدیدهای ایران، افشای اطلاعات مربوط به ایران و اوکراین در میان اسناد محرمانه پیدا شده در دفتر بایدن، رونمایی از هواپیمای ملی ترکیه، اجلاس سازمان همکاری اسلامی در جده، گسترش روابط امنیتی ژاپن و هند، استقرار تفنگداران دریایی آمریکا در جزیره اوکیناوای ژاپن، اقدام مقابله به مثل چین در لغو صدور روادید برای شهروندان کره جنوبی و ژاپن، آغاز دوباره اعتراضات در فرانسه ، تحویل سلاح های سنگین گروه مسلح تیگرا در اتیوپی و صدور حکم بازداشت عمران خان در پاکستان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: انتقاد شدید رهبر کره شمالی از تنش آفرینی ایالات متحده در شبه‌جزیره کره، درخواست سئول برای ادامه مذاکرات صلح با کره شمالی، دیدار مقامات طالبان با نمایندگان اتحادیه اروپا در قطر، برگزاری نشست وزرای خارجه همسایگان افغانستان در تهران، مسئله افغانستان محور نشست امروز گروه ۲۰، هشدار دبیرکل سازمان ملل درخصوص فروپاشی اقتصاد افغانستان، لفاظی دوباره نخست وزیر رژیم صهیونیستی ضد ایران، سفر وزیر خارجه رژیم صهیونیستی به واشنگتن، آخرین نتایج انتخابات پارلمانی عراق، اولین اظهارات مقتدی صدر بعداز اعلام نتایج انتخابات عراق، آغاز رزمایش جمهوری آذربایجان در دریای خزر، تقویت نیروهای نظامی یونان در مرز با ترکیه، انتقاد لاوروف از استقرار گسترده نیروهای ناتو در آسیا، گفتگوی تلفنی پوتین با مرکل و مکرون درباره بحران اوکراین، بی نتیجه بودن مذاکرات مرزی چین و هند، انتقاد چین از اظهارات نخست وزیر سابق استرالیا درباره تایوان و آغاز نشست مشترک دو نهاد مالی جهان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: حضور نظامیان آمریکایی در یمن به بهانه مبارزه با تروریسم، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه آمریکا در خاک این کشور، خیز اتحادیه اروپا برای ماندگاری نظامی در افغانستان ، تاکید انگلیس برادامه حضور درعراق ،کمک آمریکا به کشورهای اقیانوسیه برای رقابت با چین، تصویب قانونی در مجلس سنای آمریکا برای مقابله با نفوذ روز‌افزون چین، برگزاری نشست همکاری وزرای خارجه لان تسانگ-مکونگ، محکومیت کودتای میانمار در مجلس ژاپن، افزایش قدرت نظامی روسیه،تلاش فرانسه برای برگزاری نشست بین المللی درباره لبنان، هشدار نمایندگان لبنانی درباره فروپاشی اوضاع در این کشور، تحرکات تنش آمیز شهرک نشینان صهیونیست در قدس اشغالی، تایید حکم حبس ابد برای «قصاب بوسنی» در دیوان لاهه، انتخاب رهبر کودتاچیان مالی به عنوان رییس جمهور موقت و هشدار بانک جهانی نسبت به رشد نابرابری در جهان به رغم جهش اقتصادی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از جنگ جهانی دوم غلبه نظام مالی جهانی دلار محور، نقشی تعیینكننده در برتری اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل ایفا کرده است. در عین حال، این ابزار اقتصادی در پیشبرد دستور کارهای سیاسی و ژئوپلیتیکی واشنگتن نیز بسیار مؤثر واقع شده است، اما این روند با ظهور قطب‌های جدید قدرت در نظام بین‌الملل که خود را در معرض این ابزار می‌بینند و همچنین با افزایش یکجانبه‌گرایی آمریکا، به ویژه در قالب اعمال تحریم اقتصادی، با موج گسترده‌ای از نارضایتی‌ها مواجه شده است.
محمد جواد قهرمانی- دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین با استراتژی بدهکار کردن کشورها از طریق وام یا تأمین مالی کالایی، به دنبال این است تا همانند فرایند چیرگی آمریکا در سیستم مالی جهانی در زمان بازسازی اروپای پس از جنگ جهانی دوم، نقشی همسنگ آمریکای پس از جنگ جهانی دوم را به دست آورد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد سیاسی با اشاره به اینکه وارد دنیای چندقطبی با بلوک‌های مختلف می‌شویم گفت: حتی ازنظر ژاپنی‌ها هم دوره نظم اقتصادی موجود و دلار محور در حال پایان است و به همین جهت آنها هم خود را