صوفیا بش و اریک براون در تفسیری که اندیشکده آمریکایی کارنگی منتشر کرد، نوشتند: اولین حادثه در اکتبر ۲۰۲۳ رخ داد، زمانی که لنگر یک کشتی با پرچم هنگ‌کنگ و ثبت‌شده در چین، به نام NewNew Polar Bear، دو کابل داده زیر دریا و یک خط لوله گاز را در دریای بالتیک تخریب کرد. دومین حادثه، چند هفته بعد اتفاق افتاد که طی آن دو کابل ارتباطی زیر دریا که آلمان را به فنلاند و لیتوانی را به سوئد متصل می‌کردند، توسط کشتی باری چینیYi Peng 3  قطع شد.

تهدید امنیتی زیرساخت‌های ارتباطی زیر دریا

این موارد نمونه‌هایی از یک چالش امنیتی پیچیده هستند که اروپا در حال یادگیری مدیریت آن است. در سال‌های اخیر، فعالیت‌های مشکوک روسیه در نزدیکی زیرساخت‌های زیرآبی حیاتی در شمال‌شرق ناتو، قانون‌گذاران اروپایی را نگران کرده است. این کابل‌های داده، برای اتصال اینترنت اروپا و حفظ کارکردهای جامعه اهمیت حیاتی دارند. ناتو، اتحادیه اروپا و دولت‌های اروپایی در پاسخ به این تهدیدات، مجموعه‌ای از ابتکارات را برای افزایش آگاهی، قابلیت‌ها و امنیت این کابل‌ها آغاز کرده‌اند.

آسیب‌پذیری و واکنش‌ها

اگرچه بیشتر اختلالات کابل‌ها به دلیل فعالیت‌های انسانی تصادفی، مانند ماهیگیری، یا رویدادهای طبیعی مانند زلزله رخ می‌دهد، اما این نوع آسیب‌ها تأثیرات جدی بر بازارهای مالی اروپا و جهان دارد. حتی یک اختلال جزئی می‌تواند امنیت و اعتماد جامعه را مختل و زمینه را برای حملات گسترده‌تر آماده کند.

در جزایر اروپا، به دلیل تعداد محدود کابل‌ها، آسیب‌پذیری بیشتر است. این نوع حملات می‌توانند با هزینه کم، جوامع را بی‌ثبات کنند و به دشمن اجازه دهند تا برای اقدامات بزرگ‌تر آماده شود. به همین دلیل، اروپا در حال بررسی این است که این آسیب‌ها ممکن است بخشی از راهبردهای تجاوز هیبریدی (ترکیبی) باشند که شناسایی عاملان آن دشوار است.

تمرکز بر روسیه و چین

تاکنون تمرکز اصلی دولت‌های اروپایی و نظامیان، به‌ویژه با در نظر داشتن بستر جنگ اوکراین، بر فعالیت‌های روسیه بوده است. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد کشتی‌های روسی در نزدیکی کابل‌های آسیب‌دیده اروپایی دیده شده‌اند. همچنین، فعالیت‌های چین در این حوزه نیز، به‌ویژه با دخالت کشتی‌های چینی در حادثه‌های اخیر دریای بالتیک، مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر این، خطر جاسوسی از طریق کابل‌های زیر دریا، نگرانی دیگری است که توسط مقامات آمریکایی و اروپایی مطرح شده است.

اقدامات انجام‌شده

از سال ۲۰۲۳، ناتو و اتحادیه اروپا تلاش‌های خود را برای تقویت امنیت کابل‌های زیر دریا افزایش داده‌اند. برخی از این اقدامات شامل موارد زیر است:

• تشکیل سلول هماهنگی زیرساخت‌های بحرانی زیر دریا توسط ناتو در بروکسل.
• ایجاد مرکز دریایی برای امنیت زیرساخت‌های بحرانی زیر دریا در نورثوود بریتانیا.
• تصویب طرح دیجیتال اوشن برای بهبود نظارت زیرآبی.
• پیشنهاد برنامه مشترک گشت‌زنی دریایی در دریای بالتیک توسط نخست‌وزیر لهستان.

علاوه بر این، کمیسیون اروپا نخستین توصیه‌نامه خود را برای «زیرساخت‌های امن و مقاوم کابل‌های زیردریا» منتشر کرد که شامل انجام آزمون‌های فشار، بهبود اشتراک‌گذاری اطلاعات و تقویت ظرفیت‌های تعمیر کابل می‌شود.

چالش‌های قانونی و پیشنهادها

قوانین فعلی بین‌المللی برای حفاظت از کابل‌های زیر دریا و مقابله با خرابکاران کافی نیست. اتحادیه اروپا باید تلاش کند تا این قوانین را با واقعیت‌های ژئوپلیتیکی امروزی تطبیق دهد. در همین راستا، تقویت همکاری‌های اطلاعاتی، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های جدید حفاظتی و استانداردسازی قوانین و مقررات از اهمیت بالایی برخوردار است.

نتیجه‌گیری

اروپا باید توانایی‌های خود را برای محافظت از کابل‌های زیر دریا افزایش و همکاری‌های بین‌المللی را گسترش دهد. این شامل سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوآورانه، بهبود نگهداری کابل‌ها و ایجاد شبکه‌های قابل اعتماد است. در حالی که اقدامات اولیه در حال انجام است، ایجاد هماهنگی بیشتر بین بخش دولتی و خصوصی و تدوین قوانین جدید برای پیشگیری و مقابله با این تهدیدات حیاتی است.