جدیدترین مطالب
خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
چالش پهپادهای ارزان قیمت “FPV” حزبالله برای رژیم صهیونیستی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
أحدث المقالات
خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
چالش پهپادهای ارزان قیمت “FPV” حزبالله برای رژیم صهیونیستی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
لیبی میدان رقابت قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای

هرچند که رسانههای غربی در گزارشهای خود درخصوص درگیریهای سه ماه گذشته در لیبی از پیشرفتها و موفقیتهای نیروهای تحت فرمان ژنرال حفتر سخن میگویند و در حمایت از وی از پیشرفتهایی که در قسمتهای جنوبی و شرق طرابلس بدست آورده گزارش میدهند ولیکن واقعیت آن است که نیروهای تحت فرمان ژنرال حفتر به هیچ وجه در موقعیت مناسبی قرار ندارند و به نوعی با بنبستی ناگشودنی مواجه شدهاند، چنانکه کشورهای غربی به ویژه فرانسه ناگزیر شدهاند تا به طور آشکارا محمولههای تسلیحاتی تازهای را در اختیار نیروهای ژنرال حفتر قرار دهند.
علاوه بر آن امارات و عربستان نیز با ارسال محمولههای جدیدی از تسلیحات سنگین و نیمه سنگین به ناگزیر پشتیبانی خود را از تهاجمات حفتر آشکارتر ساختهاند. این در حالی است که گفته میشود واحدهایی از ارتش مصر به خصوص واحدهایی از نیروی هوایی این کشور با هدف جلوگیری از شکست نیروهای حفتر به طور مکرر نیروهای وی را مورد پشتیبانی قرار میدهند و با هدف قرار دادن مواضع نیروهای تحت فرمان دولت وفاق ملی از ژنرال حفتر حمایت میکند.
به این ترتیب میتوان گفت که اصلیترین عامل شفافتر شدن وابستگیهای ژنرال حفتر به ارتجاع منطقه و غرب، نگرانیهایی است که به دنبال بهبنبست رسیدن نیروهای وی در دنیای غرب و منطقه پدید آمده است.
در چنین شرایطی است که حامیان دولت وفاق ملی به ریاست آقای فائز سراج یعنی حکومتهای قطر و ترکیه نیز در اقدامی مشابه به ارسال محمولههای تسلیحاتی تازهای برای نیروهای دولت وفاق ملی مبادرت کرده و برخلاف گذشته به طور علنی با حامیان ژنرال حفتر وارد یک نبرد غیرمستقیم شدهاند؛ نبردی که میتوان آن را به درستی جنگی نیابتی یا وکالتی نامید؛ بدین صورت که درگیریهای حاضر در لیبی را برخلاف تبلیغات رایج نمیتوان درگیری بین دو گروه لیبیایی تلقی کرد.
بلکه درحقیقت این کشورهای مرتجع (امارات و عربستان) هستند که بنابر گرایشهاي ضداخوانی خود (مخالفت و ضدیت ایدئولوژیک و سیاسی با جماعت اخوان المسلمین) میکوشند تا اصلیترین حکومتهای حامی اخوانالمسلمین را به چالش بکشند و توان عملیاتی آنها را در شمال آفریقا به شدت تضعیف کنند.
این تلاش آنها در حالی جنبه عملیاتی یافته است که درگیریهای سه ماه گذشته در لیبی، مهمترین حرکت جماعت اخوان المسلمین در مقطع حاضر تلقی شده و به عنوان تنها جبههای است که در دوره فترت کنونی فعال محسوب میشود.
بنابراین آنچه در لیبی میگذرد درواقع به یک تعبیر نبردی میان گرایشهاي اخوانی و گرایشهاي وهابی است. ولیکن تنشها در لیبی به تعبیر درستتر جنگی وکالتی میان قدرتهای غربی است که دو جناح فعال در عرصه لیبی را در مناقشات سیطرهطلبانه برای تصاحب منابع غنی نفت لیبی به کار گرفتهاند و هزینههای چنین نبرد مهمی را از طریق درآمدهای نفتی عربستان و امارات از یک سو و درآمدهای نفتی قطر و برخی از قابلیتهای ترکیه از سوی دیگر تامین میکنند.
بخشی از این درگیریها نیز شرکتهای بزرگ تسلیحاتی را به موازات شرکتهای بزرگ نفتی منتفع میسازد. به ویژه آنکه بنا به برخی از تحلیلها، با فروکش کردن دامنه جنگها در یمن، دنیای غرب برای فروش تسلیحات بیشتر و همچنین جلوگیری از گسترش نهضتهای اسلامی به درگیریهای جاری در لیبی چشم دوخته و میکوشد تا لیبی را به مرکزی برای به چالش کشیدن کلیه حرکتهای اسلامی در شمال آفریقا تبدیل کند.
لیبی اکنون به میدان رقابت قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای تبدیل شده است. تعدد کانون های قدرت و بازیگران داخلی بحران لیبی، تعدد منافع در حوزه کشورهای همسایه و در محیط بینالملل وضعیت پیچیدهای را برای این کشور رقم زده است. از طرف دیگر بهنظر میرسد که سازمان ملل هم توان و قدرت پایان دادن به این درگیریها را ندارد و شاید هم تمایلی به این امر ندارد، چرا که مصلحت قدرتهای بزرگ در ادامه جنگ فرسایشی در این کشور نهفته است که با کمک به یکی از طرفهای درگیر باعث طولانی شدن جنگ داخلی در لیبی شدهاند.
0 Comments