جدیدترین مطالب

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

دکترین «بازدارندگی شناختی – فناورانه» در برابر ائتلاف جنگ نرم غرب و رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.

تأثیرات جنگ علیه ایران بر تعهدات سرمایه‌گذاری کشورهای خلیج فارس در آمریکا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.

معضل امنیتی ریاض و تناقضات پیمان مکه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»

قمار لندن با حمایت نظامی از اقدامات علیه یمن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.

Loading

أحدث المقالات

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

دکترین «بازدارندگی شناختی – فناورانه» در برابر ائتلاف جنگ نرم غرب و رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش هوش مصنوعی و عملیات نفوذ، میدان درگیری را از فضای فیزیکی به محیط ادراکی و الگوریتمی کشانده و بازدارندگی شناختی را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است.

تأثیرات جنگ علیه ایران بر تعهدات سرمایه‌گذاری کشورهای خلیج فارس در آمریکا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.

معضل امنیتی ریاض و تناقضات پیمان مکه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»

قمار لندن با حمایت نظامی از اقدامات علیه یمن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.

Loading

تغییرات ژئوپلیتیک در حال ظهور در شاخ آفریقا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقه‌ای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنش‌های منطقه‌ای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنش‌ها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.

آبهیشک میشرا عضو موسسه مطالعات و تحلیل دفاعی مانوهار در گزارشی که در وب سایت این موسسه هندی منتشر شد، نوشت: شاخ آفریقا در حال تجربه موجی از تغییرات ژئوپلیتیک است. در تاریخ اول ژانویه 2024، اتیوپی، پرجمعیت‌ترین کشور محصور در خشکی جهان، توافقی مقدماتی را با سومالی‌لند امضا کرد که دسترسی مستقیم به دریای سرخ را برایش فراهم می‌کند. انتظار می‌رود سومالی‌لند 20 کیلومتر از خط ساحلی خود را برای یک دوره 50 ساله به آدیس‌آبابا اجاره دهد. در عوض، اتیوپی می‌تواند اولین کشور جهان باشد که منطقه مستقل خودخوانده سومالی‌لند را به رسمیت می‌شناسد. این توافق تنش‌ها را در منطقه تشدید کرده و دولت فدرال سومالی و گروه الشباب آن را محکوم کرده‌اند.

در عین حال سومالی و ترکیه یک توافق جدید شراکت دفاعی و اقتصادی را امضا کرده‌اند که ابعاد دریایی قابل توجهی دارد. سومالی در یک موقعیت راهبردی مهم در اقیانوس هند واقع شده است و در مسیرهای حیاتی کشتیرانی قرار دارد. بنابراین، ظرفیت و موسسات دریایی قوی‌تر برای سومالی بسیار اهمیت دارد. انتظار می رود بر اساس این توافق 10 ساله که در تاریخ 21 فوریه 2024 امضا شد، ترکیه آموزش، تبادل اطلاعات و ظرفیت‌سازی دریایی را در ازای دریافت 30 درصد از درآمد دریایی حاصل از فعالیت‌های انجام گرفته در منطقه انحصاری اقتصادی سومالی (EEZ)  به عهده بگیرد. وجود منطقه وسیع انحصاری اقتصادی سومالی همچنین به این معنی است که این کشور دارای یک حیات دریایی غنی است و ممکن است دارای ذخایری غنی از منابع هیدروکربن باشد. به همین دلیل ترکیه علاوه بر این توافق دفاعی، یک توافق همکاری نفت و گاز طبیعی را نیز در تاریخ 7 مارس 2024 با سومالی منعقد کرد.

شاخ آفریقا به دلیل ارزش ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیک خود برای قدرت‌های خارج از این قاره منطقه‌ای متمایز محسوب می‌شود. چالش‌ها و مشکلات ژئوپلیتیک شاخ آفریقا شامل اختلافات ارضی، رقابت برای منابع کمیاب، اختلافات قومی و قبیله‌ای، بی‌ثباتی سیاسی، نابرابری اقتصادی، فشارهای پناهندگان و مهاجرت، نفوذ خارجی، مسائل فرامرزی، و تغییرات اقلیمی و تخریب محیط زیستی است.

نویسنده سپس به مناقشه اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان، ساخت سد رنسانس توسط اتیوپی و مناقشات بر سر این مساله با مصر و سودان، و اختلالات در دریای سرخ توسط حوثی‌ها و دزدان دریایی پرداخت و در پایان این طور نتیجه گرفت: رویکردهای دولت محور برای حل و مدیریت مناقشات در شاخ آفریقا به دلیل جریانات متعدد خشونت و بی‌ثباتی که به فراتر از مرزها کشیده می‌شود، تضعیف می‌شود. منطقه همچنین شاهد اشاعه پایگاه‌های نظامی خارجی است که به منبع تنش برای کشورهای منطقه تبدیل شده است. کشورهای خاورمیانه نقش برجسته‌ای را در سیاست‌های اتخاذ شده در شاخ آفریقا ایفا می‌کنند. رقابت بر سر استفاده از رود نیل حل نشده باقی مانده است، در حالی که درگیری‌های مسلحانه قابل توجه در سودان، سودان جنوبی، سومالی و یمن همچنان ادامه دارد.

بازیگران خارجی مانند چین قبلاً ظرفیت و اشتهای شدیدشان برای حضور و نفوذ قوی‌تر خود در شاخ آفریقا را با انبوهی از سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی و نظامی نشان داده‌اند. روسیه نیز، تا حدی کمتر، منافع خود را در این منطقه حفظ و اغلب به شکلی فرصت‌طلبانه تلاش کرده است تا بر احساسات ضدغربی در این منطقه سرمایه‌گذاری کند. بنابراین شاخ آفریقا به عنوان یک نقطه کانونی برای رقابت قدرت‌های بزرگ در حال ظهور است. مسائل مطرح شده بحران‌های درهم تنیده‌ای را که شاخ آفریقا با آن مواجه است به تصویر کشید.

0 Comments