شیبلی تلهامی در یادداشتی که وب سایت اندیشکده بروکینگز آن را منتشر کرد، نوشت: ایوانکا ترامپ طی توئیتی تنها ایران و فلسطین را مخالف این طرح جلوه داد. ظاهرا این تاکتیکی هوشمندانه برای کنترل زودهنگام مخالفت‌ها بود، اما ماه پشت ابر نماند و خیلی زود نقاط ضعف اساسی این طرح آشکار شد.

اگرچه نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، بیانیه ملایمی صادر کرده است، اما یک چهارم دموکرات‌ها در سنای آمریکا (از جمله سه نامزد ریاست جمهوری) نامه‌ای به رئیس جمهور ترامپ ارسال کردند و این طرح «یک-طرفه» را که «حق تعیین سرنوشت فلسطینیان را نقض می‌کند» به باد انتقاد گرفتند.

فلسطینیان و وزرای امور خارجه کشورهای عربی در جلسه‌ای اضطراری در اتحادیه عرب به تجزیه و تحلیل مفصل این طرح پرداخته و به‌طور شفاف و به اتفاق آراء آن را رد کردند. رئیس اتحادیه عرب اظهار داشت که این طرح به جای راه حل دو کشوری به «آپارتاید» منجر خواهد شد. در پی این اقدام اتحادیه عرب، 57 عضو سازمان همکاری اسلامی نیز طی جلسه‌ای در عربستان سعودی به اتفاق آراء این طرح را رد کردند.

عدم اعتماد به تیم ترامپ به‌ویژه در میان اعراب زیاد است، اما این موضوع احتمالا موجب نارضایتی هرچه بیش‌تر متحدان آمریکا در میان اعراب خواهد شد. بنابراین این طرح فی نفسه نارضایتی‌ها را تشدید می‌کند – در واقع «کشور» ارائه شده در این طرح اصلا کشور محسوب نمی‌شود، بلکه یک تشکیلات چند پاره شامل 60 درصد از کرانه باختری است که هیچ کنترلی بر آب‌های سرزمینی، هوا، مرزها و امنیت خود ندارد. با این حال، نارضایتی‌ها به همین جا ختم نشده، بلکه باعث بی‌اعتمادی به نویسندگان این طرح، اقدامات آن‌ها و اصول زیربنای رویکرد آن‌ها خواهد شد.

حقیقت این است که این طرح از ابتدا برای فلسطینیان نگران کننده بود، زیرا این طرح توسط جرد کوشنر، داماد ترامپ و دیوید فریدمن، سفیر آمریکا در اسرائیل، تهیه شده است که موضع‌شان برای فلسظینیان معلوم است. فریدمن سرمایه‌گذار شناخته شده و حامی شهرک‌سازی‌های اسرائیل است و خانواده کوشنر نیز به این شهرک‌سازی‌ها کمک کرده است. کوشنر افتخارش این است که بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، یکبار مهمان خانواده وی بوده و شب را در منزل آن‌ها سپری کرده است. آن‌ها قبل از انتشار این طرح، سفارت آمریکا را به بیت‌المقدس انتقال دادند. از این رو، جهان عرب این طرح را جوکی ظالمانه قلمداد کرده است.

با این حال، اصول اصلی تیم ترامپ در تدوین این طرح و نادیده گرفتن گذشته، مهم‌ترین بعد نگران کننده این طرح محسوب می‌شود.

این طرح تاریخچه دردناک و طولانی مدت درگیری‌ها را کنار گذاشته و موضوع شهرک‌سازی‌های اسرائیل را مسکوت گذاشته است که از نظر بین‌المللی غیرقانونی است. چنانکه به فلسطینیان گفته می‌شود که آن‌ها باید شهرک‌سازی‌های اسرائیل را یک واقعیت تلقی کنند و حاکمیت اسرائیل بر خودشان را بپذیرند. این اصل، ترغیب به نقض قوانین بین‌المللی است و به آن پاداش می‌دهد.

تیم ترامپ برتری قدرت اسرائیل نسبت به فلسطین را مبنای طرح خود قرار داده است؛ اما برتری کنونی اسرائیل تا حد زیادی ناشی از حمایت آمریکا طی سال‌های اخیر بوده است؛ همچنانکه آمریکا برای ایجاد صلح بین اسرائیل و مصر میانجیگری و به مصر پول پرداخت کرد و بدین ترتیب بزرگ‌ترین ارتش عرب را از معادله خارج نمود؛ یا آمریکا با حق وتوی خود در سازمان ملل، اسرائیل را از پیامدهای بین‌المللی شهرک‌سازی‌ها محافظت کرده و با کمک‌های فناورانه، برتری نظامی اسرائیل را حفظ کرده است.

در نهایت، روایت‌های تاریخی کتاب مقدس تنها دلیل تاریخی زیربنای طرح ترامپ محسوب می‌شود. چنین اقدامی جنگ را به حوزه مذهبی کشیده و بذر جنگی بی‌پایان را می‌کارد.

در حال حاضر، اسرائیل قوی و فلسطین ضعیف است و کشورهای عربی نیز متفرق هستند. صرف نظر از اقدامات دولت‌های عربی، فلسطینیان مقاومت خواهند کرد و افکار عمومی اعراب نیز همچنان قاطعانه از فلسطین طرفداری خواهد کرد. اسرائیل احتمالا به این نتیجه برسد که با کمک واشنگتن می‌تواند هزینه‌ها را تحمل و واکنش‌های منطقه‌ای را مدیریت کند. صرف نظر از هزینه‌های این اقدام برای واشنگتن، آمریکا خود را قهرمان سرکوب فلسطینیان توسط اسرائیل خواهد یافت و در مقابل قوانین و هنجارهای بین‌المللی قرار خواهد گرفت. همچنین، آمریکا در تلاش برای جلوگیری از واکنش کشورهای عربی، بیش از پیش به حمایت از این کشورها در سرکوب ملت‌های آن‌ها خواهد پرداخت.