برای نظام اقتصادی چندجانبه آماده می‌کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اخیراً طی توییتی از حذف سودان پس از بیست‌وهفت سال از لیست کشورهای حامی تروریسم خبر داد. اگرچه بسیاری از جزئیات توافق دولت ترامپ با مقامات موقت سودان هنوز فاش نشده است اما این خبر دستاوردی بزرگ برای واشنگتن و خارطوم بشمار می‌رود. روابط تیره بین این دو کشور به‌طور رسمی بازتنظیم شده و فصل جدیدی باز شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرت‌های بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالی‌که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت می‌کند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپایی‌هایی نیز که قائل به چندجانبه‌گرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و به‌جای پیدا کردن راه‌حل‌های جهانی، دنبال راه‌حل‌های ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران سیاسی بلاروس آنچنان طولانی شده که تحلیلگران آن را به بازی شطرنج تشبیه کرده‌اند. همان‌طور که تظاهرات بزرگ روز یکشنبه 27 سپتامبر نشان داد، معترضان کنترل کامل خیابان‌های پایتخت را در اختیار گرفتند، اما بعید است که الكساندر لوكاشنكو، رئیس جمهور بلاروس كه خشونت‌هایش علیه معترضان جهان را شوكه كرده است، به این زودی‌ها قدرت را رها كند. مراسم تحلیف عجیب و مخفیانه لوکاشنکو در 23 سپتامبر نیز، آخرین شاهکار مردی بود که بسیار لجوج و ضعیف است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگر دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری نوامبر آمریکا شکست بخورد، تأثیر وی در بسیاری از حوزه‌ها درنهایت ناچیز خواهد بود، اما در خصوص روابط آمریکا با چین، گسست روابط تجاری ادامه خواهد داشت و این امر اروپا را با گزینه‌های دشواری مواجه خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید ناتو و اتحادیه اروپا بر حمایت کامل نظامی از اوکراین، سفر ناگهانی وزیر خارجه آلمان به «خارکیف» اوکراین، برگزاری رزمایش ناتو در کوزوو، ابراز اطمینان استولتنبرگ از پیوستن قطعی سوئد و فنلاند به ناتو، اتمام ذخایر تسلیحات نظامی ناتو و اتحادیه اروپا به دلیل کمک‌های بی‌سابقه به اوکراین، هشدار بانک جهانی درباره رکود اقتصاد جهانی، تمدید طرح حفاظت آمریکا از پمپئو و هوک در برابر تهدیدهای ایران، افشای اطلاعات مربوط به ایران و اوکراین در میان اسناد محرمانه پیدا شده در دفتر بایدن، رونمایی از هواپیمای ملی ترکیه، اجلاس سازمان همکاری اسلامی در جده، گسترش روابط امنیتی ژاپن و هند، استقرار تفنگداران دریایی آمریکا در جزیره اوکیناوای ژاپن، اقدام مقابله به مثل چین در لغو صدور روادید برای شهروندان کره جنوبی و ژاپن، آغاز دوباره اعتراضات در فرانسه ، تحویل سلاح های سنگین گروه مسلح تیگرا در اتیوپی و صدور حکم بازداشت عمران خان در پاکستان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: انتقاد شدید رهبر کره شمالی از تنش آفرینی ایالات متحده در شبه‌جزیره کره، درخواست سئول برای ادامه مذاکرات صلح با کره شمالی، دیدار مقامات طالبان با نمایندگان اتحادیه اروپا در قطر، برگزاری نشست وزرای خارجه همسایگان افغانستان در تهران، مسئله افغانستان محور نشست امروز گروه ۲۰، هشدار دبیرکل سازمان ملل درخصوص فروپاشی اقتصاد افغانستان، لفاظی دوباره نخست وزیر رژیم صهیونیستی ضد ایران، سفر وزیر خارجه رژیم صهیونیستی به واشنگتن، آخرین نتایج انتخابات پارلمانی عراق، اولین اظهارات مقتدی صدر بعداز اعلام نتایج انتخابات عراق، آغاز رزمایش جمهوری آذربایجان در دریای خزر، تقویت نیروهای نظامی یونان در مرز با ترکیه، انتقاد لاوروف از استقرار گسترده نیروهای ناتو در آسیا، گفتگوی تلفنی پوتین با مرکل و مکرون درباره بحران اوکراین، بی نتیجه بودن مذاکرات مرزی چین و هند، انتقاد چین