آسیبپذیری حاکمیت ملی در خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانهای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دریای مدیترانه به یکی از مهمترین مناطق حساس ژئوپلیتیک جهان تبدیل شده است. یونان باید به سیاست تهاجمی و تجدیدنظرطلبانه «ترکیه جدید» رجب طیب اردوغان واکنشی سریع نشان دهد. آنکارا با اتخاذ دکترین «وطن آبی» به دنبال گسترش نفوذ خود در گسترهی خاورمیانه (بهویژه عراق و سوریه) تا شرق مدیترانه و مدیترانه مرکزی است. رویکرد هژمونیک ترکیه در یک خلأ راهبردی نمود یافته است که از نگرش تردیدآمیز آمریکا در دوره ریاست جمهوری ترامپ و ناتوانی مداوم اتحادیه اروپا در ارائه یک سیاست راهبردی مستقل برای پیشبرد اهداف مشترک در امور خارجی و دفاعی سرچشمه گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2020، ناوگانهای نظامی یونان و ترکیه در شرق مدیترانه درگیر شدند. ناوگان ترکیه یک کشتی اکتشافی ترک را اسکورت میکرد. فعالیتهای اکتشافی این کشتی برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه یونان و ترکیه، دلیل این تنشهای نظامی و سیاسی بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیروزی بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا تأثیر چشمگیری در خاورمیانه خواهد داشت و فضایی برای همکاریهای سازنده فرا آتلانتیکی بهویژه در حمایت از روندهای دیپلماتیک برای کاهش تنشهای منطقهای و نجات توافق هستهای با ایران ایجاد خواهد کرد. این دو موضوع برای منافع اروپا بسیار مهم است، چراکه بیثباتی منطقهای میتواند به اروپا نیز سرایت کند. در مقابل، پیروزی مجدد ترامپ، خطر تقابل با ایران را تشدید کرده و حرکت ایران به سمت دستیابی به توانایی تولید سلاح هستهای را سرعت میبخشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کاندیداهای دموکرات و جمهوریخواه دو دیدگاه متفاوت را در خصوص تعامل آمریکا با جهان در آینده دارند. در سالهای گذشته روابط آمریکا و ترکیه که متحد آمریکا در ناتو محسوب میشود، شاهد فرازوفرودهای بسیاری بوده و آنکارا به دنبال یک سیاست خارجی مستقلتر رفته است. فارغ از اینکه چه کسی پیروز انتخابات قریبالوقوع آمریکا باشد، بررسی این مسئله اهمیت دارد که آیا آمریکا و ترکیه منافع مشترک کافی برای تسهیل پیشبرد همکاری با یکدیگر دارند یا خیر.
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، اظهارات نانسی پلوسی درخصوص نتیجه انتخابات آمریکا،گسترش اقدامات تهاجمی سایبری آمریکا علیه ایران، روسیه و چین، هشدار نمایندگان کنگره به پمپئو درباره روابط ایران و ونزوئلا، لغو ممنوعیت تیک تاک توسط قاضی آمریکایی، ثبت رکورد بیسابقه فروش اسلحه در آمریکا در سال ۲۰۲۰، عراقی ها نگران سرمایه گذاری عربستان، پایان رزمایش نظامی قطر و ترکیه، پروژه عظیم اسرائیل برای تخریب قدس شرقی، درخواست ارمنستان برای تحقیق درباره حضور «مزدوران خارجی» در قره باغ،گفتگوی پوتین با سران جمهوری آذربایجان و ارمنستان، پیشرفت چشمگیر در گفتوگوها برای آتشبس در لیبی، ادامه مذاکرات مصر، سودان و اتیوپی و قطر و عربستان در مسیر عادی سازی روابط از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه همچون استخوانی در گلوی اروپا بهویژه فرانسه است که نه میتوانند با آن برخورد جدی داشته باشند و نه میتوانند آن را کنار بگذارند.
