وب سایت شورای آتلانتیک در گزارشی تحلیلی نوشت: مفاد اصلی این توافق که به بن بست سیاسی پس از اعلان پیروزی رئیس جمهور اشرف غنی و عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی این کشور در انتخابات ریاست جمهوری سپتامبر پایان می‌دهد؛ عبارتست از ترسیم ساختار تقسیم قدرت که برای حفظ منافع غنی و عبدالله و همچنین، انعکاس نقش مستقیم بسیاری از بخش‌های جامعه افغانستان در صحنه سیاسی و فرایند آشتی ملی طراحی شده است.

با ادامه فعالیت دولت افغانستان برای گذار از اختلافات سیاسی و اتحاد نهادهای جمهوری افغانستان، هنوز معلوم نیست که رقبای این همبستگی دموکراتیک (عمدتا طالبان) چه واکنشی به این استحکام و عزم جدید دولت متحد افغانستان نشان خواهد داد.

کارشناسان «شورای آتلانتیک در امور جنوب آسیا»، پیشبرد این توافق سیاسی، نقش آمریکا در این فرایند صلح و تاثیر یک جبهه متحد در برابر طالبان را تجزیه و تحلیل کرده اند:

جیمز بی‌کانینگهم، سفیر آمریکا در افغانستان و عضو ارشد مهمان در «مرکز جنوب آسیا»:

من به عنوان سفیر آمریکا در افغانستان، در مذاکرات حل و فصل پیامدهای انتخابات 2014 و در دست یابی به توافق ایجاد دولت وحدت ملی از نزدیک مشارکت داشتم. حال که رئیس جمهور غنی و دکتر عبدالله به توافق رسیده‌اند، باید در مورد اداره کشور و ترجیح منافع ملی به منافع خویش و یافتن راهی برای وفاق ملی در این لحظه حساس افغانستان مورد راهنمایی قرار گیرند. اجرای این توافق پر از مشکلات خواهد بود، اما همه مردم افغانستان اکنون از چنین فرصتی برخوردار هستند تا برای تعیین آینده کشور خود متحد شوند و امکانپذیری توافق صلح با طالبان (به شرطی که مورد قبول اکثریت افغان‌ها باشد) را به بوته آزمایش بگذارند، اما اگر طالبان به خشونت ادامه داده و تا خروج آمریکا وقت کشی کند، دولت ترامپ باید روشن سازد که مذاکرات [با طالبان] اکنون به خود افغانستان مربوط بوده و خروج آمریکا منوط به پیشرفت و نتیجه مذاکرات خواهد بود.

شجاع نواز، عضو برجسته مرکز جنوب آسیا:

توافق بین دکتر عبدالله و رئیس جمهور اشرف غنی بیانگر این حقیقت اساسی و پایدار در افغانستان است که مردم افغانستان دارای بهترین راه حل برای مشکلات خویش هستند. آنها با همکاری یکدیگر می‌توانند در برابر جنگ‌های داخلی و خارجی ایستادگی کنند. مهم‌ترین نقش آمریکا این است که کمک‌های اقتصادی مداوم برای افغانستان و دولت ملی نوظهور آن تامین کند و این دولت را در همکاری با همسایگان خود، به‌ویژه ایران و پاکستان، یاری کند تا با طالبان به یک توافق عملی دست یابد. هر دو کشور ایران و پاکستان از صلح در افغانستان سود خواهند برد. ما باید سیاهنمایی‌های آمریکا در مورد ایران را کنار بگذاریم. برای تضمین صلح و ثبات در افغانستان جنگ زده، جنبه منطقه‌ای حیاتی است.

جاوید احمد، عضو ارشد مهمان در مرکز جنوب آسیا:

امضای توافق سیاسی غنی- عبدالله الگوی خوبی در حل و فصل بحران سیاسی افغانستان محسوب می‌شود. این توافق نشان داد که رهبران افغانستان برای عبور از بن بست‌های سخت و دست یابی به توافق، قادر به نمایش عملگرایی حداکثری هستند. این توافق همچنین موید این حقیقت است که افغان‌ها می‌توانند بدون مداخله خارجی، اختلافات بین خود را مدیریت و حل و فصل کنند.

همزمان با افزایش خشونت طالبان و شبه نظامیان در افغانستان، دولت این کشور در بحبوحه فقر فزاینده و افزایش نرخ بیکاری و همچنین کاهش کمک‌های خارجی، با چالش‌های اقتصادی حاد و کسری بودجه مواجه است. در حال حاضر، آمادگی برای کنفرانس خیرین در نوامبر در ژنو، چالش فوری دولت افغانستان محسوب می‌شود که در آن، انتظار می‌رود شرکای افغانستان تداوم حمایت‌های خود از توسعه این کشور را تعهد نمایند. از این رو، توافق غنی-عبدالله در زمانی مناسب اتفاق افتاده و گام اول مهم در اتحاد طبقه سیاسی افغانستان به شمار می‌رود. اگرچه افغانستان به عنوان یک کشور پیشرفت کرده است، اما رهبران آن عقب مانده اند. در گذار افغانستان از این دوره حساس، اکنون زمان آن است که رهبران افغانستان عناوین عریض و طویل یا اشغال ویلا‌های خیالی و دست یابی به قراردادهای گزاف را کنار بگذارند.

سحر حلیمزای، از اعضای بنیانگذار سازمان جامعه مدنی:

مردم افغانستان که هنوز از حملات هولناک اخیر التیام نیافته اند، از اقدام به حل و فصل بن بست سیاسی طولانی-مدت و بلاتکلیفی، استقبال خواهند کرد. امروز افغانستان با ظهور مجدد طالبان، شیوع ویروس مرگبار و کمبود غذا مواجه است. اگرچه این توافق سیاسی موجب وحدت بیش‌تر شده و برای مذاکرات درون افغان حیاتی است، اما هر نوع دولت برخاسته از آن باید انتصابات شایسته سالاری داشته و دولتی کارآمد باشد. این توافق نباید صرفا به تقسیم عناوین، پست‌ها و منابع در میان نخبگان سیاسی بپردازد، بلکه باید روی مشارکتی درست متمرکز شود که به منافع مردم افغانستان اولویت داده، نماینده اکثریت مردم بوده و به حل و فصل نیازهای عاجل این کشور بپردازد.