وب‌سایت شورای آتلانتیک در گزارشی نوشت: اشرف غنی، رئیس‌جمهور افغانستان، برای گفتگو در خصوص دیدگاه وی در مورد صلح در افغانستان، در نشستی با حضور رئیس شورای آتلانتیک و دیگر کارشناسان این حوزه حاضر شده بود. غنی چالش‌های جاری کشورش در مورد امنیت، برابری جنسیتی و توسعه اقتصادی را برای فرایند صلح ضروری شمرده و بهترین راه کمک آمریکا و کل جامعه جهانی به فرایند صلح در افغانستان را ترسیم کرد.

در این گزارش به واکنش کارشناسان شورای آتلانتیک به سخنان رئیس‌جمهور اشرف غنی پرداخته‌شده است:

تاکید اشرف غنی بر نقش و اهمیت ایران

یکی از اظهارات قابل‌تأمل غنی این است که «جنگ افغانستان هیچ برنده‌ای ندارد و همه ما در این جنگ بازنده هستیم؛ اما برنده صلح، مردم افغانستان و همسایگان آن خواهند بود». بازگشت افغانستان به نقش سنتی خود به‌عنوان قطب فرهنگی و اقتصادی منطقه مستلزم تعهد صادقانه و مشارکت همه همسایگان آن است؛ اما در این معادله ایران به‌طور کل، فراموش‌شده است. آمریکا باید نقش بالقوه ایران در منطقه را به رسمیت بشناسد. مشارکت ایران احتمالاً راه را برای نقش مستقیم تجاری هند در افغانستان باز خواهد کرد. همچنین، پاکستان و هند می‌توانند با ایجاد روابط تجاری و انرژی خود با ایران، موانع ناشی از تحریم‌های آمریکا را رفع کنند. پاکستان کلید تجارت زمینی هند با افغانستان محسوب می‌شود.

خوش‌بینی اشرف غنی به توافق با عبدالله عبدالله

علاوه برای ویرانی‌های جنگ، افغانستان پیوسته از سیاست ضعیف و منابع دولتی ناکافی رنج‌برده که عمدتاً از اختلافات و جنگ بین حاکمان این کشور ناشی شده است. بن‌بست سیاسی اخیر زمانی پایان یافت که رئیس‌جمهور اشرف غنی و دکتر عبدالله عبدالله به یک توافق تقسیم قدرت دست یافتند. اشرف غنی در سخنرانی خود در شورای آتلانتیک، این توافق را گامی مهم در جهت صلح و ثبات در افغانستان توصیف کرد.

بااین‌حال، دیدگاه غنی و طالبان حاوی اختلاف چشمگیری است. چند ماه گذشته برای افغانستان بسیار دشوار بود به‌طوری‌که دولت و مردم این کشور با بحران‌های هم‌زمان امنیتی، سیاسی و کووید-19 مواجه شدند؛ اما گفتگوی غنی با شورای آتلانتیک در 11 ژوئن نسبتاً خوش‌بینانه بوده و از احتمال موفقیت آتش‌بس، کاهش خشونت و حل‌وفصل مناقشات سیاسی با عبدالله حکایت می‌کرد که راه را برای گفتگوهای صلح و بهبود روابط با واشنگتن هموار می‌سازد.

رویکرد واقع‌گرایانه اشرف غنی برای فعالیت صلح بلافاصله پس از گفتگوی بالقوه مستقیم با طالبان پذیرفتنی است. علیرغم افزایش خشونت، غنی با امید پیشبرد فرایند صلح، آشکارا با طالبان مماشات کرده است.

دست‌یابی به صلح با جدول زمانی غیرمنطقی ممکن نیست

آنچه تابه‌حال انجام‌شده است مطلوب بوده است اما حل‌وفصل چالش‌های اساسی فراروی فرایند صلح موضوع مهم‌تری است. اجماع منطقه‌ای در خصوص صلح افغانستان اگرچه قابل‌توجه است، اما با توجه به رفتار بازیگران منطقه‌ای کافی نیست. از همه مهم‌تر، اگر دونالد ترامپ کمک به افغانستان را قطع کند، هیچ‌کدام از این فعالیت‌ها مثمر ثمر نخواهد بود. به همین خاطر همه طرفین می‌خواهند تا در یک جدول زمانی منطقی به نتیجه برسند.

دموکراسی، ارتباطات منطقه‌ای، اتحاد چندجانبه در صدر اولویت‌های دیدگاه اشرف غنی در فرایند صلح افغانستان است. همچنین، حقوق زنان و اقلیت‌ها نیز بخشی مهم دیدگاه وی محسوب می‌شود؛ اما توانایی وی در اجرای این دیدگاه موردتردید است. چالش‌ها فراوانند و از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به تمایل (و حتی توانایی) طالبان به مذاکره به‌عنوان گروهی واحد اشاره کرد. همه‌گیری کووید-19 رهبران ارشد این گروه را تحت تأثیر قرار داده و ممکن است به جنگ بین جناح‌های آن منجر شود. اشرف غنی خواستار آتش‌بس انسان دوستانه شده است اما احتمال دارد که برخی در میان طالبان برای تضمین جایگاه خود و یا بهبود آن در این سازمان، به خشونت روی بیاورند. همان‌طور که اشرف غنی هشدار داده است نباید اجازه داد که بازیگران مخرب فرایند صلح را از مسیر منحرف سازند.

اشرف غنی در شورای آتلانتیک قول داد که طبق قرار با دولت ترامپ، گام‌های لازم برای تکمیل آزادی پنج هزار زندانی طالبان را طی چند روز برداشته و در را به روی گفتگو با طالبان، به‌عنوان فرایندی پیچیده و مبهم، باز می‌کند.

با توجه به توافق آمریکا-طالبان برای خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان تا می‌2021 و بحث‌های جاری برای سرعت دادن به خروج نیروها تا قبل از انتخابات ریاست جمهوری نوامبر آمریکا، فرایند صلح افغانستان احتمالاً با معضل جدول زمانی مواجه خواهد شد، زیرا هیچ‌کس عملاً انتظار ندارد که این مذاکرات طی این جدول زمانی تعیین‌شده به پایان برسد. اگرچه بازیگران متعددی، ازجمله ذی‌نفعان بین‌المللی، شدیداً تلاش می‌کنند تا گفتگوهای درون افغان را طی چند هفته آتی روی صحنه ببرند اما معلوم نیست که این تلاش‌ها و اقدامات میانجی‌گرانه آمریکا چقدر می‌تواند طالبان و کابل را هرچه سریع‌تر به قبول شرایط اولین دیدار متقاعد سازد.

به‌طورکلی، تعامل واشنگتن از زمان آغاز دومین دوره ریاست جمهوری اشرف غنی دارای پیچیدگی‌ها، انتخاب‌های سیاسی و گزینه‌های راهبردی بوده است که می‌تواند اولین فرصت جدی برای پایان دادن به چهار دهه جنگ آمریکا در افغانستان را ایجاد کرده یا از بین ببرد.