جدیدترین مطالب

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

چالش پهپادهای ارزان قیمت “FPV” حزب‌الله برای رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگ‌های مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گران‌تر و پیشرفته‌تر و متعلق به شرکت‌های معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعی‌تر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماه‌های اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفته‌ترین سامانه‌های پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگنده‌های نسل پنجم اف-۳۵ و تانک‌های مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزب‌الله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجه‌ای نامحدود به منظور یافتن راه‌حل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوری‌های گران‌قیمت به پایان رسیده است.

علل ناکامی راهبرد فشار حداکثری آمریکا علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوه‌بر چالش‌های اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.

Loading

أحدث المقالات

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

چالش پهپادهای ارزان قیمت “FPV” حزب‌الله برای رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگ‌های مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گران‌تر و پیشرفته‌تر و متعلق به شرکت‌های معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعی‌تر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماه‌های اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفته‌ترین سامانه‌های پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگنده‌های نسل پنجم اف-۳۵ و تانک‌های مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزب‌الله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجه‌ای نامحدود به منظور یافتن راه‌حل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوری‌های گران‌قیمت به پایان رسیده است.

علل ناکامی راهبرد فشار حداکثری آمریکا علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوه‌بر چالش‌های اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.

Loading

نفوذ فزاینده چین در جنوب آسیا

شورای راهبردی آنلاین – رصد: نفوذ چین در جنوب آسیا رو به افزایش گذاشته و به نگرانی هند افزوده است. کشورهای مهمی که به‌طور سنتی دهلی‌نو را ترجیح داده و در مدار راهبردی هند قرار داشتند (ازجمله بنگلادش، مالدیو، نپال و سریلانکا)، به‌طور فزاینده‌ای به پکن به‌عنوان قدرت جایگزین گرایش پیدا کرده و آن را تأمین‌کننده نیازهای خود قلمداد می‌کنند. چین برای تضمین منافع ملی خویش هوشمندانه ابزار امنیتی، اقتصادی و سیاسی برای تعمیق همکاری را به کار گرفته و به جلب نظر کشورهایی پرداخته است که منافع ژئواستراتژیک چین را تأمین می‌کنند.

ِرِک گراسمن در یادداشتی که اندیشکده آمریکایی رند آن را منتشر کرد، نوشت: لی که چیانگ، نخست‌وزیر چین، ژوئیه 2019 از بنگلادش دیدار کرده و با شیخ حسینه، نخست‌وزیر، ملاقات کرد. بحث آن‌ها به لزوم توسعه اقتصادی بنگلادش از طریق طرح جاده و کمربند چین متمرکز بود. احتمالاً چین به دنبال استفاده از اهرم توسعه طرح جاده و کمربند در آینده به‌عنوان نیرویی برای دست‌یابی به دسترسی به بندر «پایرا» خواهد بود. نیروی دریایی چین سال 2016 برای اولین بار و سپس در سال 2017 از بندر «چیتاگونگ» بازدید کرده است. ماه ژوئن، پس از یک توافق 250 میلیون دلاری برای ساخت فرودگاه در بنگلادش (توافقی که از دست هند خارج شد)، بازار چین به روی 97 درصد از محصولات بنگلادش باز شد. همچنین، در ماه اکتبر، شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین، از عزم خود برای رساندن روابط چین-بنگلادش به قله‌های جدید خبر داد.