دکتر عبدالرضا فرجیراد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه میدهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیینشده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانهای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دریای مدیترانه به یکی از مهمترین مناطق حساس ژئوپلیتیک جهان تبدیل شده است. یونان باید به سیاست تهاجمی و تجدیدنظرطلبانه «ترکیه جدید» رجب طیب اردوغان واکنشی سریع نشان دهد. آنکارا با اتخاذ دکترین «وطن آبی» به دنبال گسترش نفوذ خود در گسترهی خاورمیانه (بهویژه عراق و سوریه) تا شرق مدیترانه و مدیترانه مرکزی است. رویکرد هژمونیک ترکیه در یک خلأ راهبردی نمود یافته است که از نگرش تردیدآمیز آمریکا در دوره ریاست جمهوری ترامپ و ناتوانی مداوم اتحادیه اروپا در ارائه یک سیاست راهبردی مستقل برای پیشبرد اهداف مشترک در امور خارجی و دفاعی سرچشمه گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2020، ناوگانهای نظامی یونان و ترکیه در شرق مدیترانه درگیر شدند. ناوگان ترکیه یک کشتی اکتشافی ترک را اسکورت میکرد. فعالیتهای اکتشافی این کشتی برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه یونان و ترکیه، دلیل این تنشهای نظامی و سیاسی بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیروزی بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا تأثیر چشمگیری در خاورمیانه خواهد داشت و فضایی برای همکاریهای سازنده فرا آتلانتیکی بهویژه در حمایت از روندهای دیپلماتیک برای کاهش تنشهای منطقهای و نجات توافق هستهای با ایران ایجاد خواهد کرد. این دو موضوع برای منافع اروپا بسیار مهم است، چراکه بیثباتی منطقهای میتواند به اروپا نیز سرایت کند. در مقابل، پیروزی مجدد ترامپ، خطر تقابل با ایران را تشدید کرده و حرکت ایران به سمت دستیابی به توانایی تولید سلاح هستهای را سرعت میبخشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کاندیداهای دموکرات و جمهوریخواه دو دیدگاه متفاوت را در خصوص تعامل آمریکا با جهان در آینده دارند. در سالهای گذشته روابط آمریکا و ترکیه که متحد آمریکا در ناتو محسوب میشود، شاهد فرازوفرودهای بسیاری بوده و آنکارا به دنبال یک سیاست خارجی مستقلتر رفته است. فارغ از اینکه چه کسی پیروز انتخابات قریبالوقوع آمریکا باشد، بررسی این مسئله اهمیت دارد که آیا آمریکا و ترکیه منافع مشترک کافی برای تسهیل پیشبرد همکاری با یکدیگر دارند یا خیر.
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، اظهارات نانسی پلوسی درخصوص نتیجه انتخابات آمریکا،گسترش اقدامات تهاجمی سایبری آمریکا علیه ایران، روسیه و چین، هشدار نمایندگان کنگره به پمپئو درباره روابط ایران و ونزوئلا، لغو ممنوعیت تیک تاک توسط قاضی آمریکایی، ثبت رکورد بیسابقه فروش اسلحه در آمریکا در سال ۲۰۲۰، عراقی ها نگران سرمایه گذاری عربستان، پایان رزمایش نظامی قطر و ترکیه، پروژه عظیم اسرائیل برای تخریب قدس شرقی، درخواست ارمنستان برای تحقیق درباره حضور «مزدوران خارجی» در قره باغ،گفتگوی پوتین با سران جمهوری آذربایجان و ارمنستان، پیشرفت چشمگیر در گفتوگوها برای آتشبس در لیبی، ادامه مذاکرات مصر، سودان و اتیوپی و قطر و عربستان در مسیر عادی سازی روابط از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه همچون استخوانی در گلوی اروپا بهویژه فرانسه است که نه میتوانند با آن برخورد جدی داشته باشند و نه میتوانند آن را کنار بگذارند.
