مقامات رسمی یونان نتایج دیدار رئیس جمهور ترکیه از آتن را مثبت ارزیابی می‎کنند. با توجه به اینکه دو کشور در سال 2020 در آستانه درگیری نظامی قرار گرفته بودند، تحولات ماه‎های گذشته و به‎خصوص نتایج دیدار اردوغان مثبت ارزیابی می‎شود. نتایج مثبت دیدار در سه محور خلاصه می‌شود:

1- «اعلامیه آتن» که توسط آقایان میچوتاکیس نخست‎وزیر یونان و اردوغان رئیس جمهوری ترکیه امضا شد، اگر چه لازم الاجرا نیست باشد اما بسیار حائز اهمیت است و گام‎های بعدی گفتگوی سیاسی و چشم انداز ورود موضوعات حساس چون تحدید مناطق دریایی به‎دستور کار مذاکرات را پیش بینی می‎کند.

2- موضوعات «دیپلماسی نرم» که در «دستور کار مثبت» گنجانده شده‎اند، از مرحله رایزنی خارج شده و با امضای 15 توافقنامه، یادداشت تفام و بیانیه مشترک وارد مرحله اجرایی شده است.

3- آتن و آنکارا اعلام می‎دارند که از اقدامات و تحرکاتی که ممکن است موجب تضعیف ثبات در منطقه شود، اجتناب نمایند.

البته پاره‎ای از اختلافات اساسی و دیرینه بین دو کشور همچنان به قوت خود باقی است که مهم‎ترین آن عبارتند از:

1- آنکارا معتقد است مراجعه به دادگاه بین‎المللی لاهه نباید فقط شامل مسئله تحدید مناطق دریایی (فلات قاره و منطقه انحصاری اقتصادی) شود، بلکه باید سایر مسائل مرتبط (حاکمیت برخی جزایر، غیر نظامی سازی جزایر شرق اژه، گسترش آب‎های سرزمینی و …) را نیز در برگیرد.

2- طرفین در مورد مسئله قبرس اختلاف نظر دارند. یونان معتقد است که مسئله قبرس باید بر اساس قطعنامه‎های شورای امنیت (راه حل فدراسیون دو منطقه‎ای – دو جامعه‎ای) حل‌وفصل شود، در حالیکه از دیدگاه ترکیه باید واقعیت کنونی جزیره مد نظر گرفته شود و از راه حل دو دولتی حمایت می‎کند.

3- طرفین همچنان در مورد تعریف اقلیت تراس (مناطق مسلمان‎نشین ترک تبار در یونان) اختلاف نظر اساسی دارند. رئیس جمهور ترکیه در دیدار با نخست‎وزیر یونان تاکید کرده برای ترکیه حقوق اقلیت ترک از هر مسئله دیگری مهم‎تر است. اما دولت یونان در مورد تعریف اقلیت، نظر متفاوتی دارد و بر این باور است که از آنجا که اعضای اقلیت شهروندان یونانی محسوب می‎شوند، دولت تمامی اقدامات لازم را انجام می‎دهد تا شهروندان یونانی اعم از مسلمان و مسیحی از فرصت‎های برابر برخوردار باشند. ادعای آتن، مورد قبول آنکارا نیست.

به اعتقاد طرف یونانی، برای ایجاد فضایی که امکان تعمیق همکاری‎ها و پرهیز از تنش در روابط دوجانبه را فراهم کند، باید اراده سیاسی متقابل وجود داشته باشد. بیش از هر زمان دیگری لازم است یونان و ترکیه برای تقویت رفاه، حفظ صلح، ثبات و قوانین بین‎المللی و همچنین ارتقای روابط حسن همجواری به نفع دو ملت با یکدیگر همکاری کنند.

بر اساس نقشه راهی که تعیین شده است، وزرای خارجه دو کشور تا ماه فوریه دو یا سه بار چه به‎صورت دوجانبه چه در حاشیه اجلاس‎های بین‎المللی با یکدیگر دیدار خواهند کرد. در ماه فوریه دور بعدی گفتگوی سیاسی بین معاون وزرای خارجه دوکشور برگزار خواهد شد که طی آن به موضوعات مورد اختلاف ورود خواهند کرد. بر اساس نتایج دیدارهای فوق الذکر، در دیدار نخست‎وزیر یونان از آنکارا در ماه آوریل در مورد گام‎های بعدی تصمیم گیری خواهد شد.

رئیس جمهوری ترکیه در اولین سفرش به آتن طی شش سال گذشته مصمم بود با رویکرد برد – برد از منازعات و تنش‎های باقی مانده از آخرین سفرش به آتن بکاهد. در جریان این سفر یک روزه تعدادی از توافق نامه‎های همکاری به اصطلاح «دستور کار مثبت» با هدف غلبه بر اختلافات طولانی مدت امضا شد. پس از سال‎ها تنش و خطر تقابل نظامی، دو متحد ناتو به‎دنبال بازگرداندن اعتماد و ارائه پیام به موقع برای همکاری در شرق مدیترانه هستند. اهمیت بهبود روابط فراتر از تماس‎های دوجانبه است و می‎تواند به ترکیه کمک کند تا روابط متزلزل خود با اتحادیه اروپا و سایر متحدان غربی را بهبود بخشد.

یونان و ترکیه اگرچه در 7 دسامبر در بالاترین سطح سیاسی، مذاکراتی در چارچوب شورای عالی همکاری‎های دوکشور داشتند و منجر به امضای 15 موافتنامه، یادداشت تفاهم و بیانیه مشترک شد اما موضوع «قبرس» همچنان به عنوان یکی از اختلافات جدی دوطرف باقی مانده است. آتن بر این باور است مسئله قبرس باید براساس قطعنامه‎های شورای امنیت (راه حل فدراسیون دو منطقه‎ای – دو جامعه‎ای) حل شود، اما ترکیه از راه حل دو دولتی حمایت می‎کند.

از نظر اردوغان «دست یافتن به راه‎حلی عادلانه، دائمی و پایدار برای قبرس، باید براساس واقعیت‎های جزیره و به‎نفع کل منطقه باشد.» میچوتاکیس نیز  بر این باور است که «دو کشور در مورد مسئله قبرس اختلاف نظر دارند و راه حلی غیر از قطعنامه‎های شورای امنیت سازمان ملل وجود ندارد و مذاکرات باید از نقطه‎ای که در سال 2017 قطع شد از سرگرفته شود.»

دو کشور در مجموع 15موافقت‌نامه در زمینه‌هایی از جمله آموزش، صادرات و کشاورزی امضا کرده و متعهد شدند که گفت‌وگوهای مستمری را درباره موضوعات سیاسی و اقتصادی مانند انرژی و گردشگری انجام دهند و درباره اقدامات اعتمادساز برای از بین بردن منابع تنشِ ناخواسته، توافق کردند. آن‎ها متعهد شدند که کانال‌های ارتباطی را باز نگه دارند و از هرگونه اقدام یا بیانیه‌ای که ممکن است روح دوستانه این پیمان را تضعیف کند، خودداری کنند. هر دو کشور متعهد شدند در صورت بروز هرگونه اختلافی، آن را از راه‌های مسالمت‌آمیز حل کنند.

اگرچه این پیمان از نظر قانونی الزام‌آور نیست، اما از نظر تاریخی اهمیت دارد. رهبران پیشین یونان تلاش کرده بودند به این توافق برسند، اما نتوانستند به آن دست یابند. درحالی‌که توافق اخیر دارای نمادهای قوی‎تری است. مقامات ارشد دو کشور درباره موضوعاتی از جمله مهاجرت، انرژی، گردشگری و تجارت نیز گفت‌وگو کردند.

اگرچه در دو کشور دیدگاه‎های بسیار مثبتی از روند روابط ابراز می‎شود اما بعضا تردیدهایی هم دیده می‎شود. وزیر دفاع یونان اگرچه مدعی است دیدار اردوغان گام مثبتی بود اما تاکید می‌کند که یونان وظیفه دارد برای تمامی سناریوها آماده باشد. از دیدگاه او برای دستیابی به تحول واقعی در روابط با ترکیه، به تغییر رویکرد این کشور در مسائل ساختاری که به‎طور بالقوه می‎تواند تنش در روابط ایجاد کند نیاز است. تهدید جنگ علیه حق مشروع یونان در گسترش آب‎های سرزمینی خود، توافقنامه ترکیه و لیبی پیرامون تحدید مناطق دریایی بین دو کشور، نظریه «وطن آبی»، رویکرد آنکارا در مسئله قبرس و مطالبات بی‎پایه‎ای که در مورد موضوعات مختلف توسط آنکارا مطرح می‎شود، از جمله زمینه‎هایی است که باید رویکرد ترکیه تغییر یابد.