نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک تحلیلگر ارشد مسائل بینالملل گفت: جنگ ۱۲ روزه رژیم اسرائیل علیه ایران در ژوئن ۲۰۲۵، اقتصاد این رژیم را به نقطه شکنندهای رسانده است. کاهش ۱۶.۲ درصدی صادرات به ۳.۶ میلیارد دلار، تنها نوک کوه یخ بحران است. همزمان، انزوای جهانی و تشدید شکاف بینالمللی با رژیم صهیونیستی به دلیل تداوم جنایات در غزه، بار مضاعفی بر اقتصاد این رژیم داشته است. تضعیف شِکِل در برابر دلار و تخریب زیرساختهای کلیدی، اقتصاد رژیم اسرائیل را در گردابی از کسری تجاری ۲۰.۶ درصدی و کاهش ۳.۴ درصدی صادرات ششماهه به ۲۶.۹۷ میلیارد دلار فرو برده است. افزایش ۵ درصدی واردات نیز فشار را مضاعف کرده است. این بحران، که ریشه در ماجراجوییهای نظامی و انزوای جهانی رژیم اسرائیل دارد، این رژیم را به سوی وابستگی به کمکهای خارجی و فروپاشی اجتماعی سوق داده است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: خاموش شدن سه نیروگاه برق هستهای باقی مانده در آلمان که در ماه آوریل رخ داد، نشانگر پایان استفاده از این نوع انرژی در آلمان بود که جرقه انجامش در سال 2002 زده شد. با وجود دستورکار آلمان (و اتحادیه اروپا) در خصوص تغییرات اقلیمی و بحران انرژی ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، سیاست آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هستهای دستخوش تغییر نشد. تنها تعدیلی که دولت اولاف شولتس پس از مشاجرات شدید درون حزبی در این رابطه انجام داد به تعویق انداختن ضرب الاجل نهایی تعطیلی راکتورها از سال 2022 به اواسط آوریل سال 2023 بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چینیها در سال 2023 با بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و بهداشت عمومی داخلی مواجه میشوند. ازهمینرو، انتظار میرود رهبران چین با آرام کردن محیط خارجی این کشور، تمرکزشان را بر چالشهای داخلی، معطوف کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حمایتهای سیاسی و تسلیحاتی آلمان از اوکراین در طول سال گذشته میلادی ادامه یافت و اولاف شولتز صدراعظم آلمان در پیام سال نو میلادی خود وعده داد که کشورش به حمایت از اوکراین در سال 2023 نیز ادامه خواهد داد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: توافق آلمان و فرانسه برای تبادل برق وگاز، تداوم جنگافروزی انگلیس دراوکراین، درخواست آلمان برای مذاکرات فوری با روسیه درمورد اوکراین بدون حضور زلنسکی، ممنوعیت ورود فن آوری مخابراتی شرکتهای چینی به آمریکا و واکنش پکن، آزمایش موفقیت آمیز پیل های سوخت فضایی از سوی چین، چین خواستار همکاری با پیونگ یانگ برای برقراری صلح جهانی، ژاپن به دنبال تدوین استراتژی ضربات تلافی جویانه، تشدید اختلافات سیاسی در رژیم صهیونیستی، تصمیم عراق برای استقرار نیروهای مرزبانی در مرز با ایران و ترکیه، امضای نقشه راه کریدور ترانس خزر میان ترکیه، آذربایجان، گرجستان و قزاقستان، واکنش شدید رئیس جمهور ترکیه به غرب، استقرار پهپادهای آمریکایی در یونان، ابراز نگرانی آمریکا از افزایش تنشها در شمال سوریه و آغاز دورجدید گفتوگوی دولت مرکزی و اپوزیسیون ونزوئلا در مکزیک از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا گفت: اگر روایتی که روسها از عامل انفجار در خط لوله نورد استریم مطرح کردهاند، صحیح باشد، نشان میدهد انگلیس به طور جدی خواهان ناامید کردن آلمان و فرانسه از انرژی روسیه و قطع روابط دوجانبه میان اروپا و روسیه در زمینه انرژی است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: آخرین تحولات انتخابت کنست رژیم اسرائیل و واکنش ها، آزمایش موشکی دوباره کره شمالی، واکنش رسمی کره شمالی به تهدیدات آمریکا و سئول، انتقاد شدید چین از تصمیم آمریکا، راه حل روسیه برای جلوگیری از جنگ هستهای، توافق رهبران ژاپن و آلمان برای تداوم حمایت از اوکراین، تصویب لایحه تمدید ماموریت نیروهای ترکیه در جمهوری آذربایجان، آغاز جریان گاز در خط لوله گاز طبیعی “بالتیک پایپ”، سرانجام توافق صادرات غلات اوکراین و ضمانت های درخواستی روسیه، موافقت روسیه و ایران برای ایجاد منطقه آزاد تجاری با اتحادیه اقتصادی اوراسیا،برگزاری رزمایش نظامی با مشارکت ۱۰ کشور در امارات، آمادگی روسیه برای تقویت روابط با اتحادیه عرب، ورود هیأت نظامی آمریکا به استان حضرموت یمن، تحکیم روابط دوجانبه کلمبیا و ونزوئلا و کمک میلیاردی دولت آلمان به ایالتها برای اسکان پناهجویان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره راهبرد و مهمترین چالشها و اولویتهای ریشی سوناک، نخستوزیر جدید انگلیس گفت: «مهمترین راهبردی که پیش روی نخستوزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی مطرح است همان راهبردی است که خانم ترزا میو بوریس جانسون طی 6 سال گذشته پیگیری کردند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک تحلیلگر ارشد مسائل بینالملل گفت: جنگ ۱۲ روزه رژیم اسرائیل علیه ایران در ژوئن ۲۰۲۵، اقتصاد این رژیم را به نقطه شکنندهای رسانده است. کاهش ۱۶.۲ درصدی صادرات به ۳.۶ میلیارد دلار، تنها نوک کوه یخ بحران است. همزمان، انزوای جهانی و تشدید شکاف بینالمللی با رژیم صهیونیستی به دلیل تداوم جنایات در غزه، بار مضاعفی بر اقتصاد این رژیم داشته است. تضعیف شِکِل در برابر دلار و تخریب زیرساختهای کلیدی، اقتصاد رژیم اسرائیل را در گردابی از کسری تجاری ۲۰.۶ درصدی و کاهش ۳.۴ درصدی صادرات ششماهه به ۲۶.۹۷ میلیارد دلار فرو برده است. افزایش ۵ درصدی واردات نیز فشار را مضاعف کرده است. این بحران، که ریشه در ماجراجوییهای نظامی و انزوای جهانی رژیم اسرائیل دارد، این رژیم را به سوی وابستگی به کمکهای خارجی و فروپاشی اجتماعی سوق داده است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: خاموش شدن سه نیروگاه برق هستهای باقی مانده در آلمان که در ماه آوریل رخ داد، نشانگر پایان استفاده از این نوع انرژی در آلمان بود که جرقه انجامش در سال 2002 زده شد. با وجود دستورکار آلمان (و اتحادیه اروپا) در خصوص تغییرات اقلیمی و بحران انرژی ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، سیاست آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هستهای دستخوش تغییر نشد. تنها تعدیلی که دولت اولاف شولتس پس از مشاجرات شدید درون حزبی در این رابطه انجام داد به تعویق انداختن ضرب الاجل نهایی تعطیلی راکتورها از سال 2022 به اواسط آوریل سال 2023 بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چینیها در سال 2023 با بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و بهداشت عمومی داخلی مواجه میشوند. ازهمینرو، انتظار میرود رهبران چین با آرام کردن محیط خارجی این کشور، تمرکزشان را بر چالشهای داخلی، معطوف کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حمایتهای سیاسی و تسلیحاتی آلمان از اوکراین در طول سال گذشته میلادی ادامه یافت و اولاف شولتز صدراعظم آلمان در پیام سال نو میلادی خود وعده داد که کشورش به حمایت از اوکراین در سال 2023 نیز ادامه خواهد داد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: توافق آلمان و فرانسه برای تبادل برق وگاز، تداوم جنگافروزی انگلیس دراوکراین، درخواست آلمان برای مذاکرات فوری با روسیه درمورد اوکراین بدون حضور زلنسکی، ممنوعیت ورود فن آوری مخابراتی شرکتهای چینی به آمریکا و واکنش پکن، آزمایش موفقیت آمیز پیل های سوخت فضایی از سوی چین، چین خواستار همکاری با پیونگ یانگ برای برقراری صلح جهانی، ژاپن به دنبال تدوین استراتژی ضربات تلافی جویانه، تشدید اختلافات سیاسی در رژیم صهیونیستی، تصمیم عراق برای استقرار نیروهای مرزبانی در مرز با ایران و ترکیه، امضای نقشه راه کریدور ترانس خزر میان ترکیه، آذربایجان، گرجستان و قزاقستان، واکنش شدید رئیس جمهور ترکیه به غرب، استقرار پهپادهای آمریکایی در یونان، ابراز نگرانی آمریکا از افزایش تنشها در شمال سوریه و آغاز دورجدید گفتوگوی دولت مرکزی و اپوزیسیون ونزوئلا در مکزیک از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا گفت: اگر روایتی که روسها از عامل انفجار در خط لوله نورد استریم مطرح کردهاند، صحیح باشد، نشان میدهد انگلیس به طور جدی خواهان ناامید کردن آلمان و فرانسه از انرژی روسیه و قطع روابط دوجانبه میان اروپا و روسیه در زمینه انرژی است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: آخرین تحولات انتخابت کنست رژیم اسرائیل و واکنش ها، آزمایش موشکی دوباره کره شمالی، واکنش رسمی کره شمالی به تهدیدات آمریکا و سئول، انتقاد شدید چین از تصمیم آمریکا، راه حل روسیه برای جلوگیری از جنگ هستهای، توافق رهبران ژاپن و آلمان برای تداوم حمایت از اوکراین، تصویب لایحه تمدید ماموریت نیروهای ترکیه در جمهوری آذربایجان، آغاز جریان گاز در خط لوله گاز طبیعی “بالتیک پایپ”، سرانجام توافق صادرات غلات اوکراین و ضمانت های درخواستی روسیه، موافقت روسیه و ایران برای ایجاد منطقه آزاد تجاری با اتحادیه اقتصادی اوراسیا،برگزاری رزمایش نظامی با مشارکت ۱۰ کشور در امارات، آمادگی روسیه برای تقویت روابط با اتحادیه عرب، ورود هیأت نظامی آمریکا به استان حضرموت یمن، تحکیم روابط دوجانبه کلمبیا و ونزوئلا و کمک میلیاردی دولت آلمان به ایالتها برای اسکان پناهجویان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره راهبرد و مهمترین چالشها و اولویتهای ریشی سوناک، نخستوزیر جدید انگلیس گفت: «مهمترین راهبردی که پیش روی نخستوزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی مطرح است همان راهبردی است که خانم ترزا میو بوریس جانسون طی 6 سال گذشته پیگیری کردند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک تحلیلگر ارشد مسائل بینالملل گفت: جنگ ۱۲ روزه رژیم اسرائیل علیه ایران در ژوئن ۲۰۲۵، اقتصاد این رژیم را به نقطه شکنندهای رسانده است. کاهش ۱۶.۲ درصدی صادرات به ۳.۶ میلیارد دلار، تنها نوک کوه یخ بحران است. همزمان، انزوای جهانی و تشدید شکاف بینالمللی با رژیم صهیونیستی به دلیل تداوم جنایات در غزه، بار مضاعفی بر اقتصاد این رژیم داشته است. تضعیف شِکِل در برابر دلار و تخریب زیرساختهای کلیدی، اقتصاد رژیم اسرائیل را در گردابی از کسری تجاری ۲۰.۶ درصدی و کاهش ۳.۴ درصدی صادرات ششماهه به ۲۶.۹۷ میلیارد دلار فرو برده است. افزایش ۵ درصدی واردات نیز فشار را مضاعف کرده است. این بحران، که ریشه در ماجراجوییهای نظامی و انزوای جهانی رژیم اسرائیل دارد، این رژیم را به سوی وابستگی به کمکهای خارجی و فروپاشی اجتماعی سوق داده است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: خاموش شدن سه نیروگاه برق هستهای باقی مانده در آلمان که در ماه آوریل رخ داد، نشانگر پایان استفاده از این نوع انرژی در آلمان بود که جرقه انجامش در سال 2002 زده شد. با وجود دستورکار آلمان (و اتحادیه اروپا) در خصوص تغییرات اقلیمی و بحران انرژی ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، سیاست آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هستهای دستخوش تغییر نشد. تنها تعدیلی که دولت اولاف شولتس پس از مشاجرات شدید درون حزبی در این رابطه انجام داد به تعویق انداختن ضرب الاجل نهایی تعطیلی راکتورها از سال 2022 به اواسط آوریل سال 2023 بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چینیها در سال 2023 با بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و بهداشت عمومی داخلی مواجه میشوند. ازهمینرو، انتظار میرود رهبران چین با آرام کردن محیط خارجی این کشور، تمرکزشان را بر چالشهای داخلی، معطوف کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حمایتهای سیاسی و تسلیحاتی آلمان از اوکراین در طول سال گذشته میلادی ادامه یافت و اولاف شولتز صدراعظم آلمان در پیام سال نو میلادی خود وعده داد که کشورش به حمایت از اوکراین در سال 2023 نیز ادامه خواهد داد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: توافق آلمان و فرانسه برای تبادل برق وگاز، تداوم جنگافروزی انگلیس دراوکراین، درخواست آلمان برای مذاکرات فوری با روسیه درمورد اوکراین بدون حضور زلنسکی، ممنوعیت ورود فن آوری مخابراتی شرکتهای چینی به آمریکا و واکنش پکن، آزمایش موفقیت آمیز پیل های سوخت فضایی از سوی چین، چین خواستار همکاری با پیونگ یانگ برای برقراری صلح جهانی، ژاپن به دنبال تدوین استراتژی ضربات تلافی جویانه، تشدید اختلافات سیاسی در رژیم صهیونیستی، تصمیم عراق برای استقرار نیروهای مرزبانی در مرز با ایران و ترکیه، امضای نقشه راه کریدور ترانس خزر میان ترکیه، آذربایجان، گرجستان و قزاقستان، واکنش شدید رئیس جمهور ترکیه به غرب، استقرار پهپادهای آمریکایی در