از اظهارات نخست وزیر سابق استرالیا درباره تایوان و آغاز نشست مشترک دو نهاد مالی جهان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: حضور نظامیان آمریکایی در یمن به بهانه مبارزه با تروریسم، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه آمریکا در خاک این کشور، خیز اتحادیه اروپا برای ماندگاری نظامی در افغانستان ، تاکید انگلیس برادامه حضور درعراق ،کمک آمریکا به کشورهای اقیانوسیه برای رقابت با چین، تصویب قانونی در مجلس سنای آمریکا برای مقابله با نفوذ روز‌افزون چین، برگزاری نشست همکاری وزرای خارجه لان تسانگ-مکونگ، محکومیت کودتای میانمار در مجلس ژاپن، افزایش قدرت نظامی روسیه،تلاش فرانسه برای برگزاری نشست بین المللی درباره لبنان، هشدار نمایندگان لبنانی درباره فروپاشی اوضاع در این کشور، تحرکات تنش آمیز شهرک نشینان صهیونیست در قدس اشغالی، تایید حکم حبس ابد برای «قصاب بوسنی» در دیوان لاهه، انتخاب رهبر کودتاچیان مالی به عنوان رییس جمهور موقت و هشدار بانک جهانی نسبت به رشد نابرابری در جهان به رغم جهش اقتصادی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از جنگ جهانی دوم غلبه نظام مالی جهانی دلار محور، نقشی تعیینكننده در برتری اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل ایفا کرده است. در عین حال، این ابزار اقتصادی در پیشبرد دستور کارهای سیاسی و ژئوپلیتیکی واشنگتن نیز بسیار مؤثر واقع شده است، اما این روند با ظهور قطب‌های جدید قدرت در نظام بین‌الملل که خود را در معرض این ابزار می‌بینند و همچنین با افزایش یکجانبه‌گرایی آمریکا، به ویژه در قالب اعمال تحریم اقتصادی، با موج گسترده‌ای از نارضایتی‌ها مواجه شده است.
محمد جواد قهرمانی- دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین با استراتژی بدهکار کردن کشورها از طریق وام یا تأمین مالی کالایی، به دنبال این است تا همانند فرایند چیرگی آمریکا در سیستم مالی جهانی در زمان بازسازی اروپای پس از جنگ جهانی دوم، نقشی همسنگ آمریکای پس از جنگ جهانی دوم را به دست آورد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد سیاسی با اشاره به اینکه وارد دنیای چندقطبی با بلوک‌های مختلف می‌شویم گفت: حتی ازنظر ژاپنی‌ها هم دوره نظم اقتصادی موجود و دلار محور در حال پایان است و به همین جهت آنها هم خود را برای نظام اقتصادی چندجانبه آماده می‌کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اخیراً طی توییتی از حذف سودان پس از بیست‌وهفت سال از لیست کشورهای حامی تروریسم خبر داد. اگرچه بسیاری از جزئیات توافق دولت ترامپ با مقامات موقت سودان هنوز فاش نشده است اما این خبر دستاوردی بزرگ برای واشنگتن و خارطوم بشمار می‌رود. روابط تیره بین این دو کشور به‌طور رسمی بازتنظیم شده و فصل جدیدی باز شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرت‌های بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالی‌که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت می‌کند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپایی‌هایی نیز که قائل به چندجانبه‌گرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و به‌جای پیدا کردن راه‌حل‌های جهانی، دنبال راه‌حل‌های ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران سیاسی بلاروس آنچنان طولانی شده که تحلیلگران آن را به بازی شطرنج تشبیه کرده‌اند. همان‌طور که تظاهرات بزرگ روز یکشنبه 27 سپتامبر نشان داد، معترضان کنترل کامل خیابان‌های پایتخت را در اختیار گرفتند، اما بعید است که الكساندر لوكاشنكو، رئیس جمهور بلاروس كه خشونت‌هایش علیه معترضان جهان را شوكه كرده است، به این زودی‌ها قدرت را رها كند. مراسم تحلیف عجیب و مخفیانه لوکاشنکو در 23 سپتامبر نیز، آخرین شاهکار مردی بود که بسیار لجوج و ضعیف