دکتر عبدالرضا فرجیراد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه میدهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیینشده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانهای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دریای مدیترانه به یکی از مهمترین مناطق حساس ژئوپلیتیک جهان تبدیل شده است. یونان باید به سیاست تهاجمی و تجدیدنظرطلبانه «ترکیه جدید» رجب طیب اردوغان واکنشی سریع نشان دهد. آنکارا با اتخاذ دکترین «وطن آبی» به دنبال گسترش نفوذ خود در گسترهی خاورمیانه (بهویژه عراق و سوریه) تا شرق مدیترانه و مدیترانه مرکزی است. رویکرد هژمونیک ترکیه در یک خلأ راهبردی نمود یافته است که از نگرش تردیدآمیز آمریکا در دوره ریاست جمهوری ترامپ و ناتوانی مداوم اتحادیه اروپا در ارائه یک سیاست راهبردی مستقل برای پیشبرد اهداف مشترک در امور خارجی و دفاعی سرچشمه گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2020، ناوگانهای نظامی یونان و ترکیه در شرق مدیترانه درگیر شدند. ناوگان ترکیه یک کشتی اکتشافی ترک را اسکورت میکرد. فعالیتهای اکتشافی این کشتی برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه یونان و ترکیه، دلیل این تنشهای نظامی و سیاسی بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیروزی بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا تأثیر چشمگیری در خاورمیانه خواهد داشت و فضایی برای همکاریهای سازنده فرا آتلانتیکی بهویژه در حمایت از روندهای دیپلماتیک برای کاهش تنشهای منطقهای و نجات توافق هستهای با ایران ایجاد خواهد کرد. این دو موضوع برای منافع اروپا بسیار مهم است، چراکه بیثباتی منطقهای میتواند به اروپا نیز سرایت کند. در مقابل، پیروزی مجدد ترامپ، خطر تقابل با ایران را تشدید کرده و حرکت ایران به سمت دستیابی به توانایی تولید سلاح هستهای را سرعت میبخشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کاندیداهای دموکرات و جمهوریخواه دو دیدگاه متفاوت را در خصوص تعامل آمریکا با جهان در آینده دارند. در سالهای گذشته روابط آمریکا و ترکیه که متحد آمریکا در ناتو محسوب میشود، شاهد فرازوفرودهای بسیاری بوده و آنکارا به دنبال یک سیاست خارجی مستقلتر رفته است. فارغ از اینکه چه کسی پیروز انتخابات قریبالوقوع آمریکا باشد، بررسی این مسئله اهمیت دارد که آیا آمریکا و ترکیه منافع مشترک کافی برای تسهیل پیشبرد همکاری با یکدیگر دارند یا خیر.
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، اظهارات نانسی پلوسی درخصوص نتیجه انتخابات آمریکا،گسترش اقدامات تهاجمی سایبری آمریکا علیه ایران، روسیه و چین، هشدار نمایندگان کنگره به پمپئو درباره روابط ایران و ونزوئلا، لغو ممنوعیت تیک تاک توسط قاضی آمریکایی، ثبت رکورد بیسابقه فروش اسلحه در آمریکا در سال ۲۰۲۰، عراقی ها نگران سرمایه گذاری عربستان، پایان رزمایش نظامی قطر و ترکیه، پروژه عظیم اسرائیل برای تخریب قدس شرقی، درخواست ارمنستان برای تحقیق درباره حضور «مزدوران خارجی» در قره باغ،گفتگوی پوتین با سران جمهوری آذربایجان و ارمنستان، پیشرفت چشمگیر در گفتوگوها برای آتشبس در لیبی، ادامه مذاکرات مصر، سودان و اتیوپی و قطر و عربستان در مسیر عادی سازی روابط از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه همچون استخوانی در گلوی اروپا بهویژه فرانسه است که نه میتوانند با آن برخورد جدی داشته باشند و نه میتوانند آن را کنار بگذارند.