یونان، ابراز نگرانی آمریکا از افزایش تنشها در شمال سوریه و آغاز دورجدید گفتوگوی دولت مرکزی و اپوزیسیون ونزوئلا در مکزیک از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا گفت: اگر روایتی که روسها از عامل انفجار در خط لوله نورد استریم مطرح کردهاند، صحیح باشد، نشان میدهد انگلیس به طور جدی خواهان ناامید کردن آلمان و فرانسه از انرژی روسیه و قطع روابط دوجانبه میان اروپا و روسیه در زمینه انرژی است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: آخرین تحولات انتخابت کنست رژیم اسرائیل و واکنش ها، آزمایش موشکی دوباره کره شمالی، واکنش رسمی کره شمالی به تهدیدات آمریکا و سئول، انتقاد شدید چین از تصمیم آمریکا، راه حل روسیه برای جلوگیری از جنگ هستهای، توافق رهبران ژاپن و آلمان برای تداوم حمایت از اوکراین، تصویب لایحه تمدید ماموریت نیروهای ترکیه در جمهوری آذربایجان، آغاز جریان گاز در خط لوله گاز طبیعی “بالتیک پایپ”، سرانجام توافق صادرات غلات اوکراین و ضمانت های درخواستی روسیه، موافقت روسیه و ایران برای ایجاد منطقه آزاد تجاری با اتحادیه اقتصادی اوراسیا،برگزاری رزمایش نظامی با مشارکت ۱۰ کشور در امارات، آمادگی روسیه برای تقویت روابط با اتحادیه عرب، ورود هیأت نظامی آمریکا به استان حضرموت یمن، تحکیم روابط دوجانبه کلمبیا و ونزوئلا و کمک میلیاردی دولت آلمان به ایالتها برای اسکان پناهجویان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره راهبرد و مهمترین چالشها و اولویتهای ریشی سوناک، نخستوزیر جدید انگلیس گفت: «مهمترین راهبردی که پیش روی نخستوزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی مطرح است همان راهبردی است که خانم ترزا میو بوریس جانسون طی 6 سال گذشته پیگیری کردند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک تحلیلگر ارشد مسائل بینالملل گفت: جنگ ۱۲ روزه رژیم اسرائیل علیه ایران در ژوئن ۲۰۲۵، اقتصاد این رژیم را به نقطه شکنندهای رسانده است. کاهش ۱۶.۲ درصدی صادرات به ۳.۶ میلیارد دلار، تنها نوک کوه یخ بحران است. همزمان، انزوای جهانی و تشدید شکاف بینالمللی با رژیم صهیونیستی به دلیل تداوم جنایات در غزه، بار مضاعفی بر اقتصاد این رژیم داشته است. تضعیف شِکِل در برابر دلار و تخریب زیرساختهای کلیدی، اقتصاد رژیم اسرائیل را در گردابی از کسری تجاری ۲۰.۶ درصدی و کاهش ۳.۴ درصدی صادرات ششماهه به ۲۶.۹۷ میلیارد دلار فرو برده است. افزایش ۵ درصدی واردات نیز فشار را مضاعف کرده است. این بحران، که ریشه در ماجراجوییهای نظامی و انزوای جهانی رژیم اسرائیل دارد، این رژیم را به سوی وابستگی به کمکهای خارجی و فروپاشی اجتماعی سوق داده است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: خاموش شدن سه نیروگاه برق هستهای باقی مانده در آلمان که در ماه آوریل رخ داد، نشانگر پایان استفاده از این نوع انرژی در آلمان بود که جرقه انجامش در سال 2002 زده شد. با وجود دستورکار آلمان (و اتحادیه اروپا) در خصوص تغییرات اقلیمی و بحران انرژی ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، سیاست آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هستهای دستخوش تغییر نشد. تنها تعدیلی که دولت اولاف شولتس پس از مشاجرات شدید درون حزبی در این رابطه انجام داد به تعویق انداختن ضرب الاجل نهایی تعطیلی راکتورها از سال 2022 به اواسط آوریل سال 2023 بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چینیها در سال 2023 با بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و بهداشت عمومی داخلی مواجه میشوند. ازهمینرو، انتظار میرود رهبران چین با آرام کردن محیط خارجی این کشور، تمرکزشان را بر چالشهای داخلی، معطوف کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حمایتهای سیاسی و تسلیحاتی آلمان از اوکراین در طول سال گذشته میلادی ادامه یافت و اولاف شولتز صدراعظم آلمان در پیام سال نو میلادی خود وعده داد که کشورش به حمایت از اوکراین در سال 2023 نیز ادامه خواهد داد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: توافق آلمان و فرانسه برای تبادل برق وگاز، تداوم جنگافروزی انگلیس دراوکراین، درخواست آلمان برای مذاکرات فوری با روسیه درمورد اوکراین بدون حضور زلنسکی، ممنوعیت ورود فن آوری مخابراتی شرکتهای چینی به آمریکا و واکنش پکن، آزمایش موفقیت آمیز پیل های سوخت فضایی از سوی چین، چین خواستار همکاری با پیونگ یانگ برای برقراری صلح جهانی، ژاپن به دنبال تدوین استراتژی ضربات تلافی جویانه، تشدید اختلافات سیاسی در رژیم صهیونیستی، تصمیم عراق برای استقرار نیروهای مرزبانی در مرز با ایران و ترکیه، امضای نقشه راه کریدور ترانس خزر میان ترکیه، آذربایجان، گرجستان و قزاقستان، واکنش شدید رئیس جمهور ترکیه به غرب، استقرار پهپادهای آمریکایی در یونان، ابراز نگرانی آمریکا از افزایش تنشها در شمال سوریه و آغاز دورجدید گفتوگوی دولت مرکزی و اپوزیسیون ونزوئلا در مکزیک از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا گفت: اگر روایتی که روسها از عامل انفجار در خط لوله نورد استریم مطرح کردهاند، صحیح باشد، نشان میدهد انگلیس به طور جدی خواهان ناامید کردن آلمان و فرانسه از انرژی روسیه و قطع روابط دوجانبه میان اروپا و روسیه در زمینه انرژی است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: آخرین تحولات انتخابت کنست رژیم اسرائیل و واکنش ها، آزمایش موشکی دوباره کره شمالی، واکنش رسمی کره شمالی به تهدیدات آمریکا و سئول، انتقاد شدید چین از تصمیم آمریکا، راه حل روسیه برای جلوگیری از جنگ هستهای، توافق رهبران ژاپن و آلمان برای تداوم حمایت از اوکراین، تصویب لایحه تمدید ماموریت نیروهای ترکیه در جمهوری آذربایجان، آغاز جریان گاز در خط لوله گاز طبیعی “بالتیک پایپ”، سرانجام توافق صادرات غلات اوکراین و ضمانت های درخواستی روسیه، موافقت روسیه و ایران برای ایجاد منطقه آزاد تجاری با اتحادیه اقتصادی اوراسیا،برگزاری رزمایش نظامی با مشارکت ۱۰ کشور در امارات، آمادگی روسیه برای تقویت روابط با اتحادیه عرب، ورود هیأت نظامی آمریکا به استان حضرموت یمن، تحکیم روابط دوجانبه کلمبیا و ونزوئلا و کمک میلیاردی دولت آلمان به ایالتها برای اسکان پناهجویان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره راهبرد و مهمترین چالشها و اولویتهای ریشی سوناک، نخستوزیر جدید انگلیس گفت: «مهمترین راهبردی که پیش روی نخستوزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی مطرح است همان راهبردی است که خانم ترزا میو بوریس جانسون طی 6 سال گذشته پیگیری کردند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک تحلیلگر ارشد مسائل بینالملل گفت: جنگ ۱۲ روزه رژیم اسرائیل علیه ایران در ژوئن ۲۰۲۵، اقتصاد این رژیم را به نقطه شکنندهای رسانده است. کاهش ۱۶.۲ درصدی صادرات به ۳.۶ میلیارد دلار، تنها نوک کوه یخ بحران است. همزمان، انزوای جهانی و تشدید شکاف بینالمللی با رژیم صهیونیستی به دلیل تداوم جنایات در غزه، بار مضاعفی بر اقتصاد این رژیم داشته است. تضعیف شِکِل در برابر دلار و تخریب زیرساختهای کلیدی، اقتصاد رژیم اسرائیل را در گردابی از کسری تجاری ۲۰.۶ درصدی و کاهش ۳.۴ درصدی صادرات ششماهه به ۲۶.۹۷ میلیارد دلار فرو برده است. افزایش ۵ درصدی واردات نیز فشار را مضاعف کرده است. این بحران، که ریشه در ماجراجوییهای نظامی و انزوای جهانی رژیم اسرائیل دارد، این رژیم را به سوی وابستگی به کمکهای خارجی و فروپاشی اجتماعی سوق داده است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: خاموش شدن سه نیروگاه برق هستهای باقی مانده در آلمان که در ماه آوریل رخ داد، نشانگر پایان استفاده از این نوع انرژی در آلمان بود که جرقه انجامش در سال 2002 زده شد. با وجود دستورکار آلمان (و اتحادیه اروپا) در خصوص تغییرات اقلیمی و بحران انرژی ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، سیاست آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هستهای دستخوش تغییر نشد. تنها تعدیلی که دولت اولاف شولتس پس از مشاجرات شدید درون حزبی در این رابطه انجام داد به تعویق انداختن ضرب الاجل نهایی تعطیلی راکتورها از سال 2022 به اواسط آوریل سال 2023 بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چینیها در سال 2023 با بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و بهداشت عمومی داخلی مواجه میشوند. ازهمینرو، انتظار میرود رهبران