دکتر غلامرضا خواجی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با بیان اینکه دبیر کل سازمان ملل در اقدامی نادر، از ماده ۹۹ منشور سازمان ملل متحد برای تسریع در اقدام شورای امنیت در مورد جنگ رژیم اسرائیل علیه غزه استفاده کرد و خواهان توجه دادن این شورا به فجایع در غزه شد، اظهار داشت: به دلیل ناتوانی شورای امنیت سازمان ملل در تصویب قطعنامه‌ای برای آتش‌بس فوری و پایدار در غزه، دبیرکل سازمان ملل در نامه خود به رئیس شورای امنیت هشدار داد که نظم عمومی در غزه به دلیل شرایط ناامیدکننده آن به زودی و به طور کامل با فروپاشی روبرو می‌شود و ضروری است که شورای امنیت، اقدام فوری درخصوص ایجاد صلح در غزه صورت دهد.

وی با یادآوری اینکه پیش از این تنها شش بار از ماده ۹۹ منشور سازمان ملل استفاده شده بود، استفاده از آن را دیپلماتیک و نمادین دانست و افزود: این اقدام دبیرکل که در هر حال، کم نظیر بوده است، تحت فشارهای سیاسی و فشار افکارعمومی ‌ناشی از حجم جنایاتی که رژیم اسرائیل در غزه صورت می‌دهد انجام شد؛ چرا که ما شاهد افزایش انتظارات جهانی نسبت به ضرورت ایفای نقش موثر دبیر کل سازمان ملل در این خصوص هستیم.

این استاد دانشگاه ضمن اشاره به متن ماده 99 منشور سازمان ملل، توضیح داد: در این ماده، عنوان می‌شود که «به دبیر کل سازمان ملل، حقی ویژه می‌دهیم که فراتر از هر اختیاری باشد که قبلا به رئیس یک سازمان بین المللی اهدا شده است تا بتواند هر موضوعی را مطرح و توجه شورای امنیت را به آن جلب کند.» اما متاسفاته از این مرحله به بعد، سازوکاری دیگری برای دبیرکل دیده نشده و قدرتی به آن داده نشده است. همانطور که شاهد وتوی آمریکا نسبت به این اقدام دبیر کل بودیم؛ بنابراین ماده 99، نمی‌تواند حق وتوی اعضای دائم شورای امنیت را خنثی کند.

خواجی به نامه گوترش به رئیس فعلی شورای امنیت مبنی بر اینکه اوضاع غزه بسیار وحشتناک است و پیامدهای خطرناکی برای مردم آن منطقه دارد اشاره کرد و در عین حال با ابراز تاسف از بی نتیجه بودن این اقدامات، اضافه کرد: این اقدامات گوترش، خشم دبیر کل سازمان ملل را نسبت به حجم فجایع و جنایاتی که رژیم اسرائیل در غزه رقم می‌زند نشان داد و با افزایش هزینه‌های سیاسی برای رژیم صهیونیستی، این امکان را فراهم ساخت که دیگر کشورها بتوانند مواضع سیاسی خود را با اشاره به این اقدام دبیر کل بیان کنند.

وی در عین حال، با بیان انتقاداتی نسبت به ادبیات نگارش نامه گوترش به شورای امنیت، آن را جانبدارانه توصیف کرد و گفت: اگر متن نامه انگلیسی آقای گوترش درباره غزه ترجمه شود، دنیا به طور کل نسبت به نقش سازمان ملل ناامید خواهد شد. با این حال، وزیر خارجه رژیم اسرائیل گستاخانه دوران تصدی گوترش را خطری برای صلح جهانی دانست و در اعتراض به درخواست دبیر کل برای ایجاد آتش بس، دیدارش با او را لغو کرد. رژیم اسرائیل حتی دستور اخراج هماهنگ کننده امور بشردوستانه سازمان ملل در سرزمین‌های اشغالی را داد. حال آنکه باید توجه کرد چه تعداد از کارمندان سازمان ملل در غزه و در حملات رژیم اسرائیل کشته شدند! با اینکه دبیر کل دربرابر کشته شدن آنها، تنها ابراز تاسف کرد، اما اکنون لحن و اقدامات رژیم اسرائیل نسبت به ایفای نقش دبیرکل سازمان ملل، بسیار گستاخانه است.

این حقوقدان با تاکید بر ضرورت توجه دبیرکل سازمان ملل نسبت به ضرورت استفاده از ابزارهایی مانند اعزام تیم حقیقت یاب، گزارشگر ویژه و یا ناظرانی به مناطق اشغالی، اظهارداشت: دبیرکل سازمان ملل می‌تواند کلاه آبی‌ها را به منطقه اعزام کند. کلاه آبی‌هایی که به آنها این حق داده شده تا به منطقه اعزام شوند، اجرای قوانین را پیگیری کنند و با طرف متخلف درگیر شوند. هر چند که قطعا آمریکا با اعزام آنها به این منطقه موافقت نخواهد کرد.

خواجی یادآورشد: انتصاب تمام دبیرکل‌های سازمانهای بین‌المللی دولتی، برعهده دبیرکل سازمان ملل است. ما سازمانهایی داریم که اکنون می‌توانند اعلام موضع کنند، آنها باید با دستور دبیرکل فعال شوند. هر چند که قدرتها اجازه نمی‌دهند که دبیرکل سازمان ملل از اختیاراتش استفاده کند.

وی ضمن اشاره به لحن و ادبیات نامه دبیرکل وقت سازمان ملل در زمان استفاده از ماده 99 منشور در قبال مساله اشغال لانه جاسوسی و مقایسه آن با نامه گوترش که در آن نسبت به رژیم اسرائیل، جانبدارانه سخن گفته شده، گفت: استفاده از این ماده در مساله اشغال لانه جاسوسی برای دبیر کل، کم هزینه تر از فعال کردن این ماده دربرابر جنایات رژیم اسرائیل در غزه بود. دبیر کل سازمان ملل، اساسا بدون موافقت پنج عضو شورای امنیت انتخاب نمی‌شود، در حالیکه اگر سازمان ملل دبیر کل مستقلی داشت، تاکنون می‌توانست اقدامات متعددی درباره جنایاتی که اکنون در غزه رخ می‌دهد انجام دهد. قطعا رژیم اسرائیل و آمریکا، نسبت به همین اقدامی که گوترش انجام داد، فشارهای زیادی به او آورده‌اند.

این استاد حقوق بین‌الملل، به جنایاتی که رژیم صهیونیستی درخصوص کشتار غیرنظامیان، خصوصا زنان و کودکان و حمله به بیمارستان‌ها و مدارس و همچنین ممانعت از امدادرسانی و ارسال غذا و دارو انجام می‌دهد اشاره و تاکید کرد: با این همه فجایعی که اکنون در مقابل چشم سازمان ملل و دبیر کل آن رخ می‌دهد، حداقل کاری که یک دبیرکل می‌تواند انجام دهد، این است که اگرهیچ کاری نمی‌تواند پیش ببرد، استعفا دهد. بگوید نمی‌توانم کار کنم و به طور رسمی ‌اعلام کند ابزار لازم را برای ایجاد صلح بین‌المللی ندارد.

خواجی با تاکید بر اینکه گوترش باید با استفاده از ماده 12 منشور، پرونده را به مجمع عمومی سازمان ببرد، افزود: متاسفانه اکنون اگر صلحی هم وجود دارد، نتیجه رفتار متقابل کشورها و عمل متقابل است و نمی‌توان در صحنه های خاص بین المللی، هیچ امیدی نسبت به سازمان ملل و شورای امنیت، داشت.