دکتر علی‌اکبر اسدی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «در دهه 1980 حمایت عربستان از عراق در جنگ با ایران را شاهد بودیم اما بلافاصله بعد از جنگ به دنبال حمله صدام به کویت به‌کلی روابط دو طرف متحول شد و ما شاهد قطع شدن روابط عربستان و عراق بودیم.»

وی ادامه داد: «درواقع رژیم صدام به‌عنوان یک تهدید برای کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس نمایان شد. از سال 2003 به بعد به‌رغم آنکه سعودی‌ها در حمله به عراق با آمریکایی‌ها همکاری داشتند اما از تحولات بعدی خیلی راضی نبودند و اعتقادشان بر این بود که در ساختار جدید قدرتی که در عراق شکل‌گرفته،‌ ایران نفوذ بیشتری دارد و منافع و دیدگاه‌های کشورهای عربی تأمین نشده است. بر این اساس سعودی‌ها یک نوع نگاه سلبی به تحولات و واقعیت‌های عراق پس از صدام داشتند و حاضر به مشارکت و همکاری در عراق نبودند.»

به گفته این کارشناس، حتی بعضا نقش سلبی عربستان در عراق و حمایت از جریان‌های تروریستی مطرح بود.

وی با اشاره به تحولات چهار، پنج سال اخیر گفت: «به نظر می‌رسد که دیدگاه‌های سعودی‌ها در خصوص عراق دچار تحول شده است. به عبارتی سعودی‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که عراق با این ساختار جدید قدرت درحالی‌که توانست بر داعش نیز غلبه کند، تداوم پیدا خواهد کرد و عدم بهره‌گیری از فرصت‌های عراق به این معنا است که نقش ایران در آن کشور افزایش پیدا خواهد کرد و تثبیت خواهد شد.»

اسدی تأکید کرد: «بر این اساس رویکرد سعودی‌ها نسبت به عراق در چند سال گذشته تغییر کرده و آن‌ها روابط دیپلماتیک خود را با عراق بازسازی کرده و تلاش دارند که رویکرد جدیدی را دنبال کنند.»

وی جدیدترین اقدام در این راستا را دعوت و سفر مصطفی الکاظمی به عربستان عنوان کرد.

این کارشناس در رابطه باانگیزه‌ سعودی‌ها برای گسترش روابط با عراق گفت: «عربستان در روابط با عراق به دنبال این است که پیوندها و روابط خود را با این کشور گسترش دهد تا جایی که بتواند اتکای عراق به ایران را کاهش دهد و در صورت امکان عراق را وارد جرگه متحدان عربی خود کند. این یک هدف بلندمدت است که توسط ریاض دنبال می‌شود که البته برای رسیدن به این هدف باید یک راه طولانی و پرپیچ‌وخم را طی کنند.»

اسدی در توضیح نگاه بغداد به روابط با عربستان نیز توضیح داد: «عراقی‌ها از ابتدا در پی آن بودند که در محیط عربی یک وضعیت عادی داشته باشند و روابط خود را با اعراب گسترش دهند.»

وی با اشاره به اینکه در دوره نخست‌وزیری الکاظمی این گرایش‌ها بیشتر شده است، افزود: «به‌عنوان‌مثال الکاظمی سعی کرده با اردن و مصر روابط سطح بالایی را ایجاد کند و در رابطه با عربستان هم همین رویکرد مدنظر است.»

به گفته این کارشناس این امر می‌تواند هم یک نوع موازنه در سیاست خارجی عراق ایجاد کند و هم جایگاه منطقه‌ای این کشور را ارتقا دهد. درعین‌حال با توجه به اینکه عربستان می‌تواند سرمایه‌گذاری‌هایی در عراق انجام دهد این بهبود روابط، فرصت‌های اقتصادی برای عراق در پی خواهد داشت که البته دولت عراق نمی‌تواند نسبت به اهداف پنهان و نفوذ عربستان در عراق بی‌توجه باشد.

اسدی ادامه داد: «در داخل عراق، گروه‌های سیاسی مختلفی وجود دارند که در بین برخی از آن‌ها نگاه‌های منفی و بی‌اعتمادی‌ها به عربستان همچنان وجود دارد. درواقع برای عراقی‌ها هنوز خیلی مسجل نشده است که چقدر می‌توانند روی همکاری و حمایت‌های عربستان حساب باز کنند.»

استادیار روابط بین‌الملل پژوهشگاه علوم انسانی در نهایت تأکید کرد: «لذا روابط عربستان و عراق به‌رغم آنکه می‌تواند در سطح منطقه‌ای نوعی تعادل را در مناسبات بازیگران ایجاد کند اما قادر به ایجاد تغییرات راهبردی نیست. به‌بیان‌دیگر نمی‌توان گفت که روابط عراق و عربستان وارد همکاری‌های استراتژیک خواهد شد. عراقی‌ها سعی می‌کنند ضمن داشتن روابط دوستانه و متعادل با ایران، با سعودی‌ها نیز نوعی روابط عادی داشته باشند و بیشتر در نظر دارند تا از تأثیرات رفتارهای مخرب احتمالی عربستان جلوگیری کرده و از منابع مالی و سرمایه‌گذاری‌های این کشور استفاده کنند.»