جدیدترین مطالب

افول نفوذ سنتی پاریس در ساحل آفریقا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قطع روابط دیپلماتیک بورکینافاسو و فرانسه، صرفاً یک بحران دوجانبه نیست، بلکه نشانه‌ای از شتاب گرفتن افول نفوذ سنتی پاریس در آفریقای غربی و بازآرایی موازنه قدرت در منطقه ساحل محسوب می‌شود.

افول هژمونی آمریکا و ابتکارات جهانی چین از منظر آمریکای لاتین

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ابتکارات جهانی چین به عنوان یک چالش مهم برای نظم بین‌المللی تحت سلطه غرب ظهور کرده‌اند، با این حال پیامدهای نظری آنها برای آمریکای لاتین و کارائیب (LAC) هنوز مورد بررسی قرار نگرفته است. به طور کلی، تحقیقات موجود، روابط چین و کشورهای جنوب جهان را از طریق پارادایم‌های الهام گرفته از وابستگی یا رقابت ژئوپلیتیک چارچوب‌بندی می‌کنند، که هر دو بازتولید نوعی جبر ساختاری است که تحلیل معنادار از عاملیت منطقه‌ای را مسدود می‌کند.

واکاوی نظم امنیتی جدید در منطقه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: تهاجم نظامی اخیر ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران در ماه‌های آغازین سال ۲۰۲۶، فراتر از یک تنش دوره‌ای، به عنوان کاتالیزور بازآرایی بنیادین نظم ژئوپلیتیک خاورمیانه عمل کرده است.

تحلیلی بر شراکت راهبردی آمریکا و هند

شورای راهبردی آنلاین-رصد: توافق هسته‌ای غیرنظامی سال ۲۰۰۸ میان آمریکا و هند روابط دو طرف را از سطح سنتی به مشارکت راهبردی و تحول‌آفرین تبدیل کرد. این توافق نشان داد که حل حساسترین اختلافات دوجانبه امکان‌پذیر است و اعتماد را در بالاترین سطوح رهبری ایجاد نمود. کارشناسان هشدار میدهند که احیای شتاب این رابطه، نیازمند پروژه‌های همکاری جسورانه جدید در فناوری‌های راهبردی و توافق تجاری جامع و بازسازی اعتماد در سطوح بالاست.

نگاهی به سیاست جدید ترامپ در قبال بالکان غربی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گزارش جدید دولت ترامپ درباره سیاست آمریکا در قبال بالکان غربی با این جمله آغاز می‌شود: «ارتقاء، ثبات و پیشبرد منافع اقتصادی آمریکا در بالکان غربی، آمریکا را امن‌تر، قوی‌تر و مرفه‌تر می‌کند.» این گزارش هفت صفحه‌ای ضمن حمایت از این دیدگاه جدید که کشورهای این منطقه برای انجام کارهای بیشتر برای خودشان تلاش‌کنند، بر ادامه بسیاری از جنبه‌های تعامل آمریکا در این منطقه تأکید می‌کند، به مسائل محلی، مانند جرایم سازمان‌یافته، می‌پردازد و در عین حال چشم‌انداز ژئوپلیتیک بزرگ‌تری را ترسیم می‌کند که شامل روسیه و چین است.»

معنای توافقات دفاعی اخیر کشورهای عرب خلیج فارس با اوکراین برای روسیه و منطقه چیست؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: « اوکراین از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تلاش کرده است تجربه میدانی خود را به یک دارایی در سیاست خارجی تبدیل کند. اعزام تیم‌های نظامی به کشورهای خلیج(فارس) برای کمک به رهگیری پهپادها و ارائه مشاوره پدافند هوایی، همراه با توافق‌های دفاعی با قطر، عربستان و امارات، این تصور را در برخی محافل غربی ایجاد کرده که کشورهای خلیج(فارس) در حال فاصله گرفتن از روسیه و نزدیک شدن به اوکراین هستند. اما آنچه در حال رخ دادن است، نه یک تغییر ژئوپلیتیک علیه مسکو، بلکه یک راهبرد تنوع‌بخشی عملگرایانه است. پادشاهی‌های خلیج(فارس) در حال جایگزین کردن اوکراین به جای روسیه نیستند، بلکه اوکراین را به مجموعه‌ رو به گسترش گزینه‌های امنیتی، فناوری و دیپلماتیک خود اضافه می‌کنند.»