پس از نتیجه غافلگیرکننده انتخابات اواخر 2018، مرد قدرتمند مطلوب چین در مالدیو یعنی عبدالله یامین شکست خورد. بااین‌حال، روابط چین- مالدیو تحت ریاست جمهوری ابراهیم محمد سولیح همچنان گرم ماند هرچند که اولویت ماله [(پایتخت مالدیو)] بار دیگر به‌طرف دهلی‌نو گرایش پیدا کرد. مشکل هند این است که مالدیو به خاطر مشارکت در طرح جاده و کمربند بدهی زیادی بالا آورده است. از همه مهم‌تر، تکمیل «پل دوستی چین-مالدیو» به همراه چند پروژه دیگر، ازجمله توسعه فرودگاه، مالدیو را به‌طور بالقوه در موقعیت مخاطره‌آمیز و غیرقابل‌دفاع قرار داده است. طبق یک برآورد، ماله 53 درصد از درآمد دولتی سال 2021 را مدیون پکن خواهد بود. با توجه به اینکه مالدیو در مسیر خطوط مواصلات دریایی در اقیانوس هند قرارگرفته است که محل عبور حدود 80 درصد از واردات انرژی و 50 درصد از کالاهای تجاری است، حفظ مالدیو در محفل هند برای آینده حیاتی است.

علاوه براین، هند در مورد نپال نیز نگرانی فزاینده‌ای دارد. پس از دومین نشست غیررسمی بین رئیس‌جمهور چین و نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، در [شهر] چنای در سال 2019، شی جین پینگ مستقیماً به کاتماندو رفت و به اولین رئیس‌جمهور چین طی 23 سال گذشته تبدیل شد که از نپال دیدار کرده است. وی 20 موافقت‌نامه با نپال به امضا رساند تا ارتباطات چین با این کشور از طریق طرح جاده و کمربند، به‌ویژه از طریق «شبکه مواصلاتی چندبعدی ترانس هیمالیا» را بهبود بخشد. این دو کشور همچنین تأکید کردند که [مسائل مربوط به] تبت، جزو «امور داخلی چین» است. در همین اواخر نیز، چین و نپال سرانجام در مورد ارتفاع قله اورست به‌اتفاق نظر رسیدند که در بحبوحه تنش‌های جاری چین-هند در مورد راستای خط واقعی کنترل در هیمالیا، به‌طور نمادین از همفکری چین-نپال حکایت دارد. در کنار این، روابط دفاعی چین- نپال نیز افزایش یافته است. وزیر دفاع چین اواخر ماه گذشته از کمک به حفظ حاکمیت ارضی نپال خبر داد که موضعی واضح نسبت به مناقشه فزاینده و دیرینه مرزی هند- نپال است.

و بالاخره در سریلانکا، بازگشت برادران راجاپاکسه (گوتابایا به عنوان رئیس‌جمهور و ماهیندا به‌عنوان نخست‌وزیر) احتمالاً برای هند چالش‌برانگیز خواهد بود. در گذشته، برادران راجاپاکسه، پکن و به‌ویژه سرمایه‌گذاری چین در زیرساخت‌ها را بر دهلی‌نو ترجیح می‌دادند. درواقع، آن‌ها در طرح جاده و کمربند به پیشبرد پروژه بندر کلمبو پرداخته و بدهی عظیمی برای سریلانکا به وجود آوردند. این امر باعث مالکیت چین بر بندر هامبانتوتا در جنوب در راستای خطوط حساس دریایی در اقیانوس هند شده است. پس از انتشار گزارش‌ها در مورد احتمال تمایل برادران راجاپاکسه به مذاکره مجدد در موردتوافق مربوط به بندر هامبانتوتا، ماهیندا در مصاحبه‌ای اختصاصی با رسانه‌های دولتی چینی اعلام کرد که مضمون اظهارات وی تحریف‌شده و چنین برنامه‌ای در کار نیست. علیرغم نشست مجازی گوتابایا و مودی در سپتامبر برای تقویت روابط، ظاهراً برادران راجاپاکسه تلاش برای توسعه طرح جاده و کمربند را دوچندان کرده‌اند.

همه این تحولات نشان می‌دهد که چین به این زودی از جنوب آسیا عقب‌نشینی نمی‌کند بلکه برعکس، نفوذ این کشور در این منطقه در حال افزایش است. ازاین‌رو، هند باید برای مهار موفقیت چین در این منطقه، در کنار دیگر شرکای همفکر نظیر استرالیا، ژاپن و آمریکا (شاید در قالب ائتلاف چهارجانبه) بیش‌ازپیش تلاش کند.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *