جدیدترین مطالب

نگرانی و تردید پنتاگون درخصوص چگونگی حضور نظامی آمریکا در خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ با ایران هنوز به پایان نرسیده، اما بحث درباره شکل و ماهیت حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج(فارس) پس از جنگ آغاز شده است. نحوه پایان جنگ بر چگونگی بازنگری آمریکا در نقش منطقه‌ای خود تاثیر خواهد گذاشت. چیزی شبیه به یک خرد متعارف در حال شکل‌گیری در محافل سیاسی است که می‌تواند نفوذ آمریکا در خاورمیانه را به طور جدی به خطر بیندازد.»

تنزل جایگاه اروپا از پیشگامی در دیپلماسی به دنباله‌روی حقیرانه از آمریکا در قبال ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «زمانی بود که اروپا در مورد دیپلماسی جدیت داشت، دیپلماسی به‌عنوان یک کار صبورانه و اغلب طاقت‌فرسای تعامل با دشمنان تلقی می شد و نه صرفا صدور محکومیت و اعمال تحریم.»

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

Loading

أحدث المقالات

نگرانی و تردید پنتاگون درخصوص چگونگی حضور نظامی آمریکا در خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ با ایران هنوز به پایان نرسیده، اما بحث درباره شکل و ماهیت حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج(فارس) پس از جنگ آغاز شده است. نحوه پایان جنگ بر چگونگی بازنگری آمریکا در نقش منطقه‌ای خود تاثیر خواهد گذاشت. چیزی شبیه به یک خرد متعارف در حال شکل‌گیری در محافل سیاسی است که می‌تواند نفوذ آمریکا در خاورمیانه را به طور جدی به خطر بیندازد.»

تنزل جایگاه اروپا از پیشگامی در دیپلماسی به دنباله‌روی حقیرانه از آمریکا در قبال ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «زمانی بود که اروپا در مورد دیپلماسی جدیت داشت، دیپلماسی به‌عنوان یک کار صبورانه و اغلب طاقت‌فرسای تعامل با دشمنان تلقی می شد و نه صرفا صدور محکومیت و اعمال تحریم.»

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

Loading

آینده اوپک و رویکرد ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیشتر کشورهای عضو اوپک، از هم‌پیمانان عربستان سعودی هستند که در موارد مختلف، مواضعی ضدایرانی اتخاذ کرده‌اند و بیش از اوپک، به تقویت سازمان همکاری کشورهای حوزه خلیج فارس همت گمارده‌اند. رضا مجیدزاده / پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه

شش دهه از تاسیس اوپک می‌گذرد و در این مدت، اوپک دوران پر فراز و نشیبی را پشت سر گذاشته و از تنها بازیگر مقتدر بازار جهانی نفت به سازمانی منفعل و رو به افول تبدیل شده است. به ویژه در طی چند سال گذشته، دو روند مهم موجب شدت این افول شده است که عبارتند از افزایش صرفه اقتصادی تولید نفت شیل در ایالات متحده و صعود تدریجی جایگاه این کشور به مثابه یک کشور صادرکننده نفت خام و در عین حال تاثیر آمریکا بر راهبردهای نفتی کشورهایی مانند عربستان سعودی از یک سوی و افزایش چشمگیر استفاده از انرژی‌های نوین مانند باد و خورشید، به‌خصوص، در کشورهای اروپایی از دیگر سوی.

در درون خود اوپک نیز تحولات مهمی روی داده است و دیگر اتحاد و همبستگی بین کشورهای عضو این سازمان، به اندازه اتحاد و همبستگی دهه 1960 میلادی در این کشورها به چشم نمی‌خورد. در میان کشورهای عضو از نظر سیاسی، تقابل‌های شدیدی وجود دارد و قدرت‌های بین‌المللی در ایجاد این تنش ها در اوپک برای کاهش همکاری میان اعضا، اثرگذار بوده‌اند. دوران طلایی اوپک در پی شوک‌های قیمتی نفت در دهه 1970 بر اساس همکاری میان اعضا شکل گرفت و دیگر به آن شکل (یعنی همکاری) تکرار نشد. پس از آن نیز آژانس بین‌المللی انرژی در مقابل اوپک قد علم کرد و تولیدکنندگان غیراوپکی مانند روسیه، نروژ یا ایالات متحده، ساختار بازار نفت را از انحصار اوپک در آوردند. هرچند که جنگ‌ میان برخی اعضای اوپک موجب شد تا در کوتاه‌مدت چشم‌انداز کاهش عرضه نفت تقویت شود و قیمت نفت در چنین‌ برهه‌هایی بالا رود اما اثر بلندمدت آن، کاهش همبستگی و ضعف درونی اوپک بود. در حال حاضر، قطر از این سازمان خارج شده و اکوادور نیز در چند ماه آینده خارج خواهد شد.