Loading

أحدث المقالات

افول نفوذ سنتی پاریس در ساحل آفریقا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قطع روابط دیپلماتیک بورکینافاسو و فرانسه، صرفاً یک بحران دوجانبه نیست، بلکه نشانه‌ای از شتاب گرفتن افول نفوذ سنتی پاریس در آفریقای غربی و بازآرایی موازنه قدرت در منطقه ساحل محسوب می‌شود.

پیامدهای قطع احتمالی کمک نظامی آمریکا به رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: « اظهارات ترامپ در پاسخ به واکنش تند مقامات اسرائیلی به توافق اولیه برای پایان دادن به جنگ با ایران که گفته بود «از نحوه رفتار اسرائیل با لبنان خوشحال نیستم. اگر من دخالت نمی‌کردم، اسرائیل خیلی وقت پیش نابود شده بود»، نشان‌دهنده پایین‌ترین سطح روابط آمریکا و اسرائیل در دوران ریاست‌جمهوری ترامپ بود. اختلاف آن‌ها اساسی است. ترامپ مصمم به پایان دادن جنگ با ایران است و ایران نیز روشن ساخته که توافق صلح تنها در صورتی ممکن است که اسرائیل عملیاتش را علیه حزب‌الله، متحد ایران، در لبنان متوقف کند. به‌نظر می‌رسد یادداشت تفاهم اخیر بین آمریکا و ایران به‌صراحت بیان می‌کند که پایان جنگ در لبنان بخشی از یک توافق جامع‌تر است.

افول هژمونی آمریکا و ابتکارات جهانی چین از منظر آمریکای لاتین

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ابتکارات جهانی چین به عنوان یک چالش مهم برای نظم بین‌المللی تحت سلطه غرب ظهور کرده‌اند، با این حال پیامدهای نظری آنها برای آمریکای لاتین و کارائیب (LAC) هنوز مورد بررسی قرار نگرفته است. به طور کلی، تحقیقات موجود، روابط چین و کشورهای جنوب جهان را از طریق پارادایم‌های الهام گرفته از وابستگی یا رقابت ژئوپلیتیک چارچوب‌بندی می‌کنند، که هر دو بازتولید نوعی جبر ساختاری است که تحلیل معنادار از عاملیت منطقه‌ای را مسدود می‌کند.

واکاوی نظم امنیتی جدید در منطقه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: تهاجم نظامی اخیر ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران در ماه‌های آغازین سال ۲۰۲۶، فراتر از یک تنش دوره‌ای، به عنوان کاتالیزور بازآرایی بنیادین نظم ژئوپلیتیک خاورمیانه عمل کرده است.

تحلیلی بر شراکت راهبردی آمریکا و هند

شورای راهبردی آنلاین-رصد: توافق هسته‌ای غیرنظامی سال ۲۰۰۸ میان آمریکا و هند روابط دو طرف را از سطح سنتی به مشارکت راهبردی و تحول‌آفرین تبدیل کرد. این توافق نشان داد که حل حساسترین اختلافات دوجانبه امکان‌پذیر است و اعتماد را در بالاترین سطوح رهبری ایجاد نمود. کارشناسان هشدار میدهند که احیای شتاب این رابطه، نیازمند پروژه‌های همکاری جسورانه جدید در فناوری‌های راهبردی و توافق تجاری جامع و بازسازی اعتماد در سطوح بالاست.

