تأثیر جنگ تعرفه‌ها بر بازار نفت و اقتصاد ایران

آلبرت بغزیان در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: جنگ تعرفه‌های تجاری میان آمریکا و چین، پیش از توافق اخیر، با کاهش تقاضای چین برای نهاده‌های تولید، از جمله نفت، تأثیر منفی بر کشورهای صادرکننده نفت مانند ایران داشت. این کاهش تقاضا، که ناشی از محدودیت‌های صادراتی چین به آمریکا بود، برای ایران، که تحت فشار تحریم‌های آمریکا قرار دارد، چالشی مضاعف ایجاد کرده بود، چرا که چین به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان نفت ایران، در شرایط جنگ تجاری، با کاهش رشد اقتصادی خود، تقاضای کمتری برای نفت دارد که می‌تواند به کاهش درآمدهای نفتی ایران منجر شود.

بغزیان تصریح می کند: اما با اعلام توافق موقت، که تعرفه‌ها را به‌طور قابل‌توجهی کاهش داده، چشم‌انداز تقاضای جهانی نفت بهبود یافته است. این توافق، اگرچه به‌طور مستقیم تحریم‌های آمریکا علیه ایران را کاهش نمی‌دهد، اما با افزایش تقاضای چین برای نفت، فرصتی برای ایران فراهم می‌کند تا صادرات نفت خود را به این کشور تقویت کند.

وی خاطرنشان می کند: چین، که پیش‌تر نیز با خرید نفت ایران، نقش مهمی در بازار نفت ایران ایفا کرده، می‌تواند در سایه این توافق به مقصدی کلیدی برای صادرات نفت ایران تبدیل شود. این امر به ایران امکان می‌دهد تا با تکیه بر روابط راهبردی خود با پکن، بخشی از فشار تحریم‌های آمریکا را خنثی کند و درآمدهای ارزی‌اش را افزایش دهد.

.

فرصت‌های ایران در بازارهای جهانی در سایه کاهش تنش‌های تجاری

بغزیان در ادامه گفت: توافق موقت آمریکا و چین، فضای تنفسی برای اقتصاد ایران ایجاد کرده و فرصت‌های جدیدی برای حضور فعال‌تر در بازارهای جهانی فراهم می‌آورد. کاهش تعرفه‌ها و بهبود روابط تجاری میان دو قدرت اقتصادی، به چین امکان می‌دهد تا با کاهش فشارهای صادراتی به آمریکا، به دنبال بازارهای جایگزین برای تأمین نهاده‌های تولید و گسترش تجارت خود باشد. در این میان، ایران می‌تواند با تقویت روابط تجاری با چین و دیگر کشورهای عضو بریکس، مانند هند و برزیل، جایگاه خود را در زنجیره تأمین جهانی بهبود بخشد.

وی همچنین به سناریوی احتمالی ناکامی مذاکرات ۹۰ روزه اشاره کرده و تاکید می‌کند که در صورت بازگشت تنش‌های تجاری میان آمریکا و چین، ایران می‌تواند از فضای رقابتی ایجادشده بهره‌برداری کند. چین در چنین شرایطی ممکن است برای تأمین نیازهای خود، به‌ویژه در حوزه انرژی، به بازارهایی مانند ایران متمایل شود. این فرصت به ایران اجازه می‌دهد تا نه‌تنها صادرات نفت، بلکه کالاهای غیرنفتی مانند محصولات پتروشیمی و معدنی را به بازارهای آسیایی عرضه کند.

این اقتصاددان تصریح می کند که ایران باید با دیپلماسی اقتصادی فعال، از این فضای قطبی‌شده جهانی به نفع خود استفاده کند و با تنوع‌بخشی به شرکای تجاری، وابستگی خود به بازارهای خاص را کاهش دهد.

دیپلماسی اقتصادی ایران در جهان قطبی‌شده

بغزیان با اشاره به قطبی‌سازی اقتصادی میان آمریکا و چین، بر این باور است که ایران می‌تواند با هوشمندی دیپلماتیک، جایگاه خود را در معادلات جهانی تقویت کند. رشد اقتصادی کشورهای بزرگ مانند چین و هند، که به‌عنوان مصرف‌کنندگان عمده نهاده‌های اولیه شناخته می‌شوند، به رشد اقتصادهایی مانند ایران کمک می‌کند. در مقابل، رکود در این کشورها می‌تواند به اقتصاد ایران آسیب برساند. از این‌رو، ایران باید با تقویت روابط با کشورهای بریکس و بهره‌گیری از ظرفیت‌های سازمان‌هایی مانند شانگهای، نقش فعال‌تری در زنجیره تأمین جهانی ایفا کند.

این عضو هیات علمی دانشگاه، همچنین بر اهمیت مذاکره در این برهه حساس تأکید کرد. به گفته بغزیان، ایران باید از فرصت ۹۰ روزه مذاکرات آمریکا و چین برای پیشبرد گفت‌وگوهای اقتصادی با شرکای خود استفاده کند. این رویکرد نه‌تنها به کاهش اثرات تحریم‌ها کمک می‌کند، بلکه به ایران امکان می‌دهد تا با تکیه بر ائتلاف‌های شرقی، در برابر فشارهای سیاسی و اقتصادی غرب ایستادگی کند. وی معتقد است که ایران باید به‌صورت فعال در بازارهای جهانی حضور یابد و از فرصت‌های ایجادشده برای تنوع‌بخشی به اقتصاد خود بهره ببرد. تقویت همکاری با کشورهایی مانند هند، که تقاضای رو به رشدی برای انرژی دارد، می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد کلیدی برای ایران مطرح شود.

این تحلیلگر اقتصادی خاطرنشان می کند: توافق موقت کاهش تعرفه‌های آمریکا و چین، اگرچه به‌طور مستقیم تحریم‌های ایران را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد، اما با بهبود تقاضای جهانی نفت و ایجاد فضای رقابتی در بازارهای جهانی، فرصت‌های جدیدی برای اقتصاد ایران فراهم کرده است که باید استفاده بهینه ای از آن داشت.

بغزیان این استدلال را مطرح کرد که ایران می‌تواند با تکیه بر دیپلماسی اقتصادی فعال و تقویت روابط با چین و دیگر کشورهای بریکس، از این تحولات به نفع خود استفاده کند. این توافق، با کاهش اثرات منفی جنگ تجاری، به ایران امکان می‌دهد تا با گسترش صادرات نفت و محصولات غیرنفتی، جایگاه خود را در اقتصاد جهانی تقویت کند. سیاست‌های هوشمندانه ایران، از جمله تمرکز بر مذاکرات اقتصادی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های ائتلاف‌های شرقی، می‌تواند به تحقق منافع ملی، کاهش فشار تحریم‌ها و تقویت اقتدار اقتصادی کشور منجر شود.