شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
مورگان اورتگاس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در صفحه توییتر خود به اظهارات رئیسجمهور ایران در هفتاد و پنجمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل واکنش نشان داد. اورتگاس در تولیتی در واکنش به اظهارات روحانی درباره پایان دوران سیطره و هژمونی گفت: «اگر دوران سلطه و هژمونی که روحانی از آن حرف میزند به پایان رسیده است، چرا ایران نیروها و گروههای نیابتی خود را از عراق بیرون نمیکشد و از تلاشهایش برای سیطره بر لبنان از طریق حزبالله دست برنمیدارد؟». سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در حالی این ادعاها را مطرح میکند که جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده و همه می دانند که حضور مستشاری این کشور در عراق و سوریه بهمنظور مبارزه با تروریسم، به درخواست دولتهای این کشورها و با هماهنگی آنهاست.
باید توجه داشت که اینگونه اظهارنظر در خصوص اصطلاح هژمونی و مصادیق آن در نزد کارشناسان سیاسی، نهتنها اظهارنظری نادرست و غیر منطبق با موازین علمی است بلکه نشانگر حضور افرادی در وزارت خارجه آمریکا است که با اتخاذ اینچنین مواضعی، وجهه آمریکا را هر چه بیشتر در جهان مخدوش میکنند و ناکارآمدی و بیاطلاعی تیمی که با محوریت مایک پمپئو بر دستگاه وزارت خارجه این کشور چنگ انداختهاند را به اثبات میرسانند. البته برای کارشناسان و افرادی که با مواضع سخیف و ناشیانه شخص پمپئو بهعنوان وزیر خارجه آمریکا و همچنین اطرافیان وی در این وزارتخانه آشنایی دارند چنین اظهارنظری درباره هژمونی و نسبت دادن آن به جمهوری اسلامی ایران بههیچوجه عجیب نیست. چراکه مجموعه مواضع و اظهارنظرهای وزارت خارجه آمریکا در سالهای اخیر، کارنامه سخیف و نامطلوبی از ندانمکاریها، سردرگمیها و موضعگیریهای شتابزده ناشی از سبکمغزیهای حیرتآور را نمایان میسازد. امروز افکار عمومی جهان بهخوبی میان هژمونی مورد اشاره واشنگتن و سیاستهای منطقهای که اهدافی را در چارچوب منافع ملی و همچنین انواع همکاریهای سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی دنبال میکند تمایز قائل هستند و میان قدرتهایی که بهطور مکرر از رهبری جهان و از قدرت برتر خود سخن میگویند، با کشورهایی که درصدد ایجاد همکاریهای منطقهای آنهم مبتنی بر پیمانهای قانونی هستند فرق میگذارند.
بر این اساس زمانی که رئیسجمهور ایران از پایان دوران هژمونی قدرتهای بزرگ سخن میگوید منظور او پایان دورانی است که در آن سلطهگر و سلطهپذیر وجود داشته باشد و سیطرهطلبیها و قدرتنماییهای قدرتهای بزرگ آنهم از طریق اهرمهای زور و تزویر (نظامی و تبلیغاتی) خاتمه یابد. این همان دورانی است که بنا به تعبیر رئیسجمهور ایران آغازشده و پس از تحقق، قدرتهای بزرگ دیگر فرصت و مجالی برای اجرای سیاستهای سلطهگرانه و استعماری خود را نخواهند یافت. این همان شرایطی است که جمهوری اسلامی ایران از ابتدای پیروزی انقلاب ایران برای تحقق آن در عرصههای مختلف تلاش کرده و سیاست خارجی خود را مبتنی بر رد هرگونه سلطهگری و سلطهپذیری تنظیم کرده است؛ بنابراین جمهوری اسلامی ایران کوشیده است تا با ایجاد پیوندهای منطقهای مجموعه سیاستهای استعماری و سلطهگرانه را به چالش بکشد و از این طریق هژمونی آمریکا و دیگر قدرتهای استعماری در منطقه غرب آسیا را متزلزل نماید.
بر همین مبنا ایران ضمن پیشبرد روابط دوستانه، قدرتمند و همکاری محور با کشورهای منطقه، سیاست امنیت دستهجمعی یا دفاع دستهجمعی را پیگیری می نماید تا با تغییر موازنههای سیاسی و نظامی در منطقه، بازگشت شرایط گذشته به معنی سیطره همهجانبه غرب بر منطقه را غیرممکن سازد. طبیعی است که مقامات آمریکا که شاهد تزلزل هژمونی خود در منطقه غرب آسیا و دیگر مناطق جهان هستند از این راهبرد مقتدرانه جمهوری اسلامی ایران عصبانی باشند و پایان هژمونی قلدرمآبانه خود بر منطقه را ناشی از سیاستهای منطقهای ایران بدانند. آنهم درحالیکه نظام جمهوری اسلامی ایران با ایفای نقش بسیار حساس و بسیار کلیدی در شکست دادن جریان تروریستی دستساخته غرب (داعش و دیگر گروهکهای تروریستی و تکفیری) توانمندیهای بینظیری را به نمایش گذاشته و آخرین امیدهای غرب را که درصدد بود تا به بهانه مبارزه با این جریان مخوف غربی هژمونی خود را ترمیم کند از میان برده است. افزون بر این جمهوری اسلامی ایران با ارائه یک الگوی مردمسالارانه و به چالش کشیدن رژیمهای ارتجاعی و دیکتاتوری که عمدهترین پایههای حضور آمریکا در منطقه هستند، ضربات کاری و پایداری را به هژمونی واشنگتن وارد ساخته است. چنانکه به اقرار رئيسجمهور آمریکا این کشور ناگزیر است تا برای حفظ رژیمهای متحد خود و پایگاههایش در منطقه هزینههای بالایی را متحمل شود.
0 Comments