رافائل پانتوچی، رییس بخش مطالعات امنیت بین الملل اندیشکده انگلیسی “راسی ” در تحلیلی که در روزنامه تلگراف منتشر شد، نوشت: عملیات در موصل ممکن است به معنای آغاز یک دوره سنگربندی مجدد برای گروه داعش باشد، چراکه آنها در حال عقب نشینی‌اند و همچون گذشته دیگر قادر به پیشبرد پیروزی و قدرت نمایی نیستند. پیامدهای این روند برای غرب بسیار مهم است. بی شک، تهدید برآمده از این گروه گسترش خواهد یافت و اکنون باید برای اطمینان از عدم تکرار اشتباهات گذشته کاری انجام داد. براین اساس باید زمینه را برای نابودی این گروه آماده سازیم.

این تحلیل افزوده است  این گروه در سال های آتی در سراسر جهان تهدیدی برای مقامات امنیتی محسوب می شود. به خصوص کسانی که برای جنگ به سوریه و عراق رفته اند، پیدا کردن سابقه مشابه و دقیق دشوار است. جنگ افغانستان در دهه 1980 نزدیک ترین نمونه بشمار می رود که در آن، مجاهدین برای جنگ با اتحاد شوروی بسیج می شدند. این امر آغاز شبکه ای را رقم زد که بعدا به القاعده تبدیل شد و همچنین، گروهی از شبه نظامیان را بوجود آورد که  می خواستند از این فرصت تجربه جنگ در افغانستان برای براندازی رژیم کشور خود استفاده کنند.

در برخی موارد، ستیزه جویان انقلابی به دنبال جنگی دیگر بودند تا به آن بپیوندند، خواه در الجزایر باشد یا در چچن، کشمیر یا بوسنی. پیامدهای جنگ باعث ایجاد دسته هایی از شبه نظامیان می شد که در سراسر قاره اوراسیا، آمریکای شمالی و آسیا با همدیگر در ارتباط بودند – شبکه هایی که بعدا در سال های آتی به پایگاهی برای عملیات های القاعده تبدیل شدند.

پیش بینی چگونگی تکرار این امر دشوار است. سرعت و ماهیت خیل شبه نظامیانی که برای جنگ در سوریه و عراق به داعش پیوسته اند متفاوت است، اما احتمال تهدید بسیار زیاد  و این تهدید ترکیبی از چیزهای متفاوت خواهد بود. خطر شبکه های هدایت شده واضح است.

رییس بخش مطالعات امنیت بین الملل اندیشکده انگلیسی “راسی ”  در تحلیل خودآورده است: داعش در انتقال شبه نظامیانی که تحت پوشش سیل پناهجویان به اروپا گسیل شده اند ظرفیت خود را نشان داده است. این امر احتمالا با ترکیب پیچیده ای از افرادی که به خانه بازگشته و دوران جنگ خود را تمام شده تلقی می کنند و همچنین افرادی که وظیفه تاسیس شبکه ها و یا انجام حملات را برعهده دارند تداوم خواهد داشت. برای مدتی، ردیابی و فهم این خیل بازگشته ها و سپس پیشگیری از انجام عملیات ها در حال و آینده، برای مقامات اروپایی نگرانی عمده ای خواهد بود.

این احتمال وجود دارد که شبه نظامیان جوامع عربی، جنوب شرق آسیا، آسیای مرکزی، روسی و شمال آفریقا به وطن خود باز گردند. در برخی از این کشورها ، ورود تعداد زیادی از این شبه نظامیان آموزش دیده و کارآزموده ممکن است آنقدر زیاد باشد که رصد آنها از توان نهادهای امنیتی فراتر رود. این امر باعث بی ثباتی و خشونت خواهد شد که در برخی موارد اتباع غربی مورد هدف قرار خواهند گرفت.

آزادسازی موصل احتمالا باعث وخامت اوضاع مربوط به خیل شبه نظامیان خواهد شد. همانطور که ظاهرا گزارش های متنوع نشان می دهد، تعداد شبه نظامیان معمولی که به دنبال فرار از خلافت داعش هستند در حال فزونی است. آزادسازی موصل به وجهه این گروه به عنوان یک تشکیلات قدرتمند که کشوری با شهرهای بزرگ را کنترل می کند، ضربه خواهد زد و لاجرم از جذابیت آن برای کسانی که خواهان پیوستن به آن هستند خواهد کاست.

با این حال، اکنون دقیقا همان زمانی است که خطر بلندمدت به طرق مختلف در حال جوانه زدن است. وقتی که این گروه از موصل عقب رانده شد، نه تنها تهدید آن بیشتر می شود بلکه احتمال دارد که کشورهای غربی دوباره توجه‌شان از آن سلب شود. همچنانکه درآخرین باری که غرب ظاهرا در عراق به پیروزی رسید، بلافاصله قدرت های غربی تمرکز خود را از دست داده و عقب نشینی کردند که نتیجه آن آشوبی بود که بستر را برای ظهور داعش فراهم ساخت و محیطی را ایجاد کرد که این گروه می توانست در آن رشد کند. علاوه بر این، در عین حال که این گروه در سوریه در حال عقب نشینی است (همانطور که آزادی دابق همین اواخر شاهدی بر این مدعاست)، اما بازهم در روی زمین قدرتمند است و جنگ وحشیانه هنوز ادامه دارد.

رییس بخش مطالعات امنیت بین الملل اندیشکده انگلیسی “راسی ”  در تحلیل خود تاکید کرده  است: اکنون خطر این است که با آزادسازی سریع سرزمین ها، توجه غرب به آن کمرنگ تر خواهد شد. و یک لحظه غفلت از اوضاع، ممکن است فرصت بازسازی و تجدید را برای داعش فراهم سازد. فشار در صحنه نبرد باید ادامه یابد، اما برای بازسازی جوامع و شهرهایی که با این جنگ ویران شده اند، باید راهی پیدا کرد. همه این ها راهبردی بلندمدت است که غرب در گذشته در پیروی از آن ناکام بود و این بار باید مطمئن باشیم که اشتباه مشابه دوباره تکرار نخواهد شد.