است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگر دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری نوامبر آمریکا شکست بخورد، تأثیر وی در بسیاری از حوزه‌ها درنهایت ناچیز خواهد بود، اما در خصوص روابط آمریکا با چین، گسست روابط تجاری ادامه خواهد داشت و این امر اروپا را با گزینه‌های دشواری مواجه خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید ناتو و اتحادیه اروپا بر حمایت کامل نظامی از اوکراین، سفر ناگهانی وزیر خارجه آلمان به «خارکیف» اوکراین، برگزاری رزمایش ناتو در کوزوو، ابراز اطمینان استولتنبرگ از پیوستن قطعی سوئد و فنلاند به ناتو، اتمام ذخایر تسلیحات نظامی ناتو و اتحادیه اروپا به دلیل کمک‌های بی‌سابقه به اوکراین، هشدار بانک جهانی درباره رکود اقتصاد جهانی، تمدید طرح حفاظت آمریکا از پمپئو و هوک در برابر تهدیدهای ایران، افشای اطلاعات مربوط به ایران و اوکراین در میان اسناد محرمانه پیدا شده در دفتر بایدن، رونمایی از هواپیمای ملی ترکیه، اجلاس سازمان همکاری اسلامی در جده، گسترش روابط امنیتی ژاپن و هند، استقرار تفنگداران دریایی آمریکا در جزیره اوکیناوای ژاپن، اقدام مقابله به مثل چین در لغو صدور روادید برای شهروندان کره جنوبی و ژاپن، آغاز دوباره اعتراضات در فرانسه ، تحویل سلاح های سنگین گروه مسلح تیگرا در اتیوپی و صدور حکم بازداشت عمران خان در پاکستان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: انتقاد شدید رهبر کره شمالی از تنش آفرینی ایالات متحده در شبه‌جزیره کره، درخواست سئول برای ادامه مذاکرات صلح با کره شمالی، دیدار مقامات طالبان با نمایندگان اتحادیه اروپا در قطر، برگزاری نشست وزرای خارجه همسایگان افغانستان در تهران، مسئله افغانستان محور نشست امروز گروه ۲۰، هشدار دبیرکل سازمان ملل درخصوص فروپاشی اقتصاد افغانستان، لفاظی دوباره نخست وزیر رژیم صهیونیستی ضد ایران، سفر وزیر خارجه رژیم صهیونیستی به واشنگتن، آخرین نتایج انتخابات پارلمانی عراق، اولین اظهارات مقتدی صدر بعداز اعلام نتایج انتخابات عراق، آغاز رزمایش جمهوری آذربایجان در دریای خزر، تقویت نیروهای نظامی یونان در مرز با ترکیه، انتقاد لاوروف از استقرار گسترده نیروهای ناتو در آسیا، گفتگوی تلفنی پوتین با مرکل و مکرون درباره بحران اوکراین، بی نتیجه بودن مذاکرات مرزی چین و هند، انتقاد چین از اظهارات نخست وزیر سابق استرالیا درباره تایوان و آغاز نشست مشترک دو نهاد مالی جهان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: حضور نظامیان آمریکایی در یمن به بهانه مبارزه با تروریسم، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه آمریکا در خاک این کشور، خیز اتحادیه اروپا برای ماندگاری نظامی در افغانستان ، تاکید انگلیس برادامه حضور درعراق ،کمک آمریکا به کشورهای اقیانوسیه برای رقابت با چین، تصویب قانونی در مجلس سنای آمریکا برای مقابله با نفوذ روز‌افزون چین، برگزاری نشست همکاری وزرای خارجه لان تسانگ-مکونگ، محکومیت کودتای میانمار در مجلس ژاپن، افزایش قدرت نظامی روسیه،تلاش فرانسه برای برگزاری نشست بین المللی درباره لبنان، هشدار نمایندگان لبنانی درباره فروپاشی اوضاع در این کشور، تحرکات تنش آمیز شهرک نشینان صهیونیست در قدس اشغالی، تایید حکم حبس ابد برای «قصاب بوسنی» در دیوان لاهه، انتخاب رهبر کودتاچیان مالی به عنوان رییس جمهور موقت و هشدار بانک جهانی نسبت به رشد نابرابری در جهان به رغم جهش اقتصادی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از جنگ جهانی دوم غلبه نظام مالی جهانی دلار محور، نقشی تعیینكننده در برتری اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل ایفا کرده است. در عین حال، این ابزار اقتصادی در پیشبرد دستور کارهای سیاسی و ژئوپلیتیکی واشنگتن نیز بسیار مؤثر واقع شده است، اما این روند با ظهور قطب‌های جدید قدرت در نظام بین‌الملل که خود را در معرض این ابزار می‌بینند و همچنین با افزایش یکجانبه‌گرایی آمریکا، به ویژه در قالب اعمال تحریم اقتصادی، با موج گسترده‌ای از نارضایتی‌ها مواجه شده است.
