شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
عفیفه عابدی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به سفر هیاتی از حزب الله به روسیه و رایزنیها با مقامات این کشور، خاطرنشان کرد: پیشینه رابطه روسیه و حزبالله به دهه قبل بازمیگردد و مسکو پیرو «سیاست خاورمیانه بزرگ روسیه» كه از زمان روی كار آمدن آقای پوتین شکلگرفته تلاش كرده با همه بازیگران منطقهای ازجمله حزبالله لبنان و سایر بازیگران دولتی و غیردولتی رابطه برقرار کند و این سیاست باوجود همه فراز و نشیبها همچنان ادامه دارد.
وی با بیان اینکه رابطه دوستانه با حزبالله هم در چارچوب این رویکرد قابل ارزیابی است، افزود: در دو دهه اخیر نمایندگان روسیه و حزبالله بهطور مرتب با یكدیگر دیدار داشته و در مورد بعضی از مناسبات منطقهای ازجمله سوریه رایزنیهایی داشتند.
این کارشناس مسائل روسیه در بررسی دلایل و پیامهای سفر اخیر هیئتی از حزبالله به روسیه توجه به چند وجه بینالمللی و منطقهای را مهم دانست و توضیح داد: با توجه به تحولاتی كه در آمریكا رخداده، بازیگران منطقهای با ابهامهای زیادی درباره سیاست دولت جدید آمریكا در خاورمیانه روبرو هستند و احتمال زیادی میرود كه بایدن پیرو سیاست سنتی آمریكا در منطقه، به دنبال تغییر نظم منطقهای به نفع نیروهای متحد خود در منطقه باشد كه این نظم برخلاف منافع روسیه، حزبالله، ایران و سوریه است.
چشمانداز سیاست دولت بایدن برای روسیه مطلوب نیست
عابدی ادامه داد: چشمانداز سیاست دولت بایدن درباره روسیه هم برای مسكو مطلوب به نظر نمیرسد و نشانههایی از اینكه دور جدیدی از روابط شروع شود و یا این روابطی كه به دلایلی دچار رکود شده بود احیا شود، وجود ندارد. درنتیجه به نظر میرسد روسها هم به نتیجه رسیدهاند كه اگر منفعلانه عمل كنند ممكن است همه دستاوردهایشان در خاورمیانه را در موقعیت تضعیف ببینند و این به معنای آن است كه قدرت چانهزنی خود را در حوزههای مختلف با آمریكا از دست خواهند داد.
نقش حزبالله در معادلات امنیتی و غیررسمی سوریه
این پژوهشگر پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع در ارزیابی از موقعیت حزبالله در بحث رابطه با روسیه نیز گفت: بههرحال حزبالله یكی از مهمترین جریانهای سیاسی نظامی لبنان و منطقه است و نقش مهمی هم در معادلات امنیتی و غیررسمی سوریه ایفا میكند. علاوه بر آن دور جدیدی از مذاكرات حول محور سوریه همشکل گرفته و شاهد تحولات جدید در خصوص شرایط میدانی و میز مذاکره حول محور سوریه هستیم، به همین دلیل به نظر میرسد این دیدار در چارچوب این مسائل قابل ارزیابی باشد.
عابدی با اشاره به سیاست خارجی روسیه در قبال مسائل خاورمیانه اضافه کرد: روسیه در سیاست خارجه خود تلاش كرده كه با همه بازیگران منطقه رابطه داشته باشد، هم جناحی كه جناح آمریكایی محسوب میشوند مانند كشورهای عربی ازجمله عربستان و سایر متحدان آمریكا در منطقه و هم جناح مقابل آنها كه جبهه مقاومت محسوب میشود مانند ایران، حزبالله، گروههای فلسطینی و سوریه؛ اما تجربه عملی روابط روسیه با متحدان آمریکا در منطقه نشان داده این روابط همواره با مانع واشنگتن مواجه بوده است. برای نمونه؛ عربستان همواره از چراغ سبزهایی که به روسیه نشان میدهد صرفاً به دنبال کسب امتیازهایی از آمریکا است.
برخی تلاشها برای دور کردن روسیه از ایران و سوریه
ین کارشناس مسائل روسیه بابیان اینکه در تحولات سوریه هم روسیه به پشتوانه نیروهای متحد ایران در سوریه توانست پیشروی داشته باشد، گفت: بااینحال در سالهای اخیر و بعدازاین همراهیها، هم از داخل روسیه و هم از سوی سایر بازیگران منطقهای و بینالمللی تلاشهایی صورت گرفت كه با تأثیرگذاری بر روابط روسیه و جناح مقاومت موجب فاصله گرفتن این کشور از ایران و حزبالله در سوریه شوند و روسیه را ترغیب میكردند كه از ایران و حزبالله در موضع سوریه فاصله بگیرد تا بتواند یك سری امتیازها را دریافت كند.
به گفته این کارشناس؛ برخی مواقع هم علائمی از سوی روسها مشاهده میكردیم كه نشان میداد روسها هم چندان بیتمایل به دور زدن متحدان خود در معادله سوریه نیستند. درواقع روسها در رایزنی و همکاری با تحولات سوریه اختلافاتی با ایران و حزبالله دارند و چندان هم متحد یكپارچهای دراینباره نیستند، اما بههرحال در عمل هم به روسها ثابت شد كه همانطور که بدون حمایتهای زمینی ایران و حزبالله امكان شكست دادن گروههای تروریستی و استقرار در سوریه را نداشتند در میز مذاكره هم بدون در نظر گرفتن این بازیگران نمیتوانند دستاوردی داشته باشند.
عابدی درعینحال ادامه داد: بر این اساس به نظر میرسد روسها نسبت به اینکه بخواهند یکبار دیگر در معادلات خود از رابطه با بازیگران منطقهای مثل حزبالله استفاده كنند، بیتمایل نیستند.
پیام رایزنیهای حزبالله و روسیه به آمریکا
وی با تأکید بر اهمیت رایزنیهای میان حزبالله و روسیه گفت: دیدارها و رایزنیهای بازیگرانی كه در رابطه با بحران سوریه مؤثر بودند و توانستند بحران داخلی سوریه را كنترل كنند و آن را به ثباتی نسبی برسانند، یعنی کشورهای روسیه، ایران، حزبالله و سایر بازیگران غیررسمی بسیار اهمیت دارد و اگر یکبار دیگر این بازیگران باهم رابطه داشته باشند این پیام را به آمریكا و دولت بایدن ارسال میکنند كه تغییر موازنه در سوریه و منطقه کمهزینه نخواهد بود.
عابدی افزود: به نظر میرسد آنچه جسارت عمل آمریكا در خاورمیانه را در شرایط فعلی و بعد از روی كار آمدن آقای بایدن افزایش داده، این است كه آن اتحاد، روابط و همكاریهای نزدیکبین ایران و روسیه و حزبالله در منطقه کمرنگتر شده و قطعاً افزایش این همكاریها در محاسبات طرف مقابل تأثیرگذار خواهد بود.
0 Comments