امجد احمد در یادداشتی که وب‌سایت شورای آتلانتیک آمریکا آن را منتشر کرد؛ نوشت: اما فارغ از پیامدهای سیاسی، خاورمیانه باید منتظر سود اقتصادی حاصل از پیروزی بایدن باشد. مواضع وی در خصوص سه موضوع کلیدی می‌تواند فضای مناسب‌تری برای اقتصاد خاورمیانه به‌ویژه در بلندمدت فراهم کند.

هماهنگی و همکاری بیشتر برای مقابله با کووید – 19

کنترل همه‌گیری کووید – 19 و عادی‌سازی اوضاع اقتصادی رابطه مستقیمی با یکدیگر دارند. ایالات‌متحده با دارا بودن بالاترین سرانه مرگ‌ومیر در جهان، واکنش مناسبی در قبال بدترین بحران بهداشت عمومی در قرن اخیر نداشته است. نرخ بیکاری در این کشور نیز به‌شدت رشد داشته است. در دوره ترامپ، آمریکا از هماهنگی و همکاری‌های بین‌المللی برای مقابله با این بیماری همه‌گیر خودداری کرده است.

اولویت نخست بایدن، کنترل همه‌گیری در ایالات‌متحده است. بایدن یک گروه تخصصی ویژه برای کمک به مبارزه با بیماری کووید – 19 تشکیل داده و درباره این ویروس و اهمیت اجرای دستورالعمل‌های بهداشت عمومی با مردم گفتگو کرده است. وی احتمالاً طی چند هفته آینده برنامه دقیقی برای مبارزه با ویروس کرونا ارائه خواهد داد که بلافاصله پس از روی کار آمدن وی اجرایی خواهد شد.

علاوه بر اقدامات داخلی، بایدن به دنبال بازسازی اتحادهای بین‌المللی مهم خواهد بود. بایدن احتمالاً با شرکای بین‌المللی تماس گرفته و با آن‌ها برای به اشتراک‌گذاری اطلاعات، داده‌ها و پیشرفت‌های صورت گرفته در مقابله با همه‌گیری کووید-19 و درمان‌های بالقوه آن همکاری خواهد کرد. این اقدامات می‌تواند اطمینان لازم برای اقتصادهای جهانی را فراهم کرده و زمینه ایجاد ثبات و رشد اقتصادی ایالات‌متحده را نیز فراهم ‌کند. این فرایند به نفع بازارهای جهانی ازجمله بازارهای خاورمیانه هم خواهد بود. چراکه این منطقه به‌شدت به انرژی، تجارت جهانی، بازرگانی و جهانگردی متکی است که تحت تأثیر کاهش تقاضای جهانی قرارگرفته‌اند.

تنظیم بازار انرژی و حفاظت از محیط‌زیست

بدون شک، سیاست انرژی بایدن متفاوت از سیاست‌های ترامپ خواهد بود. بایدن در دومین مناظره ریاست جمهوری خود اعلام کرد باگذشت زمان از «صنعت نفت» به سمت «انرژی‌های تجدید پذیر» حرکت خواهد کرد. وی اظهار داشت در اولین روز ریاست جمهوری خود به توافق‌نامه آب‌وهوای پاریس خواهد پیوست.

بایدن قوانین حفاظت از محیط‌زیست را افزایش خواهد داد که به تولید کمتر نفت و گاز در داخل آمریکا منجر شده درنتیجه آن، معادلات جهانی انرژی دگرگون خواهد شد.

اگرچه پیامدهای سیاست‌های انرژی بایدن در درازمدت به نفع صادرکنندگان انرژی خاورمیانه نیست، اما اقدامات وی در کوتاه‌مدت و میان‌مدت به نفع آن‌ها خواهد بود. به‌نحوی‌که اقتصاد کشورهای خلیج‌فارس رشد خوبی را تجربه خواهند کرد. بهبود اقتصاد جهانی و تثبیت قیمت نفت منجر به بهبود وضعیت اقتصادهای آسیب‌دیده کشورهای خاورمیانه از همه‌گیری کووید – 19 خواهد شد.

تاکتیک‌های مختلف در قبال چین و تأثیر آن بر اقتصاد خاورمیانه

جنگ تجاری چین باعث ایجاد اختلال در زنجیره‌های تأمین‌شده، اصطکاک را افزایش داده، هزینه‌های تجارت جهانی را بیشتر کرده و باعث نا اطمینانی در شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران شده است. شاید ترامپ رویکرد درستی در قبال چین داشت، اما نحوه عملکرد ایالات‌متحده و منافع استراتژیک این رویکرد سؤال‌برانگیز است. استفاده از تعرفه‌ و موانع تجاری به‌عنوان ابزاری برای استفاده در رقابت‌های تجاری، موفقیت محدودی داشته‌اند.

بایدن احتمالاً به اتخاذ مواضع سخت در قبال چین ادامه خواهد داد، اما برخی از روش‌های مورداستفاده ترامپ را کنار خواهد گذاشت. اگرچه بایدن رویکرد قاطعانه‌تری نسبت به دولت اوباما خواهد داشت، اما هنوز مشخص نیست چگونه چین را مجبور به اعمال تغییرات اساسی در کسری تجاری، حقوق مالکیت معنوی و انتقال فناوری خواهد کرد. بایدن باوجود چالش‌های اقتصادی قابل‌توجه در داخل کشور، جنگ تجاری با چین را متوقف خواهد کرد تا رشد اقتصاد جهانی بهبودیافته و اقتصاد ایالات‌متحده نیز به حالت عادی بازگردد. کشورهای خاورمیانه مشتاق حفظ و رشد هم‌زمان روابط اقتصادی خود با ایالات‌متحده و چین هستند و نمی‌خواهند مجبور به انتخاب یکی از طرفین شوند. کاهش تنش‌های تجاری به کشورهای خاورمیانه این امکان را خواهد داد تا روابط خود را با ایالات‌متحده و چین گسترش دهند.

اگرچه دولت بایدن درمان‌کننده مشکلات اقتصادی خاورمیانه نخواهد بود اما تأثیرات مثبتی در اقتصاد این منطقه خواهد داشت. خاورمیانه باید از رشد اقتصاد جهانی حاصل از تغییرات ایجادشده توسط بایدن و اثرات احتمالی ساخت واکسن کووید – 19 بهره‌مند شود.