محمد جواد قهرمانی- دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین با استراتژی بدهکار کردن کشورها از طریق وام یا تأمین مالی کالایی، به دنبال این است تا همانند فرایند چیرگی آمریکا در سیستم مالی جهانی در زمان بازسازی اروپای پس از جنگ جهانی دوم، نقشی همسنگ آمریکای پس از جنگ جهانی دوم را به دست آورد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد سیاسی با اشاره به اینکه وارد دنیای چندقطبی با بلوک‌های مختلف می‌شویم گفت: حتی ازنظر ژاپنی‌ها هم دوره نظم اقتصادی موجود و دلار محور در حال پایان است و به همین جهت آنها هم خود را برای نظام اقتصادی چندجانبه آماده می‌کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اخیراً طی توییتی از حذف سودان پس از بیست‌وهفت سال از لیست کشورهای حامی تروریسم خبر داد. اگرچه بسیاری از جزئیات توافق دولت ترامپ با مقامات موقت سودان هنوز فاش نشده است اما این خبر دستاوردی بزرگ برای واشنگتن و خارطوم بشمار می‌رود. روابط تیره بین این دو کشور به‌طور رسمی بازتنظیم شده و فصل جدیدی باز شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرت‌های بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالی‌که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت می‌کند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپایی‌هایی نیز که قائل به چندجانبه‌گرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و به‌جای پیدا کردن راه‌حل‌های جهانی، دنبال راه‌حل‌های ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران سیاسی بلاروس آنچنان طولانی شده که تحلیلگران آن را به بازی شطرنج تشبیه کرده‌اند. همان‌طور که تظاهرات بزرگ روز یکشنبه 27 سپتامبر نشان داد، معترضان کنترل کامل خیابان‌های پایتخت را در اختیار گرفتند، اما بعید است که الكساندر لوكاشنكو، رئیس جمهور بلاروس كه خشونت‌هایش علیه معترضان جهان را شوكه كرده است، به این زودی‌ها قدرت را رها كند. مراسم تحلیف عجیب و مخفیانه لوکاشنکو در 23 سپتامبر نیز، آخرین شاهکار مردی بود که بسیار لجوج و ضعیف است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگر دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری نوامبر آمریکا شکست بخورد، تأثیر وی در بسیاری از حوزه‌ها درنهایت ناچیز خواهد بود، اما در خصوص روابط آمریکا با چین، گسست روابط تجاری ادامه خواهد داشت و این امر اروپا را با گزینه‌های دشواری مواجه خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید ناتو و اتحادیه اروپا بر حمایت کامل نظامی از اوکراین، سفر ناگهانی وزیر خارجه آلمان به «خارکیف» اوکراین، برگزاری رزمایش ناتو در کوزوو، ابراز اطمینان استولتنبرگ از پیوستن قطعی سوئد و فنلاند به ناتو، اتمام ذخایر تسلیحات نظامی ناتو و اتحادیه اروپا به دلیل کمک‌های بی‌سابقه به اوکراین، هشدار بانک جهانی درباره رکود اقتصاد جهانی، تمدید طرح حفاظت آمریکا از پمپئو و هوک در برابر تهدیدهای ایران، افشای اطلاعات مربوط به ایران و اوکراین در میان اسناد محرمانه پیدا شده در دفتر بایدن، رونمایی از هواپیمای ملی ترکیه، اجلاس سازمان همکاری اسلامی در جده، گسترش روابط امنیتی ژاپن و هند، استقرار تفنگداران دریایی آمریکا در جزیره اوکیناوای ژاپن، اقدام مقابله به مثل چین در لغو صدور روادید برای شهروندان کره جنوبی و ژاپن، آغاز دوباره اعتراضات در فرانسه ، تحویل سلاح های سنگین گروه مسلح تیگرا در اتیوپی و صدور حکم بازداشت عمران خان در پاکستان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: انتقاد شدید رهبر کره شمالی از تنش آفرینی ایالات متحده در شبه‌جزیره کره، درخواست سئول برای ادامه مذاکرات صلح با کره شمالی، دیدار مقامات طالبان با نمایندگان اتحادیه اروپا در قطر، برگزاری نشست وزرای خارجه همسایگان افغانستان در تهران، مسئله افغانستان محور نشست امروز گروه ۲۰، هشدار دبیرکل سازمان ملل درخصوص فروپاشی اقتصاد افغانستان، لفاظی دوباره نخست وزیر رژیم صهیونیستی ضد ایران، سفر وزیر خارجه رژیم صهیونیستی به واشنگتن، آخرین نتایج انتخابات پارلمانی عراق، اولین اظهارات مقتدی صدر بعداز اعلام نتایج انتخابات عراق، آغاز رزمایش جمهوری آذربایجان در دریای خزر، تقویت نیروهای نظامی یونان در مرز با ترکیه، انتقاد لاوروف از استقرار گسترده نیروهای ناتو در آسیا، گفتگوی تلفنی پوتین با مرکل و مکرون درباره بحران اوکراین، بی نتیجه بودن مذاکرات مرزی چین و هند، انتقاد چین از اظهارات نخست وزیر سابق استرالیا درباره تایوان و آغاز نشست مشترک دو نهاد مالی جهان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: حضور نظامیان آمریکایی در یمن به بهانه مبارزه با تروریسم، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه آمریکا در خاک این کشور، خیز اتحادیه اروپا برای ماندگاری نظامی در افغانستان ، تاکید انگلیس برادامه حضور درعراق ،کمک آمریکا به کشورهای اقیانوسیه برای رقابت با چین، تصویب قانونی در مجلس سنای آمریکا برای مقابله با نفوذ روز‌افزون چین، برگزاری نشست همکاری وزرای خارجه لان تسانگ-مکونگ، محکومیت کودتای میانمار در مجلس ژاپن، افزایش قدرت نظامی روسیه،تلاش فرانسه برای برگزاری نشست بین المللی درباره لبنان، هشدار نمایندگان لبنانی درباره فروپاشی اوضاع در این کشور، تحرکات تنش آمیز شهرک نشینان صهیونیست در قدس اشغالی، تایید حکم حبس ابد برای «قصاب بوسنی» در دیوان لاهه، انتخاب رهبر کودتاچیان مالی به عنوان رییس جمهور موقت و هشدار بانک جهانی نسبت به رشد نابرابری در جهان به رغم جهش اقتصادی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از جنگ جهانی دوم غلبه نظام مالی جهانی دلار محور، نقشی تعیینكننده در برتری اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل ایفا کرده است. در عین حال، این ابزار اقتصادی در پیشبرد دستور کارهای سیاسی و ژئوپلیتیکی واشنگتن نیز بسیار مؤثر واقع شده است، اما این روند با ظهور قطب‌های جدید قدرت در نظام بین‌الملل که خود را در معرض این ابزار می‌بینند و همچنین با افزایش یکجانبه‌گرایی آمریکا، به ویژه در قالب اعمال تحریم اقتصادی، با موج گسترده‌ای از نارضایتی‌ها مواجه شده است.
محمد جواد قهرمانی- دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین با استراتژی بدهکار کردن کشورها از طریق وام یا تأمین مالی کالایی، به دنبال این است تا همانند فرایند چیرگی آمریکا در سیستم مالی جهانی در زمان بازسازی اروپای پس از جنگ جهانی دوم، نقشی همسنگ آمریکای پس از جنگ جهانی دوم را به دست آورد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد سیاسی با اشاره به اینکه وارد دنیای چندقطبی با بلوک‌های مختلف می‌شویم گفت: حتی ازنظر ژاپنی‌ها هم دوره نظم اقتصادی موجود و دلار محور در حال پایان است و به همین جهت آنها هم خود را برای نظام اقتصادی چندجانبه آماده می‌کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اخیراً طی توییتی از حذف سودان پس از بیست‌وهفت سال از لیست کشورهای حامی تروریسم خبر داد. اگرچه بسیاری از جزئیات توافق دولت ترامپ با مقامات موقت سودان هنوز فاش نشده است اما این خبر دستاوردی بزرگ برای واشنگتن و خارطوم بشمار می‌رود. روابط تیره بین این دو کشور به‌طور رسمی بازتنظیم شده و فصل جدیدی باز شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرت‌های بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالی‌که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت می‌کند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپایی‌هایی نیز که قائل به چندجانبه‌گرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و به‌جای پیدا کردن راه‌حل‌های جهانی، دنبال راه‌حل‌های ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران سیاسی بلاروس آنچنان طولانی شده که تحلیلگران آن را به بازی شطرنج تشبیه کرده‌اند. همان‌طور که تظاهرات بزرگ روز یکشنبه 27 سپتامبر نشان داد، معترضان کنترل کامل خیابان‌های پایتخت را در اختیار گرفتند، اما بعید است که الكساندر لوكاشنكو، رئیس جمهور بلاروس كه خشونت‌هایش علیه معترضان جهان را شوكه كرده است، به این زودی‌ها قدرت را رها كند. مراسم تحلیف عجیب و مخفیانه لوکاشنکو در 23 سپتامبر نیز، آخرین شاهکار مردی بود که بسیار لجوج و ضعیف است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگر دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری نوامبر آمریکا شکست بخورد، تأثیر وی در بسیاری از حوزه‌ها درنهایت ناچیز خواهد بود، اما در خصوص روابط آمریکا با چین، گسست روابط تجاری ادامه خواهد داشت و این امر اروپا را با گزینه‌های دشواری مواجه خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید ناتو و اتحادیه اروپا بر حمایت کامل نظامی از اوکراین، سفر ناگهانی وزیر خارجه آلمان به «خارکیف» اوکراین، برگزاری رزمایش ناتو در کوزوو، ابراز اطمینان استولتنبرگ از پیوستن قطعی سوئد و فنلاند به ناتو، اتمام ذخایر تسلیحات نظامی ناتو و اتحادیه اروپا به دلیل کمک‌های بی‌سابقه به اوکراین، هشدار بانک جهانی درباره رکود اقتصاد جهانی، تمدید طرح حفاظت آمریکا از پمپئو و هوک در برابر تهدیدهای ایران، افشای اطلاعات مربوط به ایران و اوکراین در میان اسناد محرمانه پیدا شده در دفتر بایدن، رونمایی از هواپیمای ملی ترکیه، اجلاس سازمان همکاری اسلامی در جده، گسترش روابط امنیتی ژاپن و هند، استقرار تفنگداران دریایی آمریکا در جزیره اوکیناوای ژاپن، اقدام مقابله به مثل چین در لغو صدور روادید برای شهروندان کره جنوبی و ژاپن، آغاز دوباره اعتراضات در فرانسه ، تحویل سلاح های سنگین گروه مسلح تیگرا در اتیوپی و صدور حکم بازداشت عمران خان در پاکستان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: انتقاد شدید رهبر کره شمالی از تنش آفرینی ایالات متحده در شبه‌جزیره کره، درخواست سئول برای ادامه مذاکرات صلح با کره شمالی، دیدار مقامات طالبان با نمایندگان اتحادیه اروپا در قطر، برگزاری نشست وزرای خارجه همسایگان افغانستان در تهران، مسئله افغانستان محور نشست امروز گروه ۲۰، هشدار دبیرکل سازمان ملل درخصوص فروپاشی اقتصاد افغانستان، لفاظی دوباره نخست وزیر رژیم صهیونیستی ضد ایران، سفر وزیر خارجه رژیم صهیونیستی به واشنگتن، آخرین نتایج انتخابات پارلمانی عراق، اولین اظهارات مقتدی صدر بعداز اعلام نتایج انتخابات عراق، آغاز رزمایش جمهوری آذربایجان در دریای خزر، تقویت نیروهای نظامی یونان در مرز با ترکیه، انتقاد لاوروف از استقرار گسترده نیروهای ناتو در آسیا، گفتگوی تلفنی پوتین با مرکل و مکرون درباره بحران اوکراین، بی نتیجه بودن مذاکرات مرزی چین و هند، انتقاد چین از اظهارات نخست وزیر سابق استرالیا درباره تایوان و آغاز نشست مشترک دو نهاد مالی جهان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: حضور نظامیان آمریکایی در یمن به بهانه مبارزه با تروریسم، مخالفت پاکستان با تاسیس پایگاه آمریکا در خاک این کشور، خیز اتحادیه اروپا برای ماندگاری نظامی در افغانستان ، تاکید انگلیس برادامه حضور درعراق ،کمک آمریکا به کشورهای اقیانوسیه برای رقابت با چین، تصویب قانونی در مجلس سنای آمریکا برای مقابله با نفوذ روز‌افزون چین، برگزاری نشست همکاری وزرای خارجه لان تسانگ-مکونگ، محکومیت کودتای میانمار در مجلس ژاپن، افزایش قدرت نظامی روسیه،تلاش فرانسه برای برگزاری نشست بین المللی درباره لبنان، هشدار نمایندگان لبنانی درباره فروپاشی اوضاع در این کشور، تحرکات تنش آمیز شهرک نشینان صهیونیست در قدس اشغالی، تایید حکم حبس ابد برای «قصاب بوسنی» در دیوان لاهه، انتخاب رهبر کودتاچیان مالی به عنوان رییس جمهور موقت و هشدار بانک جهانی نسبت به رشد نابرابری در جهان به رغم جهش اقتصادی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از جنگ جهانی دوم غلبه نظام مالی جهانی دلار محور، نقشی تعیینكننده در برتری اقتصادی آمریکا در نظام بین‌الملل ایفا کرده است. در عین حال، این ابزار اقتصادی در پیشبرد دستور کارهای سیاسی و ژئوپلیتیکی واشنگتن نیز بسیار مؤثر واقع شده است، اما این روند با ظهور قطب‌های جدید قدرت در نظام بین‌الملل که خود را در معرض این ابزار می‌بینند و همچنین با افزایش یکجانبه‌گرایی آمریکا، به ویژه در قالب اعمال تحریم اقتصادی، با موج گسترده‌ای از نارضایتی‌ها مواجه شده است.
محمد جواد قهرمانی- دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین با استراتژی بدهکار کردن کشورها از طریق وام یا تأمین مالی کالایی، به دنبال این است تا همانند فرایند چیرگی آمریکا در سیستم مالی جهانی در زمان بازسازی اروپای پس از جنگ جهانی دوم، نقشی همسنگ آمریکای پس از جنگ جهانی دوم را به دست آورد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد سیاسی با اشاره به اینکه وارد دنیای چندقطبی با بلوک‌های مختلف می‌شویم گفت: حتی ازنظر ژاپنی‌ها هم دوره نظم اقتصادی موجود و دلار محور در حال پایان است و به همین جهت آنها هم خود را برای نظام اقتصادی چندجانبه آماده می‌کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اخیراً طی توییتی از حذف سودان پس از بیست‌وهفت سال از لیست کشورهای حامی تروریسم خبر داد. اگرچه بسیاری از جزئیات توافق دولت ترامپ با مقامات موقت سودان هنوز فاش نشده است اما این خبر دستاوردی بزرگ برای واشنگتن و خارطوم بشمار می‌رود. روابط تیره بین این دو کشور به‌طور رسمی بازتنظیم شده و فصل جدیدی باز شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کووید- 19، قدرت‌های بزرگ جهان را به تمسخر گرفته است. درحالی‌که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا قول داده بود «آمریکای بزرگ را دوباره بسازد»، اما نحوه مدیریت ویروس کووید – 19، ناتوانی او و دولتش را آشکار کرد. شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین هم که اغلب از «رؤیای چینی» صحبت می‌کند، در واکنش به بحران کووید – 19 از الگوی استبدادی استفاده کرده است. اروپایی‌هایی نیز که قائل به چندجانبه‌گرایی هستند، در مقابله با ویروس کرونا مرزهای خود را بسته و به‌جای پیدا کردن راه‌حل‌های جهانی، دنبال راه‌حل‌های ملّی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران سیاسی بلاروس آنچنان طولانی شده که تحلیلگران آن را به بازی شطرنج تشبیه کرده‌اند. همان‌طور که تظاهرات بزرگ روز یکشنبه 27 سپتامبر نشان داد، معترضان کنترل کامل خیابان‌های پایتخت را در اختیار گرفتند، اما بعید است که الكساندر لوكاشنكو، رئیس جمهور بلاروس كه خشونت‌هایش علیه معترضان جهان را شوكه كرده است، به این زودی‌ها قدرت را رها كند. مراسم تحلیف عجیب و مخفیانه لوکاشنکو در 23 سپتامبر نیز، آخرین شاهکار مردی بود که بسیار لجوج و ضعیف است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگر دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری نوامبر آمریکا شکست بخورد، تأثیر وی در بسیاری از حوزه‌ها درنهایت ناچیز خواهد بود، اما در خصوص روابط آمریکا با چین، گسست روابط تجاری ادامه خواهد داشت و این امر اروپا را با گزینه‌های دشواری مواجه خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.