وب سایت شورای روابط خارجی اروپا در یادداشتی نوشت: آمریکا در نمایش تمدید تحریم‌های تسلیحاتی علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل شکست خورده و دولت آمریکا به طور شرم آوری تنها ماند، به‌طوری‌که قطعنامه پیشنهادی وی در مقابل رﺃی مخالف چین و روسیه و رﺃی ممتنع 11 کشور دیگر، تنها یک رﺃی (جمهوری دومینیکن) آورد.

با این حال، دولت ترامپ عقب نشینی نکرده است. دونالد ترامپ در واکنش به این رﺃی تهدید کرده است که «آمریکا مکانیسم ماشه را فعال خواهد کرد»، اصطلاحی برای بازگشت تحریم‌هایی که طبق توافق هسته‌ای 2015 (که آمریکا از آن خارج شده است) به حالت تعلیق درآمده اند.

بازی حول موضوع تحریم تسلیحاتی همواره مقدمه هدفی بزرگتر بوده است؛ یعنی تخریب باقی پل‌هایی که بازگشت به توافق 2015 را امکانپذیر می‌سازد. اکنون دولت ترامپ به دنبال باز گرداندن تحریم‌های بین‌المللی با استفاده از مفاد همان توافق هسته‌ای است که ترامپ دو سال پیش کاخ سفید را از آن خارج کرد. همانطور که انتظار می‌رفت، این قمار اخیر دولت ترامپ مخالفت دیگر قدرت‌های جهانی را درپی داشته است.

از یک طرف، روسیه و چین در برابر این اقدام آمریکا استدلال حقوقی و فنی اقامه کرده اند که آمریکا با خروج از توافق هسته ای، حق مکانیسم ماشه را از خود سلب کرده است. این امر منطبق با قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در مورد توافق هسته‌ای است که به وضوح مقرر می‌دارد تنها کشورهای طرف توافق هسته‌ای می‌توانند به مکانیسم ماشه متوسل شوند.

با این حال، این نزاع بیش‌تر سیاسی است تا حقوقی. در نزاع سیاسی (که ظاهرا مطلوب کشورهای اروپایی است) آمریکا هیچ مشروعیتی برای توسل به مکانیسم ماشه ندارد، زیرا این کشور با انگیزه تخریب این توافق چندجانبه، در دو سال اخیر پایه‌های این توافق را تضعیف کرده است.

ایران مهم‌ترین عاملی است که پس از فعال شدن مکانیسم ماشه، سرنوشت توافق هسته‌ای را رقم خواهد زد. ایران تا به حال نیز به کمپین فشار حداکثری آمریکا پاسخ داده که افزایش سطح غنی سازی، عبور از دیگر محدودیت‌های مقرر بر برنامه هسته ای، حمله به نیروهای آمریکایی مستقر در عراق و تهدید به خروج از ان پی تی از جمله ی آنهاست.

با این حال، محاسبات تصمیم گیرندگان در تهران تحت تاثیر واقعیت‌های سیاسی و عملی پس از بازگشت تحریم‌ها خواهد بود و در اینجا، واکنش دیگر طرفین توافق هسته‌ای (فرانسه، انگلیس، آلمان، چین، و روسیه) حیاتی خواهد بود. این کشورها به حفظ حیات برجام، حداقل تا انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، متعهد هستند.

آمریکا با شکست در تمدید تحریم تسلیحاتی، اکنون ادعا می‌کند که شمارش معکوس 30 روزه‌ای برای تبادل نظر آغاز خواهد کرد و پس از آن تحریم‌های لغو شده علیه ایران دوباره برقرار خواهند شد. این دوره تبادل نظر عمدا طوری تنظیم شده است که قبل از اکتبر تمام شود، چراکه در آن زمان تحریم تسلیحاتی ایران به پایان می‌رسد و ریاست روسیه در شورای امنیت سازمان ملل نیز آغاز می‌شود، دوره‌ای که واشنگتن احتمالا با موانع بیشتری مواجه خواهد بود.

در صورت فعال شدن مکانیسم ماشه، احتمالا شورای امنیت سازمان ملل به صحنه آشفته‌ای تبدیل خواهد شد که در آن، اعضای این شورا به سه گروه کلی تقسیم خواهند شد.

نخست، آمریکا (عمدتا از طریق فشار سیاسی و اقتصادی) به دنبال جلب حمایت از خود خواهد بود تا در پایان دوره تبادل نظر 30 روزه، برخی از اعضای شورا با اجرای تحریم‌ها موافقت کنند. دولت ترامپ احتمالا از تهدید تحریم‌های ثانویه آمریکا بهره خواهد گرفت.

گروه دوم دنباله رو چین و روسیه خواهند بود که هر دو مخالف این اقدام آمریکا هستند. این گروه نه تنها با اجرای تحریم‌های سازمان ملل مخالفت خواهند کرد بلکه از طریق اقداماتی همچون جلوگیری از تصویب کمیته سازمان ملل برای نظارت بر اجرای این تحریم ها، موانعی نیز بر سر اجرای آنها ایجاد خواهند کرد.

گروه سوم به رهبری فرانسه، انگلیس و آلمان، همچنان در این عقیده استوار خواهند ماند که توافق هسته‌ای تا جای ممکن باید حفظ شود. این سه کشور طی بیانیه‌ای در ماه ژوئن تاکید کردند که از فعال کردن یک طرفه مکانیسم ماشه حمایت نمی‌کنند. با این حال، این گروه اگرچه با برنامه هسته‌ای مخالفت جدی دارند اما رویکرد آنها شامل آن اقدامات انسدادی روسیه و چین نخواهد بود. کشورهایی نظیر هند، کره جنوبی و ژاپن احتمالا پیرو این رویکرد خواهند بود. این کشورها از بیانیه مشترک عمده اعضای شورای امنیت حمایت خواهند کرد که اقدام یکجانبه آمریکا برای بازگرداندن تحریم‌ها را به رسمیت نمی‌شناسد.

بازگرداندن تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه ایران مستلزم مجموعه اقداماتی است که این اقدامات به اتفاق نظر در میان اعضای اتحادیه اروپا نیازمند است. در چنین فرایندی، اتحادیه اروپا باید تا جای ممکن به اصلاح توافق هسته‌ای پرداخته و از بازگشت تحریم‌ها علیه ایران جلوگیری کند. تا به حال، طرفین باقی مانده در توافق هسته‌ای در حفظ این توافق موفق بوده‌اند، پس می‌توانند تا انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نیز از آن صیانت کنند.