نگاهی به سیاست جدید ترامپ در قبال بالکان غربی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گزارش جدید دولت ترامپ درباره سیاست آمریکا در قبال بالکان غربی با این جمله آغاز می‌شود: «ارتقاء، ثبات و پیشبرد منافع اقتصادی آمریکا در بالکان غربی، آمریکا را امن‌تر، قوی‌تر و مرفه‌تر می‌کند.» این گزارش هفت صفحه‌ای ضمن حمایت از این دیدگاه جدید که کشورهای این منطقه برای انجام کارهای بیشتر برای خودشان تلاش‌کنند، بر ادامه بسیاری از جنبه‌های تعامل آمریکا در این منطقه تأکید می‌کند، به مسائل محلی، مانند جرایم سازمان‌یافته، می‌پردازد و در عین حال چشم‌انداز ژئوپلیتیک بزرگ‌تری را ترسیم می‌کند که شامل روسیه و چین است.»

Loading

تمرکز دکترین هسته‌‎ای روسیه بر تهدیدات غرب

شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ژوئن 2020 روسیه دکترین هسته‌ای خود را ازلحاظ چگونگی، چرایی و زمان استفاده از سلاح هسته‌ای روشن‌تر ساخت. اکنون روسیه بدون ذکر نام دشمنان بالقوه، به‌تشریح سناریوهای منطقه‌ای پرداخته است که ممکن است به استفاده از سلاح هسته‌ای منجر شود. به نظر می‌رسد دکترین هسته‌ای جدید مؤید تغییر توجه از شرق آسیا، جنوب آسیا و خاورمیانه است.

وب‌سایت اندیشکده سیپری سوئد در یادداشتی نوشت: از سوی دیگر، روسیه حق استفاده از سلاح هسته‌ای برای پایان دادن به جنگ نظامی متعارف را برای خود همچنان محفوظ می‌دارد. در این یادداشت به تغییرات ایجادشده در دکترین جدید روسیه و معانی آن‌ها ‌پرداخته شده است.

 

گامی روبه‌جلو در شفافیت

این سند جدید، یعنی «اصول اصلی سیاست دولت روسیه در بازدارندگی هسته‌ای»، پیشرفت مهمی در شفافیت دکترین روسیه محسوب می‌شود، زیرا این کشور (همانند شوروی سابق) هرگز اسناد خاص بازدارندگی هسته‌ای را منتشر نمی‌کرد. روسیه قبلاً این نوع اسناد را محرمانه طبقه‌بندی کرده و نسخه قبلی اصول اصلی منتشرشده در سال 2010 همچنان محرمانه است. موضع هسته‌ای این کشور با زبانی مبهم در دکترین نظامی آن بیان‌شده است.

سند جدید به اجرای سیاست بازدارندگی هسته‌ای پرداخته و دلایل اقدام نهادهای دولتی «در ارتباط با تضمین بازدارندگی هسته‌ای بر اساس اختیارات خویش» را توضیح می‌دهد. از این طریق، مقامات روسیه اهداف هسته‌ای روسیه را به کشورهای مربوطه و متحدان آن‌ها گوشزد می‌کنند.

 

تهدیدهای هسته‌ای و موشکی از جانب شرق

تهدیدهای هسته‌ای علیه روسیه معمولاً توضیح روشنی ندارد. مقامات روسیه به‌طور متناوب توجه خود را از کشورهای هسته‌ای آسیا و خاورمیانه تغییر داده و بر تهدیدها از جانب آمریکا و سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) تأکید کرده‌اند. به‌عنوان‌مثال، مقامات ارشد روسیه برای سال‌های متمادی دست‌یابی چین، کره شمالی، هند، پاکستان، ایران و اسرائیل به موشک‌های میان برد را به‌عنوان دلیلی برای بازنگری در پیمان منع موشک‌های میان برد و کوتاه‌برد (آی ان اف) مطرح می‌کردند. مقامات روسیه پیمان کنترل تسلیحات بین آمریکا و شوروی (و سپس روسیه) را موردانتقاد قرار می‌دادند زیرا آن‌ها از زرادخانه موشکی کشورهای شرق و جنوب روسیه احساس خطر می‌کردند. البته این به معنای تائید آشکار احساس خطر روسیه از جانب این کشورها نبود بلکه مقامات روسیه چنین وانمود می‌کردند که موضع هسته‌ای روسیه این تهدیدها را نیز لحاظ می‌کند. بی‌تردید این اشارات موجب سردرگمی این کشورها می‌شد زیرا بسیاری از آن‌ها شریک نزدیک روسیه و عضو یک چارچوب امنیتی یعنی سازمان همکاری شانگهای بودند. اکنون این تلقی تهدید بالقوه کشورهای هسته‌ای آسیا و خاورمیانه از کلام رسمی روسیه حذف‌شده و اصول اصلی جدید سند دکترین هسته‌ای این کشور تائید کننده آن است.