چین با آرام کردن محیط خارجی این کشور، تمرکزشان را بر چالشهای داخلی، معطوف کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حمایتهای سیاسی و تسلیحاتی آلمان از اوکراین در طول سال گذشته میلادی ادامه یافت و اولاف شولتز صدراعظم آلمان در پیام سال نو میلادی خود وعده داد که کشورش به حمایت از اوکراین در سال 2023 نیز ادامه خواهد داد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: توافق آلمان و فرانسه برای تبادل برق وگاز، تداوم جنگافروزی انگلیس دراوکراین، درخواست آلمان برای مذاکرات فوری با روسیه درمورد اوکراین بدون حضور زلنسکی، ممنوعیت ورود فن آوری مخابراتی شرکتهای چینی به آمریکا و واکنش پکن، آزمایش موفقیت آمیز پیل های سوخت فضایی از سوی چین، چین خواستار همکاری با پیونگ یانگ برای برقراری صلح جهانی، ژاپن به دنبال تدوین استراتژی ضربات تلافی جویانه، تشدید اختلافات سیاسی در رژیم صهیونیستی، تصمیم عراق برای استقرار نیروهای مرزبانی در مرز با ایران و ترکیه، امضای نقشه راه کریدور ترانس خزر میان ترکیه، آذربایجان، گرجستان و قزاقستان، واکنش شدید رئیس جمهور ترکیه به غرب، استقرار پهپادهای آمریکایی در یونان، ابراز نگرانی آمریکا از افزایش تنشها در شمال سوریه و آغاز دورجدید گفتوگوی دولت مرکزی و اپوزیسیون ونزوئلا در مکزیک از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا گفت: اگر روایتی که روسها از عامل انفجار در خط لوله نورد استریم مطرح کردهاند، صحیح باشد، نشان میدهد انگلیس به طور جدی خواهان ناامید کردن آلمان و فرانسه از انرژی روسیه و قطع روابط دوجانبه میان اروپا و روسیه در زمینه انرژی است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: آخرین تحولات انتخابت کنست رژیم اسرائیل و واکنش ها، آزمایش موشکی دوباره کره شمالی، واکنش رسمی کره شمالی به تهدیدات آمریکا و سئول، انتقاد شدید چین از تصمیم آمریکا، راه حل روسیه برای جلوگیری از جنگ هستهای، توافق رهبران ژاپن و آلمان برای تداوم حمایت از اوکراین، تصویب لایحه تمدید ماموریت نیروهای ترکیه در جمهوری آذربایجان، آغاز جریان گاز در خط لوله گاز طبیعی “بالتیک پایپ”، سرانجام توافق صادرات غلات اوکراین و ضمانت های درخواستی روسیه، موافقت روسیه و ایران برای ایجاد منطقه آزاد تجاری با اتحادیه اقتصادی اوراسیا،برگزاری رزمایش نظامی با مشارکت ۱۰ کشور در امارات، آمادگی روسیه برای تقویت روابط با اتحادیه عرب، ورود هیأت نظامی آمریکا به استان حضرموت یمن، تحکیم روابط دوجانبه کلمبیا و ونزوئلا و کمک میلیاردی دولت آلمان به ایالتها برای اسکان پناهجویان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره راهبرد و مهمترین چالشها و اولویتهای ریشی سوناک، نخستوزیر جدید انگلیس گفت: «مهمترین راهبردی که پیش روی نخستوزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی مطرح است همان راهبردی است که خانم ترزا میو بوریس جانسون طی 6 سال گذشته پیگیری کردند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک تحلیلگر ارشد مسائل بینالملل گفت: جنگ ۱۲ روزه رژیم اسرائیل علیه ایران در ژوئن ۲۰۲۵، اقتصاد این رژیم را به نقطه شکنندهای رسانده است. کاهش ۱۶.۲ درصدی صادرات به ۳.۶ میلیارد دلار، تنها نوک کوه یخ بحران است. همزمان، انزوای جهانی و تشدید شکاف بینالمللی با رژیم صهیونیستی به دلیل تداوم جنایات در غزه، بار مضاعفی بر اقتصاد این رژیم داشته است. تضعیف شِکِل در برابر دلار و تخریب زیرساختهای کلیدی، اقتصاد رژیم اسرائیل را در گردابی از کسری تجاری ۲۰.۶ درصدی و کاهش ۳.۴ درصدی صادرات ششماهه به ۲۶.