شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
به گزارش سایت شورای راهبردی روابط خارجی، در این نشستها جمعی از اندیشمندان و مسئولان سیاسی و اقتصادی حضور یافتند و در آن پیشرانهای توسعه دانش بنیان در سواحل مکران، مشارکتها و رقابتهای منطقه ای و جهانی را تحلیل و بررسی کردند.
در سومین پیشنشست همایش، دکتر سورنا ستاری، رییس کمیسیون علمی-فناوری شورای راهبردی روابط خارجی با بیان اینکه ایران در بخش اقتصاد دریایی ضعیف است، ادامه داد: کشوری که دارای چندین کیلومتر مرز دریایی است، مناسب نیست که از این ظرفیت در حوزه امنیت غذایی استفاده نکند. ایران سالی ۱۰ تا ۱۲ میلیارد دلار غذای دام وارد میکند، در حالی که میتواند از ظرفیتهای دریایی برای تولید غذای دام بهره ببرد.
ستاری، پرورش ماهی در قفس، توسعه پرورش میگو و گردشگری را از مزیتهای اقتصادی مکران نام برد و یادآور شد: ما برای توسعه سواحل مکران باید اجرایی فکر کنیم و نیاز به مدیرانی داریم که در کانکسها مستقر شوند. همچنین نیاز است تا از ایده و طرحهای جوانان بومی حمایت شود.
دکتر سید عباس عراقچی، دبیر شورای راهبردی روابط خارجی نیز در پیشنشست چهارم همایش، با اشاره به اینکه همایش ملی توسعه سواحل مکران در اسفند ماه برگزار خواهد شد و مجموعهای از نهادها و سازمانها در آن مشارکت دارند، تاکید کرد روشن ساختن سیاستهای کلی در خصوص چگونگی توسعه مکران ضرورت دارد.
وی گفت: معتقدیم توسعه مکران که یک پروژه عظیم است در خلاء اتفاق نمیافتد. طبیعی است که باید از همه جنبههای سیاسی، حقوقی و اقتصادی به این مساله نگاه کرد.
قوانین برای ورود سرمایهگذار خارجی کفایت نمیکنند
در ادامه محمد خزائی، دبیرکل کمیته ایرانی اتاق بازرگانی بینالمللی با تاکید بر اهمیت مسایل امنیتی در این منطقه تصریح کرد: در پنجاه سال گذشته بیش از هفت هزار میلیارد تومان برای این منطقه هزینه کردیم، اما این رقم برای توسعه آن بسیار پایین است. اولین زنگ توجه و خطر برای منطقه مکران در برنامه توسعه ششم توسط مقام معظم رهبری به دولت ابلاغ شد، اما از سال ۸۸ تا امروز چه اتفاق مثبت افتاده است؟ برنامه اجرایی، مالی و ساختار اداری و فنی توسعه مکران چیست؟
خزائی تاکید کرد: غیرممکن است با منابع مندرج در بودجه کشور بتوانیم این کار را انجام دهیم. برای توسعه این منطقه با همه ایدهآلهایی که مطرح شده است، چند ده میلیارد دلار نیاز داریم. نقش بخش خصوصی و امنیت بخش خصوصی کجاست؟ باید توجه کنیم و به این سوال دقیق و جدی پاسخ دهیم که آیا میخواهیم مکران توسعه یابد؟ اگر سرمایه گذار خارجی قرار است بیاید، آیا قوانین ما کفایت میکند؟ بنده میگویم کفایت نمیکند. تضمینها بسیار اهمیت دارند و بحث فاینانسها در این رابطه مهم هستند که باید به این مسایل پرداخته شود.
توسعه مکران با منابع داخلی نه ممکن است، نه مطلوب
همچنین، غلامرضا انصاری، معاون پیشین دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه نیز در این نشست گفت: مکران میتواند اقتصاد ایران را در جهت توسعه صنعتی و تجاری با نگاه دریامحور سوق دهد و آینده ایران را نجات دهد به ویژه در حوزه آب. همچنین مکران برای تجارت ایران با جهان و منطقه برای تامین و جبران عقبماندگیهای ایران در سالهای اخیر میتواند بسیار مفید باشد. امروز غرب آسیا با سرعت در مسیر رقابت اقتصادی در حرکت است و ایران به خاطر قوانین دست و پاگیر از این حرکت بازمانده است.
وی ادامه داد: بدون نگاه بروننگر منطقهای و بینالمللی با داشتن یک طرح جامع و تفصیلی روشن از سوی نظام که در دسترس عموم باشد نمیتوان این پروژه را انجام داد یا ارزش واقعی مکران را بتوانیم بروز و ظهور دهیم. از طرفی معتقدم توسعه مکران با منابع داخلی نه ممکن است نه مطلوب.
انصاری با بیان اینکه مکران ظرفیت جذب میلیونها نفر جمعیت را برای اهداف اقتصادی دارد که از نگرانی کمبود آب در حال کوچ به شمال کشور هستند، اضافه کرد: سواحل مکران به خاطر ارتباط با جنوبگان بسیار قابل توجه است و حقوق ایران در قطب جنوب را تامین میکند و به ظرفیتهای بزرگ ایران اضافه میکند. به علاوه که این منطقه به لحاظ ترانزیت انرژی برای منطقه و دنیا مهم و حساس است.
ضرورت توجه به کریدور شمال – جنوب برای توسعه اقتصادی
در ادامه این نشست که به میزبانی سوی شورای راهبردی روابط خارجی و با همکاری اندیشکده دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع) برگزار شد، سید رسول موسوی، مدیرکل غرب آسیا و دستیار وزیر امور خارجه با تاکید بر اینکه باید توسعه مکران را با طرح کریدور شمال – جنوب پیوند دهیم، گفت: هیچ توسعهای ممکن نیست مگر اینکه خود را در یکی از کریدورهایی که در منطقه و پیرامون ایران در حال انجام است، تعریف کنیم.
وی در ادامه به تشریح استراتژیهای منطقهای و پیرامون ایران برای توسعه اقتصادی، از جمله راهبردهای مورد توجه هند، ژاپن، کره جنوبی، روسیه، اروپا، ترکیه و پاکستان پرداخت.
موسوی با تاکید بر اینکه ما باید پروژه توسعه اقتصادی و تجاریمان را بر روی کریدور شمال – جنوب بگذاریم، گفت : یکی از مقامات آمریکایی گفته است سرمایه گذاری ایران در مسیر شمال جنوب تهدید بزرگی برای آمریکا است.
نباید مکران چهره و برآیند امنیتی پیدا کند
همچنین دکتر سیروس علیدوستی، دبیر کمیسیون امنیتی دفاعی شورای راهبردی روابط خارجی نیز گفت: یکی از ابعاد توسعه مکران روایتسازی نسبت به این منطقه است، تصویری که از این منطقه و از ایران وجود دارد چندان مثبت نیست و این مساله مانع جذب همکاریهای منطقهای و بینالمللی است. چهره این منطقه باید به گونهای باشد که ارزش مثبت ایجاد کند. نباید این منطقه چهره و برآیند امنیتی پیدا کند، باید نگران امنیتی سازی این منطقه باشیم باید برای این هم روایت مناسب ایجاد کنیم.
سواحل مکران فرصتی برای توسعه بازار شرکتهای دانشبنیان
دکتر مهدی الیاسی، معاون سیاستگذاری و توسعه معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری هم سواحل مکران را فرصت مناسبی برای توسعه بازار شرکتهای دانشبنیان و فعالیتهای نوآورانه ذکر کرد و ادامه داد: برای این منظور باید اولویتها و رویکردها مشخص باشد و ما نیز در معاونت علمی سعی داریم برنامههای توسعهای این منطقه، مزیت محور باشد تا بتواند در زمینه رفع چالشها مؤثر باشد.
نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران چهارمین همایش ملی توسعه سواحل مکران را اسفند ماه امسال با مشارکت مجموعهای از نهادها و سازمانها در بندر جاسک برگزار میکند.
شورای راهبردی روابط خارجی روز چهارشنبه میزبان سومین و چهارمین پیشنشست همایش ملی توسعه سواحل مکران بود که با محوریت حکمرانی و تاکید بر دیپلماسی اقتصادی دریامحور برگزار شد
در این نشستها جمعی از اندیشمندان و مسئولان سیاسی و اقتصادی حضور یافتند و در آن پیشرانهای توسعه دانش بنیان در سواحل مکران، مشارکتها و رقابتهای منطقه ای و جهانی را تحلیل و بررسی کردند
دکتر سورنا ستاری، رییس کمیسیون علمی-فناوری شورای راهبردی روابط خارجی
"ما برای توسعه سواحل مکران باید اجرایی فکر کنیم و نیاز به مدیرانی داریم که در کانکسها مستقر شوند. همچنین نیاز است تا از ایده و طرحهای جوانان بومی حمایت شود"
0 Comments