 

اجتناب از سوءظن‌ها

رزمایش‌های نظامی روسیه همراه با سامانه‌های تحویل هسته‌ای در نزدیکی مرز با چین و آسیای مرکزی باعث این سوءظن می‌شود که چین، هند و پاکستان اهداف بالقوه حملات هسته‌ای روسیه هستند. این کشورها برای اجتناب از بروز تنش‌های سیاسی ناخواسته با روسیه، نگرانی‌های خود را ابراز نکرده‌اند. علاوه بر این، روسیه برای رفع سوءظن‌های احتمالی، از چین، هند و پاکستان خواسته است تا ناظران و شرکت‌کنندگانی برای این تمرین‌ها بفرستند.

 

رویکرد دکترین جدید

انتشار اصول اصلی دکترین جدید گامی مضاعف در جهت اطمینان خاطر همسایگان روسیه در آسیاست مبنی بر اینکه روسیه آن‌ها را تهدید هسته‌ای قلمداد نمی‌کند. انتشار این سند مهم‌ترین جنبه مثبت آن بوده و نشان داد که روسیه برای شفاف‌سازی هرچه بیشتر آمادگی دارد، چراکه چگونگی برداشت مخاطبان خارجی از سیاست هسته‌ای روسیه برای این کشور مهم است.

بااین‌حال، تأثیر این اصول اصلی به‌عنوان ابزار تقویت روابط ثبات راهبردی با همسایگان روسیه در آسیا چندان واضح نیست. جنجال‌برانگیزترین بخش این سند ماده 4 آن است که به نقش بازدارندگی هسته‌ای در جنگ نظامی می‌پردازد. در این ماده آمده است که در صورت خصومت، «این سیاست بر آن است تا از تشدید جنگ نظامی جلوگیری کرده و به آن طبق شرایط قابل‌قبول برای روسیه و متحدان آن پایان دهد». این ماده در غرب شدیداً موردبحث قرارگرفته است.

 

سناریوهای استفاده از سلاح هسته‌ای

در بحث میان کارشناسان روسیه، سناریوهای جنگ منطقه‌ای که در آن‌ها روسیه احتمالاً به استفاده از سلاح هسته‌ای مبادرت می‌کند، معمولاً به جنگ فرضی با چین مربوط است زیرا چنین جنگی احتمالاً منطقه‌ای خواهد بود. برعکس، کارشناسان روسی معتقدند که هر نوع جنگ مسلحانه با آمریکا یا ناتو بلافاصله به جنگ جهانی و جنگ تمام‌عیار هسته‌ای تبدیل خواهد شد.

بر اساس اصول اصلی جدید، استفاده از سلاح هسته‌ای در جنگ منطقه‌ای در صورتی است که طرف مقابل دارای تجهیزات تهدیدآمیز بوده و بخواهد این تجهیزات را علیه روسیه بکار گیرد؛ مثلاً، اگرچه چین دارای قدرت هسته‌ای و متعارف قابل‌توجهی برای تهدید روسیه است اما تا زمانی که چین به‌طور رسمی دشمن روسیه تلقی نشود بازدارندگی هسته‌ای روسیه متوجه چین نخواهد بود. دو مقام ارشد وزارت دفاع روسیه در تحلیل خود، اصول اصلی دکترین جدید را به تهدیدهای نظامی برخاسته از «کل غرب» ربط داده‌اند.

اگرچه این سند برخی جوانب سیاست هسته‌ای روسیه را روشن می‌سازد اما ابهامات آن، ازجمله در مورداستفاده از سلاح هسته‌ای در برابر حمله متعارف، همچنان باقی است.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *