سانو کاینیکارا در شماره ژانویه مجله تحلیل راهبردی انتشارات روتلج نوشت: در واقع، ظاهرا قطعی است که بر خلاف دیگر گروه‌ها، داعش همین حالا هم از امکانات یک دولت مستقر – کنترل بر سرزمین، برخورداری از دستگاه اداری، گردآوری مالیات، فعالیت‌های رفاهی، برقراری نظام آموزشی و نیروی موثر پلیسی، البته از وحشیانه‌ترین نوع آن – برخوردار است.

چنین موجودیت تثبیت شده‌ای صرفا با اقدام نظامی قابل شکست دادن نیست. این گروه تهدیدی مشخص علیه همه کشورهای خاورمیانه، اروپا، آمریکا و متحدان آمریکا در هر کجای جهان است.

این گروه توانست به واسطه جنگ داخلی در سوریه و سوءاستفاده از شکاف فرقه‌ای در عراق قدرت بگیرد. داعش با استفاده از تلفیق تاکتیک‌های شورش، تروریسم و اقدامات نظامی متعارف توانست خود را مستقر کند و با توسل شریرانه به زور و همچنین تسلیحات و منابع طبیعی، به کنترل بخش‌های گسترده‌ای از قلمرو تصرف شده از سوریه و عراق پرداخته است.

موفقیت در مقابله با داعش بستگی به توان تلفیق گسترده قابلیت‌های سیاسی – نظامی دارد. با این حال، اقدام نیروی هوایی “غربی” بیشتر شبیه جنگ با اسلام تصویر شده است – و این موضوعی است که باید با هر هزینه‌ای و به نفع موفقیت در درازمدت، از آن پرهیز شود.

برای پرهیز از چنین تلقی، ضروری است کشورهای منطقه به صورت موثر و نه نمادین، در جبهه نظامی وارد عمل شوند. البته در حال حاضر با چنین چشم‌اندازی فاصله قابل توجهی داریم.

راهبرد اعلامی رهبری ائتلاف ضدداعش چندان اطمینان بخش نیست، به ویژه وقتی که موضوعات اعلام نشده، مورد تحلیل قرار گیرد.

اگر رییس جمهور آمریکا باشید، شاید ایجاد ائتلاف بخش ساده تلاش برای شکست دادن تهدیدی بین‌المللی باشد. اما شکست دادن تهدید فقط این نیست که نیروهای نظامی قدرت خود را به رخ بکشند؛ مساله اصلی، ارایه راهبرد درازمدت و شدنی است تا بتوان به نتیجه مطلوب نهایی– که در این مورد نابودی داعش است – رسید.

آنچه تاکنون اعلام شده، اقدامات تاکتیکی است که هیچ بینشی در خصوص راهبردی که پیگیری خواهد شد، به دست نمی‌دهد.

علاوه بر این، در این راهبرد نشانی از آگاهی از تصمیمات به شدت سخت سیاسی که باید اتخاذ شود، دیده نمی شود. تصمیمات سیاسی خط مبدا هر تلاشی به سوی موفقیت است.

در حال حاضر آمریکا نتوانسته هیچ پیروزی، بیش از کسب تعهد مبهم از متحدان عرب خود، کسب کند و با جدیت هم ایران و هم سوریه را از این معادله دور نگه داشته است.

این امر به بیم‌های عربستان، اردن و امارات دامن زده که تاکنون به صورت مخفیانه از داعش حمایت می‌کردند. آنها بیم دارند که شکست نظامی داعش خلائی ایجاد خواهد کرد که هواداران ایران آن را پر خواهند کرد.

افزایش نفوذ ایران در منطقه چیزی نیست که این کشورها بخواهند در نتیجه حمایت‌شان از جنگ با داعش، شاهد آن باشند.

نقشی که عربستان، ایران و ترکیه در مهار داعش ایفا خواهند کرد، نامشخص خواهد بود. در حال حاضر، فقط می‌شود گفت هیچ راهبرد روشنی وجود ندارد که بتوان از دل همه گفته‌ها و اقدامات محدودی که تاکنون ائتلاف تحت رهبری آمریکا برای نابودی داعش داشته، تشخیص داد.

هیاهو و گزافه‌گویی هیچگاه عامل پیروزی در جنگ نبوده؛ راهبردی روشن که به خوبی اجرا شود و جایگزینی برای آن نباشد، تنها عنصری است که پیروزی را تضمین می‌کند. به نظر می‌رسد اگر قرار است داعش عقب رانده شود، زمان برای اقدام هماهنگ رو به پایان است.