پول نانتولیا در گزارشی که وب‌سایت اندیشکده کارنگی منتشر کرد، نوشت: پیمانکاران امنیتی چین در تعدادی رو به افزایش از کشورهای آفریقایی فعال هستند. آن‌ها عمدتاً برای شرکت‌هایی که تحت مالکیت دولت چین قرار دارد و با نیروهای امنیتی و شرکت‌های امنیتی آفریقایی کار می‌کنند. آن‌ها از تأسیسات نفتی و گازی، راه‌آهن‌ها، معادن، سایت‌های ساخت‌وساز و حتی سفارت‌های چین محافظت می‌کنند.

چین مدت‌های طولانی ادعا می‌کرد که سرش در لاک خودش است، در سیاست خارجی خود دکترین «عدم‌مداخله» را حفظ می‌کند و از اعزام نیروهای مسلح خود به خارج تا حد زیادی خودداری کرده است؛ اما در حال حاضر درحالی‌که منافع به‌سرعت رو به افزایش چین در آفریقا این نیاز را ایجاد کرده است که پیمانکاران امنیتی از آن منافع محافظت کنند، این اصول دیپلماتیک در بوته آزمایش قرار گرفته‌اند. بیش از ۲۰۰ هزار کارگر چینی از سال ۲۰۱۸ در جستجوی فرصت‌هایی در طول ابتکار کمربند و جاده به آفریقا رفته‌اند و تعداد کل مهاجران چینی به بیش از یک‌میلیون نفر رسیده است. به‌علاوه از سال ۲۰۱۷ تاکنون ۱۰ هزار شرکت چینی در این قاره فعالیت می‌کنند.

در خصوص قدرت اقتصادی چین در آفریقا جای تردیدی وجود ندارد. بر اساس آمار چین، فقط در سال ۲۰۱۷ شرکت‌های تحت مالکیت دولت چین حدود ۵۱ میلیارد دلار از پروژه‌های محلی مربوط به ابتکار کمربند و جاده درآمد کسب کردند. از سال ۲۰۲۰ چین، درمجموع در مقایسه با فرانسه، ایتالیا و آمریکا مسئول پروژه‌های ساخت‌وساز بیشتری در آفریقا بوده است. درهرصورت تعامل جهانی رو به گسترش چین با خطراتی نیز همراه بوده است. آکادمی علوم اجتماعی چین در ارزیابی سال ۲۰۲۰ خود عنوان کرد که ۸۴ درصد از سرمایه‌گذاری‌های مربوط به ابتکار کمربند و جاده در کشورهایی با ریسک متوسط تا بالا انجام‌گرفته است. پکن برای حفاظت از سرمایه‌گذاری‌های خود، روی پیمانکاران امنیتی و برای پیمانکاران امنیتی آموزش‌دیده سرمایه‌گذاری کرده است. در سال ۲۰۱۳ چین حدود ۴ هزار شرکت امنیتی ثبت‌شده با حدود ۴.۲۳ میلیون کارمند داشت که عمدتاً از کارکنان سابق نیروی نظامی و پلیس بوده‌اند.

نیاز به تأمین امنیت سرمایه‌گذاری‌ها و شهروندان چینی در آفریقا افزایش‌یافته است؛ اما به دلیل نگرانی درباره وجهه و دیگر ملاحظات سیاسی و ژئوپلیتیک، بعید است پکن نیروهای خودش را به آفریقا اعزام کند. گفته می‌شود که در گزارش ۲۰۱۹ با عنوان «دفاع ملی چین در عصر جدید»، حفاظت از منافع در خارج از کشور و حفاظت از اتباع، سازمان‌ها و مؤسسات چینی به‌عنوان مأموریت‌های مهم شناسایی شده‌اند.

استفاده از پیمانکاران امنیتی از سه لحاظ به نفع چین است. اول، آن‌ها با توجه به این‌که نیروهای امنیتی محلی همواره به دلیل محدودیت ظرفیت و پیچیدگی‌های سیاسی قابل‌اعتماد نیستند، برای حفاظت از منافع چین در خارج رویکردی عملی‌تر دارند. دوم، آن‌ها ابزارهایی را در اختیار دولت چین قرار می‌دهند که بتواند برای نشان دادن تعهدش به حفاظت از منافع در خارج از آن‌ها استفاده کند و درعین‌حال در برابر فشار برای اعزام نیروهای ارتش خلق چین با قاطعیت بیشتری مقاومت کند. سوم، پیمانکاران برای کهنه سربازان شغل ایجاد می‌کنند و این مسئله با توجه به رابطه پیچیده‌ دولت با زنان و مردان ارتشی که خدمتشان به پایان رسیده و تعدادشان در این کشور به ۵۷ میلیون نفر می‌رسد، دارای اهمیت زیادی برای چین است.

درحالی‌که اغلب پیمانکاران چینی خدمات امنیتی غیرفعال ارائه می‌کنند اما تعداد رو به رشدی از آن‌ها نقش‌های فعال‌تری مانند جمع‌آوری اطلاعات و شناسایی تهدیدهای بالقوه را به عهده گرفته‌اند. همچنین پیمانکاران امنیتی چینی با نیروهای نظامی محلی که تجهیزات امنیتی پیشرفته را برای‌شان فراهم می‌کنند، همکاری نزدیکی دارند.

دولت‌ها و شهروندان آفریقایی پیمانکاران امنیتی چین را به‌عنوان بخشی از دولت چین و نه به‌عنوان شرکت‌های مستقل نگاه می‌کنند. پیمانکاران امنیتی چین در خصوص نقش‌شان در پیشبرد اهداف امنیتی چین صراحت دارند. در یک جستجوی اینترنتی در خصوص «پیمانکاران امنیتی چین در آفریقا» ویدیوها و تصاویر متعددی از کارکنان چینی به‌شدت مسلح که با نیروهای امنیتی آفریقایی در طیفی گسترده از کشورها همکاری می‌کنند، مشاهده می‌شود. این امر این پیام را ارسال می‌کند که فعالیت‌های آن‌ها توسط دولت چین حمایت می‌شود.

تمرکز سرمایه‌گذاری‌های چین در کشورهای ناایمن محرک اصلی حضور رو به رشد پیمانکاران امنیتی است. آن‌طور که پکن تصدیق می‌کند اغلب شرکت‌های تحت مالکیت دولت چین در محیط‌هایی بی‌ثبات فعالیت می‌کنند.

اگرچه در آفریقا در مقایسه با شرکت‌های غربی یا روسی، شرکت‌های امنیتی چین بسیار کمتر دیده می‌شوند اما به دلیل بدنامی پیمانکاران امنیتی خارجی در قاره آفریقا به آن‌ها هم به همان اندازه منفی نگاه می‌شود. نگاه منفی آفریقا به شرکت‌های امنیتی خارجی ناشی از مشارکت بحث‌برانگیز مزدوران خارجی در برخی از طولانی‌ترین جنگ‌های داخلی این قاره است.

دیدگاه‌های آفریقایی در خصوص پیمانکاران امنیتی چین و سرمایه‌گذاری‌هایی که برای تأمین امنیت شان به آن‌ها پول پرداخت می‌شود، از اهمیت برخوردار است.

تعاملات چین در آفریقا در دهه‌های پیش رو همچنان ادامه خواهد داشت. دولت‌های آفریقایی و سازمان‌های مردم نهاد در این قاره هنوز در مراحل ابتدایی تعاملات با پیمانکاران امنیتی چین و تأثیرات ژئوپلیتیک آن‌ها قرار دارند. در این زمینه جامعه مطالعاتی چین- آفریقا، ساختارهای گسترده‌تر جامعه مدنی، انجمن‌های حرفه‌ای و دانشگاه‌ها می‌توانند نقش ایفا کنند. این بازیگران می‌توانند با ترسیم نقشه فعالیت‌های شرکت‌های تحت مالکیت دولت چین در قاره آفریقا، ردگیری پروژه‌های مهم، ارزیابی تأثیرات امنیتی سرمایه‌گذاری‌های چین و جمع‌آوری داده‌های کلیدی در خصوص پیمانکاران امنیتی برای ارائه پژوهش‌های دقیق مبتنی بر شواهد، به بستن شکاف‌های اطلاعاتی کمک کنند. باوجود شواهد فراوانی دال بر رشد پیمانکاری امنیتی چین در آفریقا و ارتباط آن با امنیت آفریقا و دینامیک‌های حکمرانی، هنوز مطالعاتی دراین‌باره صورت نگرفته است، بنابراین انجام چنین اقداماتی بسیار مهم خواهد بود.