دکتر محمود الزهار، وزیر خارجه اسبق فلسطین و استاد دانشگاه اسلامی غزه، دکتر رفیق عبدالسلام، وزیر خارجه اسبق تونس و رئیس مرکز مطالعات راهبردی و دیپلماتیک، دکتر مسعود اسداللهی، استاد دانشگاه و مدیر گروه مطالعات غرب آسیا در مجمع و دکتر ولایت باشترک، استاد دانشگاه اسکیشهیر ترکیه سخنرانان میزگرد با عنوان «بررسی تحلیلی ابعاد مسئله عادی‌سازی روابط امارات متحده عربی و رژیم صهیونیستی» بودند که به میزبانی مجمع بین‌المللی اساتید مسلمان دانشگاه‌ها و شورای راهبردی روابط خارجی، روز شنبه (بیست و دوم شهریور 1399) برگزار شد.

آنچه در ادامه می‌خوانید، گزیده‌ای از مباحث مطرح‌شده در این میزگرد است.

ضرورت نگاه راهبردی به توافق امارات – رژیم صهیونیستی

دکتر رفیق عبدالسلام، وزیر خارجه اسبق تونس و رئیس مرکز مطالعات راهبردی و دیپلماتیک درباره توافق عادی‌سازی روابط امارات و رژیم صهیونیستی اظهار داشت: آنچه به‌عنوان مسئله مهم درباره عادی‌سازی روابط امارات با رژیم صهیونیستی وجود دارد این است که اماراتی‌ها تصور می‌کردند امتیازاتی خاص مانند توقف طرح انضمام کرانه باختری به سرزمین‌های اشغالی را به دست آورده‌اند، اما نتانیاهو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی اجازه نداد، دوستانش از این موضوع لذت ببرند و این موضوع را رد کرد، به‌نحوی‌که امروز شهرک‌سازی‌های رژیم صهیونیستی همچنان ادامه دارد و هیچ‌چیزی عوض نشده است و باید به شکل راهبردی به موضوعات نگاه کنیم.

رفیق عبدالسلام همچنین با اشاره به همکاری کشور‌های اسلامی ازجمله میان ایران و تونس گفت: دیدگاه دو کشور در مسائل راهبردی مانند قدس یکی است و اشتراک نظر وجود دارد.

وی همچنین گفت: اختلافات را باید کنار گذاشت و به شکل راهبردی به حل مسائل بپردازیم و مقابل استکبار ایستادگی کنیم.

استاد لاوانت باشترک، استاد دانشگاه اسکیشهیر ترکیه نیز با اشاره به اینکه این توافق در ادامه روابط گذشته امارات و رژیم صهیونیستی است، اظهار داشت: توافق امارات و رژیم صهیونیستی نه توافق صلح است نه عادی‌سازی، چراکه برای ایجاد توافق باید دو طرف درگیر وجود داشته باشند، اما ما هیچ‌گاه شاهد درگیری میان امارات و رژیم صهیونیستی نبوده‌ایم؛ بنابراین استفاده از این اصطلاحات یک نوع بازی سیاسی برای فریب افکار عمومی است.

لاوانت در ادامه افزود: در خصوص عادی‌سازی هم باید گفت که روابط امارات و رژیم صهیونیستی به قبل از سال 2000 بر‌می‌گردد، بنابراین استفاده از اصطلاح عادی‌سازی هم درست نیست، چراکه آن‌ها هیچ‌وقت باهم مناقشه نداشته‌اند و فقط در توافق اخیر رسمی سازی روابط بین طرفین صورت گرفته است.

تلاش برای ایجاد نظم منطقه‌ای جدید

استاد باشترک در خصوص اهداف این توافق نیز گفت: این توافق فراتر از موضوع عادی‌سازی روابط و درواقع، یک نوع اعلان تشکیل ائتلاف علیه ایران و گامی مهم برای ایجاد نوعی نظم منطقه‌ای جدید است که تا چند سال آینده شاهد آن خواهیم بود و کشورهای دیگر همچون عربستان هم بازیگر آن خواهند بود.

استاد دانشگاه اسکیشهیر ترکیه دلایل ایجاد توافق عادی‌سازی روابط بین کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس و رژیم صهیونیستی را نفوذ انقلاب اسلامی ایران در منطقه، ترس از تکرار سقوط صدام و ظهور جنبش‌های اسلام‌گرا ازجمله اخوان‌المسلمین پس از تحولات بیداری اسلامی 2010 در خاورمیانه و شمال آفریقا عنوان کرد.

لاوانت باشترک بازیگران اصلی این توافق را نیز ترامپ، نتانیاهو و شیخ زاید معرفی کرد که هرکدام به دنبال کسب منافع موردنظر خود از این توافق هستند. ترامپ برای بهره‌گیری سیاسی جهت پیروزی در انتخابات، نتانیاهو برای انحراف افکار عمومی رژیم صهیونیستی از مشکلات داخلی این رژیم و شیخ محمد بن زاید برای جلب حمایت یک پشتیبان قدرتمند برای پیشبرد اهداف خود در منطقه از این توافق حمایت کرده‌اند.

او افزود: اگرچه بن سلمان هم در پشت پرده از این توافق حمایت کرده است، اما در ظاهر به دلیل نگرانی از واکنش‌های افکار عمومی ملت‌های مسلمان به این توافق ملحق نشده است.

فلسطین بازنده توافق امارات – رژیم صهیونیستی

استاد دانشگاه اسکیشهیر ترکیه با معرفی فلسطین به‌عنوان بازنده توافق امارات – رژیم صهیونیستی اظهار داشت: این توافق سبب می‌شود که دست اسرائیل در برابر فلسطینی‌ها بازتر شود، چراکه با شناسایی این رژیم نامشروع توسط برخی از دولت‌های عربی، نتانیاهو می‌تواند خواسته‌های خود همچون شهرک‌سازی و الحاق کرانه باختری را راحت‌تر دنبال کند.