دکتر عبدالرضا فرجیراد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه میدهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیینشده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانهای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دریای مدیترانه به یکی از مهمترین مناطق حساس ژئوپلیتیک جهان تبدیل شده است. یونان باید به سیاست تهاجمی و تجدیدنظرطلبانه «ترکیه جدید» رجب طیب اردوغان واکنشی سریع نشان دهد. آنکارا با اتخاذ دکترین «وطن آبی» به دنبال گسترش نفوذ خود در گسترهی خاورمیانه (بهویژه عراق و سوریه) تا شرق مدیترانه و مدیترانه مرکزی است. رویکرد هژمونیک ترکیه در یک خلأ راهبردی نمود یافته است که از نگرش تردیدآمیز آمریکا در دوره ریاست جمهوری ترامپ و ناتوانی مداوم اتحادیه اروپا در ارائه یک سیاست راهبردی مستقل برای پیشبرد اهداف مشترک در امور خارجی و دفاعی سرچشمه گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2020، ناوگانهای نظامی یونان و ترکیه در شرق مدیترانه درگیر شدند. ناوگان ترکیه یک کشتی اکتشافی ترک را اسکورت میکرد. فعالیتهای اکتشافی این کشتی برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه یونان و ترکیه، دلیل این تنشهای نظامی و سیاسی بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیروزی بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا تأثیر چشمگیری در خاورمیانه خواهد داشت و فضایی برای همکاریهای سازنده فرا آتلانتیکی بهویژه در حمایت از روندهای دیپلماتیک برای کاهش تنشهای منطقهای و نجات توافق هستهای با ایران ایجاد خواهد کرد. این دو موضوع برای منافع اروپا بسیار مهم است، چراکه بیثباتی منطقهای میتواند به اروپا نیز سرایت کند. در مقابل، پیروزی مجدد ترامپ، خطر تقابل با ایران را تشدید کرده و حرکت ایران به سمت دستیابی به توانایی تولید سلاح هستهای را سرعت میبخشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کاندیداهای دموکرات و جمهوریخواه دو دیدگاه متفاوت را در خصوص تعامل آمریکا با جهان در آینده دارند. در سالهای گذشته روابط آمریکا و ترکیه که متحد آمریکا در ناتو محسوب میشود، شاهد فرازوفرودهای بسیاری بوده و آنکارا به دنبال یک سیاست خارجی مستقلتر رفته است. فارغ از اینکه چه کسی پیروز انتخابات قریبالوقوع آمریکا باشد، بررسی این مسئله اهمیت دارد که آیا آمریکا و ترکیه منافع مشترک کافی برای تسهیل پیشبرد همکاری با یکدیگر دارند یا خیر.
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، اظهارات نانسی پلوسی درخصوص نتیجه انتخابات آمریکا،گسترش اقدامات تهاجمی سایبری آمریکا علیه ایران، روسیه و چین، هشدار نمایندگان کنگره به پمپئو درباره روابط ایران و ونزوئلا، لغو ممنوعیت تیک تاک توسط قاضی آمریکایی، ثبت رکورد بیسابقه فروش اسلحه در آمریکا در سال ۲۰۲۰، عراقی ها نگران سرمایه گذاری عربستان، پایان رزمایش نظامی قطر و ترکیه، پروژه عظیم اسرائیل برای تخریب قدس شرقی، درخواست ارمنستان برای تحقیق درباره حضور «مزدوران خارجی» در قره باغ،گفتگوی پوتین با سران جمهوری آذربایجان و ارمنستان، پیشرفت چشمگیر در گفتوگوها برای آتشبس در لیبی، ادامه مذاکرات مصر، سودان و اتیوپی و قطر و عربستان در مسیر عادی سازی روابط از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه همچون استخوانی در گلوی اروپا بهویژه فرانسه است که نه میتوانند با آن برخورد جدی داشته باشند و نه میتوانند آن را کنار بگذارند.
دکتر عبدالرضا فرجیراد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه میدهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیینشده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانهای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دریای مدیترانه به یکی از مهمترین مناطق حساس ژئوپلیتیک جهان تبدیل شده است. یونان باید به سیاست تهاجمی و تجدیدنظرطلبانه «ترکیه جدید» رجب طیب اردوغان واکنشی سریع نشان دهد. آنکارا با اتخاذ دکترین «وطن آبی» به دنبال گسترش نفوذ خود در گسترهی خاورمیانه (بهویژه عراق و سوریه) تا شرق مدیترانه و مدیترانه مرکزی است. رویکرد هژمونیک ترکیه در یک خلأ راهبردی نمود یافته است که از نگرش تردیدآمیز آمریکا در دوره ریاست جمهوری ترامپ و ناتوانی مداوم اتحادیه اروپا در ارائه یک سیاست راهبردی مستقل برای پیشبرد اهداف مشترک در امور خارجی و دفاعی سرچشمه گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2020، ناوگانهای نظامی یونان و ترکیه در شرق مدیترانه درگیر شدند. ناوگان ترکیه یک کشتی اکتشافی ترک را اسکورت میکرد. فعالیتهای اکتشافی این کشتی برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه یونان و ترکیه، دلیل این تنشهای نظامی و سیاسی بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیروزی بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا تأثیر چشمگیری در خاورمیانه خواهد داشت و فضایی برای همکاریهای سازنده فرا آتلانتیکی بهویژه در حمایت از روندهای دیپلماتیک برای کاهش تنشهای منطقهای و نجات توافق هستهای با ایران ایجاد خواهد کرد. این دو موضوع برای منافع اروپا بسیار مهم است، چراکه بیثباتی منطقهای میتواند به اروپا نیز سرایت کند. در مقابل، پیروزی مجدد ترامپ، خطر تقابل با ایران را تشدید کرده و حرکت ایران به سمت دستیابی به توانایی تولید سلاح هستهای را سرعت میبخشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کاندیداهای دموکرات و جمهوریخواه دو دیدگاه متفاوت را در خصوص تعامل آمریکا با جهان در آینده دارند. در سالهای گذشته روابط آمریکا و ترکیه که متحد آمریکا در ناتو محسوب میشود، شاهد فرازوفرودهای بسیاری بوده و آنکارا به دنبال یک سیاست خارجی مستقلتر رفته است. فارغ از اینکه چه کسی پیروز انتخابات قریبالوقوع آمریکا باشد، بررسی این مسئله اهمیت دارد که آیا آمریکا و ترکیه منافع مشترک کافی برای تسهیل پیشبرد همکاری با یکدیگر دارند یا خیر.
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، اظهارات نانسی پلوسی درخصوص نتیجه انتخابات آمریکا،گسترش اقدامات تهاجمی سایبری آمریکا علیه ایران، روسیه و چین، هشدار نمایندگان کنگره به پمپئو درباره روابط ایران و ونزوئلا، لغو ممنوعیت تیک تاک توسط قاضی آمریکایی، ثبت رکورد بیسابقه فروش اسلحه در آمریکا در سال ۲۰۲۰، عراقی ها نگران سرمایه گذاری عربستان، پایان رزمایش نظامی قطر و ترکیه، پروژه عظیم اسرائیل برای تخریب قدس شرقی، درخواست ارمنستان برای تحقیق درباره حضور «مزدوران خارجی» در قره باغ،گفتگوی پوتین با سران جمهوری آذربایجان و ارمنستان، پیشرفت چشمگیر در گفتوگوها برای آتشبس در لیبی، ادامه مذاکرات مصر، سودان و اتیوپی و قطر و عربستان در مسیر عادی سازی روابط از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه همچون استخوانی در گلوی اروپا بهویژه فرانسه است که نه میتوانند با آن برخورد جدی داشته باشند و نه میتوانند آن را کنار بگذارند.
دکتر عبدالرضا فرجیراد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه میدهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیینشده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانهای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دریای مدیترانه به یکی از مهمترین مناطق حساس ژئوپلیتیک جهان تبدیل شده است. یونان باید به سیاست تهاجمی و تجدیدنظرطلبانه «ترکیه جدید» رجب طیب اردوغان واکنشی سریع نشان دهد. آنکارا با اتخاذ دکترین «وطن آبی» به دنبال گسترش نفوذ خود در گسترهی خاورمیانه (بهویژه عراق و سوریه) تا شرق مدیترانه و مدیترانه مرکزی است. رویکرد هژمونیک ترکیه در یک خلأ راهبردی نمود یافته است که از نگرش تردیدآمیز آمریکا در دوره ریاست جمهوری ترامپ و ناتوانی مداوم اتحادیه اروپا در ارائه یک سیاست راهبردی مستقل برای پیشبرد اهداف مشترک در امور خارجی و دفاعی سرچشمه گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2020، ناوگانهای نظامی یونان و ترکیه در شرق مدیترانه درگیر شدند. ناوگان ترکیه یک کشتی اکتشافی ترک را اسکورت میکرد. فعالیتهای اکتشافی این کشتی برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه یونان و ترکیه، دلیل این تنشهای نظامی و سیاسی بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیروزی بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا تأثیر چشمگیری در خاورمیانه خواهد داشت و فضایی برای همکاریهای سازنده فرا آتلانتیکی بهویژه در حمایت از روندهای دیپلماتیک برای کاهش تنشهای منطقهای و نجات توافق هستهای با ایران ایجاد خواهد کرد. این دو موضوع برای منافع اروپا بسیار مهم است، چراکه بیثباتی منطقهای میتواند به اروپا نیز سرایت کند. در مقابل، پیروزی مجدد ترامپ، خطر تقابل با ایران را تشدید کرده و حرکت ایران به سمت دستیابی به توانایی تولید سلاح هستهای را سرعت میبخشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کاندیداهای دموکرات و جمهوریخواه دو دیدگاه متفاوت را در خصوص تعامل آمریکا با جهان در آینده دارند. در سالهای گذشته روابط آمریکا و ترکیه که متحد آمریکا در ناتو محسوب میشود، شاهد فرازوفرودهای بسیاری بوده و آنکارا به دنبال یک سیاست خارجی مستقلتر رفته است. فارغ از اینکه چه کسی پیروز انتخابات قریبالوقوع آمریکا باشد، بررسی این مسئله اهمیت دارد که آیا آمریکا و ترکیه منافع مشترک کافی برای تسهیل پیشبرد همکاری با یکدیگر دارند یا خیر.
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، اظهارات نانسی پلوسی درخصوص نتیجه انتخابات آمریکا،گسترش اقدامات تهاجمی سایبری آمریکا علیه ایران، روسیه و چین، هشدار نمایندگان کنگره به پمپئو درباره روابط ایران و ونزوئلا، لغو ممنوعیت تیک تاک توسط قاضی آمریکایی، ثبت رکورد بیسابقه فروش اسلحه در آمریکا در سال ۲۰۲۰، عراقی ها نگران سرمایه گذاری عربستان، پایان رزمایش نظامی قطر و ترکیه، پروژه عظیم اسرائیل برای تخریب قدس شرقی، درخواست ارمنستان برای تحقیق درباره حضور «مزدوران خارجی» در قره باغ،گفتگوی پوتین با سران جمهوری آذربایجان و ارمنستان، پیشرفت چشمگیر در گفتوگوها برای آتشبس در لیبی، ادامه مذاکرات مصر، سودان و اتیوپی و قطر و عربستان در مسیر عادی سازی روابط از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه همچون استخوانی در گلوی اروپا بهویژه فرانسه است که نه میتوانند با آن برخورد جدی داشته باشند و نه میتوانند آن را کنار بگذارند.
دکتر عبدالرضا فرجیراد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه میدهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیینشده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانهای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دریای مدیترانه به یکی از مهمترین مناطق حساس ژئوپلیتیک جهان تبدیل شده است. یونان باید به سیاست تهاجمی و تجدیدنظرطلبانه «ترکیه جدید» رجب طیب اردوغان واکنشی سریع نشان دهد. آنکارا با اتخاذ دکترین «وطن آبی» به دنبال گسترش نفوذ خود در گسترهی خاورمیانه (بهویژه عراق و سوریه) تا شرق مدیترانه و مدیترانه مرکزی است. رویکرد هژمونیک ترکیه در یک خلأ راهبردی نمود یافته است که از نگرش تردیدآمیز آمریکا در دوره ریاست جمهوری ترامپ و ناتوانی مداوم اتحادیه اروپا در ارائه یک سیاست راهبردی مستقل برای پیشبرد اهداف مشترک در امور خارجی و دفاعی سرچشمه گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2020، ناوگانهای نظامی یونان و ترکیه در شرق مدیترانه درگیر شدند. ناوگان ترکیه یک کشتی اکتشافی ترک را اسکورت میکرد. فعالیتهای اکتشافی این کشتی برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه یونان و ترکیه، دلیل این تنشهای نظامی و سیاسی بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیروزی بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا تأثیر چشمگیری در خاورمیانه خواهد داشت و فضایی برای همکاریهای سازنده فرا آتلانتیکی بهویژه در حمایت از روندهای دیپلماتیک برای کاهش تنشهای منطقهای و نجات توافق هستهای با ایران ایجاد خواهد کرد. این دو موضوع برای منافع اروپا بسیار مهم است، چراکه بیثباتی منطقهای میتواند به اروپا نیز سرایت کند. در مقابل، پیروزی مجدد ترامپ، خطر تقابل با ایران را تشدید کرده و حرکت ایران به سمت دستیابی به توانایی تولید سلاح هستهای را سرعت میبخشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کاندیداهای دموکرات و جمهوریخواه دو دیدگاه متفاوت را در خصوص تعامل آمریکا با جهان در آینده دارند. در سالهای گذشته روابط آمریکا و ترکیه که متحد آمریکا در ناتو محسوب میشود، شاهد فرازوفرودهای بسیاری بوده و آنکارا به دنبال یک سیاست خارجی مستقلتر رفته است. فارغ از اینکه چه کسی پیروز انتخابات قریبالوقوع آمریکا باشد، بررسی این مسئله اهمیت دارد که آیا آمریکا و ترکیه منافع مشترک کافی برای تسهیل پیشبرد همکاری با یکدیگر دارند یا خیر.
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، اظهارات نانسی پلوسی درخصوص نتیجه انتخابات آمریکا،گسترش اقدامات تهاجمی سایبری آمریکا علیه ایران، روسیه و چین، هشدار نمایندگان کنگره به پمپئو درباره روابط ایران و ونزوئلا، لغو ممنوعیت تیک تاک توسط قاضی آمریکایی، ثبت رکورد بیسابقه فروش اسلحه در آمریکا در سال ۲۰۲۰، عراقی ها نگران سرمایه گذاری عربستان، پایان رزمایش نظامی قطر و ترکیه، پروژه عظیم اسرائیل برای تخریب قدس شرقی، درخواست ارمنستان برای تحقیق درباره حضور «مزدوران خارجی» در قره باغ،گفتگوی پوتین با سران جمهوری آذربایجان و ارمنستان، پیشرفت چشمگیر در گفتوگوها برای آتشبس در لیبی، ادامه مذاکرات مصر، سودان و اتیوپی و قطر و عربستان در مسیر عادی سازی روابط از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه همچون استخوانی در گلوی اروپا بهویژه فرانسه است که نه میتوانند با آن برخورد جدی داشته باشند و نه میتوانند آن را کنار بگذارند.
دکتر عبدالرضا فرجیراد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه میدهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیینشده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: 27 سپتامبر یک جنگ تمامعیار در قفقاز جنوبی آغاز شد و دو طرف درگیر، یعنی ارمنستان و آذربایجان نیروهای خود را برای مقابله با یکدیگر آماده کردند؛ درحالیکه هنوز هیچ تلاشی از سوی مراجع بینالمللی برای متوقف کردن درگیریها انجامنشده است. درگیری در منطقه مورد مناقشه قرهباغ، 30 سال پیش و به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع شد و از آن زمان تاکنون هیچوقت بهطور کامل متوقف نشده است. آتشبسی که روسیه در سال 1994 ایجاد کرد، از حمایت کافی برای حفظ صلح برخوردار نبود و درگیریها بین دو کشور همچنان ادامه داشته است. این درگیریها در آوریل 2016 به اوج خود رسیدند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.