هانس آلپن، نماینده بنیاد (FES) در اراضی فلسطین در تحلیلی که مجله سیاست و علوم بین‌الملل در بروکسل منتشر کرد، با اشاره به نفع شخصی بنیامین نتانیاهو در این طرح با توجه به اتهامات وارده علیه او و انتخابات پیش رو در ماه مارس، نوشت: با توجه به اینکه بنی گانتز رقیب بزرگ سیاسی نتانیاهو نیز از این طرح آمریکایی حمایت می‌کند، «طرح صلح» اکنون در حال تبدیل شدن به دینامیکی است که هر چیزی به‌جز صلح را برای منطقه به همراه خواهد آورد.

سناریوی پیشنهادی این طرح فلسطین را اصلاً به استقلال یا حق تعیین سرنوشت خود نزدیک نمی‌کند. فلسطین در این طرح چه چیزی به دست خواهد آورد؟ درواقع آن‌ها بیش از همیشه از داشتن کشوری که برای خودشان باشد و توسط آمریکا و اسرائیل به رسمیت شناخته شده باشد، دور می‌شوند. آمریکایی‌ها درعین‌حال یک برنامه گسترده سرمایه‌گذاری برای کمک به کشور آتی فلسطین را پیشنهاد کرده‌اند؛ اما این کشور شامل اراضی وصله‌پینه‌ای خواهد بود که با شبکه‌ای از پل‌ها و تونل‌ها به هم متصل می‌‌شود. حق بنیادی حاکمیت محدود خواهد بود و فلسطینی‌ها باید از ادعاهای مهم و تضمین‌شده بین‌المللی در بیت‌المقدس شرقی و نیز حق بازگشت آوارگان چشم‌پوشی کنند.

طرح ترامپ حقوق بین‌الملل و تمامی ابتکارات صلحی را که در گذشته به‌صورت دوجانبه درباره‌اش مذاکره شده بود، نادیده می‌گیرد. تدوین، ارائه و اجبار به اجرای این طرح برای فلسطینی‌ها تحقیرآمیز است. آن‌ها به شکلی متناسب به آن واکنش نشان دادند و قاطعانه آن را رد کردند و از جامعه بین‌الملل خواستند در برابرش موضع بگیرد.

رهبری فلسطین باید نوعی ظرفیت و توانایی عمل را برای جامعه سرخورده فلسطین فراهم کند و در غیر این صورت ممکن است اوضاع به سمت خشونت کشیده شود. آن‌ها علاوه بر نپذیرفتن قاطعانه این طرح آمریکایی، می‌توانند انتخاباتی را برگزار کنند که از مدت‌ها قبل اعلام اما برگزاری آن بارها به تعویق انداخته‌شده است.

یک تأثیر مثبت جانبی این وضعیت این بوده که برای اولین بار بعد از سال‌ها تمامی جناح‌های فلسطینی ازجمله حماس برای بررسی این طرح و مذاکره درباره واکنش به آن با یکدیگر دیدار کردند. مصالحه میان این گروه‌ها در نوار غزه و کرانه باختری اولین گام مهم دررسیدن به اتحاد میان فلسطینی‌ها بود که اساس انتخابات و مذاکرات جدی صلح با اسرائیل را فراهم می‌کند.

یک‌راه حل برای رسیدن به صلحی پایدار باید نیازهای تمامی مردم ساکن میان اردن و مدیترانه را در نظر بگیرد. خطر طرح ترامپ این است که اکنون هر دولتی در اسرائیل آن طرح را که ازنظر فلسطینی‌ها غیرقابل‌پذیرش است، مبنای مذاکرات در نظر خواهد گرفت. اجرای یک‌جانبه‌ی بخش‌هایی از این طرح نظیر الحاق شهرک‌ها و دره اردن به اسرائیل حتی خطراتی جدی‌تر را در بر خواهد داشت. بسیاری از کارشناسان در اسرائیل نیز همین‌طور فکر می‌کنند.

آموس یادلین، یک کارشناس امنیتی و رئیس سابق اطلاعات نظامی اسرائیل هشدار می‌دهد که این سیاست به یک واقعیت یک کشوری میان اردن و مدیترانه منجر می‌شود و اسرائیل را مجبور خواهد کرد بین دموکراسی و دولت یهود دست به انتخاب بزند. به‌علاوه طرح‌های الحاق ممکن است معاهدات صلح با اردن و مصر را نیز به مخاطره بیندازد.

چپ‌گراهای اسرائیلی از مدت‌ها قبل درباره این سناریو هشدار داده‌اند. آن‌ها از عبارت جنجال‌برانگیز «دولت آپارتاید» استفاده می‌کنند. راست‌گرایان اسرائیلی ظاهراً مشکلی با آن ندارند. نخست‌وزیر اسرائیل گفته است که تاکنون الحاق را فقط به این دلیل اجرا نکرده است که باعث تهدید شورای امنیت به تحریم اسرائیل خواهد شد.

آنچه دونالد ترامپ «معامله قرن» خواند، شاید برای نتانیاهو طرح خوبی باشد اما به‌هیچ‌وجه برای فلسطینی‌ها، برای اسرائیل یا برای صلح در منطقه طرح خوبی نخواهد بود.