اتحادیۀ اروپا در میان شک و تردیدهای ناشی از ریاست جمهوری جدید در آمریکا، خطر تروریسم اسلامی در سطح بین الملل و مشکلات مربوط به رویارویی با جهانی که اکنون دیگر حتی در چشم انداز نظامی چندقطبی شده است، تصمیم گرفته است به طور جدی به فرایند یکپارچه کردن سیستم های دفاعی سرعت بخشد. چه بسا که این هفته کمیسیون اروپا دو متن بسیار مهم را برای عموم مردم ارائه خواهد داد که شامل تحول سیستم امنیتی قاره ای می شود.
به عقیدۀ کمیسیون اروپا، اکنون دیگر زمان آن فرا رسیده است که یک سیستم دفاعی جمعی ایجاد کرد که قادر باشد در مقابل بازی ابرقدرت های جهانی تاب بیاورد. به عقیدۀ این کمیسیون بیست و هفت کشور عضو بدون وجود یک سیستم هماهنگی متمرکز در سطح اروپا قادر نیستند به طور بهینه امنیت شهروندان این قاره را تأمین کنند. به همین علت آنچه روز چهارشنبه ارائۀ خواهد شد یک پروژۀ مبتنی بر تمرکز خواهد بود که اولین هدفش ایجاد یک صندوق دفاعی اروپایی است که از سال ٢٠٢٠ اهداف بیشتری را دنبال خواهد کرد.
اولین هدف سوق دادن آن به یک حمایت مالی بیشتر از بودجۀ سالانۀ دفاع مشترک در سطح اروپا است به نحوی که کشورهای عضو بتوانند به طور مستقیم میلیاردها یورو را برای حمایت از این پروژه واریز نمایند. هدف دوم ایجاد یک سیستم مشترک در خصوص تسلیحات و نمونه های اروپایی است. در واقع، یکی از موضوعات نه چندان کم اهمیت در منظر یک چارچوب دفاعی اروپایی، برخورداری هر کشور از زرادخانۀ مخصوص خود و با فن آوری های متعدد است. در اتحادیۀ اروپا هر کشوری از تسلیحاتی برخوردار است که با دیگر کشورها تفاوت دارد، سی نوع تانک وجود دارد که مورد استفاده قرار می گیرند و در خصوص نیروی هوایی، به ویژه سامانۀ وابسته به بالگردها که تعداد بسیاری مدل از آن وجود دارد، باعث نگرانی می شود. کمیسیون برای انجام این امر به عنوان هدف سوم تصمیم گرفته است یک مرکز اروپایی خرید را در رابطه با برخی از انواع تسلیحات و ادوات محقق سازد به نحوی که در آینده نیروهای مسلح کشورهای منفرد تا آنجا که مقدور باشد به هم شباهت داشته باشند.
مشکل مالی نقشی مهم را ایفاء می کند. هزینه های نظامی اتحادیۀ اروپا در ده سال اخیر در حدود ١٢% کاهش داشته اند. این کاهش که بدون شک بر اثر بحران اقتصادی نیز بوده که بدون تمایز سراسر اتحادیۀ اروپا را هدف قرار داده به عقیدۀ این کمیسیون همچنین معلول این مسئله است که یک هماهنگی در هزینه ها و منابع در سطح قاره ای وجود ندارد. با این هدف کمیسیون مزبور ایجاد یک سیستم متمرکز خرید را حائز اهمیت می داند. سیستمی که هدفش فراهم آوردن امکان صرفه جویی در اعداد و ارقام برای کشورهای منفرد است تا بتوانند در سایر بخش ها سرمایه گذاری کنند.
علاوه بر موضوع تأمین مالی که همان گونه که گفته شد، امری ثانویه نیز به شمار نمی آید و از سال ٢٠١٩ تعهد اقتصادی جدیدی را در بخش نظامی بر دوش دولت ها خواهد افکند، موضوع مهم دیگر همچنان مسئلۀ سیاسی مربوط به فهماندن ضرورت این گذر در پروژۀ سیاست مشترک امنیت به رأی دهندگان منفرد کشورهای عضو باقی می ماند. این پروژۀ اروپایی در دوره های اخیر ضرباتی به اندازۀ کافی شدید در رابطه با برداشتی که شهروندان از اتحادیۀ اروپا دارند، متحمل گردیده است.
این اتحادیه بعد از ماجرای برگزیت، بحران مهاجرت ها و افزایش جنبش های منتقد اروپا در جست و جوی سیاست های جدیدی است که قادر باشند روزآمد بودن این پروژۀ سیاسی جمعی را در آیندۀ این قاره نیز به اثبات برسانند و چنانچه بخشی وجود داشته باشد که در آن بتواند به شهروندان اهمیت یک ادغام بیشتر جامعه را تفهیم نماید، این امر می تواند دقیقاً بخش دفاع مشترک باشد. اهمیتی که اکنون به نظر می رسد مورد توافق دولت های کشورهای عضو باشد آن هم بعد از آنکه مدت چندین سال به این خواسته که اختیارات حاکم را در عرصۀ نظامی تسلیم نکنند، پایبند بودند. در واقع با آن که علنی تر از همیشه در خصوص اروپایی با سرعت چندگانه سخن گفته می شود، دستگاه های اجرایی تمامی کشورها همچنان معتقدند که دفاع مشترک باید طرحی باقی بماند که هرچه بیشتر شبح کشورها را در خود جمع نماید و همگی این ضرورت را باور دارند که در آینده نیروهای مسلح کشورهای منفرد تحت یک فرماندهی اروپایی متحد شوند.
تنها اختلاف نظرها همچنان در خصوص آیندۀ این ادغام می باشند. به عقیدۀ برخی افراد دفاع اروپا باید تنها یک سیستم هماهنگی و مکمل ارتش های ملی باقی بماند، به عقیدۀ برخی دیگر اتحادیۀ اروپا باید یک سری اقدامات نظامی با انگیزۀ جمعی در پیش بگیرد مانند مبارزه با تروریسم و سپس به طور متحد فقط در بسترهای مشخصی که در آنها یک چارچوب قاره ای الزامی است، مشغول گردند، برخی دیگر نیز بر عکس معتقدند که هدف نهایی این طرح این است که از سال ٢٠٢٠ فرایندی فعال گردد که در میان مدت یک ادغام کلی سیستم های دفاع ملی را تا ایجاد یک ارتش واقعی و تمام عیار اروپایی که در تمامی سناریوها درگیر باشد، به همراه داشته باشد.

منبع: اداره کل رسانه های خارجی وزارت فرهنگ