هرچند که طرح چنین پرسشی، فقط در شرایط جاری انجام نمی‌گیرد و در دو دهه پیش نیز همین پرسش مطرح شده است اما باید دوباره پرسید که آیا فواید ادامه عضویت ایران در اوپک همچنان به هزینه‌های آن می‌چربد یا باید رویکرد راهبردی خود نسبت به اوپک را تغییر داد؟ آیا در این هزینه- فایده، آینده کاهش اهمیت راهبردی نفت را هم باید در نظر گرفت یا فقط ملاحظات هزینه- فایده در شرایط کنونی کفایت می‌کند؟ طرح این پرسش از این جهت مهم است که کشورهای دیگر عضو اوپک مانند عربستان برای آینده بدون نفت به تکاپو افتاده و رقابت منطقه‌ای و بین‌المللی آنها با ایران نیز تا حد زیادی ناظر بر همین واقعیت است و از این جهت، روی دیگر سکه چنین سوالی این است که آیا ماندن در اوپک یا ترک آن، روی فرصت‌های همکاری ایران با کشورهای منطقه موثر است یا خیر؟

در فهرست فواید ادامه همکاری با اوپک باید شرایط تحریم‌های بین‌المللی را لحاظ کرد. هنوز چشم‌انداز روشنی برای کاهش تحریم‌های بین‌المللی و امکان فروش رسمی نفت توسط ایران در قالب مشتریان اوپک وجود ندارد و کشوری مانند عربستان نیز جایگزینی سهمیه فروش نفت ایران و جبران کمبود عرضه نفت به بازار را به عهده گرفته است. بیشتر کشورهای عضو اوپک، از هم‌پیمانان عربستان سعودی هستند که در موارد مختلف، مواضعی ضدایرانی اتخاذ کرده‌اند و بیش از اوپک، به تقویت سازمان همکاری کشورهای حوزه خلیج فارس همت گمارده‌اند. در واقع اوپک متشکل از اعضای این سازمان و چند کشور انفرادی مانند ایران است. قراردادهای بین‌المللی اعضای برجسته این اتحادیه با امریکا به ویژه قرارداد JCOR عربستان با ایالات متحده در اواخر دهه 1970 میلادی و تضمین امنیت خاندان سعودی در مقابل تضمین عرضه نفت توسط این کشور از میزان همکاری این کشور با هدف اصلی اوپک کاسته است. هرچند که پایبندی به یک محدوده قیمتی حداقلی و حداکثری توسط کشورها برای جلوگیری از به‌صرفه‌شدن تولید سوخت‌های جایگزین نفت هم دکترین اصلی عربستان سعودی عنوان شده است اما این کشور در برهه‌هایی از افزایش قیمت نفت به میزانی کمتر از میزان حداکثری نیز حمایت نکرده است. در واقع مزیت دیپلماسی منطقه‌ای و همکاری مبتنی بر آن که برای عضویت در اوپک بر شمرده می‌شود در سازمان‌های منطقه‌ای بیرون از اوپک رقم می‌خورد و سال‌هاست که اوپک این خصیصه را تقویت نکرده است. به ویژه در شرایط جدید بازار جهانی نفت، اوپک نقش یک سازمان قیمت‌پذیر را ایفا می‌کند که در هنگام نیاز به افزایش صرفه تولید سوخت‌های جایگزین، شعله جنگ بلند یا کوتاهی در منطقه افروخته می‌شود که اثری موقتی روی افزایش قیمت نفت هم دارد و در اصل، انتظارات بیرون از اوپک از یک طرف و سیاست‌های انرژی امریکا و اتحادیه اروپا از طرف دیگر، روی این قیمت‌پذیری پنهان اثرگذار بوده است. اگر به این ملاحظات، چشم‌انداز آینده اهمیت نفت را بیافزاییم، آنچه جای پرسش از هزینه-فایده ماندن در اوپک یا وفاداری به آن را می‌گیرد، راهبردی ملی و موثر برای آینده بدون اتکا به نفت برای ایران است.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *