شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن بهشدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب میشوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکههای انرژی، سامانههای تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکدهها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بینالمللی به یکی از عمیقترین بحرانهای دهههای اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبهای را که در پی سالها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شدهاند، تشدید کرده است. تحلیلگران بهطور فزایندهای هشدار میدهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبهگرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرتهای سنتی غربی در حال عقبنشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساختهاند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بینالمللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکلگیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنشهای مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینههای فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قارهپیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی و نظامی ماههای اخیر در منطقه نشان میدهد که بحرانها و جنگهای جاری در غزه، جنوب لبنان و بخشهایی از خاک سوریه، دربردارنده ابعاد گستردهتری از تحولات ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی است. در این میان، افزایش حضور و کنترل نظامی رژیم صهیونیستی بر بخشهایی از اراضی این مناطق و طرح ایدههایی درباره ایجاد مناطق حائل یا حتی گسترش مرزهای امنیتی، پرسشهای جدی درباره آینده نظم منطقهای و پیامدهای آن برای کشورهای غرب آسیا ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن بهشدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب میشوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکههای انرژی، سامانههای تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکدهها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بینالمللی به یکی از عمیقترین بحرانهای دهههای اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبهای را که در پی سالها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شدهاند، تشدید کرده است. تحلیلگران بهطور فزایندهای هشدار میدهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبهگرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرتهای سنتی غربی در حال عقبنشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساختهاند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بینالمللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکلگیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنشهای مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینههای فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قارهپیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی و نظامی ماههای اخیر در منطقه نشان میدهد که بحرانها و جنگهای جاری در غزه، جنوب لبنان و بخشهایی از خاک سوریه، دربردارنده ابعاد گستردهتری از تحولات ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی است. در این میان، افزایش حضور و کنترل نظامی رژیم صهیونیستی بر بخشهایی از اراضی این مناطق و طرح ایدههایی درباره ایجاد مناطق حائل یا حتی گسترش مرزهای امنیتی، پرسشهای جدی درباره آینده نظم منطقهای و پیامدهای آن برای کشورهای غرب آسیا ایجاد کرده است.
پایگاه اینترنتی آمریکایی میدل ایستآی در تحلیلی نوشت: بعید به نظر میرسد انتقال قدرت در آمریکا بهسادگی انجام گیرد؛ آنهم درحالیکه مجلس نمایندگان در کنترل دموکراتها خواهد بود و احتمالاً جمهوریخواهان در سنا دست برتر را خواهند داشت.
دولت بعدی آمریکا ممکن است فضای چندانی برای مانور نداشته باشد. ترامپ و ترامپیسم شکست ننگآور و مفتضحانهای را که بسیاری از لیبرالها به آن امید بسته بودند، متحمل نشده است. هم ترامپ و هم ایدئولوژی او در آمریکا پابرجا خواهد ماند و اختلاف عمیقی که در داخل آمریکا ایجادشده، بر عملکرد خارجی این کشور تأثیرگذار خواهد بود.
سیاست خارجی اتخاذشده از سوی کاخ سفید در چهار سال گذشته بهراحتی برگشتپذیر نیست.
ازجمله این مواضع و مهمترین آنها میتوان به مواضع آمریکا در قبال عربستان سعودی و اسرائیل اشاره کرد. این دو همپیمان آمریکا در مقایسه با دیگر دولتها، در دوران ترامپ بیشترین حمایت دیپلماتیک و سیاسی را از کاخ سفید دریافت کردند. علاوه بر این حمایتها، رئیسجمهور آمریکا روابط شخصیاش را با بنیامین نتانیاهو و محمد بن سلمان تعمیق کرد؛ این در حالی بود که ولیعهد سعودی بهصورت مستقیم در شماری از موارد نقض حقوق بشر ازجمله قتل جمال خاشقچی، روزنامهنگار سعودی نقش داشت.
قابلتوجه آنکه دونالد ترامپ در دوره ریاست جمهوری خود علاقهمند بود که مترسک یا مهره دستنشانده یک سلسله از مشاوران سیاست خارجی باشد که دیدگاههایشان پیشازاین بهصورت افراطی با استانداردهای واشنگتن تناقض داشت. ترامپ بهمرورزمان این مشاوران را کنار گذاشت و آنها پس از ترک کاخ سفید دراینباره کتاب نوشتند که چگونه یک فرد احمق رئیسشان بوده است. آنها در این روند تلاش کردند شهرت خود را از ننگ ترامپ پاک کنند.
خصومت با ایران در حمایت از اسرائیل، علاقه گزینشی به دموکراسیها و اشتیاق به حاکمان مستبد از ویژگیهای همیشگی سیاست خارجی آمریکا بوده است، اما این روند در زمان ریاست جمهوری ترامپ، شکل جدیتری به خود گرفت و قربانیان آن یعنی فلسطینیها، چپگرایان، دموکراسی خواهان و مسلمانان در وضعیتی بسیار بدتر از چهار سال قبل قرارگرفتهاند. باید گفت خاورمیانه اکنون در بدترین وضعیت خود به سر میبرد.
0 Comments