۹۷ میلیارد دلار فرو برده است. افزایش ۵ درصدی واردات نیز فشار را مضاعف کرده است. این بحران، که ریشه در ماجراجوییهای نظامی و انزوای جهانی رژیم اسرائیل دارد، این رژیم را به سوی وابستگی به کمکهای خارجی و فروپاشی اجتماعی سوق داده است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: خاموش شدن سه نیروگاه برق هستهای باقی مانده در آلمان که در ماه آوریل رخ داد، نشانگر پایان استفاده از این نوع انرژی در آلمان بود که جرقه انجامش در سال 2002 زده شد. با وجود دستورکار آلمان (و اتحادیه اروپا) در خصوص تغییرات اقلیمی و بحران انرژی ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، سیاست آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هستهای دستخوش تغییر نشد. تنها تعدیلی که دولت اولاف شولتس پس از مشاجرات شدید درون حزبی در این رابطه انجام داد به تعویق انداختن ضرب الاجل نهایی تعطیلی راکتورها از سال 2022 به اواسط آوریل سال 2023 بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چینیها در سال 2023 با بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و بهداشت عمومی داخلی مواجه میشوند. ازهمینرو، انتظار میرود رهبران چین با آرام کردن محیط خارجی این کشور، تمرکزشان را بر چالشهای داخلی، معطوف کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حمایتهای سیاسی و تسلیحاتی آلمان از اوکراین در طول سال گذشته میلادی ادامه یافت و اولاف شولتز صدراعظم آلمان در پیام سال نو میلادی خود وعده داد که کشورش به حمایت از اوکراین در سال 2023 نیز ادامه خواهد داد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: توافق آلمان و فرانسه برای تبادل برق وگاز، تداوم جنگافروزی انگلیس دراوکراین، درخواست آلمان برای مذاکرات فوری با روسیه درمورد اوکراین بدون حضور زلنسکی، ممنوعیت ورود فن آوری مخابراتی شرکتهای چینی به آمریکا و واکنش پکن، آزمایش موفقیت آمیز پیل های سوخت فضایی از سوی چین، چین خواستار همکاری با پیونگ یانگ برای برقراری صلح جهانی، ژاپن به دنبال تدوین استراتژی ضربات تلافی جویانه، تشدید اختلافات سیاسی در رژیم صهیونیستی، تصمیم عراق برای استقرار نیروهای مرزبانی در مرز با ایران و ترکیه، امضای نقشه راه کریدور ترانس خزر میان ترکیه، آذربایجان، گرجستان و قزاقستان، واکنش شدید رئیس جمهور ترکیه به غرب، استقرار پهپادهای آمریکایی در یونان، ابراز نگرانی آمریکا از افزایش تنشها در شمال سوریه و آغاز دورجدید گفتوگوی دولت مرکزی و اپوزیسیون ونزوئلا در مکزیک از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا گفت: اگر روایتی که روسها از عامل انفجار در خط لوله نورد استریم مطرح کردهاند، صحیح باشد، نشان میدهد انگلیس به طور جدی خواهان ناامید کردن آلمان و فرانسه از انرژی روسیه و قطع روابط دوجانبه میان اروپا و روسیه در زمینه انرژی است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: آخرین تحولات انتخابت کنست رژیم اسرائیل و واکنش ها، آزمایش موشکی دوباره کره شمالی، واکنش رسمی کره شمالی به تهدیدات آمریکا و سئول، انتقاد شدید چین از تصمیم آمریکا، راه حل روسیه برای جلوگیری از جنگ هستهای، توافق رهبران ژاپن و آلمان برای تداوم حمایت از اوکراین، تصویب لایحه تمدید ماموریت نیروهای ترکیه در جمهوری آذربایجان، آغاز جریان گاز در خط لوله گاز طبیعی “بالتیک پایپ”، سرانجام توافق صادرات غلات اوکراین و ضمانت های درخواستی روسیه، موافقت روسیه و ایران برای ایجاد منطقه آزاد تجاری با اتحادیه اقتصادی اوراسیا،برگزاری رزمایش نظامی با مشارکت ۱۰ کشور در امارات، آمادگی روسیه برای تقویت روابط با اتحادیه عرب، ورود هیأت نظامی آمریکا به استان حضرموت یمن، تحکیم روابط دوجانبه کلمبیا و ونزوئلا و کمک میلیاردی دولت آلمان به ایالتها برای اسکان پناهجویان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره راهبرد و مهمترین چالشها و اولویتهای ریشی سوناک، نخستوزیر جدید انگلیس گفت: «مهمترین راهبردی که پیش روی نخستوزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی مطرح است همان راهبردی است که خانم ترزا میو بوریس جانسون طی 6 سال گذشته پیگیری کردند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک تحلیلگر ارشد مسائل بینالملل گفت: جنگ ۱۲ روزه رژیم اسرائیل علیه ایران در ژوئن ۲۰۲۵، اقتصاد این رژیم را به نقطه شکنندهای رسانده است. کاهش ۱۶.۲ درصدی صادرات به ۳.۶ میلیارد دلار، تنها نوک کوه یخ بحران است. همزمان، انزوای جهانی و تشدید شکاف بینالمللی با رژیم صهیونیستی به دلیل تداوم جنایات در غزه، بار مضاعفی بر اقتصاد این رژیم داشته است. تضعیف شِکِل در برابر دلار و تخریب زیرساختهای کلیدی، اقتصاد رژیم اسرائیل را در گردابی از کسری تجاری ۲۰.۶ درصدی و کاهش ۳.۴ درصدی صادرات ششماهه به ۲۶.۹۷ میلیارد دلار فرو برده است. افزایش ۵ درصدی واردات نیز فشار را مضاعف کرده است. این بحران، که ریشه در ماجراجوییهای نظامی و انزوای جهانی رژیم اسرائیل دارد، این رژیم را به سوی وابستگی به کمکهای خارجی و فروپاشی اجتماعی سوق داده است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: خاموش شدن سه نیروگاه برق هستهای باقی مانده در آلمان که در ماه آوریل رخ داد، نشانگر پایان استفاده از این نوع انرژی در آلمان بود که جرقه انجامش در سال 2002 زده شد. با وجود دستورکار آلمان (و اتحادیه اروپا) در خصوص تغییرات اقلیمی و بحران انرژی ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، سیاست آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هستهای دستخوش تغییر نشد. تنها تعدیلی که دولت اولاف شولتس پس از مشاجرات شدید درون حزبی در این رابطه انجام داد به تعویق انداختن ضرب الاجل نهایی تعطیلی راکتورها از سال 2022 به اواسط آوریل سال 2023 بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چینیها در سال 2023 با بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و بهداشت عمومی داخلی مواجه میشوند. ازهمینرو، انتظار میرود رهبران چین با آرام کردن محیط خارجی این کشور، تمرکزشان را بر چالشهای داخلی، معطوف کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حمایتهای سیاسی و تسلیحاتی آلمان از اوکراین در طول سال گذشته میلادی ادامه یافت و اولاف شولتز صدراعظم آلمان در پیام سال نو میلادی خود وعده داد که کشورش به حمایت از اوکراین در سال 2023 نیز ادامه خواهد داد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: توافق آلمان و فرانسه برای تبادل برق وگاز، تداوم جنگافروزی انگلیس دراوکراین، درخواست آلمان برای مذاکرات فوری با روسیه درمورد اوکراین بدون حضور زلنسکی، ممنوعیت ورود فن آوری مخابراتی شرکتهای چینی به آمریکا و واکنش پکن، آزمایش موفقیت آمیز پیل های سوخت فضایی از سوی چین، چین خواستار همکاری با پیونگ یانگ برای برقراری صلح جهانی، ژاپن به دنبال تدوین استراتژی ضربات تلافی جویانه، تشدید اختلافات سیاسی در رژیم صهیونیستی، تصمیم عراق برای استقرار نیروهای مرزبانی در مرز با ایران و ترکیه، امضای نقشه راه کریدور ترانس خزر میان ترکیه، آذربایجان، گرجستان و قزاقستان، واکنش شدید رئیس جمهور ترکیه به غرب، استقرار پهپادهای آمریکایی در یونان، ابراز نگرانی آمریکا از افزایش تنشها در شمال سوریه و آغاز دورجدید گفتوگوی دولت مرکزی و اپوزیسیون ونزوئلا در مکزیک از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا گفت: اگر روایتی که روسها از عامل انفجار در خط لوله نورد استریم مطرح کردهاند، صحیح باشد، نشان میدهد انگلیس به طور جدی خواهان ناامید کردن آلمان و فرانسه از انرژی روسیه و قطع روابط دوجانبه میان اروپا و روسیه در زمینه انرژی است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: آخرین تحولات انتخابت کنست رژیم اسرائیل و واکنش ها، آزمایش موشکی دوباره کره شمالی، واکنش رسمی کره شمالی به تهدیدات آمریکا و سئول، انتقاد شدید چین از تصمیم آمریکا، راه حل روسیه برای جلوگیری از جنگ هستهای، توافق رهبران ژاپن و آلمان برای تداوم حمایت از اوکراین، تصویب لایحه تمدید ماموریت نیروهای ترکیه در جمهوری آذربایجان، آغاز جریان گاز در خط لوله گاز طبیعی “بالتیک پایپ”، سرانجام توافق صادرات غلات اوکراین و ضمانت های درخواستی روسیه، موافقت روسیه و ایران برای ایجاد منطقه آزاد تجاری با اتحادیه اقتصادی اوراسیا،برگزاری رزمایش نظامی با مشارکت ۱۰ کشور در امارات، آمادگی روسیه برای تقویت روابط با اتحادیه عرب، ورود هیأت نظامی آمریکا به استان حضرموت یمن، تحکیم روابط دوجانبه کلمبیا و ونزوئلا و کمک میلیاردی دولت آلمان به ایالتها برای اسکان پناهجویان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل اروپا درباره راهبرد و مهمترین چالشها و اولویتهای ریشی سوناک، نخستوزیر جدید انگلیس گفت: «مهمترین راهبردی که پیش روی نخستوزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی مطرح است همان راهبردی است که خانم ترزا میو بوریس جانسون طی 6 سال گذشته پیگیری کردند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»