جدیدترین مطالب
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
أحدث المقالات
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
تقویت موقعیت راهبردی آمریکا با تغییر آرایش دفاعی در هند – اقیانوسیه

وب سایت مؤسسه بینالمللی مطالعات راهبردی بریتانیا در یادداشتی نوشت: وزرای دفاع پیش از آستین نیز هند-اقیانوسیه را منطقه ای دارای اولویت توصیف کرده بودند، اما در نهایت نتوانسته اند دارایی ها و منابع مالی را از اروپا و خاورمیانه به این منطقه سوق دهند. بایدن نیز به وضوح نشان داده است که می خواهد دیپلماسی را در صدر سیاست های خود قرار دهد. متقاعد کردن مخاطبان این منطقه، ازجمله چین، مستلزم ایجاد توازن مجدد در چهار حوزه ای است که بررسی مجدد رسمی شامل همه آنها نخواهد شد.
- توازن بین منطقه ای
جابجایی نیروهای آمریکا از منطقه ای به منطقه دیگر، واضح ترین گزینه برای آرایش مجدد جهانی است. تغییر مرکزیت عملیات نیروی دریایی آمریکا از خلیج [فارس] به دریای جنوب چین راهی ملموس برای تحقق اولویت بخشی به منطقه عمدتا دریایی هند-اقیانوسیه است. این امر در ابتدا می تواند به صورت تعهد به حفظ همیشگی ناوهواپیمابر یا گروه آبی-خاکی آماده در دریای جنوب چین باشد، هرچند که فناوری در آینده راه هایی برای ترکیب این نیروها در اختیار خواهد گذاشت که آسیب پذیری کمتری داشته باشند.
این اقدامات از یک طرف مستلزم جابجایی نیروی دریایی ناوگان پنجم و ناوگان ششم آمریکا به شرق یا جابجایی ناوگان سوم آمریکا به غرب است و از طرف دیگر، نیازمند تلاش های موازی دیپلماتیکی برای افزایش دسترسی و تمهیدات پیشتیبانی در جنوب شرق آسیا و اطراف آن است. در حال حاضر، سنگاپور مرکز لجستیک نیروی دریایی آمریکاست. دسترسی به «خلیج سبیک»، سایت پایگاه سابق نیروی دریایی آمریکا در فیلیپین، موجب تسهیل حضور قدرتمند نیروی دریایی آمریکا در دریای جنوب چین شده و فاصله سنگاپور تا ژاپن را پر خواهد کرد. تحقق این امر تا پایان دوره رئیس جمهور رودریگو دوترته در سال 2022 امکانپذیر نخواهد بود. صرف نظر از جانشین وی، در مورد اعتبار فیلیپین به عنوان متحد آمریکا در برابر چین، شک و تردیدهایی وجود دارد. با این حال، افزایش کمک های آمریکا به نیروهای مسلح فیلیپین، دست دیپلمات های آمریکا برای جلب موافقت «مانیل» را باز خواهد کرد که حمایت از حضور نظامی آمریکا در اطراف فیلیپین در راستای منافع این کشور است.
اقدام آزمایشی دولت ترامپ برای بازسازی ناوگان اول آمریکا به منظور تقویت حضور دریایی آمریکا در شرق اقیانوس هند، شایان توجه مضاعف است. با توجه به اعلام و اقدام نامطلوب و بدون مشورت قبلی، کنت برایتوایت، منشی سابق نیروی دریایی آمریکا، بعید است که فیلیپین این میزبانی را بپذیرد. استرالیا احتمالا از آن استقبال کرده و آن را کمکی به تضمین رویکردهای شمال غربی خویش قلمداد می کند، هرچند که کانبرا در مورد هزینه های تاسیس آن شدیدا چانه خواهد زد. در صورت تحقق آن، این گروه ویژه جدید آمریکا برای همکاری با نیروهای دریایی هند، استرالیا و دیگر نیروهای دریایی منطقه جایگیری مناسبی خواهد داشت و حضور دریایی فزاینده چین در اقیانوس هند را تعدیل خواهد کرد. همچنین، این امر باعث فراغت ناوگان هفتم مستقر در ژاپن خواهد شد تا تمرکز خود را به غرب اقیانوسیه معطوف سازد. ظاهرا امید بلندمدت آمریکا همچنان بر این است که هند به یک هژمون در اقیانوس هند تبدیل شود. با این حال، تقویت متوسط حضور آمریکا نشانه تعهد واشنگتن به تغییر توازن دریایی به نفع خویش خواهد بود.
- توازن بین نیروهای مسلح
به احتمال زیاد، بودجه دفاعی در دولت بایدن ثابت خواهد ماند یا کاهش خواهد یافت. از این رو، فشار صرفه جویی داخلی در درجه اول موجب کاهش بودجه ارتش خواهد شد تا از ساخت کشتی ها، زیردریایی ها، هواپیماها و موشک ها به میزان کافی برای حفظ توازن قدرت در هند-اقیانوسیه اطمینان حاصل شود. کره جنوبی مناسب ترین کشور برای فرماندهی 28500 نیروی آمریکا تحت فرمان ارتش برای مواقع جنگ در شبه جزیره کره است اما جاهای دیگر نیازمند حضور تفنگداران دریایی آمریکا برای مواقع اضطراری در سراسر هند-اقیانوسیه است. تفنگداران دریایی آمریکا بخشی از طرح بررسی مجدد نیروهای جهانی آمریکا برای عملیات های کوچک ساحلی است که ظاهرا برای اقیانوس آرام نیز مناسب است.
- توازن درون منطقه ای
اعزام عمده نیروهای دفاعی آمریکا به هند-اقیانوسیه به حفظ توازن قدرت کمک کرده و مایه اطمینان خاطر شرکا و متحدان آمریکا در قبال تقویت نظامی مداوم چین خواهد شد. با این حال، واشنگتن باید انعطاف پذیری نیروهای موجود خود در این منطقه را به حداکثر برساند. نیروهای آمریکا در کره جنوبی ممکن است در مواقع اضطراری در تایوان یا دیگر حوادث مربوط به چین در حاشیه بماند. اما سئول نگران از گرفتاری در دام جنگ آمریکا-چین، در اعطای انعطاف پذیری و آزادی دسترسی به نیروهای آمریکا احتیاط می کند.
- ظرفیت سازی
همواره این امر نادیده گرفته شده است که برنامه های ظرفیت سازی دفاعی در خاورمیانه و اروپا باعث کاهش ظرفیت آنها در هند-اقیانوسیه می شود. این عدم تعادل باید در بررسی مجدد آرایش جهانی نیروها لحاظ شده و اصلاح گردد. آمریکا باید مشوق هایی به میزبانان خود ارائه کند تا آنها را به ایفای نقش سازنده در رویکرد بازدارندگی کلی در قبال چین و اعطای دسترسی هرچه بیشتر به نیروهای آمریکا متقاعد سازد.
درست نیست که آمریکا در بررسی موقعیت نیروهای جهانی خود، منابع دفاعی را به هند-اقیانوسیه گسیل کند. ایجاد تغییرات راهبردی موثر جهانی با توجه به لزوم همگامی آن با شرکا و متحدان کاری دشوار است. رقبای آمریکا نیز گزینه هایی در اختیار دارند اما بررسی مجدد آرایش نیروهای جهانی آمریکا فرصتی در اختیار دولت بایدن قرار می دهد تا موقعیت راهبردی ضعیف آمریکا در آسیا را تغییر دهد.
0 Comments