باشترک ادامه داد: درمجموع این توافق باعث قدرت بیشتر اسرائیل و تضعیف مبارزه‌طلبی فلسطینی‌ها می‌شود و اگر عربستان هم بخواهد به این توافق بپیوندد دست فلسطینی‌ها برای مقاومت بیش‌ازپیش بسته خواهد شد و در مقابل شرایط برای اسرائیل بهتر خواهد شد.

لاوانت باشترک درباره واکنش فلسطینی‌ها به این توافق گفت: توافق امارات – رژیم صهیونیستی هیچ راه‌حلی برای فلسطینی جز مقاومت باقی نمی‌گذارد، به‌ویژه آنکه راه‌حل دو دولت مدنظر سعودی‌ها نیز از سال‌ها قبل مرده است و درنتیجه آرمان فلسطینی از سوی این کشورهای استبدادی در حال از بین رفتن است.

پیامدهای توافق امارات – رژیم صهیونیستی

در این توافق دو طرف معامله با یکدیگر برابر نیستند، در یک‌طرف یعنی اسرائیل همچون ارباب است و طرف دیگر برده است و نوعی ارتباط ارباب و برده صورت گرفته است. این روابط ازنظر سیاسی و اقتصادی ازجمله در حوزه انرژی نیز به نفع اسرائیل است که قصد سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی کشورهای عربی منطقه را دارد.

او ادامه داد: این توافق به سیاست‌های بازنگرانه ترکیه در منطقه ضربه زده و به نفوذ ایران در منطقه نیز آسیب خواهد زد.

مسعود اسداللهی مدیر گروه مطالعات غرب آسیا در مجمع بین‌المللی اساتید مسلمان دانشگاه‌ها درباره عادی‌سازی روابط اعراب و رژیم اسرائیل اظهار داشت: امارات و اسرائیل از قبل روابط امنیتی، اقتصادی و اطلاعاتی گسترده‌ای داشته‌اند و اکنون این روابط آشکار شده است. اسداللهی تصریح کرد، امضای توافق بین دو کشور بحرین و امارات با اسرائیل نیاز شخصی «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهوری آمریکا برای موفقیت در انتخابات است، چون در سیاست خارجی موفقیتی نداشته است.

هدف ضد ایرانی توافق امارات – رژیم صهیونیستی

مدیر گروه مطالعات غرب آسیا درباره هدف اصلی این توافق اظهار کرد، داماد ترامپ و معمار عادی‌سازی روابط اعراب با اسرائیل در مصاحبه‌ای گفته است همه تلاش خود را برای پیوستن عربستان به روند عادی‌‎سازی روابط با اسرائیل انجام می‌دهد.

اسداللهی گفت: پمپئو اعلام کرده هدف نهایی آمریکا ایجاد یک ائتلاف ضد ایران است، زیرا ائتلاف‌های قبلی آمریکا در سوریه، عراق و دیگر کشورها شکست خورد.

مدیر گروه مطالعات غرب آسیا در مجمع بین‌المللی اساتید مسلمان دانشگاه‌ها افزود: حاکمان امارات فکر می‌کنند اگر منافعشان تهدید شود، آمریکا به کمک آن‌ها می‌آید، اما تجربه ثابت کرده است آمریکا و اسرائیل فقط برای منافع خود وارد جنگ می‌شوند.

اسداللهی همچنین تأکید کرد، ایران به امارات اخطار داده اگر اسرائیل بخواهد از آسمان امارات به ایران حمله کند، کل امارات هدف قرار می‌گیرد، امارات کشوری آسیب‌پذیر است.

مدیر گروه مطالعات غرب آسیا در مجمع بین‌المللی اساتید مسلمان دانشگاه‌ها گفت: توصیه جمهوری اسلامی ایران به امارات این است که فکر نکند هم‌پیمانی با اسرائیل ایجاد امنیت می‌کند.

دکتر محمود الزهار، وزیر خارجه اسبق فلسطین و استاد دانشگاه اسلامی غزه ضمن تشکر از جمهوری اسلامی ایران بابت حمایت‌های این کشور از مقاومت فلسطین درباره توافق امارات – رژیم صهیونیستی اظهار داشت: این توافق خیال‌بافانه آینده مسئله فلسطین و ملت عربی و اسلامی را به شکل عام به خطر انداخت و این جنایت بزرگ توسط اماراتی‌ها علیه مردم فلسطین انجام شده است، آن‌هم در شرایطی که رژیم صهیونیستی دشمنی آشکار با فلسطینی‌ها دارد و به این صلح ذلت‌بار افتخار هم می‌کنند و هم‌اکنون نیز در حال مشروعیت بخشی به آن در سطح جهان هستند.

مقاومت تنها راه پیروزی فلسطین

محمود الزهار درباره بازیگران پشت پرده این توافق گفت: در پی این توافق مقامات امارات سعی کردند با دروغ‌هایی آن را لاپوشانی کنند اما صهیونیست‌ها به‌سرعت ماهیت آن را آشکار کردند.

او در ادامه افزود: این توافق هیچ دستاوردی ندارد جز برای ترامپ در راستای پیروزی در انتخابات و نتانیاهو که در آستانه محاکمه برای فساد قرار دارد.

محمود الزهار گفت: این توافق و زمان‌بندی آن نشانگر نقشه تبهکارانه‌ای است که در پی نابودی ایستادگی مقاومت است که ضرورت مقابله با آن را دوچندان می‌کند و هیچ راهی جز مقاومت برای پیروزی در آن وجود ندارد.